07a rv Herziening MIP en MJOP

Raadsvoorstel stuknummer: 21.0006536

Raadsvoorstel onderwerp

Herziening MIP en MJOP gemeentelijk vastgoed.

datum raad

23 november 2021

portefeuillehouder

bladnummer 2021.094

clustermanager

agendapunt

behandeld door

7

H. Geurts

Voorstel 1. Het geactualiseerde meerjarig investeringsplan (MIP) vaststellen. 2. Het geactualiseerde meerjarig onderhoudsplan (MJOP) vaststellen. 3. De noodzakelijk geachte MIP kredieten van 2022 tot en met 2025 van € 5.469.547 bruto ter beschikking te stellen. 4. De wens uit te spreken bij renovatie (uit het MIP) en nieuwbouw in te zetten op circulariteit in materiaalgebruik en vanaf 2023 het noodzakelijke structurele budget hiervoor van €100.0000, bij de integrale financiële afweging tijdens de kadernota 2023 mee te nemen.

Aanleiding Sinds 2014 wordt het gemeentelijk vastgoed om de 3 jaar geïnspecteerd (geschouwd). In het najaar van 2020 was de meest recente inspectie. Hieruit kwam het beeld naar voren dat het gemeentelijke vastgoed in grote lijnen op orde is en dat afwijkingen te verklaren zijn vanuit lopende ontwikkelingen. De raad heeft de resultaten van de brede vastgoedinspectie in mei 2021 besproken. Inmiddels zijn de gevolgen van het MIP en het MJOP financieel integraal doorgerekend. De herziening van het MIP en MJOP is mede gebaseerd op eerdere besluitvorming, die ingebed is in het accommodatiebeleid. In bijlage 1 wordt deze context uitgebreider weergegeven.

Beoogd resultaat Goed onderhouden maatschappelijke accommodaties waar huurders graag komen en waar investeringsmaatregelen bijdragen aan klimaatadaptatie, circulariteit en energieneutraliteit.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 5

vervolg raadsvoorstel

Argumenten 1.1 Via het MIP investeren we in het verbeteren van het gemeentelijk vastgoed. Bij het verbeteren van vastgoed geven we invulling aan klimaatadaptatie en circulariteit en werken we toe naar energieneutrale gebouwen. We combineren die maatregelen met geplande renovaties van vloeren, gevels, wanden, daken en installaties. 1.2 Het nieuwe MIP laat een gunstiger financieel beeld zien dan in 2019, de taakstelling op het MIP (oplopend naar structureel € 300.000) kunnen we daardoor invullen. Dit beeld komt vooral doordat we de staat van het onderhoud van onze accommodaties goed monitoren en onze onderhouds- en investeringsplannen (volgens planning) uitvoeren. In de investeringslijst van 19 maart 2019 is een taakstelling opgenomen die tussen 2022 en 2025 oploopt van € 54.000 naar € 300.000 structureel. Voor de financiële doorrekening van het MIP wordt verwezen naar bijlage 2. De taakstelling wordt ingevuld door: • Een aantal grote ontwikkelingen die zijn afgerond of in ontwikkeling zijn. Dat heeft een gunstig effect op het MIP. Denk daarbij aan het Gasthoês, de verbouwing van gemeentewerken. Het gunstige effect komt omdat we voorzien dat voor deze ontwikkelingen op de middellange termijn geen investeringen nodig zijn. • We reserveren alleen voor panden met een perspectief van voortgezet gebruik van minimaal 10-jaar . Sommige ontwikkelingen leiden tot afstoot van vastgoed.

Daarvoor hoeven we dan geen middelen meer te reserveren. • Inzetten op energetische duurzaamheid verdient zich terug door lagere energielasten. We hebben het inverdieneffect conservatief ingeschat. Op dit moment stijgen de energielasten door fiscale maatregelen en marktwerking veel harder dan voorzien. Daardoor verdienen investeringen in duurzaamheidsmaatregelen zich veel sneller terug. We blijven echter bij de conservatieve inschatting omdat naar de toekomst erg onzeker is wat de ontwikkelingen op energieprijzen zijn. 1.3 Zonder MJOP en MIP is er geen adequaat onderhoud, en geen tijdige vervanging en verduurzaming. Met het MJOP en MIP houden we de maatschappelijke accommodaties op het gewenste onderhoudsniveau en dragen we bij aan verduurzaming ervan. Ook komt de gemeente veel minder voor verrassingen te staan doordat we tijdig onderhoud en vervangingen doen. De provincie ziet er ook op toe dat de gemeente goed voor het eigen maatschappelijke vastgoed zorgt en de risico’s van het vastgoed goed in beeld heeft. Met het MJOP en het MIP hebben we zicht op de risico’s en de kosten om die risico’s te beheersen. 2.1 Via het MJOP houden we het vastgoed op het gewenste onderhoudsniveau. Het gewenste onderhoudsniveau is niet voor alle gebouwen gelijk. Die is afhankelijk van onze vastgoedportefeuillestrategie. We hebben 3 categorieën vastgoed.

Die heeft de gemeenteraad in 2015 vastgesteld. We hebben een Strategische voorraad, een Flexibele voorraad en een Afstoot voorraad. Bij iedere categorie hoort een bijpassende onderhoudsvisie, respectievelijk Plus, Basis en Minimum. Voor meer informatie over het vastgoedbeleid zie bijlage 1. Ons vastgoed voldoet aan de gewenste onderhoudsniveaus. Dat hebben we uw raad eerder ook toegelicht in de RIB met de eerste resultaten van de vastgoedinspectie van april 2021. Om het vastgoed ook in de komende jaren op niveau te houden, hebben we een MJOP nodig.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 5

vervolg raadsvoorstel

2.2 Door kostprijsstijgingen in de bouw zijn de kosten voor onderhoud duurder geworden. Volgens het CBS zijn de bouwkosten en daarmee gepaard gaande onderhoudskosten tussen 2017 en 2021 met 14% gestegen. In het herziene MJOP hebben we hier rekening mee te houden. Er is gemiddeld (gemiddelde over 10 jaar) ca. € 113.000 structureel extra nodig (inclusief kostprijsstijgingen) om de panden op het gewenste onderhoudsniveau te houden. Dat is minder dan de marktindexatie doordat we de inhaalslag op uitgesteld onderhoud volledig gemaakt hebben. • Een deel van de dekking hiervoor vinden we door de structurele voordelen uit het MIP van € 27.500 toe te voegen aan het MJOP. • Om meerjarig een sluitende begroting te houden stellen we voor de komende 6 jaar het onderhoud van de interieurafwerking te temperen. Dat doen we door de levensduur van interieurafwerking op te rekken waar het kan om zodoende investeringen iets meer uit te stellen en daarmee voor die 6 jaar de kosten te temperen. Het bijstellen levert de komende 6 jaar ca € 100.000 per jaar op. • Tot slot stellen we voor om vanaf 2027 € 30.000 structureel toe te voegen aan het budget voor de uitvoering van het MJOP. Daarmee blijft het saldo voor het gehele MJOP meerjarig positief. Bij de volgende herziening van het MJOP en MIP naar aanleiding van de schouw zullen we dit opnieuw bezien.

• Voornoemde maatregelen zijn in de financiële cijfers van bijlage 2 verwerkt. Er is ook opgenomen dat in 2024 eenmalig €200.000 extra nodig is. Deze eenmalige kosten willen we dekken uit verkoopopbrengsten van af te stoten vastgoed. 2.3 Door het samenpakken kunnen voordelen in het MIP nadelen in het MJOP opvangen. We pakken in dit voorstel het MIP en MJOP samen omdat we voor deze plannen samen een taakstelling invullen van structureel € 300.000. De taakstelling kunnen we met een aantal harde en minder harde maatregelen behalen. Financieel is in bijlage 2 zowel het MJOP en MIP opgenomen en doorgerekend. Argumenten 1.2 en 2.2 geven duiding aan hoe we de bezuinigingen hebben gerealiseerd. De kostprijsstijgingen van onderhoud zijn economisch gezien uitlegbaar maar vormt voor de begroting een forse aanslag. Door het samenpakken van het MJOP met het MIP, waar door eerder genoemde redenen (zie argument 1.2) een voordeel is, verbetert het beeld. De overige maatregelen voor een meerjarig positief MJOP staan onder argument 2.2. 3.1 Met de kredieten kan het college daadkrachtig invulling geven aan de thema’s klimaatadaptatie, circulariteit en energieneutraliteit van het eigen vastgoed. In argument 1.1 is aangegeven dat het MIP bedoeld is om het bestaande vastgoed te verbeteren en te verduurzamen. Deze doelstelling vraagt om een krachtig mandaat en bijbehorende financiële middelen.

De doelstelling van en kaders voor MIP liggen vast. Door de kredieten voor de komende 4 jaar af te roepen, kunnen we ons concentreren op het in de markt zetten van de geplande investeringen en verlichten we de administratieve druk. Bij de herziening van het MJOP en het MIP over 4 jaar komen we opnieuw terug in de raad, na een nieuwe schouw. Mocht het perspectief van het maatschappelijk vastgoed op enig moment wijzigen ten opzichte van het huidige dan heroverwegen we de geplande investeringen.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 5

vervolg raadsvoorstel

3.2 Met de gevraagde investeringen geven we invulling aan thema’s als klimaatadaptatie, circulariteit en toewerken naar energieneutrale gebouwen. De investeringen doen we bij accommodaties met een perspectief op voortgezet gebruik van minimaal 10 jaar. De kredieten worden na aftrek van de ‘bijdrage derden’ afgeschreven in 20 jaar. 4.1 We zetten in op circulair vastgoed omdat we ons steeds meer bewust zijn van het effect van bouwen voor de planeet aarde. We zijn zuinig op wat we al hebben voor nu en de toekomst. We geven hierna enkele voorbeelden. In bijlage 3 gaan we dieper in op ‘Onderweg naar circulair vastgoed’. • Een casco met renovatie een nieuw leven geven is circulair. Zoals we bijvoorbeeld hebben gedaan bij de herbestemming van het voormalige klooster in Meterik tot basisschool. Sloopafval wordt voorkomen en het casco kan met de revitalisatie weer minimaal 40 jaar mee. • Daarnaast geven we invulling aan circulariteit door bij de sloop van een gebouw afval te voorkomen. We denken dan na over het hergebruik van materialen als ‘nieuwe’ grondstof. Ook inzet van systemen die flexibel ruimtegebruik bevorderen kunnen daarbij helpen. • Tot slot streven we naar het gebruik van (nieuwe) materialen die hernieuwbaar zijn zoals hout, kunststoffen en rubber.

En proberen we het gebruik van metalen (staal, koper, zink of aluminium) te vermijden omdat bij het maken van metalen producten veel energie nodig is. 4.2 Het meer inzetten op circulariteit heeft effecten op de kostprijs van materialen en aan te schaffen eindproducten. Met eindproducten bedoelen kozijnen, ventilatoren, warmtepompen, zonnepanelen etc. Deze producten zijn samengesteld uit meerdere basismaterialen met als doel een bepaalde functie te vervullen. Het meer inzetten op circulariteit herbruikbaarheid maakt de kostprijs wel duurder vanwege door beperking van keuzevrijheid en ook meerkosten in het proces omdat uitvoerende partijen ook bewijslast moeten aanvoeren over de mate van circulariteit van materialen. We schatten in dat in de kapitaallastensfeer €100.000 nodig is om deze ambitie waar te kunnen maken. Kanttekeningen 1.1 en 2.1 We weten niet wat de ontwikkelingen zijn op het gebied van bouwkostenindex. Op dit moment is de bouwmarkt erg onvoorspelbaar als het gaat om materiaalprijzen en productprijzen. Mocht de indexatie van prijzen leiden tot aanpassingen van de ramingen in positieve of negatieve zin, dan melden we dat bij de reguliere begrotingsbehandelingen aan de raad. 1.2 en 2.2 We weten niet of (fiscale) wetgeving verandert. De berekeningen gaan uit van het huidige wettelijke kader.

Als daar veranderingen in optreden, melden we dat bij de reguliere begrotingsbehandelingen aan de raad. 2.3 Het bijstellen van het onderhoudsniveau van de interieurafwerking heeft gevolgen voor de uitstraling van het interieur van accommodaties. Gebruikers verwachten dat een gebouw er van buiten goed uitziet, goed geïsoleerd met een prettig binnenklimaat. Zij kijken ook, en vooral, hoe een gebouw er van binnen uitziet. Door het onderhoudsniveau van

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 5

vervolg raadsvoorstel

de interieurafwerking bij te stellen ga je iets meer gebruikssporen zien. De veiligheid, gezondheid en bruikbaarheid blijven gewaarborgd. 4.1 Circulariteit en het meten ervan staan beleidsmatig nog in de ‘kinderschoenen’. We willen verspilling van materialen zoveel mogelijk voorkomen. In de meeste gevallen zal dat lukken. Er zijn echter materialen uit het verleden die niet hergebruikt kunnen worden omdat ze schadelijk zijn voor de mens en/of het milieu. Denk daarbij aan asbest. Van die materialen moeten we op een goede en veilige manier afscheid nemen. 4.2 Naarmate we het gebruik van materialen meer afwegen tegen de achtergrond van hun effect op het milieu beperken we onze keuzevrijheid in materiaalgebruik. Economisch gezien heeft het beperken van keuzevrijheid een negatief effect op de kostprijs. Als we bijvoorbeeld meer inzetten op het gebruik van hout en hernieuwbare kunststoffen, en die trend zet zich op wereldschaal door, dan heeft dat door marktwerking effecten op de kostprijs. Schaarste leidt tot kostprijsstijging. Financiële consequenties In zijn totaliteit passen het MJOP en MIP samen in de beschikbare begrotingsruimte zoals in bijlage 2 opgenomen. De opgelegde taakstelling is gerealiseerd. De beschikbare instrumenten om te egaliseren via de voorziening Onderhoud gebouwen en Reserve MIP zijn nodig om meerjarig beide plannen sluitend te houden.

In 2024 is eenmalig 200.000 nodig wat we willen dekken uit opbrengsten van te verkopen vastgoed. Vanaf 2027 is voor het MJOP structureel € 30.000 extra nodig te dekken uit de gemeentelijke exploitatie. De kapitaallasten van het bruto-krediet van € 5.469.547 zijn na aftrek ‘bijdragen derden’ (SPUK) opgenomen in de lasten MIP in bijlage 2 bij dit raadsvoorstel. Het extra benodigd budget voor inzetten op meer circulair vastgoed (aanvullend en nieuw beleid) van € 100.000 te dekken uit de gemeentelijke exploitatie. Op te nemen in de kadernota 2023 en begroting vanaf 2023. Vervolgtraject / communicatie 1. Uitvoering geven aan MIP en MJOP. Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

mr. L.M.C. Beckers

Bijlagen Bijlage 1. Vastgoedmanagement gemeente Horst aan de Maas. Bijlage 2. Doorrekening gevolgen MJOP en MIP voor begroting. Bijlage 3. Onderweg naar circulair vastgoed.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50