05a rv Samen voor Veilig

Raadsvoorstel stuknummer: 25.0006735

Raadsvoorstel onderwerp

Regionale visie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg

datum raad

3 februari 2026

portefeuillehouder

Roy Bouten

bladnummer 2026.006 agendapunt

5

behandeld door

Voorstel 1. De regionale visie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg (bijlage 1) vast te stellen. Aanleiding Geweld in afhankelijkheidsrelaties, waaronder fysiek, psychisch en seksueel geweld evenals verwaarlozing, is de meest voorkomende vorm van geweld dat in Nederland plaatsvindt. Iedere 8 dagen wordt in Nederland een vrouw om het leven gebracht, waarvan de meerderheid door haar partner of ex-partner.1 Vanwege de ernst, urgentie en impact van deze problematiek – zowel individueel als maatschappelijk – en het intergenerationele karakter (van generatie op generatie), in combinatie met de hardnekkigheid van geweldspatronen, is het van belang dat we samenwerken aan een effectieve aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Deze effectieve aanpak rust op een gezamenlijke visie waar zowel gemeenten als samenwerkingspartners zich aan committeren. Beoogd resultaat Duurzame veiligheid te creëren voor kinderen en volwassenen die te maken hebben met geweld in afhankelijkheidsrelaties. Argumenten 1.1 De visie dient als gezamenlijke koers op een complex en onderbelicht thema. Ondanks de inzet van de afgelopen jaren om geweld in afhankelijkheidsrelaties te stoppen, zijn de resultaten in de regio Noord- en Midden-Limburg zorgelijk.

Slechts in 6% van de gezinnen die te maken hebben met geweld, lukt het om het geweld binnen een jaar te stoppen.2 De praktijk is weerbarstig: de combinatie van verkokering tussen domeinen, samenwerkingsprocessen die als estafette zijn ingericht en instanties die vaak individueel in plaats van systemisch werken belemmeren de vooruitgang. Commitment en medeeigenaarschap op een gezamenlijke koers is hard nodig. De regionale visie Samen voor Veilig vormt daarvoor een belangrijke stap. 1.2 De visie bevat elementen die bijdragen aan een effectieve aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. De visie staat voor het doorbreken van verkokering en van het estafettemodel – de wijze waarop een melding van huiselijk geweld steeds aan een volgende instantie wordt overgedragen, waarbij het geheel versnipperd raakt en informatie verloren raakt. De verkokering van processen en instanties zorgt ervoor dat 1 Centraal Bureau voor de Statistiek. (2025, augustus 28). 120 mensen vermoord in 2024. 2 Steketee, M., van Loon-Dikkers, L., Lünnemann, M., Dusault, Y., & Tierolf, B. (2023). Derde Cohortstudie: Resultaten van de aanpak

partnergeweld en kindermishandeling. Verwey-Jonker Instituut.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 4

vervolg raadsvoorstel

we geen volledig beeld hebben van de aard van het geweld, onvoldoende aansluiten bij wat inwoners nodig hebben en instanties langs elkaar heen werken. De visie richt zich op één vast aanspreekpunt voor het gezin dat langdurig betrokken is, de kracht van het informele netwerk en een systeemgerichte aanpak waarin aandacht is voor geweldspatronen in het gehele gezinssysteem. Met deze elementen willen we bereiken dat inwoners en gezinnen zich meer gehoord en gezien voelen, dat we een betere analyse maken van geweldspatronen en dat we het geweld sneller en effectiever stoppen. 1.3 De visie verstevigt de richting waarin de gemeente Horst aan de Maas al doorontwikkelt. Sinds 2023 zetten we als gemeente stappen om onze lokale inzet om huiselijk geweld en kindermishandeling te stoppen, te verbeteren. We zijn in 2024 gestart met de Triagetafel, waar we samen met Veilig Thuis, de politie, het Zorg- en Veiligheidshuis en een multidisciplinaire vertegenwoordiging van de gemeente de meldingen van Stichting Veilig Thuis bespreken, beoordelen en een gezamenlijk plan maken. Daarnaast zijn in februari 2025 twee intensieve casusregisseurs gestart, zij worden in januari 2026 uitgebreid met een derde collega. De intensieve casusregisseurs zijn intensief betrokken bij inwoners die te maken hebben met geweld in afhankelijkheidsrelaties.

Ze worden getraind in het maken van een diepgaande systeemanalyse met als doel de aard van het geweld inzichtelijk te maken en onderliggende geweldspatronen te doorbreken. Ze leren tevens outreachend te werken, meervoudig partijdig te zijn en specifiek aandacht te hebben voor het informele netwerk van betrokkenen. Tot slot zijn we doorlopend in gesprek met ketenpartners zoals Stichting Veilig Thuis, de Gecertificeerde Instellingen en de Reclassering, om continuïteit aan te brengen in onze samenwerking. Met deze ontwikkelingen beogen we zoveel mogelijk impact te maken, zonder dat dit afhankelijk is van het regionale visietraject. Dat betekent ook dat we als Horst aan de Maas in blijven zetten op het versneld doorvoeren van het volledige programmaplan Samen voor Veilig. Het liefst doen we dit in regionaal verband, maar nu de besluitvorming over het programmaplan is uitgesteld naar medio 2026 (zie toelichting onder ‘Vervolgtraject’), doen we dit met een aantal andere gemeenten die deze urgentie ook zien. 1.4 De uitgangspunten van de visie zijn in lijn met landelijke ontwikkelingen. De visie sluit aan bij landelijke ontwikkelingen zoals het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en de Hervormingsagenda Jeugd.

Beide benadrukken dat het huidige systeem onvoldoende effect heeft en pleiten voor een betere samenwerking tussen domeinen, meer transparantie en eenvoud en een hogere kwaliteit van ondersteuning. 1.5 Een effectieve aanpak van GIA verlaagt de directe en indirecte maatschappelijke kosten. Naast individuele en maatschappelijke schade zijn de kosten van geweld in afhankelijkheidsrelaties enorm. In 2015 werd al ingeschat dat iedere geïnvesteerde euro in de bestrijding van kindermishandeling €19 oplevert.3 Recent regionaal onderzoek laat zien dat de maatschappelijke kosten van huiselijk geweld en kindermishandeling in de regio Noord- en Midden-Limburg jaarlijks €561 miljoen bedragen. 4 €16,9 miljoen daarvan komt direct voor rekening van de gemeenten van Noord- en Midden-Limburg. De indirecte kosten komen voort uit gevolgen op de lange termijn, zoals criminaliteit, psychologische- of verslavingszorg en

3

Berg-le Clercq, T., Dekker, M., & van der Kooi, C. (2015). Aanpak van geweld tegen kinderen in Europa: De koers die we moeten varen. Augeo Foundation & De Kinderombudsman. 4 Van Bochove, A., Walden, J., & Bos, J. (2025, mei 1). Maatschappelijke kosten GiA (met name huiselijk geweld en kindermishandeling) in Noord- en Midden-Limburg. Memo in het kader van het Programmaplan GiA 2025–2030.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 4

vervolg raadsvoorstel

uitkeringsafhankelijkheid. We verlagen dus de kosten fors wanneer we geweldspatronen succesvol en duurzaam doorbreken. Kanttekeningen 1.1 De visie mist op onderdelen concreetheid. Meermaals staat beschreven dat zaken uitgewerkt, onderzocht of uitgeprobeerd gaan worden, of staan vraagstukken als open vraag beschreven zonder richtinggevende beantwoording. Desalniettemin zijn de belangrijkste elementen opgenomen en is vaststelling van de visie een noodzakelijke stap in het vastleggen van de verantwoordelijkheid van alle betrokken organisaties. Regionaal commitment draagt bij aan gezamenlijke verantwoordelijkheid onder alle samenwerkingspartners en een effectieve aanpak in de andere regiogemeenten. Draagvlak onder alle regionale partners helpt de gemeente Horst aan de Maas in de doorontwikkeling die we al zijn ingezet en vormt de basis voor besluitvorming over het programmaplan medio 2026. Financiële consequenties Het vaststellen van de regiovisie brengt geen financiële consequenties met zich mee. Wel vormt de visie de basis voor het Programmaplan Samen voor Veilig, dat concretere plannen bevat om geweld in afhankelijkheidsrelaties eerder en effectiever te stoppen. Voor die kosten is grotendeels dekking opgenomen in de meerjarenbegroting. Overige kosten kunnen worden gedekt uit bestaande budgetten.

Om de lokale doorontwikkeling die al is ingezet te bekostigen, is in de meerjarenbegroting 2025-2028 tevens structurele dekking opgenomen. Vervolgtraject / communicatie De communicatie over het vaststellen van de visie wordt regionaal gecoördineerd door de gemeente Venlo. Regionaal is besloten om besluitvorming over het programmaplan uit te stellen tot medio 2026, omdat de meerderheid van de gemeenten meer tijd nodig heeft om de benodigde middelen op te nemen in hun meerjarenbegroting. De gemeente Horst aan de Maas loopt samen met een aantal andere gemeenten vooruit op deze plannen. Dit doen we omdat inwoners die te maken hebben met relationeel geweld niet kunnen wachten tot 2027. De urgentie van relationeel en huiselijk geweld is te hoog en inwoners die een jaar langer in structurele onveiligheid verkeren lopen te veel schade op. Door vooruit te lopen op het programmaplan, vervult de gemeente Horst aan de Maas een voortrekkersrol in de regio Noord- en Midden-Limburg.

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {H

drs. R.F.I. Palmen

A.M.L.T. van Iersel – Purnot (MA)

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 4

vervolg raadsvoorstel

Bijlagen 1. Visie Samen voor Veilig Noord- en Midden-Limburg

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50