06A.a rv Eerste bijstelling 2023 en kaderbrief 2024
Tekst van het document
Raadsvoorstel stuknummer: 23.0003259
Raadsvoorstel onderwerp
RV - 1e bijstelling van de begroting 2023 en kaderbrief 2024
datum raad
11 juli 2023
portefeuillehouder
E. Joosten
bladnummer 2023.059
clustermanager
P. van Hoof
agendapunt
behandeld door
6A
Voorstel 1. De 1e bijstelling van de begroting 2023 vast te stellen; 2. De kaderbrief 2024 vast te stellen; 3. Het college van B&W de opdracht te geven om een sluitende (meerjaren) begroting 2024 – 2027 voor te bereiden, met in achtneming van hetgeen tijdens de raadsbehandeling van de kaderbrief door de raad wordt opgemerkt.
Aanleiding 1e bijstelling van de begroting 2023 Op basis van onze Planning en controlcyclus bekijken we twee keer per jaar de financiële ontwikkelingen van de lopende begroting en passen we indien nodig budgetten aan. Voor het begrotingsjaar 2023 is dit het eerste bijstelmoment oftewel de “1e bijstelling van de begroting 2023”. Kaderbrief 2024 De gemeenteraad geeft in het kader van de planning en control cyclus op twee momenten per jaar invulling aan haar kaderstellende rol. Met de kaderbrief 2024 stelt zij de beleidsmatige kaders voor de (meerjaren)begroting 2024 vast en geeft ze het college van B&W de opdracht binnen deze kaders de begroting 2024 voor te bereiden. Met het vaststellen van de (meerjaren)begroting 2024, later in het jaar, geeft de raad de financiele kaders mee waarbinnen het college van B&W in 2024 mag werken.
Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst
Postbus 6005 / 5960 AA Horst
T 077 – 477 97 77
F 077 – 477 97 50
Pag. 2 van 4
vervolg raadsvoorstel
Beoogd resultaat 1e bijstelling begroting 2023 De begroting voor het lopende jaar actualiseren naar de meest recente informatie, inschattingen en inzichten. Kaderbrief 2024 De gemeenteraad middels de kaderbrief 2024 in staat te stellen om een kaderstellend debat te voeren en het college richtlijnen en uitgangspunten mee te geven voor de begroting 2024.
Argumenten 1.1. Met het vaststellen van de 1e bijstelling van de begroting 2023 stemt u in met hierin voorgestelde mutaties en wordt de lopende begroting overeenkomstig geactualiseerd De begroting is een dynamisch document en onderhevig aan nieuwe inzichten en actuele ontwikkelingen. Ontwikkelingen en inzichten die bij het opstellen van de begroting, alweer ruim een half jaar geleden, nog niet bekend waren. Met het tussentijds bijstellen van de begroting actualiseren we onze budgetten en ontstaat er een bijgestelde doorkijk voor het lopende begrotingsjaar. We voorkomen hiermee budgettaire onrechtmatigheden in de uitgaven aan het einde van een jaar. Een onderwerp waar de accountant bij de controle van de jaarrekening altijd op toetst. De wijzigingen zitten met name in de categorie ‘autonome ontwikkelingen’ en ‘loon- & prijscompensatie’. Deze zijn uiteengezet op pagina 4 t/m 14 van de bijstelling. Het betreft met name een hogere opbrengst OZB niet-woningen en een bijbehorende correctie hiervan op de Algemene Uitkering. En een hoger dividenduitkering van Enexis en stijgende kosten als gevolg van loon- & prijscompensatie. Mede door de hiervoor genoemde effecten kent het verwachte saldo van het lopende jaar een positieve ontwikkeling. Een ontwikkeling die, enigszins afgevlakt, ook zichtbaar is in de jaren 2024 – 2026.
De mutaties in de investeringen en de reserves worden uiteengezet in paragraaf 2.4 en 2.5. 2.1
Een beleidsmatige kaderbrief i.p.v. een meer financieel gerichte kadernota positioneert de raad beter voor het sturen op hoofdlijnen De belangrijkste reden om te kiezen voor een kaderbrief in plaats van een meer financieel ingestoken kadernota, is de wens tot bestuurlijke vernieuwing. De raad heeft zelf aangegeven meer te willen sturen op hoofdlijnen: doelen, kaders, richting en prioriteiten bepalen. Deze kaderbrief draagt hieraan bij. Raad en college gaan in gesprek over belangrijke, beleidsmatige ontwikkelingen zonder direct al de focus op de financiën te leggen. De financiële vertaling komt vervolgens bij de (meerjaren)begroting 2024 - 2027. Daar kunnen dan de juiste afwegingen worden gemaakt.
2.2
Een kadernota met een realistische meerjarige financiële analyse is op dit moment heel lastig Het Rijk geeft momenteel nog onvoldoende duidelijkheid over de algemene uitkering in de jaren 2026 en 2027 en de bijbehorende mogelijke uitbreiding van het gemeentelijke belastingbeleid. Het ontbreken van deze duidelijkheid maakt het bespreken van beleidskeuzes in samenhang met de financiële positie van de gemeente lastig. De huidige opzet van de kaderbrief geeft de raad de beste mogelijkheden tot het voeren van de kaderstellende discussie.
Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst
Postbus 6005 / 5960 AA Horst
T 077 – 477 97 77
F 077 – 477 97 50
Pag. 3 van 4
vervolg raadsvoorstel
2.3
Met het vaststellen van de kaderbrief 2024 geeft de raad aan het college de kaders mee voor het opmaken van de (meerjaren)begroting 2024 – 2027. Het nieuwe college is voortvarend van start gegaan met het ambitieuze hoofdlijnenakkoord. We staan voor grote opgaven. Denk aan de leefbaarheid in kernen, gezondheid van inwoners, de transformaties in het landelijk gebied en het sociaal domein, klimaatopgaven, de woningbouwopgave, de huisvesting en integratie van (arbeids)migranten, de ontwikkeling van de gemeentelijke organisatie en bestuurlijke vernieuwing. Al deze maatschappelijke en organisatorische uitdagingen vragen om een zorgvuldige en integrale aanpak en investeringen voor de toekomst. Een eerste voorzet hiertoe heeft het college eind 2022 gedaan door het hoofdlijnenakkoord te vertalen naar een concreter collegeprogramma. In dit collegeprogramma zijn de maatschappelijke vraagstukken gerubriceerd naar programma’s en is een eerste aanzet gemaakt voor een meerjarige raadsplanning. Deze programma’s zijn bovendien tot stand gekomen naar aanleiding van de gesprekken met de raad in het najaar van 2022. De organisatie is vervolgens aan de slag gegaan met de uitwerking van het collegeprogramma. Dat vraagt niet alleen een inhoudelijke uitwerking, maar ook een andere manier van werken. En uiteindelijk een andere inrichting van de hele organisatie.
Programmatisch en opgavegericht werken in combinatie met bestuurlijke vernieuwing, maakt het mogelijk dat we sneller en adequater kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen, we integrale keuzes maken, prioriteiten bepalen én we uiteindelijk onze dienstverlening optimaliseren. Dat gaan onze inwoners, ondernemers en verenigingen merken. Dit transformatieproces is in volle gang. We zijn gestart met de vertaling van ambities en doelstellingen naar programmaplannen en werken deze verder uit. De kaderbrief die voorligt geeft, wetende dat we midden in dit transformatieproces zitten, richting aan het college om met de uitwerking van de (meerjaren)begroting 2024 -2027 aan de slag te gaan. We stellen de raad hiermee in de gelegenheid haar kaderstellende rol uit te voeren. In de (meerjaren)begroting 2025 - 2028 gaan we vervolgens opnieuw antwoord geven op de belangrijke vragen: Hebben we voldoende financiële middelen beschikbaar om onze ambities waar te maken? Kunnen we voldoende gelden en personeel aantrekken? En kunnen we komen tot een verantwoorde meerjarenbegroting als basis voor een financieel gezonde toekomst?
Kanttekeningen 2.1 Een beleidsmatige kaderbrief i.p.v. een kadernota is anders dan in het verleden gebruikelijk was. Het presidium heeft op 6 maart 2023 in lijn met de door de raad in 2019 vastgestelde nota planning en control, het proces voor de kadernota 2024 vastgesteld. Dit betekent dat bij de kadernota beleidskeuzes en de financiële positie in samenhang worden bezien om zo een integrale afweging te maken. De financiële positie geven we in de 1e bijstelling van de begroting 2023 weer en de beleidsmatige kaders voor 2024 en verder staan in de kaderbrief 2024. Nadere inzichten op het gebied van bestuurlijke vernieuwing en de voorjaarsnota van het Rijk, zoals genoemd onder argument 2.1 en 2.2, leiden er toe, dat we gekozen hebben voor een kaderbrief i.p.v. een kadernota. De opzet van de kaderbrief betekent dat de integrale financiële afweging van beleid, later in het jaar bij de begroting plaatsvindt. Dit is het gevolg van de transitie waarin we zitten. Financiële consequenties • Voor de financiële toelichting van de 1e bijstelling wordt verwezen naar hoofdstuk 2 van de 1e bijstelling van de begroting 2023. • De kaderbrief 2024 heeft geen financiële consequenties. De financiële vertaling volgt bij de begroting 2024.
Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst
Postbus 6005 / 5960 AA Horst
T 077 – 477 97 77
F 077 – 477 97 50
Pag. 4 van 4
vervolg raadsvoorstel
Vervolgtraject / communicatie 1e bijstelling begroting 2023 Na besluitvorming verwerken we het voorstel en besluit, inclusief de bijbehorende begrotingswijziging in de financiële administratie en zenden het toe aan de provincie Limburg. Kaderbrief 2024 Na besluitvorming gaat het college de (meerjaren)begroting 2024- 2027 voorbereiden.
Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De secretaris, {HAND}
De burgemeester, {HAND1}
drs. R.F.I. Palmen
mr. L.M.C. Beckers
Bijlagen 1. 1e bijstelling van de begroting 2023 incl. bijlagen; 2. Kaderbrief 2024.
Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst
Postbus 6005 / 5960 AA Horst
T 077 – 477 97 77
F 077 – 477 97 50