07a rv Wijziging MGR SDLN

Raadsvoorstel stuknummer: 21.0007845

Raadsvoorstel onderwerp

Wijziging Modulaire Gemeenschappelijke Regeling sociaal domein Limburg-Noord

datum raad

21/12/2021

portefeuillehouder

R. Bouten

bladnummer 2021.106

clustermanager

A. van der Loo

agendapunt

behandeld door

7

Voorstel 1. Het college van burgemeester en wethouders toestemming te geven overeenkomstig artikel 1, tweede en derde lid van de Wet gemeenschappelijke regelingen om te kunnen besluiten tot: a. Het toevoegen van een tweede module en wijziging van de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg Noord, zoals deze komt te luiden na het bijgevoegde concept wijzigingsbesluit; b. Instemming met de toetreding van de colleges van burgemeester en wethouders van de gemeenten Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Roerdalen, Roermond en Weert tot de Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg Noord met ingang van 1 januari 2022. 2. Het saldo van het Regionaal budget BW, MO en B&P, zoals benoemd in Artikel 7 lid 3 van de Samenwerkingsovereenkomst, van € 868.000,- in 2022 te bestemmen voor de uitvoering van de lokale zorgen toegangstaken, voor de versterking van de lokale sociale basis en voor het opvangen van eventuele risico’s. Aanleiding Op het gebied van de taken beschermd wonen (BW), maatschappelijke opvang (MO) en bemoeizorg & OGGzpreventie (B&P) werken de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten al geruime tijd samen. De Regiovisie bijzondere doelgroepen 2017-2020, vastgesteld op 6 juni 2017, vormt de basis voor het regionaal beleid en het proces rond de doordecentralisatie.

Deze visie ligt in lijn met het landelijke advies van de commissie toekomst beschermd wonen (commissie Dannenberg) ‘Van beschermd wonen naar een beschermd thuis’. Vanwege de vertraging in de landelijke besluitvorming betreffende de doordecentralisatie is deze visie met een jaar verlengd. Er wordt op dit moment gewerkt aan een vernieuwde regiovisie die het eerste kwartaal 2022 aan de 14 colleges en gemeenteraden wordt voorgelegd. De huidige regionale samenwerkingsafspraken zijn vastgelegd in het Convenant Beschermd wonen en opvang gemeenten Noord- en Midden-Limburg 2020-2021. De afspraken lopen tot en met 31-12-2021. Per 1-12022 gaan de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten deze taken gezamenlijk uitvoeren vanuit een nieuwe regionale samenwerking, gebaseerd op de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) die in juni 2020 door de VNG is vastgesteld. De NvO geldt als een landelijke leidraad voor regionale samenwerking, zowel voor jeugd als voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Om de nieuwe regionale samenwerking te realiseren, wordt een tweede module aan de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling (MGR) toegevoegd en treden de Midden-Limburgse gemeenten toe tot de MGR. Beoogd resultaat We willen dat inwoners met complexe problematiek via de eigen gemeentelijke toegang de juiste ondersteuning blijven ontvangen. Daarnaast willen we daarin regionaal op een eenduidige manier werken.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 5

vervolg raadsvoorstel

Argumenten 1.1 Voor uitvoering van de door het college gewenste samenwerkingsovereenkomst is wijziging van de MGR en toetreding van de gemeenten van Midden-Limburg noodzakelijk. Bij de invulling van de nieuwe samenwerking zijn, naast de NvO, ook de eerder door de Noord- en MiddenLimburgse colleges vastgestelde uitgangspunten leidend geweest. Hetzelfde geldt voor de drie kernwaarden: communicatie, transparantie en zeggenschap. Op basis van de uitgangspunten en de kernwaarden zijn diverse varianten onderzocht met betrekking tot het vastleggen van de samenwerkingsafspraken. De nu voorliggende afspraken doen recht aan de gezamenlijke belangen van de 14 gemeenten. 1.2 Wijziging van de MGR is nodig om de regionale taken BW, MO en B&P effectief en efficiënt uit te voeren. Voorgesteld wordt om de taken inzake BW, MO en B&P die de gemeenten regionaal willen laten uitvoeren, te beleggen bij het samenwerkingsverband de MGR Sociaal Domein Limburg-Noord. De taken omvatten: contractmanagement, inkoop, monitoring en financieel beheer. Hiertoe behoort ook het opstellen van de formele begroting BW, MO en B&P op basis van de raming die de colleges de MGR meegeven en de coördinatie van het beleids- en toegangsproces. De MGR zorgt ook voor het betalen van de regionale zorgkosten aan de aanbieders. Het opstellen van beleid en de toegang op het gebied van BW, MO en B&P blijft bij de gemeenten.

1.3 Door de nieuwe werkwijze kunnen we lokaal passende zorg en ondersteuning bieden aan inwoners met complexe problematiek. Vanwege de doordecentralisatie verloopt de toegang tot deze zorg en ondersteuning via elke individuele gemeente. Hierdoor kunnen we deze doelgroep ook lokaal bedienen. Dit is één van de belangrijkste uitgangspunten van de commissie Dannenberg. Het idee hierachter is dat de lokale gemeenten het dichtst bij de inwoner staan en zodoende het beste aan kunnen sluiten op de ondersteuningsvraag van de inwoner. Zo hebben zij het beste zicht op de sociale basisinfrastructuur. 1.4 Met de nieuwe samenwerking geven we invulling aan het feit dat de doelgroep ‘rondreist’ door de regio. De ervaring is dat deze inwoners niet op een vaste plek verblijven, maar van gemeente naar gemeente trekken. We zien ook dat de doelgroep maatschappelijke opvang en beschermd wonen te klein en te specifiek is om als gemeente afzonderlijk op te pakken. Regionale samenwerking hierop is dus nodig. 1.5 Uw raad dient toestemming te verlenen voor gemeenschappelijke regelingen die tussen colleges worden getroffen. In de Wet gemeenschappelijke regelingen is hierover opgenomen dat toestemming daarbij alleen kan worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang.

- Onder strijd met het recht kan worden verstaan strijd met de wet (waaronder de Grondwet, wetten in formele zin en lagere regelgeving het recht van de Europese Unie en een ieder verbindende verdragsbepalingen) en de algemene rechtsbeginselen. Van strijd met de wet is in deze samenwerking geen sprake. - Van strijd met het algemeen belang kan sprake zijn wanneer uw raad van oordeel zou zijn dat er zwaarwegende argumenten bestaan op grond waarvan samenwerking met de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg ten aanzien van beschermd wonen, bemoeizorg en preventie ondoelmatig zou zijn. Daarbij geldt dat deze beoordeling door de raad, gelet op de eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van onze taken en bevoegdheden, terughoudend dient te worden toegepast. Ons inziens bevordert deze samenwerking de doelmatigheid van de ondersteuning aan deze doelgroep. Daarnaast wordt ook vanuit het Rijk en de VNG (mede gelet op de Norm voor Opdrachtgeverschap) samenwerking op dit terrein door gemeenten in de regio gestimuleerd, juist vanwege de meerwaarde daarvan voor inwoners, zorgaanbieders en het algehele functioneren van het zorglandschap.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 5

vervolg raadsvoorstel

2.1 We spreken regionaal af op welke wijze we de nieuwe taken financieren. Naast de afspraken over de wijze waarop de taken worden georganiseerd, maken we ook nieuwe financiële afspraken. Tot nu toe ontving de gemeente Venlo als centrumgemeente de middelen. In principe ontvangt iedere gemeente vanaf 2023, op basis van een 10-jarig ingroeipad, een rijksbijdrage voor BW, MO en B&P. Dit is nog afhankelijk van landelijke besluitvorming. Afspraak is dat elke gemeente de rijksbijdrage voor BW, MO en B&P en de eigen bijdragen van beschermd wonen aan de MGR afstaat, ten behoeve van de regionale zorgkosten en regionale taken. 2.2 Het saldo dat gemeente Horst aan de Maas eind 2022 ontvangt op basis van de verdeelsleutel willen we met ingang van 2022 al in kunnen zetten. Omdat we per 1-1-2022 al op de nieuwe, gedecentraliseerde manier gaan werken, is het nodig dat we een deel van de geraamde inkomsten al uit kunnen geven aan lokale zorg- en toegangskosten en de lokale sociale basis. Derhalve het voorstel om de geraamde inkomsten vanuit de MGR al te bestemmen. Kanttekeningen 1.1 Er is een kans dat één of meerdere gemeenten niet akkoord gaan met de voorgestelde besluiten. Als één of meerdere colleges of raden niet akkoord gaan is er een noodscenario geschetst.

Dit noodscenario voorziet in een tijdelijke oplossing en geeft tijd om zaken aan te passen zodat de afspraken wel door alle 14 colleges en raden kunnen worden vastgesteld. Ook voor het noodscenario zal besluitvorming plaats moeten vinden. Dit kan met terugwerkende kracht waardoor de zorgcontinuïteit wordt geborgd. Bovendien wordt dan de vastgelopen samenwerking vlot getrokken door toepassing van het VNG-escalatiemodel. 1.2 Het risico bestaat dat de huidige budgetten in de begroting niet toereikend zijn als gevolg van bijvoorbeeld een toename verstrekte indicaties BW. De opdracht die de MGR krijgt voor het opstellen van de regionale begroting bevat een aantal maatregelen die ervoor moeten zorgen dat de in de laatste jaren behaalde kostenbesparingen op het gebied van BW, MO en B&P niet verloren gaan. Eén daarvan is dat de MGR jaarlijks, aan de hand van een scan, rapporteert op welke manier de 14 gemeenten investeren in hun basisvoorzieningenniveau. 2.1 De financiële prognose is nog aan verandering onderhevig. Deze is afhankelijk van het effect van de rijksinkomsten na de doordecentralisatie, de overstap van huidige cliënten naar de Wlz en het aantal indicaties BW. Hierbij wordt het regionale afwegingskader gehanteerd, maar het is niet uit te sluiten dat gemeenten afwijkend ten opzichte van elkaar zullen gaan indiceren.

Vanwege de onzekerheid van de prognose dienen de inkomsten vanuit de MGR ook ten behoeve van het opvangen van eventuele risico’s. Financiële consequenties We nemen de kosten van de lokale taken budgettair neutraal op; gemeenten ontvangen de middelen om de kosten van deze lokale taken te kunnen dekken. De verdeling van het saldo (inkomsten) zal wel in de lokale begroting worden opgenomen evenals de lokale zorg- en toegangskosten en de investeringen in de lokale sociale basis (uitgaven). Voor Horst aan de Maas zijn de geraamde inkomsten uit de verdeling van het saldo € 868.000. Dit bedrag dient als budget voor de lokale zorg- en toegangskosten, ter versterking van de lokale sociale basis en als ruimte om eventuele risico’s op te vangen. Aan het eind van 2022 maakt de MGR een afrekening over de lokale zorg- en toegangskosten, deze zijn voor Horst aan de Maas geraamd op € 134.000. Zowel de inkomsten als uitgaven betreffen voorlopige cijfers. Aangezien BW en MO open einderegelingen zijn is de toekomstige vraag – en daarmee de geraamde

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 5

vervolg raadsvoorstel

kosten – nog onzeker. Ten aanzien van de regionale conceptbegroting BW, MO en B&P geldt derhalve het volgende: 1. De conceptbegroting die nu wordt meegestuurd kan in de laatste maanden op het onderdeel BWinkomsten en uitgaven wijzigen. Wij verwachten dat er dan duidelijkheid is over de definitieve uitname van WLZ-cliënten. 2. De conceptbegroting die wordt meegestuurd met het collegevoorstel en het raadsvoorstel zal na besluitvorming als opdracht aan de MGR worden gezonden. Het AB van de MGR verwerkt deze conceptbegroting vervolgens in een definitie begrotingswijziging van de MGR en legt deze voor zienswijze voor aan de gemeenteraden. Dit zal niet eerder dan in het eerste kwartaal van 2022 plaatsvinden. Mocht de definitieve begroting van de MGR afwijken van de huidige prognose, dan kunnen de bedragen in de tweede bijstelling van 2022 nog worden bijgesteld. Ingeschat wordt dat € 550.000 nodig zal zijn voor de lokale zorg- en toegangskosten en voor initiatieven ter versterking van de lokale sociale basis. Hieronder valt voor beide onderdelen ook de benodigde capaciteitsuitbreiding. In de samenwerkingsovereenkomst is opgenomen dat partijen de inspanningsverplichting aangaan om de lokale sociale basis op orde te hebben.

Dit om mogelijke maatschappelijke uitval en complexe problematiek vroegtijdig te signaleren, psychosociale- en psychische problemen te herkennen en actief te kunnen handelen. Daarmee wordt ingezet op preventie van complexe problematiek en op beperking van het aantal indicaties BW en MO. Het resterende bedrag van € 318.000 wordt gereserveerd ten behoeve van het opvangen van eventuele risico’s, bijvoorbeeld indicaties en zorgkosten die hoger uitvallen dan verwacht. Het bedrag dat daaropvolgend resteert zal terugvloeien naar de algemene middelen. Daarnaast zijn de uitvoeringskosten van de MGR meegenomen in de kadernota en begroting van 2022. Deze kosten zijn uit de regionale begroting gehaald, omdat over dit bedrag BTW betaald moet worden. Deze BTW is voor gemeenten compensabel en hiervoor ontvangen de gemeenten een aparte factuur. Tegenover deze kosten staat het gemeentelijk aandeel in het (positieve) saldo van de regionale begroting. Voor Horst aan de Maas bedragen de te verrekenen uitvoeringskosten van de MGR € 27.034. Vervolgtraject / communicatie Nadat de gemeenteraden in december hebben ingestemd met de wijziging van de MGR en de toetreding van de gemeenten uit Midden-Limburg stellen de colleges van Noord- en Midden-Limburg de gewijzigde MGR in januari 2022 vast. Bijlagen 1. Regionale begroting BW, MO, B&P 2. Toelichting Regionale begroting BW, MO, B&P 3.

Samenwerkingsovereenkomst 4. Toelichting Samenwerkingsovereenkomst 5. Modulaire gemeenschappelijke regeling 6. Toelichting Modulaire gemeenschappelijke regeling 7. Afwegingskader

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 5

vervolg raadsvoorstel

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas,

De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

mr. L.M.C. Beckers

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50