06c.3 Bijlage 3 Archeologisch onderzoek
Tekst van het document
ArcheoPro Archeologisch rapport Nr 20113 Maasbreeseweg ong., Sevenum Gemeente Horst aan de Maas Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek, oppervlaktekartering en verkennend booronderzoek
Concept versie 11-02-2021
(Zonder opmerkingen zal deze versie na 3 maanden als definitief rapport worden opgeleverd)
Richard Exaltus Joep Orbons
Februari 2021
ArcheoPro
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas.
ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 2
ArcheoPro Archeologisch rapport Nr 20113 Maasbreeseweg ong., Sevenum Gemeente Horst aan de Maas Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O); Bureauonderzoek, oppervlaktekartering en verkennend booronderzoek
Colofon Opdrachtgever Projectcode Bestandsnaam Versie Status Archis melding (zaaknummer) Bevoegd gezag Opslagplaats documentatie ISSN Auteur Projectleider Projectmedewerkers Onderaannemers Autorisatie
Arvalis, Sint Jansweg 20d, 5298 RC Venlo 20-202 ArcheoPro Rapport Maasbreeseweg ong., Sevenum 2021 02 11 11-02-2021 Concept 4944916100 Gemeente Horst aan de Maas Provincie Limburg 1569-7363 Richard Exaltus, Joep Orbons Richard Exaltus Richard Exaltus, Joep Orbons Niet van toepassing Drs R.P. Exaltus; senior-archeoloog
Uitgegeven door ArcheoPro © Copyright 2020 ArcheoPro, Eijsden ArcheoPro Sint Jozefstraat 45 NL 6245 LL Eijsden Nederland
Versie: 11-02-2021
Tel : 0(0 31) 43 3672586 www.archeopro.nl
Kamer van Koophandel Limburg: 14117581 e-mail: info@archeopro.nl
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas.
ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 3
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................... 3 Samenvatting ....................................................................................................................................................................... 4 1. Inleiding ............................................................................................................................................................................ 5 1.1 Algemeen........................................................................................................................................................................ 5 1.2 Locatiegegevens (LS02)....................................................................................................................................... 5 1.3 Aard van de ingreep (LS01) ................................................................................................................................ 5 1.4 Onderzoek (LS01) .............................................................................................................................................
6 1.5 Doel- en vraagstelling ............................................................................................................................................... 6 2 Bureauonderzoek ........................................................................................................................................................ 10 2.1 Methode en bronnen .............................................................................................................................................. 10 2.2 Geo(morfo)logie, aardkunde en bodem (LS04) ...................................................................................... 12 2.3 Archeologie (LS01/LS04) .............................................................................................................................. 18 2.4 Historie (LS03) .................................................................................................................................................... 24 2.5 Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel (LS05)................................................................. 30 2.6 Onderzoeksstrategie (LS05) ...........................................................................................................................
31 3 Veldonderzoek.............................................................................................................................................................. 32 3.1 Resultaten oppervlaktekartering (VS03) .................................................................................................. 33 3.2 Resultaten booronderzoek (VS03)............................................................................................................... 33 4 Conclusies en aanbevelingen
(VS07) .............................................................................................................. 36
Bijlage 1: Verklarende woordenlijst ........................................................................................................................ 37 Bijlage 2: Archeologische tijdschaal ........................................................................................................................ 37 Bijlage 3: Literatuurlijst ................................................................................................................................................ 38 Bronnen .............................................................................................................................................................................. 38 Digitale bronnen .............................................................................................................................................................. 38 Literatuur ........................................................................................................................................................................... 39 Bijlage 4: Overzicht vondstlocaties .......................................................................................................................... 40 Bijlage 5: Overzicht archeologische monumenten ............................................................................................
40 Bijlage 6: Overzicht archeologische onderzoeksmeldingen .......................................................................... 40 Bijlage 7: Boorbeschrijving ......................................................................................................................................... 44 Betekenis van de afkortingen: ................................................................................................................................... 45
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas.
ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 4
Samenvatting Op 22 januari 2020 is door ArcheoPro een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) uitgevoerd op een terrein aan de Maasbreeseweg te Sevenum. De aanleiding tot het onderzoek vormt de voorgenomen bouw van een woning. Hiertoe benodigde graafwerkzaamheden kunnen tot aantasting van het bodemarchief leiden. Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel geldt voor het plangebied in verband met de ligging buiten een gradiëntzone, met in de nabijheid terreinen die wel een dergelijke gradiëntzone vormden, een lage verwachting geldt voor resten uit het laatpaleolithicum en het mesolithicum zoals vuursteenvindplaatsen of kleine jachtkampementen. Voor resten van bewoning uit het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen, geldt gezien de ligging in een relatief laaggelegen deel van het dekzandlandschap dat omgeven wordt door aanmerkelijk hoger gelegen delen hiervan, hooguit een middelhoge archeologische verwachting. Gezien de ligging nabij historische bebouwing en van oudsher op een met houtwallen omgeven erf, maar op enige afstand van de eigenlijke bebouwing en binnen een boomgaard, geldt een middelhoge verwachting voor resten van bewoning uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het plangebied zes boringen gezet in een dichtheid van dertig boringen per hectare.
Tevens is een vlakdekkende oppervlaktekartering uitgevoerd. Op basis van de resultaten hiervan kan de onderzoeksvraagstelling als volgt beantwoord worden: -Kunnen binnen het plangebied (nog) archeologische resten verwacht worden? Uit de resultaten van het met de zandguts verrichte onderzoek blijkt dat de huidige bodembewerking binnen het plangebied tot in de C-horizont reikt waarvan de verploegde top tussen dertig en veertig centimeter beneden het maaiveld is aangetroffen. De uitvoering van een vlakdekkende oppervlaktekartering heeft binnen het plangebied niettemin geen relevante archeologische indicatoren opgeleverd. Dergelijke indicatoren zijn evenmin aangetroffen bij het op elk boorpunt naboren met een megaboor en het zeven van het daarbij opgeboorde zand. -Zo ja, in welke zones en op welke diepten is dit het geval? Niet van toepassing. -Wat zijn de verwachte prospectieve kenmerken van dergelijke archeologische resten? Niet van toepassing. -Welke vorm van veldonderzoek is geschikt om de verwachte resten op te sporen? Gezien het ondanks de hoge onderzoeksintensiteit volledig ontbreken van relevante archeologische indicatoren, geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek te adviseren.
Evenmin zijn tijdens het onderzoek archeologische resten aangetroffen waarmee tijdens de verdere planvorming of bij de uitvoering van de geplande werkzaamheden rekening zou moeten worden gehouden.
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas.
ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 5
1. Inleiding 1.1 Algemeen Opdrachtgever Contactpersoon opdrachtgever Datum uitvoeringveldwerk Archis onderzoeksmelding Bevoegd gezag: Bewaarplaats vondsten: Bewaarplaats documentatie
1.2 Locatiegegevens
Arvalis, Sint Jansweg 20d, 5298 RC Venlo Thijs Bergsma 22 januari 2021 4944916100 Gemeente Horst aan de Maas Provincie Limburg Provincie Limburg
(LS02)
Provincie Gemeente Plaats Toponiem Globale ligging Hoekcoördinaten plangebied
Oppervlakte plangebied Eigendom Grondgebruik Hoogteligging Bepaling locaties
Limburg Horst aan de Maas Sevenum Maasbreeseweg ong., Sevenum Tussen Sevenum en de Vorst 200201 / 379294 200201 / 379319 200232 / 379319 200232 / 379294 0.08 Hectare Particulier Akker Ca. 27,45 +NAP GPS Garmin, meetlinten
1.3 Aard van de ingreep (LS01) Aard ingreep
Versie: 11-02-2021
De bouw van een woning
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas.
1.4 Onderzoek
ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 6
(LS01)
Op 22 januari 2020 is door ArcheoPro een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) uitgevoerd op een terrein aan de Maasbreeseweg te Sevenum. De aanleiding tot het onderzoek vormt de voorgenomen bouw van een woning. Hiertoe benodigde graafwerkzaamheden kunnen tot aantasting van het bodemarchief leiden. Het plangebied ligt in een gebied waar een gemeentelijk archeologisch beleid is vastgesteld. Op grond van dit beleid valt het plangebied in verband met de ligging in een zone met een hoge archeologische verwachting (categorie 3 op figuur 12). Voor deze zone is binnen het bestemmingsplan een dubbelbestemming voor archeologie van toepassing (zie figuur 3). Het archeologisch onderzoek betrof een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) met bureaustudie. Bureauonderzoek heeft tot doel om op basis van beschikbare informatie te komen tot een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel. Het Inventariserend Veldonderzoek heeft vervolgens tot doel om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen door middel van veldwaarnemingen. Hiermee kan de vraagstelling beantwoord worden of binnen het plangebied archeologische waarden aanwezig (kunnen) zijn en of deze vervolgonderzoek en/of planaanpassing vereisen.
1.5 Doel- en vraagstelling Bureauonderzoek heeft tot doel om op basis van beschikbare informatie te komen tot een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel op basis waarvan de volgende vragen beantwoord kunnen worden: -Kunnen binnen het plangebied (nog) archeologische resten verwacht worden? -Zo ja, in welke zones en op welke diepten is dit het geval? -Wat zijn de verwachte prospectieve kenmerken van dergelijke archeologische resten? -Welke vorm van veldonderzoek is geschikt om de verwachte resten op te sporen? Inventariserend Veldonderzoek heeft vervolgens tot doel om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen door middel van veldwaarnemingen. Aan de hand van de resultaten hiervan kan worden vastgesteld of binnen het plangebied daadwerkelijk archeologische waarden aanwezig (kunnen) zijn en of deze vervolgonderzoek en/of planaanpassing vereisen. ArcheoPro voert haar onderzoeken uit conform de hiervoor vastgelegde normen en richtlijnen (KNA 4.0 en SIKB BRL 4000) en is in het bezit van de daarvoor vereiste BRL 4000 certificaten 4002 en 4003. Het onderzoek is uitgevoerd door drs. R.P. Exaltus (senior KNA-archeoloog), drs. ing. P.J. Orbons (senior KNA-archeoloog/senior vakspecialist) en H. Rik (veldtechnicus).
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas.
ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 7
Figuur 1: De ligging van het plangebied (rood omlijnd) met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 1
1 Bron: Kadaster Topografische Dienst, Emmen 2008.
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas.
ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 8
Figuur 2: Het binnen het plangebied geplande bouwvlak (in blauw)2
2 Bron: Arvalis
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas.
ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 9
Figuur 3: Het plangebied op de bestemmingsplankaart 3
3 Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 10
2 Bureauonderzoek 2.1 Methode en bronnen Onderzoeksgebied bureauonderzoek: Cirkel met een straal van één kilometer rond het centrum van het plangebied Tijdens het bureauonderzoek wordt door de bestudering van beschikbare bronnen, kennis vergaard omtrent de bodem en geologie van het onderzoeksgebied en de hierin bekende en te verwachten archeologische waarden. Aan de hand van de resultaten van het bureauonderzoek kan de beste aanpak voor het veldonderzoek worden bepaald. Hierbij zijn de volgende bronnen geraadpleegd (voor bronvermelding; zie ook literatuurlijst, dit geldt ook voor de kaarten die in de tekst opgenomen zijn): • • • • • • • • • • • • • •
Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) Archeologische MonumentenKaart (AMK) ARCHeologisch Informatie Systeem (ARCHIS) Atlas van topografische kaarten Nederland 1955-1965, 1:50.000 Bodemkaart 1:50.000 Gemeente Horst aan de Maas, Archeologische beleidskaart Landschappen van Maas en Peel, J. Renes, 1999 Geomorfologische kaart 1:50.000 Geologische kaart 1:50.000 Grote historische atlas van Nederland 1:50.000 1838-1857 (Deel Zuid) Grote historische topografische atlas van Nederland, provincie Limburg 1:25.000 18941926 Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW) Kadastrale minuutplan met aanwijzende tafels, 1830 Overig historisch kaartmateriaal (indien gebruikt)
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 11
Figuur 4: Luchtfoto uit 2019 met daarop rood omlijnd het plangebied 4
4 Bron: http://www.pdok.nl
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 12
2.2 Geo(morfo)logie, aardkunde en bodem
(LS04)
Volgens de geologische kaart zijn in de diepere ondergrond binnen het plangebied rivierafzettingen aanwezig die behoren tot de Formatie van Beegden. Deze Maasafzettingen bestaan uit metersdikke pakketten van grof zand en grind. De oudste afzettingen hiervan dateren uit het Plioceen (5,3 - 2,6 miljoen jaar geleden), de recentste uit het Holoceen (circa 11.750 BP - heden). Aan het einde van het Weichseliën, met name in het Laat Pleniglaciaal (circa 29.000 - 15.700 BP) en de Jonge Dryas (circa 12.745 - 11.755 BP) heerste er een poolklimaat in Nederland. Hierdoor ontbrak vegetatie waardoor op grote schaal verstuiving kon optreden. Vanuit het Noordzeebekken werd dekzand meegevoerd. Hierbij werden dekzanden over de rivierafzettingen (Formatie van Beegden) afgezet in de vorm van vlaktes, welvingen en ruggen. Dit zand is kalkloos, fijnkorrelig en goed afgerond. Tevens is het goed gesorteerd en arm aan grind. Deze afzettingen behoren tot het Laagpakket van Wierden van de Formatie van Boxtel. (Berendsen 2004) Het plangebied ligt volgens de geomorfologische kaart, op een glooiing van beekdalzijde (legenda-eenheid 3H42, figuur 6) met ten oosten hiervan een langgerekte, ondiepe dalvormige laagte (legenda-eenheid 22R42L, figuur 6). Het betreft het dal van de Kattenstaartse beek. Het plangebied ligt op ruim driehonderd meter afstand van de eigenlijke beekloop.
Ten westen van het plangebied geeft de geomorfologische kaart de ligging aan van een vrij vlakke dekzandwelving met een ontginningsdek (legenda-eenheid 3L51C). Op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN; zie figuur 7), is het beekdal duidelijk herkenbaar als een laagte. Tevens is hierop te zien dat het plangebied in een laagte ligt die min of meer wordt omsloten door hogere delen van het dekzandlandschap. Zowel ten noorden als ten zuiden van het plangebied liggen relatieve dekzandhoogten die tot nagenoeg aan de beekloop reiken. Op de drogere delen van het dekzandlandschap zijn veelal veldpodzolgronden ontstaan. Deze worden gekenmerkt door een uitspoelingslaag (E-horizont) en een inspoelingslaag (Bhorizont). De B-horizont gaat veelal via een overgangslaag (de BC-horizont) over in het niet door bodemvorming beïnvloede zand (de C-horizont). De bodems binnen de beekdalen zijn doorgaans zeer roestig en hebben veelal een zwarte humeuze bovengrond. Binnen het plangebied geeft de bodemkaart de aanwezigheid aan van hoge zwarte enkeerdgronden die zijn gevormd in lemig fijn zand (legenda-eenheid zEZ23 op figuur 8). De grondwatertrap V (zie figuur 9), betekent dat de bodems hier met name in de winter, slecht ontwaterd zijn.
De enkeerdgronden worden gekenmerkt door een tenminste 50 cm dikke zwarte humeuze bovengrond die veelal in de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd (tot ± 1900), is ontstaan ten gevolge van eeuwenlange bemesting met potstalmest. Gewoonlijk gaat dit akkerdek geleidelijk aan over in het niet door plaggenbemesting met humus verrijkte zand. Doordat enkeerdgronden vaak zijn ontstaan in gebieden waar oorspronkelijk podzolgronden zijn ontstaan, kunnen resten hiervan onder het akkerdek aanwezig zijn.
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 13
Figuur 5: Uitsnede uit de paleogeografische kaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 5
5 Bron: P Vernieuwd digitaal basistand basisbestand paleogeografie van de Rijn-Maas Delta. K.M. Cohen, E. Stourhamer. 2012
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 14
Figuur 6: Uitsnede uit de geomorfologische kaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 6
6 Bron: Universiteit Wageningen, 2017
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 15
Figuur 7: Uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 7
7 Bron: Rijkswaterstaat, Servicedesk Data, AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), Delft
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 16
Figuur 8: Uitsnede uit de bodemkaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft. Voor uitleg van de codes, zie hoofdstuk 2.2 8
8 Bron: Universiteit Wageningen, 2017
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 17
Figuur 9: Uitsnede uit de grondwatertrappenkaart met daarin rood omlijnd het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 9
9 Bron: Universiteit Wageningen, 2017
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 18
2.3 Archeologie
(LS01/LS04)
Voor dekzandgebieden in hun algemeenheid geldt dat hierbinnen bewoningssporen kunnen worden aangetroffen die dateren vanaf het laat-paleolithicum. Vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum liggen veelal op relatief hooggelegen delen van het dekzandlandschap in de nabijheid van water. Later, in het neolithicum wanneer een sedentair bestaan in de plaats komt van een nomadisch levenswijze, verkiest men vooral de hoogste delen van het dekzandlandschap. Deze nederzettingskeuze bleef tot in de vroege middeleeuwen bestaan. In de late middeleeuwen en de nieuwe tijd zijn de nederzettingen met name gesticht langs doorgangswegen, op kruispunten van wegen en aan de overgangen van rivieren. De gemeentelijke beleidskaart laat zien dat het plangebied in een gebied ligt met een hoge archeologische verwachting en bovendien in een zone met een archeologische waarde in verband met de ligging nabij historische bebouwing. Volgens het Archeologisch informatiesysteem (Archis) ligt het plangebied ten westen van een provinciaal aandachtsgebied en liggen alle binnen het onderzoeksgebied bekende archeologische vindplaatsen, tegen de noordrand van het onderzoeksgebied. Het betreft acht zaaknummers die worden opgesomd in de onderstaande tabel. Hierin is te zien dat de met zekerheid gedateerde vondsten dateren uit het mesolithicum tot en met de nieuwe tijd.
Het plangebied ligt ten westen van AMK-terrein 16545 dat een historisch bewoningslint betreft. Binnen een halve kilometer rond het plangebied liggen enkele eerder onderzochte terreinen: Zaaknummer 2289655100 ligt ongeveer een halve kilometer ten westen van het plangebied en betreft een hier in 2010 door het ARC verricht booronderzoek waarbij weliswaar een dik akkerdek is aangetroffen maar waar de bodem niettemin te diep verstoord bleek om nog behoudenswaardige archeologische sporen te kunnen bevatten. Zaaknummer 2258550100 ligt op korte afstand van het plangebied maar betreft slechts de vermelding van een in 2010 door BILAN verricht bureauonderzoek. Ongeveer vierhonderd meter ten noorden van het plangebied ligt zaaknummer 329661400. Hier is in 2015 door Econsultancy een booronderzoek verricht. Uit de resultaten hiervan blijkt dat de bodem in het plangebied tot grote diepte geroerd is. Daarnaast zijn in het gezeefde boorresidu geen archeologische indicatoren aangetroffen. De gespecificeerde verwachting voor archeologische resten uit alle perioden is daarom bijgesteld naar laag en het gehele onderzochte gebied is vrijgegeven voor verdere ontwikkeling.
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 19
Zaak nr: Coördinaat Periode 2151273100 200.330/380.030 Niet nader gedateerd
Vondsten Keramiek, vuursteen 2228312100 200.684/380.065 Niet nader gedateerd Bouwmateriaal, keramiek, metaal, vuursteen 2235149100 200.338/380.003 Mesoliticum, Neoliticum, Keramiek, Bronstijd, Middeleeuwen, vuursteen Nieuwe Tijd
Complexen Onbekend
2293712100 200.660/380.046 IJzertijd, Romeinse tijd
Bewoning
Bot, keramiek, keramiek, metaal
Agrarisch, bewoning
Onbekend
2293712100 200.715/380.065 Paleoliticum, Mesoliticum Vuursteen 2293712100 200.660/379.985 Bronstijd, IJzertijd, Keramiek Romeinse tijd, Middeleeuwen, Nieuwe Tijd 2293712100 200.573/379.994 Bronstijd Geen
Bewoning Bewoning
2859311100 200.000/380.000 Romeinse tijd
Onbekend
Versie: 11-02-2021
Metaal
Geen
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 20
Figuur 10: Kaart met Archis vondstlocaties met daarop een cirkel met een straal van één kilometer rond het plangebied die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 10
10 Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, ARCHIS III (Archeologisch Informatie Systeem), http://archis.cultureelerfgoed.nl
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 21
Figuur 11: Kaart met Archisonderzoeksmeldingen met daarop een cirkel met een straal van één kilometer rond het plangebied die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 11
11 Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, ARCHIS III (Archeologisch Informatie Systeem), http://archis.cultureelerfgoed.nl
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 22
Figuur 12: Uitsnede uit de gemeentelijke beleidskaart 12 12 Bron: Gemeente Horst aan de Maas
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 23
Duinen en strandwallen Jonge aanwas Fries-Gronings kleigebied Jonge zeeinbraken Keileemgebied Noordelijk zandgebied Noordelijk kustveengebied Noord-Hollands kleigebied Hollands-Utrechts veengebied Diepe droogmakerijen Münsterland Stuwwallen IJsseldal
Rijn-Maasdelta Hoge Rijnterrassen Lage Rijnterrassen Maasdal Lage Maasterrassen Peelhorst Roerdalslenk Kempisch zandgebied Zeeuws-Zuidhollands kleigebied Vlaams zandgebied Noordelijk Lössgebied Zuidelijk Lössgebied Voorland Ardennen
Figuur 13: Locatie van het plangebied op de archeologische landschappenkaart van Nederland 13 13 Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Archeologische Landschappenkaart van Nederland.
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 24
2.4 Historie (LS03) De Tranchotkaart (zie figuur 14) uit 1805 toont de ligging van het plangebied binnen een door houtwallen omgeven historisch erf en ten zuiden van de eigenlijke bebouwing. Het plangebied zelf is op deze kaart aangegeven als beplant met (fruit)bomen. Deze ligging komt overeen met die op de kadasterkaart uit de periode 1811-1830 (figuur 18) en de topografische kaarten tot en met 1958 (zie figuur 19). Later in de twintigste eeuw zijn de bomen binnen het plangebied gerooid en is het plangebied in gebruik genomen als akker. Volgens de kaart van de historische landschappen en historische relicten (zie figuren 15 en 16) ligt het landschap ten westen van een historische weg in een zone die van oudsher uit gemengd akker- en weiland bestaat.
Figuur 14: Uitsnede uit de Tranchotkaart van 1805 14
14 Bron: Tranchot en v. Muffling, Kartenaufnahme der Rheinlande 1803-1820
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 25
Figuur 15: Uitsnede uit de kaart met historische relicten (naar Renes, 1999) 15
15 Bron: Renes, J. Landschappen van Maas en Peel, Maastricht, 1999
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 26
Figuur 16: Uitsnede uit de kaart met historische landschapselementen (naar Renes, 1999)16
16 Bron: Renes, J. Landschappen van Maas en Peel, Maastricht, 1999
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 27
Figuur 17: Uitsnede uit de kaart cultuurhistorische monumenten 17
17 Bron: Monumentenregister Rijksdienst Cultureel Erfgoed, Amersfoort 2018
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 28
Figuur 18: Uitsnede uit de kadastrale kaart uit 1832 18
18 Bron: Kadaster Topografische Dienst, Emmen 2008
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 29
Figuur 19: Uitsneden uit de topografische kaarten uit achtereenvolgens: 1845, 1911, 1958 en 2015 19
19 Bron: Kadaster Topografische Dienst
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 30
2.5 Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel
(LS05)
Specifieke ligging (locatie) Het plangebied ligt van oudsher binnen een historisch erf, op enige afstand ten zuiden van de eigenlijke bebouwing en was in gebruik als boomgaard. Landschappelijk ligt het plangebied in een relatieve laagte aan de oostrand van een beekdal en wordt het als het ware omgeven door hoger gelegen delen van het dekzandlandschap die nagenoeg tot aan de eigenlijke beekloop reiken. Hierdoor ligt het plangebied niet binnen een klassieke gradiëntzone zoals deze altijd gedefinieerd worden als meest geprefereerde woonlocaties in de steentijd tot aan het vroeg-neolithicum. Verwachte perioden (datering) Op basis van de bekende gegevens van archeologische waarden in het onderzoeksgebied moet worden geconcludeerd dat voor het plangebied in verband met de ligging buiten een gradiëntzone, met in de nabijheid terreinen die wel een dergelijke gradiëntzone vormden, een lage verwachting geldt voor resten uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum zoals vuursteenvindplaatsen of kleine jachtkampementen. Voor resten van bewoning uit het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen, geldt gezien de ligging in een relatief laaggelegen deel van het dekzandlandschap dat omgeven wordt door aanmerkelijk hoger gelegen delen hiervan, hooguit een middelhoge archeologische verwachting.
Gezien de ligging nabij historische bebouwing en van oudsher op een met houtwallen omgeven erf, maar op enige afstand van de eigenlijke bebouwing en binnen een boomgaard, geldt een middelhoge verwachting voor resten van bewoning uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Complextypen Indien het plangebied in het (verre) verleden een voor bewoning geschikte bodem had, kunnen hier zowel resten van bewoning als begraving aanwezig zijn uit het neolithicum, de bronstijd, de ijzertijd, de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. Resten uit deze perioden zullen vooral nederzettingsresten betreffen van minimaal honderden vierkante meters grootte. Tevens kunnen resten van begravingen, zowel in de vorm van crematiegraven als van inhumatiegraven, aanwezig zijn. Resten uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd kunnen uit delen van een huisplaats of de bijgebouwen daarvan bestaan. Ook kunnen eventueel diepe grondsporen aanwezig zijn zoals afvalkuilen en waterputten e.d. Uiterlijke kenmerken Nederzettingsresten tot en met de vroege middeleeuwen kunnen onder het akkerdek of de bouwvoor voorkomen als concentraties van vondstmateriaal of als vullingen van kuilen (afvalkuilen, paalkuilen, waterputten, enz.). Eventuele sporen van begraving kunnen resten van crematies of inhumatiegraven betreffen.
Archeologische resten uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd kunnen ook (gemetselde) resten betreffen van funderingen, waterputten, beerputten en eventuele bijgebouwtjes zoals stallen en opslagruimtes. Gaafheid en diepteligging Door het gebruik als akker zal in elk geval een dertig tot veertig centimeter dikke bouwvoor ontstaan zijn waarbinnen de bodem verstoord is. Het rooien van bomen en het daarbij verwijderen van boomstobben kan plaatselijk tot aanmerkelijke diepere bodemverstoring hebben geleid.
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 31
2.6 Onderzoeksstrategie (LS05) Tijdens het veldwerk moet allereerst worden vastgesteld hoe de bodem is opgebouwd, in hoeverre deze intact is en of hierin archeologische indicatoren aanwezig (kunnen) zijn. Om de bodemopbouw zo exact mogelijk te kunnen bestuderen kan het beste gebruik gemaakt worden van een guts. Indien blijkt dat de huidige grondbewerking tot in de natuurlijke bodem reikt en een goede vondstzichtbaarheid heerst, is een oppervlaktekartering het meest geschikt voor het opsporen van archeologische indicatoren. Veel van de archeologische vondsten in de omgeving van het plangebied zijn immers gedaan als oppervlaktevondsten. Indien een oppervlaktekartering niet mogelijk is of in onvoldoende mate effectief zal zijn, wordt nageboord met een edelmanboor met een diameter van 15 cm. Het hiermee opgeboorde materiaal wordt gezeefd op een zeef met een maaswijdte van vier millimeter. Binnen het plangebied zijn zes boorpunten verdeeld over een zo gelijkmatig mogelijk netwerk. Hierdoor is binnen het ongeveer 0,18 hectare grote plangebied een boordichtheid bereikt van ongeveer dertig boringen per hectare.
Een dergelijke aanpak voldoet volgens de Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (SIKB, 2012), ruimschoots als standaardmethode om nederzettingen met een matig-hoge en hoge vondstdichtheid (aardewerk en vuursteen) en een omvang vanaf 500 m² of meer (diameter 25 m), in zand op te sporen (zoekoptie E). Zelfs met de door ArcheoPro gehanteerde hoge boordichtheid is op basis van booronderzoek nooit te garanderen dat alle typen archeologische resten kunnen worden opgespoord. De kans op het aantreffen van grondsporen is bijvoorbeeld aanmerkelijk groter indien een proefsleuvenonderzoek wordt uitgevoerd. Een dergelijke aanpak zou echter in dit stadium van het onderzoek een te zwaar middel vormen indien een proefsleuvenonderzoek wordt uitgevoerd. Een dergelijke aanpak zou echter in dit stadium van het onderzoek een te zwaar middel vormen Van alle boorpunten is de NAP-hoogte bepaald door middel van het AHN en de waterpas.
Figuur 20: Het plangebied gezien vanuit het oosten in westelijke richting
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 32
3 Veldonderzoek Positie boringen: Gebruikt boormateriaal: Totaal aantal boringen: Boordichtheid: Geboorde diepte: Inmeten boorlocaties: Boorbeschrijving:
Regelmatige verdeling over het plangebied (figuur 25). Zandguts met een diameter van 2 cm en edelmanboor met een diameter van 15 cm. Zes Dertig boringen per hectare Eén meter –Mv GPS, meetlint en waterpas Archeologische Standaard Boorbeschrijving (ASB 5.2)
Inspectie bodemontsluitingen en/of oppervlaktekartering: Ten tijde van het veldonderzoek vormde het plangebied een schaars begroeide akker. Doordat de onbegroeide bodem tussen de planten al enige tijd aan regen blootgesteld had gestaan, heerste hier een matige tot goede vondstzichtbaarheid. Om deze reden is een oppervlaktekartering uitgevoerd waarbij het maaiveld zeer intensief is geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren.
Figuur 21: De vondstzichtbaarheid tijdens het veldonderzoek
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 33
3.1 Resultaten oppervlaktekartering (VS03) Tijdens de oppervlaktekartering zijn geen vondsten gedaan die van voor de negentiende/twintigste eeuw dateren. Verspreid over het plangebied zijn slechts relatief moderne aardewerk- en plasticresten aangetroffen (zie figuur 22). Het zeer verspreide en schaarse voorkomen hiervan, vormt een aanwijzing dat het materiaal betreft dat als afval, via de mesthoop op de akker is terechtgekomen.
Figuur 22: De tijdens de oppervlaktekartering aangetroffen resten van relatief modern aardewerk en plastic
3.2 Resultaten booronderzoek (VS03) De zes binnen het plangebied gelegen boorpunten zijn zo gelijkmatig mogelijk over het plangebied verspreid. De ligging van de boorpunten is weergegeven op de boorpuntenkaart. De resultaten van het booronderzoek zijn opgesomd in Bijlage 1. Tijdens het booronderzoek is bovenin alle boringen een toplaag aangetroffen die bestaat uit humusrijk zand. De dikte van deze bouwvoor loopt uiteen van ongeveer dertig centimeter in de boringen 1 en 2 tot ongeveer veertig centimeter in de boringen 4 en 5. Onder deze bouwvoor is op alle boorpunten een menglaag van geelgrijs zand met brokken humeus zand aangetroffen (zie figuur 23). De dikte van deze laag loopt uiteen van vijf centimeter in boring 1 tot vijftien centimeter in boring 2. Uit de aanwezigheid van deze menglaag blijkt dat de huidige bodembewerking overal binnen het plangebied tot in de C-horizont reikt. De C-
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 34
horizont bestaat overal binnen het plangebied uit zwak lemig, geelgrijs zand. Resten van podzolvorming zijn nergens aangetroffen binnen het plangebied.
Figuur 23: De binnen het plangebied aangetroffen menglaag tussen de humusrijke toplaag en de C-horizont. Hoewel de huidige bodembewerking tot in de C-horizon reikt en een oppervlaktekartering derhalve een effectieve methode is voor het opsporen van archeologische resten binnen het plangebied, is gezien de geringe dikte van de toplagen, op alle boorpunten nageboord met een megaboor. Ondanks het zeven van het hiermee opgeboorde zand, zijn hierbij geen relevante archeologische indicatoren aangetroffen. Het zeefresidu bestaat slechts uit een enkele natuurlijke grindkorrel en enkele moderne resten zoals ook tijdens de oppervlaktekartering zijn aangetroffen.
Figuur 24: Boorprofielen
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 35
Figuur 25: Boorpunten met verstoringsdiepten
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 36
4 Conclusies en aanbevelingen
(VS07)
Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel geldt voor het plangebied in verband met de ligging buiten een gradiëntzone, met in de nabijheid terreinen die wel een dergelijke gradiëntzone vormden, een lage verwachting geldt voor resten uit het laatpaleolithicum en het mesolithicum zoals vuursteenvindplaatsen of kleine jachtkampementen. Voor resten van bewoning uit het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen, geldt gezien de ligging in een relatief laaggelegen deel van het dekzandlandschap dat omgeven wordt door aanmerkelijk hoger gelegen delen hiervan, hooguit een middelhoge archeologische verwachting. Gezien de ligging nabij historische bebouwing en van oudsher op een met houtwallen omgeven erf, maar op enige afstand van de eigenlijke bebouwing en binnen een boomgaard, geldt een middelhoge verwachting voor resten van bewoning uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het plangebied zes boringen gezet in een dichtheid van dertig boringen per hectare. Tevens is een vlakdekkende oppervlaktekartering uitgevoerd.
Op basis van de resultaten hiervan kan de onderzoeksvraagstelling als volgt beantwoord worden: -Kunnen binnen het plangebied (nog) archeologische resten verwacht worden? Uit de resultaten van het met de zandguts verrichte onderzoek blijkt dat de huidige bodembewerking binnen het plangebied tot in de C-horizont reikt waarvan de verploegde top tussen dertig en veertig centimeter beneden het maaiveld is aangetroffen. De uitvoering van een vlakdekkende oppervlaktekartering heeft binnen het plangebied niettemin geen relevante archeologische indicatoren opgeleverd. Dergelijke indicatoren zijn evenmin aangetroffen bij het op elk boorpunt naboren met een megaboor en het zeven van het daarbij opgeboorde zand. -Zo ja, in welke zones en op welke diepten is dit het geval? Niet van toepassing. -Wat zijn de verwachte prospectieve kenmerken van dergelijke archeologische resten? Niet van toepassing. -Welke vorm van veldonderzoek is geschikt om de verwachte resten op te sporen? Gezien het ondanks de hoge onderzoeksintensiteit volledig ontbreken van relevante archeologische indicatoren, geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek te adviseren. Evenmin zijn tijdens het onderzoek archeologische resten aangetroffen waarmee tijdens de verdere planvorming of bij de uitvoering van de geplande werkzaamheden rekening zou moeten worden gehouden.
In alle gevallen geldt dat indien bij toekomstig graafwerk archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, deze direct gemeld dienen te worden bij de minister conform de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10 & 5.11.
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 37
Bijlage 1: Verklarende woordenlijst Verklarende woordenlijst AHN Actueel Hoogtebestand Nederland AMK Archeologische Monumentenkaart ASB Archeologische Standaard Boorbeschrijving Archis Archeologisch Informatie Systeem BP Before Present (present=1950) GIS Geografische Informatie Systemen GPS Global Positioning System IKAW Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden IVO Inventariserend VeldOnderzoek KLIC Kabels en Leidingen Informatie Centrum KNA Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie -mv Onder maaiveld NAP Normaal Amsterdams Peil PVA Plan van Aanpak PVE Programma van Eisen RCE Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed SBB Standaard Boor Beschrijvingsmethode SIKB Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer
Bijlage 2: Archeologische tijdschaal Periode Midden- en Laat Paleolithicum (oude steentijd) Mesolithicum (midden steentijd) Neolithicum (nieuwe steentijd) Bronstijd IJzertijd Romeinse tijd Vroege middeleeuwen Volle middeleeuwen Late middeleeuwen Nieuwe tijd
Versie: 11-02-2021
Datering 250.000
- 9000
9000 4500 2000 800 12 v chr. 500 1000 1250 1500
-
4500 2000 800 12 v. chr. 500 n. chr. 1000 1250 1500 heden
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 38
Bijlage 3: Literatuurlijst Bronnen Grote historische Provincie Atlas van Nederland; deel 4 Zuid-Nederland 1838-1857 1:50.000. Topografische dienst Wolters Noordhoff Groningen 1990 Grote historische topografische Provincie Atlas Limburg; 1894-1926 1:25.000. Nieuwland Tilburg 2006 Grote topografische atlas van Nederland 1:50.000 Deel 4 Zuid-Nederland. Topografische dienst. Wolters Noordhoff Groningen 1997 Kadaster Topografische Dienst, Top25Raster, Top10Vector, GBKN kaarten, Emmen 2008 Luchtfoto, http://maps.google.nl Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, IKAW 2 (Indicatieve kaart Archeologische Waarden), Amersfoort. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, AMK (Archeologische monumentenkaart), Amersfoort. Rijkswaterstaat, Servicedesk Data, AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), Delft. Stichting voor Bodemkartering, Bodemkaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 1968. Stichting voor Bodemkartering: Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000, Staring Centrum, Wageningen, 1989 Stichting voor Bodemkartering, Geologische kaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 1968. Tranchot en v. Muffling, Kartenaufnahme der Rheinlande 1803-1820 Twaalf provinciën 2007. Atlas van topografische kaarten. Nederland 1955-1965. Uitgeverij twaalf provinciën. Landsmeer.
Digitale bronnen Ruimtelijke plannen http://www.ruimtelijkeplannen.nl Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed - Archis III http://archis.cultureelerfgoed.nl Luchtfoto, http://www.pdok.nl
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 39
Literatuur Cate, J. A. M. ten. A. F. van Holst, H. Kleijer en J. Stolp, 1995. Handleiding bodemgeografisch onderzoek; richtlijnen en voorschriften. Deel A: Bodem. Wageningen, DLO-Staring Centrum. Technisch Document 19A. Cohen, K.M. & E. Stouthamer, 2012. Beknopte toelichting bij het digitaal basisbestand paleogeografie van de Rijn-Maas Delta, Utrecht, 2012. Es. Van W.A., Sarfatij, H. & P.J. Woltering (red.) 1988. Archeologie in Nederland; De rijkdom van het bodemarchief. Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek. Amersfoort. Kuiper, M. 2006/2007. Atlas van topografische kaarten Nederland, 1955-1965. Uitgeverij 12 Provinciën, Landsmeer. Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (SIKB, 2006) Renes, J. Landschappen van Maas en Peel, Maastricht, 1999
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 40
Bijlage 4: Overzicht vondstlocaties Bijlage 5: Overzicht archeologische monumenten AMK nr:
Coordinaat
16543
198869.2/380440.2 Middeleeuwen, Nieuwe Tijd 198896.2/379223 Middeleeuwen, Nieuwe Tijd 200252.1/379293.4 Middeleeuwen, Nieuwe Tijd
16544 16545
Periode
Complex Nederzetting, onbepaald Nederzetting, onbepaald Nederzetting, onbepaald, Nederzetting, onbepaald
Bijlage 6: Overzicht archeologische onderzoeksmeldingen Zaak nr: Coordinaat Onderzoek 2094169100 200699.5/379552.9 Booronderzoek Oppervlak: 0.709192 ha. 2151273100 200313.5/380035.2 Proefsleuven Oppervlak: 0.82774 ha.
Periode Onbekend
Vondsten Geen
Complexen Geen
Mesoliticum, neoliticum, bronstijd, ijzertijd, romeinse tijd, middeleeuwen, nieuwe tijd
Keramiek, vuursteen, onbekend
Onbekend
2173581100 200653.5/379985.1 Booronderzoek Oppervlak: 6.64718 ha.
Onbekend
Geen
Geen
2204369100 200342.4/379605.1 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.077616 ha.
Geen
Geen
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 41
2208443100 200342/379605.5 Booronderzoek Oppervlak: 0.08128 ha. 2228312100 200653.8/379985.6 Proefsleuven Oppervlak: 6.658 ha.
Onbekend
Paleoliticum, mesoliticum, Bouwmateriaal, keramiek, neoliticum, bronstijd, ijzertijd, metaal, vuursteen, romeinse tijd, middeleeuwen, onbekend nieuwe tijd
Agrarisch, bewoning, onbekend
2232621100 199269.9/379589.6 Booronderzoek Oppervlak: 0.570278 ha.
Onbekend
Geen
Geen
2235149100 200313.5/380035.2 Booronderzoek Oppervlak: 0.82774 ha.
Mesoliticum, neoliticum, bronstijd, middeleeuwen, nieuwe tijd
Keramiek, vuursteen
Onbekend
2243970100 200342.2/379605 Oppervlak: 0.077537 ha.
Onbekend
Geen
Geen
2258550100 200495/378933.3 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 2.80458 ha.
Geen
Geen
2264658100 200112/380233.2 Oppervlak: 0.166113 ha.
Geen
Geen
Booronderzoek
Bureauonderzoek Onbekend
Geen
Geen
2266294100 200112.1/380233.9 Booronderzoek Oppervlak: 0.165968 ha.
Onbekend
Geen
Geen
2269112100 199699.5/380278.6 Booronderzoek Oppervlak: 2.99929 ha.
Onbekend
Geen
Geen
2276443100 203530.8/380017.5 Bureauonderzoek Onbekend
Geen
Geen
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 42
Oppervlak: 928.999 ha. 2288301100 199468/379985.5 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.240489 ha. 2288959100 199771.2/379182.3 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.14636 ha. 2289655100 199771.5/379182.4 Booronderzoek Onbekend Oppervlak: 0.143807 ha. 2292424100 199355.6/379703 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.593568 ha. 2293712100 200658.6/380041.6 Opgraving Paleoliticum, mesoliticum, Oppervlak: 6.26554 bronstijd, ijzertijd, romeinse ha. tijd, middeleeuwen, nieuwe tijd
Geen
Geen
Geen
Geen
Geen
Geen
Geen
Geen
Bot, bouwmateriaal, gebruiksmateriaal, keramiek, metaal, vuursteen
Bewoning
2295527100 199355.6/379703.5 Booronderzoek Oppervlak: 0.596465 ha.
Onbekend
Geen
Geen
2311775100 199467.8/379985.6 Booronderzoek Oppervlak: 0.250896 ha.
Onbekend
Geen
Geen
2325278100 199354.8/379703.9 Booronderzoek Oppervlak: 0.585263 ha.
Onbekend
Geen
Geen
2422478100 199723.2/380285.1 Proefsleuven Oppervlak: 1.83029
Onbekend
Geen
Geen
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 43
ha. 2452026100 200828.7/379672.8 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.195995 ha.
Geen
Geen
2452034100 200828.1/379672.8 Booronderzoek Oppervlak: 0.197457 ha.
Onbekend
Geen
Geen
3295715100 200227.5/379611.3 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.374629 ha.
Geen
Geen
3296614100 200228/379612.1 Oppervlak: 0.339257 ha.
Onbekend
Geen
Geen
4572056100 200768.6/379210.2 Bureauonderzoek Onbekend Oppervlak: 0.219266 ha.
Geen
Geen
4575953100 200768.6/379210.2 Booronderzoek Oppervlak: 0.219266 ha. 4756834100 199540.8/378583.7 Onbekend Oppervlak: 0.313138 ha. 4776858100 190045.6/365149.1 Onbekend Oppervlak: 100000 ha. 4871619100 199307.9/378880.4 Onbekend Oppervlak: 0.100531 ha.
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Onbekend
Geen
Geen
Versie: 11-02-2021
Booronderzoek
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 44
Bijlage 7: Boorbeschrijving Algemene boorgegevens Soort boring Projectnummer Projectnaam Deelgebied Organisatie Archis meldingsnummer Coördinaatsysteem Coördinaatsysteemdatum Locatiebepaling Referentievlak Bepaling maaiveldhoogte Boormethode Boordiameter Opdrachtgever
BAR 20-202 Maasbreeseweg ong., Sevenum NVT ArcheoPro 4944916100 RD2000 ETRS89 GPS en meetlint NAP AHN – Waterpas Guts en edelman 3 cm en 15 cm Arvalis
Posities van boringen (boorlocaties) Boornummer XCO 1 200200.2 2 200220.4 3 200239.4 4 200190.3 5 200209.3 6 200228.4
Versie: 11-02-2021
YCO 379314.4 379314.0 379313.3 379300.6 379300.2 379299.8
Meters t.o.v. NAP 27.40 27.45 27.41 27.31 27.37 27.37
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 45
Boorbeschrijving volgens ASB 5.2 Boor Nr. 1
2
3
4
5
6
LDO 28 32 80 29 44 80 33 48 80 40 51 80 34 46 80 40 50 80
Lithologie GD BK Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z Z
BS
BZ
BG
BH 3 1
1 3 1 1 3 1 1 3 1 1 3 1 1 3 1 1
Kleur HK BR GE GR BR GE GR BR GE GR BR GE GR BR GE GR BR GE GR
TK GR GR GE GR GR GE GR GR GE GR GR GE GR GR GE GR GR GE
IK DO
VLK
Overige kenmerken CO PLH VS
BR
AIS SST
BHN
BI BOV
BHAC BHC
DO
GI
DEZ BOV
BR
BHAC BHC
DO
DEZ BOV
BR
BHAC BHC
DO
DEZ BOV
BR
BHAC BHC
DO
DEZ BOV
BR
BHAC BHC
DO
DEZ BOV
BR
BHAC BHC
DEZ
Betekenis van de afkortingen: LDO – Onderzijde boortraject Lithologie: GD – Onverharde sedimenten: G = grind, K = klei, L = leem, V = veen en Z = zand Bijmengsels: BK = bijmengsel klei, BS = bijmengsel silt, BZ =bijmengsel zand, BG= bijmengsel grind, BH = bijmengsel humus. Betekenis toegevoegde cijfers: 1 = zwak, 2 = matig, 3 = sterk en 4 = uiterst. Kleur: HK = hoofdkleur, BL = blauw, BR = bruin, GE = geel, GN = groen, GR = grijs, OL = olijf, OR =oranje, PA = paars, RO = rood, RZ = roze, WI = wit, ZW = zwart. TK = Tweede kleur (kleurafkortingen als boven). IK = Intensiteit kleur: LI = licht en DO = donker
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl
Archeologisch onderzoek Maasbreeseweg ong., Sevenum, Gemeente Horst aan de Maas. ArcheoPro Rapport, 20113, Pagina 46
VLK = Vlekken (V): 2e en 3e letter is kleurafkorting als boven, 1 = weinig, 2 = matig , 3= veel Overige kenmerken: CO = Consistentie (C ): ZSL-zeer slap, SLA-slap, MSL-matig slap, MST-matig stevig, STV-stevig PLH = plantenresten (PL0 = geen, PL1 = spoor, PL2 = weinig, PL3 = veel) VS = veensoorten SST = Sedimentaire structuren BHN = Bodemhorizont; BHC = C-horizont, BHAC = AC-horizont BI = Bodemkundige interpretaties; BOV = bouwvoor , ROG = rommelig, OPG = opgebracht GI = Geologische interpretaties; DEZ = dekzand AIS = Archeologische indicatoren
Versie: 11-02-2021
www.ArcheoPro.nl