05e Amendement gemeente Gennep ontwerpregeling Openbaar lichaam regio Nrd-L

AMENDEMENT (amendement ingevolge artikel 41 van het reglement van orde voor de vergaderingen van de gemeenteraad van de gemeente Gennep)

Voorstel nr. 6 (agendapunt nr./ voorstel nr. op agenda raad) Onderwerp: Ontwerpregeling openbaar lichaam Regio Noord Limburg

De raad van de gemeente Gennep in vergadering bijeen d.d. 29-9-‘25

Ondergetekende(n) stellen het volgende amendement voor: Gelezen het voorstel, gehoord de beraadslagingen, gelet op artikel 41 van het Reglement van Orde, vragen wij het besluit als volgt te wijzigen: 1. de volgende zienswijze* in te dienen ten aanzien van het ontwerpbesluit over het treffen van een openbaar lichaam Regio Noord-Limburg per 1 januari 2026: • •

Stemverdeling: nieuwe stemverhouding zoals aangegeven onder punt 1 van de toelichting Uitbreiding naar nieuwe terreinen: zoals aangegeven onder punt 2 van de toelichting

(*Conform artikel 1 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen worden de raden in de gelegenheid gesteld om een zienswijze naar voren te brengen over de ontwerp regeling voor het openbaar lichaam (gemeenschappelijke regeling) Regio Noord-Limburg)

Toelichting: De raad van Gennep heeft met belangstelling kennisgenomen van de ontwerpregeling openbaar lichaam Regio Noord-Limburg. Graag maakt de gemeenteraad van Gennep gebruik van de gelegenheid om vóór 1 oktober 2025 een zienswijze in te dienen. Wij willen daarbij focussen op het gebied van de stemverdeling en de uitbreiding naar nieuwe terreinen. 1. Stemverdeling In de huidige tekst staat dat een meerderheid van gemeenten + 50% van alle inwoners nodig is om een voorstel te accorderen. In de praktijk betekent dit dat alleen de vier grootste gemeenten de inwonersdrempel halen. Kleine gemeenten kunnen samen dan nooit constructief meedoen. Wij stellen een meerderheid van gemeenten + 40% voor. Bij dit percentage: o Vallen smalle coalities af,

o o

Kunnen grote gemeenten niet alleen domineren, Moeten coalities dus breed zijn (groot én klein).

In de bijlage op dit amendement staat een berekening op inwonersaantallen, waarop we deze 40% gebaseerd hebben. Vanuit andere al gedeelde zienswijzen zien we dat Venray nadrukkelijk aandacht vraagt voor de stemverdeling en het risico dat kleine gemeenten buitenspel komen te staan en dat Bergen erop wijst dat het inwonerscriterium onvoldoende is onderbouwd en om een betere motivering vraagt. 2. Uitbreiding naar nieuwe terreinen De regeling geeft het Dagelijks Bestuur ruimte om uitvoeringsprogramma’s te starten. Eens per vier jaar hebben raden de gelegenheid hier zienswijzen op in te dienen, evenals op de jaarlijkse begroting. Via artikel 5.f. kan het samenwerkingsverband ook inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Dit alles klinkt pro-actief en flexibel maar kan ook betekenen dat er nieuwe beleidsterreinen onder de GR komen zonder dat de raden daar expliciet invloed op hebben. De raden van de gemeente Venray, Bergen en Peel en Maas hebben inmiddels soortgelijke signalen afgegeven. Wij willen hier in een zienswijze nadrukkelijk aandacht voor vragen. Wij beseffen dat de eerste insteek van het openbaar lichaam is om in goede onderlinge afstemming tot overeenstemming te komen. De stemverdeling is voor die gevallen waarin dit niet lukt.

Wij hebben vertrouwen in een goede samenwerking binnen de regio, maar wij wensen wel een goed vangnet voor die gevallen wanneer we er samen niet vanzelf uitkomen. Met een meerderheid van alle gemeenten en 40% van alle inwoners zien wij een goed compromis dat beter recht doet aan de kleinere gemeenten, zonder de grotere gemeenten te benadelen.

Bijlage: scenarioberekening stemverdeling

Ondertekening en naam: D66: Mariska van den Hoogen Elsss: Danny Artz VVD: Bram Nijst

Doorrekening en beoordeling stemverdeling GR Noord-Limburg Dataset (2025, afgerond) Venlo: 103.984 Venray: 44.807 Horst aan de Maas: 44.200 Peel en Maas: 45.881 Gennep: 17.785 Beesel: 13.524 Bergen (L.): 13.062 Mook en Middelaar: 8.102 Totaal regio = 291.345 inwoners Drempels (alleen inwoners, ter vergelijking): a. 35% = 0,35 × 291.345 = 102.971 b. 40% = 0,40 × 291.345 = 116.538 c. 45% = 0,45 × 291.345 = 131.105 d. 50% = 0,50 × 291.345 = 145.673 1. Wat moet een “faire” drempel borgen? − Geen dominantie door alleen grote gemeenten (representativiteit ≠ alleen inwonertal). − Geen doorslag door smalle coalities met te weinig inwoners (legitimiteit moet breed zijn). − Winnende coalities moeten breed zijn in gemeenten én voldoende inwoners vertegenwoordigen. − Kleinere gemeenten moeten constructief kunnen meedoen (niet alleen blokkeren). 2. Randgevallen die de grens bepalen Vier kleine gemeenten samen (Gennep + Beesel + Bergen + Mook): 17.785 + 13.524 + 13.062 + 8.102 = 52.473 (≈ 18%) → haalt 35/40/45/50% nooit. Conclusie: kleintjes alleen kunnen nooit doordrukken (terecht). Twee middelgrote + twee kleinste kleintjes (Venray + Horst + Beesel + Mook): 44.807 + 44.200 + 13.524 + 8.102 = 110.633 → 38,0% van de regio. a. Haalt 35% (wél). b. Haalt 40% (niet). c. Haalt 45/50% (niet). Conclusie: bij 35% kan een vrij smalle coalitie winnen; dat voelt democratisch te smal.

Twee middelgrote + twee grotere kleintjes (Venray + Horst + Gennep + Beesel): 44.807 + 44.200 + 17.785 + 13.524 = 120.316 → 41,3% van de regio. a. Haalt 40% (wél). b. Haalt 45/50% (niet). Conclusie: een gemengde, bredere coalitie (2× middelgroot + 2× “groter klein”) haalt 40% en is inhoudelijk verdedigbaar.

Drie middelgrote (Venray + Horst + Peel): 44.807 + 44.200 + 45.881 = 134.888 → 46,3%. a. Haalt 45% (wél) en 50% (niet). b. Met één kleine erbij (bijv. Gennep) = 152.673 → 52,4% → haalt ook 50%. Conclusie: zónder Venlo kunnen drie middelgrote + 1 kleine al 50% halen. 50% is dus niet “alleen de grootste bepaalt”, maar wél erg hoog. Venlo + één middelgrote (bijv. Venlo + Venray): 103.984 + 44.807 = 148.791 → 51,1%. a. Haalt 50% → maar dit zijn maar 2 gemeenten. b. Met de eis “4 van de 8” zijn er minstens 2 extra gemeenten nodig (breder coalitiegedrag afgedwongen). 3. Waarom precies 40% (en niet 35% of 45–50%)? Ondergrens (te laag vermijden): 35% − Bij 35% kan “2 middelgrote + 2 kleinste kleintjes” winnen met 110.633 (38%). − Dat is slechts ~⅓ van de inwoners → te smalle legitimiteit. − 40% voorkomt dit exact: 110.633 < 116.538 → faalt bij 40%. Bovengrens (te hoog vermijden): 45–50% − Bij 45–50% winnen vrijwel alleen coalities waar drie middelgrote of Venlo + middelgroot in zitten; kleintjes worden meelifters. − Kleine gemeenten hebben dan zelden constructieve invloed; ze tellen vooral mee om het aantal gemeenten op te hogen. Het ‘mespunt’ zit tussen 38,0% en 41,3% − “2 middelgrote + 2 kleinste kleintjes” = 38,0% → moet niet winnen. − “2 middelgrote + 2 grotere kleintjes (Gennep + Beesel)” = 41,3% → mag wél kunnen winnen, want breder en representatiever.

− 40% ligt precies tussen deze twee cases in. − Resultaat: de smalste coalities vallen af; de bredere gemengde coalities (groot + klein) krijgen wél een route. Met “4 van de 8” erbij − “4 van 8” voorkomt dat 2 of 3 gemeenten beslissend zijn. − Grote gemeenten hebben extra gemeenten nodig; kleine gemeenten hebben groteren nodig → coalities móeten gemengd zijn. − Inwonersdrempel 40% + “4 van 8” = breedte + diepte tegelijk. 4. Robuustheid (rondingen en mutaties) − Kleine verschuivingen (±500–1000 inwoners) veranderen de percentages met hooguit ~0,2– 0,3 procentpunt. − De hierboven getoonde ‘snijlijnen’ (38,0% en 41,3%) blijven dus inhoudelijk overeind. − De keuze voor 40% is daarmee stabiel en niet afhankelijk van ruis.

5. Conclusie D66 Gennep − 35% is te laag: smalle coalities kunnen winnen met ~⅓ van de regio → niet wenselijk. − 45–50% is te hoog: de pendel slaat door naar de grootste gemeenten → kleintjes buitenspel. − 40% (met “4 van 8”) is de sweet spot die: o smalle coalities uitsluit, o brede, gemengde coalities stimuleert, o zowel representativiteit (inwoners) als gelijkwaardigheid (gemeenten) borgt, o kleine gemeenten constructieve invloed geeft zonder dat zij alleen kunnen doordrukken, o grote gemeenten samenwerking laat zoeken in plaats van domineren. Kort: 4 van 8 + 40% is het eerlijkste en meest werkbare hybride model voor Noord-Limburg.