05i Woonzorgvisie

BehpOff bij hefb^luit van de he Gcsneenteraad van. Horst aan de Maas ddJ G mcuoCP.

De OTffier

/

WOONZORG VISIE

WOMEN DOE JETHUIS, LEVEN EN ZORGEN DOE JESAMEN niiiiiiiiiniiniiiiniii 22-0055865

y

>

gemeenfe

HORST A/D MAAS

INLEIDING In het Masterplan Wonen 2021-2025 is de ambitie uitgesproken om voor alle

Afbakening

inwoners met een zorg- en aangepaste woonbehoefte de juiste woonvorm met de

In deze woonzorgvisie zoomen we in op woningen en woon(zorg)vormen voor mensen die

juiste zorg te realiseren. Het gaat dan met name om oudere inwoners, inwoners

in meer of mindere mate zorg of ondersteuning nodig hebben. De meeste mensen met een

met een psychische aandoening en inwoners met een verstandelijke beperking.

zorg- of begeleidingsbehoefte kunnen prima zelfstandig wonen. met een beetje hulp thuis.

Ook zij moeten kunnen wonen op een plek waar ze zich thuis voelen, met zorg en

Soms volstaat goede zorg of begeleiding door naasten of vrijwilligers, soms is professionele

begeleiding als dat nodig is. Voorliggende woonzorgvisie > Wonen doe je thuis,

zorg of ondersteuning nodig. Slechts een zeer kteine groep inwoners is aangewezen op zorg

leven en zorgen doe je samen - is ontwikkeld om te kunnen sturen op nieuwe

in een beschermde woonomgeving.

woon(zorg)initiatieven, in samenwerking met alle betrokkenen: inwoners, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties en private ontwikkelaars.

In deze woonzorgvisie benoemen we de zorgbehoefte, maar de wijze waarop deze wordt

Het afgelopen decennium is het speelveld van women en zorg fors veranderd. Vergrijzing,

gemeente brengen we wel partijen in het sociale en woondomein samen om integraal en

decentralisaties, veranderende woon- en zorgwensen (langer thuis), afbrokkeling van

sectoroverstijgende samenwerkingen te bewerkstelligen.

ingevuld, is niet uitgewerkt. Dat is een verantwoordelijkheid van het sociaal domein. A Is

intramurate zorg en institutionalisering, krapte op de woningmarkt. de betaalbaarheid van

zorg onder druk en meer moeten zorgen voor elkaar, tekorten aan personeel... Het zijn allemaal ontwikkelingen die van grote invioed zijn op de wijze waarop gemeenten moeten en kunnen sturen op woon(zorg)initiatieven. Dat vraagt om een integrale kijk op wonen, zorg en

welzijn en leefbaarheid in buurten en dorpen.

Deze woonzorgvisie is ontwikkeld om te kunnen sturen op nieuwe woon(zorg)initiatieven, in samenwerking met alle betrokkenen.

zorgbuurThuizen In de motie zorgbuurThuizen roept de

gemeenteraad van Horst aan de Maas het college van B&W op om de mogelijkheden

van zorgbuurThuizen nader te onderzoeken. ZorgbuurThuizen zijn kleinschalige

woonzorgvormen die de leemte vullen

tussen women thuis en women in een

Kwalitatieve woonvraag als vertrekpunt Het is verleidelijk om de opgave die voorligt te kwantificeren. Immers, meten is weten. Toch

verpleeghuis. Met voorliggend stuk is deze

motie ingevuld.

is ervoor gekozen om in deze woonzorgvisie geen cijfers te benoemen. Het is namelijk niet

zinvol. Mensen zijn niet in een hokje te plaatsen: niet elke oudere wil wonen in een gelijkvioers

appartement in het centrum van het dorp; niet elke inwoner met een psychische aandoening is afhankelijk van een beschermde woonomgeving; niet iedereen met een verstandelijke

beperking woont in een woongroep. Om die reden gaat deze woonzorgvisie uit van de actuele en toekomstige kwalitatieve woonvraag. De woonwensen van inwoners zijn leidend voor de manier waarop we invulling

geven aan de woonzorgopgave. Woonwensen op de schaal van buurten en dorpen. De verbinding met de buurt en het dorp is namelijk onlosmakelijk verbonden met de kwaliteit

van wonen en zorg; hoe sterker het netwerk in de directe omgeving, hoe zelfstandiger en

gelukkiger iemand kan wonen. Gesprekken met (vertegenwoordigers van) inwoners, (zorg)organisaties en

woningcorporaties, evenals de resultaten van de lokale woonenquete vormen mede het fundament onder deze woonzorgvisie.

2

Monitoring en rapportage Monitoring en rapportage over de resultaten en voortgang vindt jaarlijks plaats en wordt opgenomen in de Jaarbrief Women. De

rapportage biedt onder andere inzicht in de voortgang van pilots en in het aantal nieuw ingediende woonzorginitiatieven.

HOE GAAN WE DAT DOEN?

Wa inapfreren an brengen

ZELFSTANDIG WOMEN MET ZORG KAN OP VELE MANIEREN

Een pasiende woning

een beweging op gang

Waomarman Da buurt: eenfijne

Baataande woningen

omgaving

zorggaachikt maken

bewonarainitiatieven en brengen daze verdar

> We klazan voor een Saman levan, elkaar helpen en respecteren

Gecluaterd wonen A

buurt- of dorpagerkhta

woongroepen

banadaring

Wa varblnden an aturen op aamenwarking

Mantelzorgwoningen

1 ONZE AMBITIE Wa initieren proeftuinan

"In Horst aan de Maas hoort iedereen erbij en voelt iedereen zich thuis. Thuis in de woning of

voor hat uitwarken van da

Varzorgd wonen &

ambitia

satallietwoningen

We brengen een beweging op gang; iedereen meedoen

woonvorm, met zorg en begeleiding als dat nodig

is. Thuis in de buurt en het dorp. Onderdeel van de samenleving, met brengen en halen, geven en nemen, elkaar respecteren

Wa communieeran an bavordaren accaptatie en participatia

en helpen."

v'

JKoon

2022

1

R VfSiE

WOl THtI

JM

DOE JE SAM, N

ONZE AMBITIE

1

In Horst aan de Maas hoort iedereen erbij en voelt iedereen zich thuis. Thuis in de woning of woonvorm, met zorg en begeleiding als dat nodig is. Thuis in de

buurt en het dorp. Onderdeel van de samenleving, met brengen en halen, geven en nemen, elkaar

respecteren en helpen.

De ambitie bestaat uit drie pijlers: een passende woning, een buurt waar je je thuis voelt en een indusieve samenleving.

Een passende woning Thuis kan vele verschijningsvormen hebben. Thuis is voor iedereen anders. Een belangrijke

voorwaarde voor een thuisgevoel is dat de woning bij de bewoner past. Voor ouderen, mensen met

een psychische aandoening of een verstandelijke beperking moet een thuis soms aan iets meer

eisen voldoen. Iedereen die dit nodig heeft, krijgt passende zorg en ondersteuning thuis.

De buurt: een fijne omgeving

Trends & ontwikkelingen

Een buurt of dorp geeft kleur aan een thuisgevoel. Horst aan de Maas is een levendige gemeente met bruisende dorpen; veel mensen zijn verknocht aan de buurt van herkomst. Sommige mensen

We zien een aantal trends & ontwikkelingen die van invloed zijn op deze woonzorgvisie en de manier waarop we invulling geven aan nieuwe woonzorgconcepten.

•

Vergrijzing: het totale aantal huishoudens in Horst aan de Maas met inwoners boven de 65 groeit de komende jaren fors: van 5000 nu. naar 8000 in 2040.

•

Langer thuis: deze trend werd zo'n tien jaar geleden ingezet. Ouderen willen langer thuis - in hun

gedijen het beste in een rustige buurt met natuur, terwiji anderen de nabijheid van voorzieningen prevaleren. Thuis ligt in een fijne omgeving. in de nabijheid van een inlooplocatie of nabij familie en

bekenden, in een beschermde omgeving of juist niet. Iedereen die dit nodig heeft, krijgt passende zorg en ondersteuning thuis.

vertrouwde omgeving - blijven wonen. Veel zorg wordt aan huis geboden; verzorgingshuizen zijn

gesloten en verpleeghuiszorg isalleen toegankelijk voor mensen met een zeer zware zorgbehoefte.

Dit geldt ook voor mensen met een psychische aandoening of mensen met een verstandelijke

beperking. Steeds vaker wonen zij in een 'reguliere woning in de wijk' met (intensieve) begeleiding thuis. Niet meer in een instituut, maar 'gewoon' thuis. Hierdoor neemt de druk op voornamelijk de sociale huurwoningmarkt toe, evenals de druk op ambulante zorg.

•

Betaalbaarheid en capaciteit zorg staat onder druk: door een combtnatie van vergrijzing en

Samen leven, elkaar respecteren en helpen De woonzorgvisie van Horst aan de Maas gaat over wonen en zorg, maar meer nog over een

samenleving waar mensen naar elkaar omkijken en elkaar helpen. waar iedereen - met zijn eigen

talenten en eigenaardigheden - wordt gerespecteerd en mee kan doen, waar mensen met elkaar

leven (in plaats van naast elkaar).

ontgroening. Mensen moeten in toenemende mate eerst een beroep doen op het eigen netwerk (familie, vrienden, buren) voor hulp en ondersteuning.

•

Meedoen wordt steeds lastiger onder andere door de snelle ontwikkeling van globalisering, digitalisering. Vooral kwetsbare mensen zijn hierdoor vaker aangewezen op hun sociale netwerk, bijvoorbeeld om bankzaken en financien te regelen, om online boodschappen te kunnen doen, afspraken

te kunnen maken bij instanties, etc.

6

7

DE OPGAVE: EEN BEWEGINGIN

Deze ambitie is niet alleen van de gemeente. Deze is van ons ailemaal. Als gemeente willen we een beweging op gang brengen die mensen - inwoners,

woningeorporaties, private ontwikkelaars en zorgorganisaties - inspireert en faciliteert om passende woon(zorg>concepten te realiseren: eigentijds,

flexibel en naadioos aansluitend bij de wensen van inwoners; initiatieven die bijdragen aan meedoen en aan vitale wijken; initiatieven die verbinden. Dat vraagt om eenfrisse blik, veel creativiteiten eigenaarschap. Wat vraagt dat

van ons als gemeente? Wat we als gemeente niet doen, is bouwen. Noch leveren we zorg. Daarvoor staan andere partijen aan de lat. Onze rot ligt vooral in het inspireren, aanjagen, verbinden

en faciliteren. Wat dit concreet betekent, is uitgewerkt in de volgende paragrafen.

We inspireren en brengen een beweging op gang Een beweging start niet vanzelf. Je hebt iemand nodig die het eerste duwtje geeft. Daar ligt een belangrijke rol voor de gemeente. Hoe we dat doen?

•

Door buurten en dorpen in te gaan en het gesprek aan te knopen met

inwoners(organisaties). •

Door het delen van succesverhalen (storytelling); praktijkvoorbeelden

die ook andere inwoners en organisaties aan het denken zetten.

Inspiratiekader Ruimte voor initiatieven van onderop, vraagt om een andersoortig afwegingskader om de kwaliteit van initiatieven te toetsen. We hanteren daarom een inspiratiekader; een leidraad met goede vragen om het gesprek aan te gaan met initiatiefnemers. Dit inspiratiekader is bijgevoegd in bijiage 1.

Met dit inspiratiekader borgen we dat nieuwe woonzorgconcepten:

'

ontstaan in nauwe dialoog met de buurt of het dorp, waardoor:

.

initiatieven voorzien in wensen en behoeften;

•

ze kunnen rekenen op draagviak vanuit de omgeving;

•

ze de buurt of het dorp versterken.

•

verrijzen op een passende locatie;

•

toekomstbestendig zijn;

'

zorg (in de nabije toekomst) ook daadwerkelijk geleverd kan worden.

Gemixt wonen is geen harde eis; het is wel een gespreksonderwerp met

initiatiefnemers. Dit vanuit de overtuiging dat gemixte woonzorgconcepten inwoners stimuleren om mee te doen en elkaarte helpen.

8

We omarmen bewonersinitiatieven en brengen deze verder

We initieren proeftuinen voor het uitwerken van de ambitie

De mooiste ideeen voorvernieuwende woon(zorg)concepten ontstaan thuis aan de

Zoals eerder omschreven is een eerste duwtje nodig om een beweging op gang te

keukentafel, tijdens een barbecue met vrienden of... in het cafe. Steeds vaker dromen

brengen. We hebben een of enkele klinkende voorbeeldprojecten nodig. Daarom

inwoners over kleinschalige woonvormen waar men - met een beetje zorg voor elkaar

initieren we een of enkele proeftuinen voor een gebiedsgerichte uitwerking. Een eerste

en als het nodig wordt professionele zorg - samen kunnen leven. Tegelijkertijd zien we

proeftuin start in 2022.

dat vaak een idee verzandt in een woud van bureaucratic. In Horst aan de Maas omarmen we juist dergelijke ideeen. Inwoners kunnen al in een

We communiceren en bevorderen acceptatie en participatie

prille fase - een idee - terecht bij het intaketeam dat direct collega's uit het sociaat

Over zorg en ondersteuning voor kwetsbare mensen heersen nog veel vooroordelen,

domein aanhaakt. We nemen de initiatiefnemers bij de hand, wijzen de weg, helpen

die het realiseren van onze ambitie in de weg staan. Mensen met een GOZ-indicatie

bij planvorming en leggen de verbinding met zorginstellingen, woningcorporaties

worden soms onterecht weggezet als 'gevaarlijke gekken', oudere mensen als 'zeurders',

of fondsen. We vormen een loket met inhoudelijke expertise op het gebied van

mensen met een verstandelijke beperking als 'lief, maar soms ook lastig'.

projectmanagement, stedenbouw, financien, vergunningen, zorg & welzijn en expertise

Meer begrip voor elkaar en meer acceptatie zijn voorwaarden om onze opgave

om plannen te toetsen.

te laten slagen. Goede, aansprekende communicatie is daarom essentieel. Dit is een gezamentijke verantwoordelijkheid van gemeente Horst aan de Maas en alle

Traditionele kaders en regelgeving kunnen in deze fase een belemmerende factor zijn.

samenwerkingspartners.

Het is een uitdaging voor alle betrokkenen om te zoeken naar mogelijkheden.

*

We informeren inwoners, bijvoorbeeld over 'wat is verward gedrag'.

*

We reiken tips en tools aan om hiermee om te gaan.

*

We delen verhalen (bijvoorbeeld van inwoners en ervaringsdeskundigen).

We kiezen voor een buurt- of dorpsgerichte benadering Inwoners van Horst aan de Maas voelen zich sterk verbonden met de buurt of het dorp waarin ze wonen. Tel daarbij op dat we gezegend zijn met levendige buurten en dorpen, waarin inwoners zich inzetten voor elkaar, het lokale verenigingsleven, dorpsraden.

Locatie bepaalt mede het woongenot.

Buurten en dorpen vormen daarom het vertrekpunt voor nieuwe initiatieven. Op deze

A

Voorbeeldproject

schaal kijken we naar behoeften, kansen en mogelijkheden. Inwoners worden ook

NaoberzorgPunt Meerlo

nadrukkelijk betrokken bij de planvorming.

Naoberzorg is een burgerinitiatief in Meerlo. Mensen helpen elkaar op vrijwillige basis, zodat ze minder vaak een beroep

hoeven te doen op professionele zorg. Een mooi voorbeeld

We verbinden en sturen op samenwerking

van burenhulp 2.0.

Als gemeente werken we samen met zorgaanbieders, woningcorporaties, ouderenbonden, welzijnsorganisaties, dorpsraden en andere vrijwilligers- en

professionele organisaties in het speelveld van wonen, zorg en welzijn. We verbinden

partijen met elkaar en sturen op samenwerking.

Jaarlijks organiseren we lokale netwerkbijeenkomsten zodat partijen elkaar beter leren kennen en op de hoogte zijn van elkaars wensen, behoeften en ambities.

Voorbeeldproject

De kracht van America In het project De kracht van America hebben professionals

en inwoners de krachten gebundeld en samen een gezondheidscentrum gerealiseerd. t Laefhoes brengt

Horst aan de Maas heeft verschillende kleine kernen; hierdoor is maatwerk in zorg op buurt- of dorpsniveau niet altijd een vanzelfsprekendheid. Als gemeente verbinden we

zorgorganisaties en sturen we op samenwerking; schotten tussen organisaties mogen geen belemmering zijn voor het realiseren van onze ambitie. Als voorbeeld: twee of drie

zorgorganisaties combineren de nachtzorg. Door samen te werken ontstaat voldoende

laagdrempelige eerstelijnszorg en maatschappelijke

dienstverlening samen onder een dak. Ook de vitaliteitscooperatie America Left is een vernieuwend project waarbij inwoners, samen met diverse organisaties,

zorg en welzijn zelf gaan organiseren.

schaalgrootte om zorg ook daadwerkelijk te kunnen leveren.

» www.laefhoes.nl

10

VOOR WIE IS DEZE WOONVISIE BEDOELD?

3

Voor iedereen! Dat ktinkt miaschien een beetje gek, maar in het licht van het vorige hoofdstuk is het ook heel logisch. Iedereen - jong of oud, met of

zonder zorgbehoefte - kan namelijk een steentje bijdragen aan de beweging die we schetsen. Letterlijk door een nieuw woonzorginitiatief te starten of door te kiezen voor gemixt wonen. Maar ook figuurlijk, door iemand in de wijk

te ondersteunen die wat meer hulp nodig heeft. Kortom: door bij te dragen aan een inclusief Horst aan de Maas. Vanuit de zorg-component is het wel logisch om kort te schetsen op welke 'doelgroepen' we ons richten; oudere inwoners, inwoners met een psychische

aandoentng en inwoners met een verstandelijke beperking.

Het woord 'doelgroepen' hebben we bewust tussen aanhalingstekens geplaatst. Een

etiket of label doet niemand goed. We streven in Horst aan de Maas naar een inclusieve

samenleving waar iedereen gezond en gelukklg kan leven; waar iedereen meedoet; waar ruimte is voor ieders karakter, talenten en eigenaardigheden.

Oudere inwoners Senior... het is een algemene term voor een groep die heel divers is en zich niet in een

hokje laat plaatsen. Een 65-jarige kan al behoefte hebben aan intensieve zorg, terwijl een 95-jarige nog zo kwiek is als een hoentje, De een vindt het prima om naar een

grotere kern met meer voorzieningen te verhuizen, terwijl de ander verknocht is aan zijn vertrouwde buurt of wijk. En andersom. Zo divers de 'doelgroep' is, zo divers zijn ook de woonbehoeften.

Bij 2o‘n gedifferentieerde doelgroep passen geen ‘one size fits all’ oplossingen. Maatwerk per kern is het devies; initiatieven die van onderop komen, moeten we

omarmen en faciliteren.

Kwantitatieve opgave zorggeschikta woningen In het onderzoek Masterplan Wonen 2025 is een behoefte aan nultredenwoningen/ appartementen becgferd op 1030. Het Masterplan Wonen voorziet hierin met;

12

•

220 woningen in sociale hour;

'

33S woningen in de vrije sector;

•

485 nieuwbouw-koopwoningen.

Wensen op het gebied van wonen met zorg (alle leeftijden)

Zorg & ondersteuning geborgd

72%

12%

6%

6%

verwacht de komende 10 jaar geen zorg nodig te hebben

wil verhuizen naar een andere, zelfstandige woning geschikt voor rollator / rolstoel

wil verhuizen naar een andere, zelfstandige woning geschikt voor rollator / rolstoel, nabij zorgvoorzieningen

wil de huidige woning aanpassen

6%

3%

3%

1%

wil in een zelfstandige woning wonen in de buurt van familie of mantelzorgers

wil verhuizen naar een beschutte of beschermde woonvorm (woning met de mogelijkheid tot het afnemen van zorg

wil verhuizen naar een andere woning in een woongemeenschap, zoals groepswoning

wil verhuizen naar een woning van een kind, familie of mantelzorger (of in een mantelzorgwoning)

De uitstroom van mensen met een psychische aandoening uit beschermd wonen, vraagt om aandacht en begeleiding op alle leefgebieden. Naast psychiatrische zorg kan het gaan om dagbesteding, werk, sociale contacten en financien. Gemeente Horst aan de Maas heeft prestatieafspraken gemaakt over de huisvesting van uitstromers en maatschappelijke opvang. Wonen en ambulante zorg/begeleiding zyn onlosmakelijk met elkaar verbonden. We sluiten aan bij het regionale Transferpunt.

Mensen met een psychische aandoening (GGZ) Ruim 4 op de 10 mensen wordt in diens leven geconfronteerd met een of meer psychische aandoeningen. Dat kan een depressie zijn, maar ook een stemmings- of angststoornis, een burn-out of

een verslaving. Bij de 2 van de 10 mensen is de aandoening tijdelijk van aard. Bij de andere helft is de aandoening altijd in meer of mindere mate aanwezig; zij moeten leren omgaan met de situatie en het

effect daarvan op hun dagetijks leven. Net als bij ouderen, geldt dat maatwerk het devies is. De ene persoon met een psychische aandoening gedijt het beste in een gewone woonwijk, de ander heeft baat bij wonen met gelijkgestemden en weer

een ander voelt zich goed met een mix van kwetsbare mensen om zich been. Uit de afbouw van beschermd wonen en maatschappelijke opvang voIgt een extra druk op de woningmarkt, in het bijzonder op sociale verhuur.

Mensen met een verstandelijke beperking Mensen met een verstandelijke beperking ontwikkelen zich minder snel dan leeftijdsgenoten. Ook

vinden ze het lastig om dingen te begrijpen. Vaak hebben ze ondersteuning nodig met wonen, op

school, op het werk en bij het leggen en onderhouden van contacten. Soms gaat een verstandelijke beperking gepaard met gedragsproblemen of een psychische aandoening.

Problemen in de gezinssituatie zoals mishandeling, verwaarlozing, verslaving of seksueel misbruik kunnen meespelen bij een al kwetsbare mentale gezondheid. Dit is gedefinieerd als licht verstandelijk

gehandicapt (LVG). een mentale achterstand en kwetsbaarheid als gevolg van omgevingsfactoren

gecombineerd met een laag intellectueel vermogen.

Niet iedereen wordt met een verstandelijke beperking geboren. Een ongeluk (niet aangeboren hersenletset) kan een oorzaak zijn van een verstandelijke beperking op latere leeftijd.

Steeds meer mensen met een verstandelijke beperking wonen zelfstandig met zorg aan huis. Ideaiiter is er een steunpunt in de buurt of in het gebouw; een uitvalsbasis voor ontmoeting, praktische ondersteuning en soms dagbesteding.

Wanneer er sprake is van een zwaardere of complexere beperking, is vaak intensieve zorg en begeleiding (24 uur per dag) nodig. Deze mensen verblijven meestal in een instelling.

15

We hebben het al eerder gezegd: denken over en het realiseren van nieuwe

woonzorgconcepten vraagt om maatwerk binnen buurten of dorpen. In dit hoofdstuk presenteren we een reeks aan vernieuwende en meer traditionele woonzorgconcepten. Zie deze lijst zeer zeker niet als compleet, slechts als

inspiratie. Binnen de genoemde woonzorgconcepten zijn ook vele varianten en crossovers mogelijk. De voorbeeldprojecten geven een indruk van de

mogelijkheden.

Zelfstandig wonen met zorg De hechte gemeenschappen in buurten en dorpen van Horst aan de Maas vormen een

fijne omgeving voor ouderen, mensen met een psychtsche aandoening of mensen met een verstandelijke beperking. Ondersteuning van mensen uit de buurt gecombineerd met

professionele, ambulante zorg vormen een stevig fundament voor een zelfstandig teven. Zo lang mogelijk ‘zelfstandig thuis' blijven wonen, kan in vele verschijningsvormen. In de 'oude vertrouwde' woning, op termijn aangepast met aanpassingen en/of zorg aan huis.

Ook zijn er meer vernieuwende woonconcepten denkbaar.

Bestaande woningen zorggeschikt maken Voor mensen die in hun bestaande woning blijven wonen, kan het nodig zijn om

de woning aan te passen. Veiligheid, comfort en gebruiksgemak zijn dan leidend. Gelijkvioerse (nultreden) woningen zijn met kleine aanpassingen (beugels bij het toilet

en een douchestoel) relatief eenvoudig zorggeschikt te maken. Een traditionele woning vraagt om ingrijpender aanpassingen zoals een traplift of het verplaatsen van sanitair

naar de begane grond. Inwoners kunnen een beroep doen op Provincie Limburg (Stimuleringsregeling

Duurzaam Thuis) of gemeente (Wmo-woningaanpassingen) voor co-financiering.

Geclusterd wonen & Woongroepen In de markt zien we een trend ontstaan waarbij een groep mensen samen het initiatief

neemt om een woongroep te vormen. Onder een woongroep verstaan we een aantal

Zorg thuis

zelfstandige appartementen (nieuwbouw of in een bestaand gebouw / herontwikkeling),

Zorg bepaalt niet langer de woonvorm; de wens van de inwoner staat centraal. Anno nu zijn er tai van

veelal aangevuld met gemeenschappelijke voorzieningen. Elkaar kunnen helpen als

dat nodig is, gezelschap en een veilig gevoel zijn belangrijke argumenten om zo'n

mogelijkheden voor zorg aan huis.

•

Mantelzorg: zorg en ondersteuning door familie, vrienden of andere vrijwilligers. Algemeen

geldt:

woongroep te vormen. Vaak ontstaat een woongroep rond een specifieke doelgroep:

hoe sterker het sociale netwerk in de nabije omgeving, hoe minder snel mensen een beroep hoeven te

ouderen, mensen met autisme of mensen met een GGZ-indicatie. Steeds vaker

doen op professionele zorg,

ontstaan ook 'gemengde' initiatieven. Elkaar steunen en helpen (maatje), leren van

Begeleiding: bijvoorbeeld hulp bij het indelen van de dag, het op orde houden van financien.

elkaar, zich aan elkaar optrekken... Dat is de kracht van gemixt wonen.

Verzorging en verpleging: van wassen en het geven van medicatie, tot zeer intensieve (24-uurs) verpleging.

16

17

Mantelzorgwoningen

De wooncooperatie

Een mantelzorgwoning is een tijdelijke, zelfstandige wooneenheid/zorgappartement, verbonden

Een bijzondere vorm van geclusterd wonen

met of op het terrein van een eengezinswoning. Het is een woonvorm die inwoners met een zorg- of

is een wooncooperatie. Dit is een collectieve

hulpbehoefte in staat stelt om - door de nabijheid en hulp van bijvoorbeeld familie - langer zelfstandig

woonvorm waarbij een groep mensen een

te blijven wonen. Horst aan de Maas heeft een beleid voor mantelzorgwoningen. Dit beleid biedt

complex aan huurwoningen of een mix

inwoners ruimte om voor te sorteren op een toekomstige situatie (pre-mantelzorg). Dit betekent dat

van huur en koop realiseert en zonder

iedereen die 60 jaar of ouder is, in een mantelzorgwoning kan wonen.

winstoogmerk exptoiteert. Huurwoningen van een wooncooperatie zijn collectief eigendom; de wooncooperatie is eigenaar.

Verzorgd wonen / satellietwoningen

Banken financieren deze woonvorm tot een

Hieronder verstaan we zelfstandige woningen in de nabijheid van een zorgsteunpunt. Inwoners van

maximum van 70% van de totate investering.

zo'n woning kunnen zorg op afroep afnemen, evenals aanvullende diensten zoals een maaltijdservice of

Bij SVn is een financieringsregeling voor

activiteiten in een gezamenlijke recreatieruimte. Soms zijn ook open inloop en dagbesteding aanwezig.

wooncodperaties in voorbereiding, die de

financiering van de overige 30% mogelijk Voor mensen met een verstandelijke beperking die uitstromen uit een beschutte woonvoorziening

maakt. Dit fonds is vergelijkbaar met het fonds

kunnen afspraken met een woningcorporatie worden gemaakt. Het kunnen gewone sociale

voorstartersleningen.

huurwoningen zijn waarbij de woningcorporatie bij toewijzing rekening houdt met de inzet als satellietwoning.

Steeds meer mensen met een verstandelijke beperking wonen zelfstandig met zorg aan huis. Idealiter is er een steunpunt in de buurt of in het gebouw; een uitvalsbasis voor ontmoeting, praktische ondersteuning en soms dagbesteding.

Wanneer er sprake is van een zwaardere of complexere beperking, is vaak intensieve zorg en begeleiding (24 uur per dag) nodig. Deze mensen verblijven meestal in een instelling.

Beschermd wonen Er is een groep mensen die 24 uur per dag, 7 dagen per week (tijdelijk of permanent) afhankelijk is van intensieve zorg.

Verpleeghuiszorg Voor mensen die vanwege bijvoorbeeld dementie of een lichamelijke beperking afhankelijk zijn

van intensieve zorg kan verpleeghuiszorg uitkomst bieden. Schaalgrootte is een vereiste om

verpleeghuiszorg haaibaar te maken; er is een minimum aantal bewoners nodig om de zorg goed te kunnen organiseren en tegelijkertijd betaalbaar te houden. Een verpleeghuis in elke kern van Horst aan

Voorbeeldproject

Voorbeeldproject

de Maas is daarom geen haaibaar scenario. Dit wringt met de ambitie.

Thuishuis Woerden

Stichting Place4Me

Dit is een voorbeeld van een kleinschalige

Dit is een kleinschalig woonproject voor mensen

Beschut wonen met woontraining

woonvorm voor alleenstaande ouderen. De

met autisme. ontstaan uit een ouderinitiatief.

Voor mensen die lang in een beschermde woonomgeving hebben gewoond, kan de overstap naar

zelfstandig wonen groot zijn. Voor hen is beschut wonen met woontraining een tussenstap.

bewoners hebben elk een ruimte van 40m2 met

Het bestaat uit tien zelfstandige, volwaardige

een woon- en slaapkamer, een badkamer en een

appartementen. Verder is er een gezamenlijke

kleine pantry. Met elkaar delen de bewoners een

woonkamer met keuken en een gezamenlijk

gezamenlijke keuken, woonkamer, hobbyruimte,

dakterras. De woningen worden verhuurd

Terugvallocaties

een logeerkameren een buitenruimte.

door woningcorporatie Fien Wonen. waarmee

Als mensen met psychische aandoeningen een terugval krijgen, kunnen ze terecht in terugvallocaties.

afspraken zijn gemaakt over woningtoewijzing aan

Dit zijn beschutte en beschermde verblijfsplekken als vangnet om tot rust te komen met intensievere

mensen met autisme.

begeleiding en eventueel behandeling. Daarna voIgt terugkeer naar het eigen thuis.

» www.thuishuiswoerden.nl

» www.stichtingplace4me.nl

19

■S'

IN ^IRATIE-\ DER

Wat is de beoogde locatie van uw initiatief?

Hoe sluit de locatie aan bij de wensen van toekomstige

Voor nieuwe initiatieven wonen met (in de toekomst) ondersteuning of zorg

VOOR WIE?

WAAR?

bewoners? Is de locatie in de nabijheid van - voor de doelgroep belangrijke voorzieningen?

Voor wie is uw initiatief bedoeld? •

Voor oudere inwoners

•

Voor inwoners met een psychische aandoeningen

•

Voor inwoners met een verstandelijke beperking

•

Voor een mix van bovenstaande groepen

METDEOMGEVING?

Zijn de woningen flexibel inzetbaar (dus ook geschikt voor andere inwoners), nu of in de

toekomst?

Hoe heeft u de omgeving (inwoners uit de buurt of het dorp) betrokken bij de planvorming?

Wat zijn de wensen van toekomstige bewoners? Denk aan kwalitatieve wensen, maar

ook aan behoefte in aantallen.

Wat zijn de behoeften van omwonenden? In welke mate is er in de buurt of het

dorp draagviak voor uw initiatief / wordt uw initiatief omarmd? Hoe belangrijk vinden (potentiele) bewoners het om in de eigen wijk of kern te blijven

wonen?

Hoe draagt uw plan bij aan de diversiteit binnen de buurt of het dorp? (NB.

Buurten met een brede diversiteit aan inwoners zijn leefbaarder; inwoners kunnen

Hoe heeft u deze wensen in kaart gebracht? Op welke manier heeft u (potentiele)

elkaar meer helpen).

toekomstige bewoners en/of vertegenwoordigers betrokken bij de planvorming?

Op welke manier wordt met de toekomstige bewoners en de buurt of wijk invulling gegeven aan een betekenisvol bestaan en/of een inclusieve samenleving

(bijvoorbeeld als buurthuis/ontmoeten, met activiteiten of vrijwilligerswerk)?

WELKE WOONVORM? Welke woonvorm heeft u voor ogen?

Voorziet uw concept in gemixt wonen?

WELKE ZORG & ONDERSTEUNING?

In welke prijscategorie wilt u woningen realiseren? Wat wordt de verwachte

IIII

koop- of huurprijs? In welke mate sluit deze sluit prijs aan bij de behoefte van de potentiele bewoners.

Wferaard s/u/fen we m de gesprekken met /mhat/efnemers ook aan

de

ge/dende rege/gev/ng voor (ver) bouwen zoa/s ru/mte/^k be/e/d.

A Cl

Welke (type) zorg- en ondersteuning hebben bewoners (nu of in de toekomst) nodig?

In hoeverre tigt uw initiatief in de nabiiheid van familie of mantelzorgers van bewoners?

Is het in de woning mogelijk om professionete zorg aan huis te krijgen?

EN NU...AAN DE SLAG Deze woonzorgvisie is een opstap naar een reeks aan concrete acties voor Gemeente Horst aan de Maas, in samenwerking met relevante partners.

Initieren van een eerste pilot voor

gebiedsgerichte samenwerking. Ontwikkelen van een

communicatieaanpak om nieuwe initiatieven voor woonzorgconcepten

aan te jagen en meer acceptatie voor kwetsbare doelgroepen te

bewerkstelligen. Faciliteren van inwonersinitiatieven, onder andere door het optimaliseren

van de samenwerking met het intaketeam.

Organiseren van een netwerkbijeenkomst als kick-off voor

deze nieuwe aanpak.

Onderzoeken van de mogelijkheden om het SVn codperatiefonds in te voeren.

gemeente

HORST A/D / MAAy