05a rv Doorontwikkeling Onze Loods DEF

Raadsvoorstel stuknummer: 25.0004172

Raadsvoorstel onderwerp

RV Doorontwikkeling Onze Loods

datum raad

9 september 2025

portefeuillehouder

bladnummer 2025.046

clustermanager

agendapunt

behandeld door

5

R. Bouten

Voorstel 1. De contourennota ‘’een nog mooier en beter Onze Loods’’ vast te stellen en de beschikbare structurele middelen overeenkomstig deze nota aan te wenden; 2. Geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken met betrekking tot de oprichting van de juridische entiteit (B.V.).

Aanleiding In 2022 opende de gemeente Horst aan de Maas Onze Loods als centrale ontmoetingsplek met activiteiten zoals inloop, dagbesteding, taallessen en (beschut) werk. Daarmee organiseren we een vrij toegankelijke voorziening dichtbij de inwoners. In het collegeprogramma en in verschillende raadsbesluiten is vastgelegd dat Onze Loods verder ontwikkeld moet worden om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt zo goed mogelijk te ondersteunen. In december 2024 heeft de raad ingestemd met het verder uitwerken van een vernieuwde samenwerking om deze inwoners te helpen. Hierbij richten we ons op een lokaal ontwikkelbedrijf dat deze inwoners ondersteunt. De uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en beschut werk wordt daarmee ondergebracht bij Onze Loods. De doorontwikkeling van Onze Loods legt daarmee de basis voor een toekomst waarin deze plek een grotere rol speelt in het ondersteunen en versterken van de gemeenschap. De contourennota "een nog mooier en beter Onze Loods" beschrijft de doorontwikkeling van Onze Loods langs vier bouwstenen: sociale basis, werkgevers, onderwijs en samenwerkingsvorm. Parallel aan het traject voor de oprichting van een lokaal ontwikkelbedrijf, loopt het proces van de opheffing van de NLW GR en de ontbinding van NLW NV (de afbouw van NLW). U ontvangt hierover tegelijkertijd een afzonderlijk voorstel.

Verder ontvangt u op een later moment: • een voorstel voor de realisatie van het nieuwe vastgoedobject met bijbehorende krediet aanvraag voor Onze Loods; • een voorstel voor de vorming van een BV Onze Loods.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 5

vervolg raadsvoorstel

Beoogd resultaat Onze Loods verder ontwikkelen naar een betere en voor meer mensen beschikbare toegankelijke voorziening, zodat meer inwoners ondersteuning krijgen en dus volop kunnen meedoen. Argumenten 1.1 De contourennota sluit aan op het hoofdlijnenakkoord en (landelijke) ontwikkelingen. De arbeidsmarkt en samenleving blijven veranderen. Een toekomstbestendige Onze Loods is flexibel en schaalbaar, zodat het kan meebewegen met nieuwe ontwikkelingen. Een grotere en beter ingerichte locatie maakt het daarnaast mogelijk om activiteiten beter op elkaar af te stemmen, zodat partners makkelijker kunnen samenwerken, kennis delen en gezamenlijke trajecten kunnen opzetten. De Participatiewet in Balans biedt meer ruimte voor maatwerk en vertrouwen. Hiermee krijgen wij als gemeente de mogelijkheid om meer maatwerk te bieden en een benadering gebaseerd op vertrouwen te hanteren. De begeleiding is gebaseerd op vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid, waarbij iedereen recht heeft op ondersteuning, ongeacht achtergrond of situatie. Dit zijn kernwaarden in de visie ‘Meedoen en Geldzaken’. 1.2 Onze Loods wordt een duurzaam ankerpunt in de wijk en gemeente, waar inwoners zich kunnen blijven ontwikkelen. Onze Loods zorgt ervoor dat inwoners die niet zonder ondersteuning bij reguliere werkgevers aan de slag kunnen, toch een kans krijgen op de arbeidsmarkt. Dit is waardevol.

Want werk betekent meer dan alleen een salaris. Via werk kunnen onze inwoners hun talenten ontdekken, zich ontwikkelen en een zinvolle rol vervullen. Werk geeft een gevoel van eigenwaarde, biedt sociale contacten en zorgt ervoor dat inwoners zich verbonden voelen met een bredere gemeenschap. Voor een grote groep inwoners blijft Onze Loods ook in de toekomst belangrijk. Als opstap naar werk, als een plek waar je in een beschutte omgeving kunt werken en als een plek waarop je kunt terugvallen als het even niet lukt bij een reguliere werkgever. 1.3 De contourennota ondersteunt keuzes over positionering en schaal van Onze Loods. Daardoor ontstaat meer focus op wat werkt en wat nodig is. Dat blijkt uit de prioriteiten die in de contourennota zijn opgenomen. De contourennota helpt ons inzicht te krijgen in de te nemen stappen om de (door)ontwikkeling van Onze Loods mogelijk te maken. Een (onder)deel van deze (door)ontwikkeling is het in beeld brengen van de middelen die nodig zijn om de beoogde activiteiten en bouwstenen (sociale basis, werkgeverschap, onderwijs en inrichting van de gewenste organisatievorm) die plaats (zullen) vinden in Onze Loods te faciliteren. 1.4 De visie in de contourennota doet recht aan de omvang en diversiteit van de doelgroep.

We streven ernaar om alle inwoners ontwikkelingsmogelijkheden te bieden die naadloos aansluiten bij hun talenten, vaardigheden en hun situatie zodat iedereen zijn of haar potentieel kan bereiken. Onze Loods is daarmee de verbindende schakel tussen inwoner en arbeidsmarkt. 2.1 Beraadslaging gemeenteraad als input voor verdere ontwikkeling. Het oprichten van een juridische entiteit is een bevoegdheid van het college. We vinden het essentieel dat u als raad hierover meedenkt. Uw beraadslaging tijdens de behandeling van dit voorstel nemen we daarom vroegtijdig mee als waardevolle input voor de verdere ontwikkeling van Onze Loods. Uiteraard hanteren we bij de ontwikkeling van Onze Loods het afwegingskader zoals opgenomen in de Nota verbonden partijen. 2.2 Een juridische entiteit is wenselijk.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 5

vervolg raadsvoorstel

Op dit moment zijn we met de Gemeenschappelijke Regeling NLW gebonden aan uitgebreide regelgeving en procedures die voor deze regeling gelden. Met de overgang van een Gemeenschappelijke Regeling naar de nieuwe juridische entiteit kunnen we sneller en flexibeler handelen. Een juridische entiteit biedt de mogelijkheid om snel te schakelen, bijvoorbeeld bij het aangaan van nieuwe partnerschappen of het opzetten van nieuwe werksoorten. Momenteel is de financiering versnipperd (via Wmo, Participatiewet en subsidies), wat leidt tot drempels bij op- of afschalen van ondersteuning. Een (zelfstandige) juridische entiteit maakt het mogelijk om te werken met een gezamenlijke begroting, waarin middelen efficiënter en effectiever kunnen worden ingezet. Daarnaast biedt een (zelfstandige) juridische entiteit de mogelijkheid om het materieel werkgeverschap van SWmedewerkers bij Onze Loods te beleggen. Het formele werkgeverschap, dus de werkgever waar de SW-er onder contract staat, blijft bij de gemeente. Het materieel werkgeverschap, dus de dagelijkse aansturing, komt bij Onze Loods B.V. te liggen. 2.3 Een B.V. is de meest passende juridische vorm en versterkt de uitstraling, herkenbaarheid en legitimiteit van Onze Loods. Over de meest geschikte organisatie- en rechtsvorm voor Onze Loods heeft Hekkelman Advocaten ons geadviseerd.

Hieruit komt naar voren dat Hekkelman een drietal varianten geschikt én realiseerbaar acht om Onze Loods vorm te geven: 1. Stichting; 2. Besloten vennootschap (BV); 3. Naamloze vennootschap (NV). Gezien de gewenste organisatie, de huidige context en de gemaakte afwegingen, heeft het vormen van een B.V. de voorkeur. Via een B.V. kan eenvoudiger voldaan worden aan een van de cumulatieve voorwaarden voor quasi-inbesteding1. Volgens Europese en Nederlandse jurisprudentie gelden er twee hoofdvoorwaarden, te weten: 1. toezichtvereiste: de aanbestedende dienst (zijnde de gemeente Horst aan de Maas) moet op de rechtspersoon toezicht uitoefenen dat vergelijkbaar is met het toezicht op de eigen diensten 2. werkzaamhedenvereiste: de rechtspersoon moet het merendeel van zijn activiteiten verrichten ten behoeve van de aanbestedende dienst of diensten die toezicht uitoefenen. Een B.V. is vaak het meest geschikt omdat het een zelfstandige rechtspersoon die zodanig kan worden ingericht dat: • de gemeente 100% aandeelhouder is, wat het toezichtvereiste ondersteunt; • de statuten en aandeelhoudersovereenkomst zo kan worden ingericht om directe sturing en controle te waarborgen en • de B.V. vrijwel uitsluitend opdrachten uitvoert voor de gemeente Horst aan de Maas, waarmee aan het werkzaamheden vereiste wordt voldaan.

1 Quasi-inbesteden is een vorm van overheidsopdracht waarbij een aanbestedende dienst zoals in dit geval de gemeente, een opdracht gunt aan een

gelieerde, afzonderlijke rechtspersoon, in plaats van een externe partij of interne afdeling. Dit gebeurt onder bepaalde voorwaarden, waarbij de aanbestedende dienst toezicht uitoefent op de gelieerde entiteit of het een eigen onderdeel is, en de entiteit voornamelijk voor de aanbestedende dienst werkt.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 5

vervolg raadsvoorstel

• • •

de gemeente 100% aandeelhouder is, wat het toezichtvereiste ondersteunt; de statuten en aandeelhoudersovereenkomst zo kan worden ingericht om directe sturing en controle te waarborgen en de B.V. is opgericht met als primaire doel het uitvoeren van gemeentelijke taken, waarmee aan het werkzaamheden vereiste wordt voldaan.

2.4 Het nu al inrichten van een juridische entiteit voorkomt onnodige overlap en versnelt integratie. We vinden het belangrijk dat we oog houden voor onze SW-medewerkers zodat zij niet tussen wal en schip vallen. Op deze manier dragen we zorg voor het behoud van werkplekken in het kader van de Wsw. Kanttekeningen 1.1 De geschetste versie van Onze Loods is begin 2026 gerealiseerd. Het streven is de juridische entiteit van Onze Loods te hebben staan begin 2026. Daarna is sprake van een verdere doorontwikkeling van Onze Loods. Dit is een majeure opgave. We verwachten dat we voor deze transitiefase tot 1 januari 2027 de tijd nodig hebben. 1.2 De contourennota schetst de hoofdlijnen, verdere uitwerking volgt later. De raad moet mogelijk aanvullende besluiten nemen. Dat blijkt uit de genoemde vervolgstappen in de contourennota. 1.3 Parallel aan dit proces wordt tevens een scenario voor tijdelijke huisvesting uitgewerkt. Omdat het huurcontract van de huidige locatie van Onze Loods eind 2025 afloopt en de nieuwbouw naar verwachting medio 2027 gereed is, is tijdelijke overbrugging noodzakelijk. Dit scenario wordt momenteel verder uitgewerkt, inclusief juridische en financiële consequenties. We zijn in de afrondende fase waarbij we duidelijkheid en overeenstemming hebben over een mogelijke locatie. De verwachting is dat dit past binnen bestaande budgetten en mandaten.

Financiële consequenties De business case voor Onze Loods is opgesteld met een horizon tot en met 2028, waarbij gebruik is gemaakt van het taakstellend budget, inclusief de huidige dekking van het exploitatie tekort NLW. Dit betekent dat de financiële planning en doelstellingen zijn gebaseerd op de beschikbare middelen en de verwachte uitgaven tot en met 2028.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 5

vervolg raadsvoorstel

Door de business case door te rekenen tot en met 2028, wordt een korte termijnplanning gehanteerd waarin een minimale formatie is ingezet om de bedrijfsvoering te waarborgen en leidt tot de volgende financiële samenvatting op hoofdlijnen: Omschrijving Bruto-marge Overige bedrijfsopbrengsten*

€ €

2027 705.000 4.553.457

Opbrengsten uit verhuur

€

102.400

€

102.400

Totaal bedrijfsopbrengsten

€

5.360.857

€

5.096.657

€

5.443.082

€ €

570.000 6.013.082

€ € € €

5.217.636 301.750 268.250 5.787.636

€

-652.224

€

-690.979

€

-652.224

€

-690.979

€ €

250.000 492.000

€ €

250.000 487.000

Resultaat na belasting

€

89.776

€

46.021

Totaalresultaat *inclusief Impulsgelden

€

89.776

€

46.021

Bedrijfslasten Personeelskosten Kapitaallasten Bedrijfskosten inclusief verhuiskosten Totaal bedrijfslasten Bedrijfsresultaat

2028 ev jaren € 711.800 € 4.282.457

Rentebaten en -lasten Resultaat voor belasting Wijzigingsvoorstel inzet bestaande budgetten uit de begroting 2027-2028 (zie toelichting argument 3): Exploitatiekosten Onze Loods Exploitatietekort NV NLW Belasting over resultaat

De financiële consequenties, zoals opgenomen in het voorliggende voorstel, worden verwerkt in de conceptmeerjarenbegroting 2026 en volgende jaren. Vervolgtraject / communicatie Na vaststelling van dit voorstel informeren we onze inwoners, medewerkers en de pers. Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

drs. H. Mensink

Bijlagen Bijlage 1. Contourennota "Een nog mooier en beter Onze Loods"

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50