05a rv Uitgangspuntennotitie Omgevingsvisie

Raadsvoorstel stuknummer: 23.0003168

Raadsvoorstel onderwerp

RV Uitgangspuntennotitie omgevingsvisie

datum raad

11 juli 2023

portefeuillehouder

T. Kuipers

bladnummer 2023.057

clustermanager

M. Derks

agendapunt

behandeld door

5

Voorstel 1. In te stemmen met de nota van uitgangspunten Omgevingsvisie;

Aanleiding Op 1 januari 2024 treedt de omgevingswet in werking. De omgevingswet vereist dat elke gemeente voor 1 januari 2025 een omgevingsvisie heeft, waarin nieuwe thematieken als gezondheid, veiligheid en duurzaamheid zijn opgenomen. De raad stelt één omgevingsvisie vast voor het hele grondgebied voor Horst aan de Maas. De omgevingsvisie is een integrale strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. Hierin noemt de gemeente haar centrale opgaven, ambities en hoofdlijnen van beleid vanuit een samenhangend perspectief. Om hiertoe te komen wordt in 2023 en 2024 een intensief proces met de samenleving, het bestuur en de ambtelijke organisatie doorlopen. De visie vormt het uitgangspunt voor de omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan. Op 8 maart 2022 heeft de raad de motie “opdracht omgevingsvisie” aangenomen. Hierin heeft zij het college opdracht gegeven om voortvarend aan de slag te gaan met het opstellen van een nieuwe Omgevingsvisie Horst aan de Maas conform de bedoeling van de omgevingswet, gezien zij een beleidsneutrale omgevingsvisie onvoldoende ambitie vindt. Daarbij heeft zij nadrukkelijk verzocht om de raad, ketenpartners, maatschappelijke partners, inwoners en ondernemers van Horst aan de Maas te betrekken. Ook in het hoofdlijnenakkoord spreekt de raad de wens uit tot een ambitieuze en richtinggevende omgevingsvisie.

In het proces voor de totstandkoming van de omgevingsvisie zijn drie belangrijke momenten aan te wijzen waarop de raad wordt gevraagd richting te geven aan de omgevingsvisie. Zo wordt stapsgewijs gewerkt aan een definitieve omgevingsvisie. Het eerste moment is de uitgangspuntennotitie.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 5

vervolg raadsvoorstel

Beoogd resultaat De uitgangspuntennotitie geeft een overzicht van de uitgangspositie van Horst aan de Maas en de belangrijkste kernkwaliteiten en vraagstukken. Het geeft naast een inhoudelijk vertrekpunt ook richting aan de volgende fase waarin ideeën, ambities en doelen worden bepaald, maar is niet bedoeld als compleet vaststaand overzicht.

Argumenten 1.1

In de startnotitie omgevingswet is (in samenspraak met de raadswerkgroep) aangegeven dat diverse fasen worden doorlopen en afgerond met een vast te stellen document in de raad. De eerste vormt de uitgangspuntennotitie. In samenspraak met de raadswerkgroep is bepaald dat de raad nauw betrokken wordt in de totstandkoming van de omgevingsvisie en een stem krijgt in het afsluiten van iedere fase. Zo wordt de raad, conform de motie omgevingsvisie van maart 2021, stap voor stap meegenomen in het proces en de (tussen en/of definitieve) resultaten.

1.2

De uitgangspuntennotitie geeft richting aan de volgende fase in de totstandkoming van de omgevingsvisie en sluit aan bij de wens van de raad voor een ambitieuzere omgevingsvisie De uitgangspuntennotitie geeft een overzicht van de kernkwaliteiten en diverse vraagstukken voor Horst aan de Maas (die zowel thematisch als gebiedsgericht zijn geclusterd). De kernkwaliteiten zijn belangrijk om in het vervolgproces keuzes te maken die bij de gemeente passen. De vraagstukken komen voort uit een verschil tussen de huidige en gewenste situatie en vragen om een actieve houding van gemeente en samenleving. Ieder vraagstuk wordt gezien als een opdracht om er in de volgende fase ideeën en oplossingsrichtingen voor te gaan onderzoeken en zo tot ambities en doelen te komen. De notitie geeft daarmee de uitgangsituatie die leidend zal zijn voor de volgende fase waarin de hoofdlijnen van beleid worden bepaald. Ook geeft het inhoudelijk richting aan de volgende fase om te komen tot een omgevingsvisie, maar het is niet bedoeld als compleet vaststaand overzicht. Gedurende het vervolgproces kunnen mogelijk nog nieuwe vraagstukken en kernkwaliteiten worden ingebracht, een hoge prioriteit krijgen en/of aangescherpt worden.

1.3

Het is een wettelijke vereiste maar ook gewenst om een gebiedsdekkende omgevingsvisie te hebben voor 1 januari 2025 Op 1 januari 2024 wordt de omgevingswet ingevoerd, waarbij het verplicht is voor gemeenten om een gebiedsdekkende omgevingsvisie vast te stellen voor 31 januari 2024. Momenteel is de structuurvisie Horst aan de Maas vigerend als het beleidskader voor ruimtelijke besluiten. Echter is al eerder geconstateerd dat deze visie aan herijking toe is, gezien deze in de basis zo’n tien jaar geleden is opgesteld en er nieuwe opgaven aan de orde zijn die een plek horen te krijgen in de economische en ruimtelijke visie; de omgevingsvisie.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 5

vervolg raadsvoorstel

In de omgevingsvisie beschrijft gemeente Horst aan de Maas de gewenste lange termijn ontwikkeling (2040) voor de fysieke leefomgeving. Het bevat (conform wetgeving) een beschrijving van de hoofdlijnen van: - de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, - de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, beheer, bescherming en behoud van het grondgebied - de hoofdzaken van het te voeren beleid voor de fysieke leefomgeving

1.4

De samenleving, gemeenteraad, raadswerkgroep, college, ambtelijke organisatie heeft haar inbreng geleverd voor de nota van uitgangspunten De omgevingsvisie, en het proces om daartoe te komen, is uitgebreid. De afgelopen maanden is het college, de raadswerkgroep en de raad meerdere keren bijgepraat, via informele bijeenkomsten, over de werking van de nieuwe omgevingswet en de instrumenten daaronder; zoals de omgevingsvisie. Ook is het college en de raad geïnformeerd over de startnotitie omgevingsvisie, die in samenspraak met de raadswerkgroep tot stand is gekomen. Daarnaast is het college en de raadswerkgroep meegenomen in het proces van de afgelopen maanden. Bovendien heeft het college en de raad tijdens een themacollege en themaraad in mei 2023 kunnen reageren op het proces en de inhoudelijke uitkomsten tot nu toe. Dit alles is waar mogelijk verwerkt in de uitgangspuntennotitie (bijlage 4) die nu voorligt. De procesopmerkingen worden meegenomen in de volgende fase. Ook de samenleving en ambtelijke organisatie is de afgelopen maanden meer dan gemiddeld betrokken in het proces. Er is op diverse manieren informatie opgehaald over de belangrijkste kernkwaliteiten van de gemeente, het vigerende beleid van Horst aan de Maas, de lopende projecten, inhoudelijke trends en ontwikkelingen en de maatschappelijke vraagstukken die er op lange termijn (2040) op de gemeente afgekomen.

Dit is gedaan door middel van interviews, dialoogsessies, een vragenlijst onder inwoners / ondernemers in Horst aan de Maas en inhoudelijke werksessies. De resultaten hiervan zijn verwerkt in de Uitgangspuntennotitie (bijlage 4 en 5).

Kanttekeningen 1.1

Grote landelijke opgaven in de ruimtelijke ordening kunnen invloed hebben op de doorloop van het proces omgevingsvisie Landelijke ontwikkelingen in het ruimtelijk domein kunnen van invloed zijn op het proces. Deze invloeden kunnen voor vertraging van de omgevingsvisie zorgen of ervoor zorgen dat er inhoudelijke aanpassingen gedaan moeten worden. Denk hierbij aan de grote aantal ruimtelijke claims die vanuit diverse rijksopgaven – in het landelijk gebied, energie, wonen etc. – op ons afkomen en in nauw overleg als een soort grote ruimtelijke puzzel dienen te worden ingepast en geborgd. En daarbij ook bepalend zijn in het proces en de inhoud van de omgevingsvisie. In de uitgangspuntennotitie zijn deze ontwikkelingen onder paragraaf 3.2. bovenlokale beleidsontwikkelingen opgenomen.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 5

vervolg raadsvoorstel

Financiële consequenties Vanuit het project Omgevingswet zijn reeds middelen beschikbaar gesteld voor het opstellen van de Omgevingsvisie. Naar verwachting kunnen hiermee de kosten voor het proces worden gedekt.

Vervolgtraject / communicatie Na de besluitvorming in de gemeenteraad kan het proces om te komen tot een omgevingsvisie worden voortgezet. In de eerstvolgende fase wordt samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in Horst aan de Maas gekeken naar mogelijke oplossingen voor de vraagstukken uit de uitgangspuntennotitie. Daarvoor wordt in september wederom het dialoog met de samenleving aangegaan. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties delen hun ideeën, wensen en argumenten. Deze argumenten helpen om tot goed onderbouwde doelen en ambities te komen. Dillema’s worden in de volgende fase voorgelegd aan het college en de gemeenteraad. Zo komen we tot een visie op hoofdlijnen. Hieronder is het meest actuele processchema opgenomen.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 5

vervolg raadsvoorstel

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas,

De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

mr. L.M.C. Beckers

Bijlagen Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4: Bijlage 5:

Motie “opdracht omgevingsvisie” Startnotitie omgevingsvisie Presentatie uitgangspuntennotitie Uitgangspuntennotitie omgevingsvisie Bijlage achtergrondinformatie uitgangspuntennotitie

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50