05b Bijlage

Project participatie Fase I Participatievisie

In het proces om te komen tot een participatievisie voor de gemeente Horst aan de Maas worden wij ondersteund en begeleid door Viduro

Aanleiding - collegeprogramma Inwoners en maatschappelijke organisaties nemen steeds vaker het initiatief. Ze willen meedenken en meedoen! Dat verlangen we ook van hen. We betrekken hen dan ook bij beleidsvorming. “We zien participatie als een middel om keuzes beter te laten aansluiten bij de wensen van direct belanghebbenden.” We stellen een generiek participatiebeleid op, toepasbaar voor ruimtelijke en niet-ruimtelijke initiatieven. We voorkomen verkeerde verwachtingen. Als gemeente maken wij keuzes met het oog op het algemeen belang. We zien participatie als een middel om keuzes beter te laten aansluiten bij de wensen van direct belanghebbenden en daarmee de acceptatie van keuzes van gemeenten te vergroten. 100% draagvlak is niet het doel. Daar waar inwoners, verenigingen of ondernemers aangeven zelf zaken beter, efficiënter of goedkoper te kunnen doen, gaan we in overleg hoe (en door wie) we deze zaken het beste kunnen organiseren (right to challenge).

Aanleiding – programma Vitale Kernen

• De gemeenschap neemt meer verantwoordelijkheid voor haar eigen leefomgeving. o In 2028 hebben we samen met de kernen afspraken gemaakt om een partnerschap te ontwikkelen. o De gemeenschap draagt bij aan maatschappelijke ontwikkelingen. o Initiatieven vanuit de gemeenschap en gemeente moeten een ruimtelijke en sociale positieve impact hebben op de leefomgeving. • Meer sociale verbondenheid. o In 2030 is de gemeente in elk dorp zichtbaar, als onderdeel van de samenleving en werkt ze samen vanuit het dorpsnetwerk. o Er wordt geïnvesteerd op het verbeteren van de sociale verbondenheid in de kernen. • De gemeente is beter in staat om passend bij te dragen aan de krachtige samenleving. o Vanaf 2026 werken we voortaan gebiedsgericht met ‘één gezicht naar buiten’.

De opgave • De urgentie om te veranderen, om beter aan te sluiten bij de gemeenschap.

• Het starten van een beweging via een ambitieus programmaplan Vitale Kernen. • De drie meest omvangrijke inspanningen: Participatiebeleid, Ken de dorpen & Project Dorpsraden.

• Het projectdoel voor het participatiebeleid: • Een breed gedragen participatievisie die aansluit bij de ambities van Horst aan de Maas.

Wij zetten in op • Gezamenlijk gevoelde urgentie en commitment.

• Een gezamenlijk proces: ambtelijk, college, raad, externe stakeholders. • Een afwegingskader voor burgerparticipatie en inwonersinitiatieven. • Een basis voor participatiebeleid: doorvertaling door gemeente.

• Basis voor uitvoer participatie: denk aan processtappen, werkvormen en voorbeeldmethodieken.

Beleid maak je samen! Beleid maak je samen. Het proces om daar te komen is net zo belangrijk als het resultaat. Waarom? Het is een verandering, en die begint bij mensen. Door het samen te doen, werken we al aan kennis, houding én gedrag.

1. Speelveld in beeld én in positie Bestuurlijk > Raad vs college Ambtelijk > Projectgroep & klankbordgroep Klankbordgroep > • • • • • •

Circa 20-30 ‘most well connected’ Leden zijn positief kritisch Vormen denktank en ambassadeurs Aantal geselecteerd, aantal vrij aan te sluiten Flexibele samenstelling gedurende het traject Bezetting per sessie flexibel

2. Proces: 7 participatie ateliers Participatie Atelier A: Inwonerparticipatie: ja of nee? 1 sessie met een ambtelijke afvaardiging

Tussenstap: interviews interne stakeholders Participatie Atelier B: Randvoorwaarden voor inwonersinitiatieven (Omgevingswet, individueel belang) 1 sessie met een ambtelijke afvaardiging

Participatie Atelier C: Randvoorwaarden voor inwonersinitiatieven (Collectief, gemeenschapsbelang) 1 sessie met een ambtelijke afvaardiging

Tussenstap: interviews externe stakeholders Participatie Atelier D: Why? 4 sessies: 1. Ambtelijk, 2. College van B&W, 3. Gemeenteraad, 4. Externe stakeholders zoals maatschappelijke organisaties, wijkraden, etc.(optioneel)

Participatie Atelier D: WHY? 4 sessies: 1. Ambtelijk, 2. College van B&W, 3. Gemeenteraad, 4. Externe stakeholders zoals maatschappelijke organisaties, wijkraden, etc.(optioneel) Waarom geloven we in de inzet van participatie? → gezamenlijk beeld ophalen •

Wat verwachten we van participatie?

•

Welke waarde heeft de input die je ontvangt?

•

Wat is ieders rol in participatie?

Centrale vragen: - Hoe verhouden de gemeente en de inwoners zich tot elkaar? Welke beweging zien we hierin binnen Horst aan de Maas? (van zelfsturing tot autoritaire overheid) - Hoe verhoudt participatie zich tot ons bestuurlijk stelsel (de rol van de raad en college)?

WHAT De participatie ateliers leggen de basis voor de uitvoer-fase. Denk aan: - Basis voor beleid. - Basis voor participatieverordening. - Basis voor een concreet handboek / afwegingskader.

Planning: 1. Q2 2024 Bestuurlijk commitment & definitieve procesuitlijning 2. Q3 & Q4 2024 Procesrealisatie: input ophalen & uitwerking 3. Q1 2025 Besluitvorming participatievisie

4. Vanaf Q2 2025 Uitvoerfase: verder ontwikkeling naar participatiebeleid