04c Toelichting TAM

Noorderhof 16 | 5804 BV Venray | (+31) 077 – 208 6099 contact@bureauleefomgeving.nl | www.bureauleefomgeving.nl

TAM-omgevingsplan

Concept: Ontwerp: Vastgesteld:

TAM-omgevingsplan Hoofdstraat 47, Lottum NL.IMRO.1507.LTHOOFDSTRAAT47.BPC1

27 februari 2025 24 juni 2025 Klik of tik om een datum in te voeren.

COLOFON

Projectnaam: Identificatienummer:

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING............................................................................................................................................................3 1.1

Aanleiding............................................................................................................................................................................................................... 3

1.2

Ligging van het plangebied .............................................................................................................................................................................. 4

1.3

Vigerend omgevingsplan .................................................................................................................................................................................. 4

2

HUIDIGE SITUATIE ...........................................................................................................................................6

3

BEOOGDE SITUATIE........................................................................................................................................7 3.1

4

Voorwaarden ....................................................................................................................................................................................................... 7

BELEIDSKADER ..................................................................................................................................................9 4.1

Rijksbeleid .............................................................................................................................................................................................................. 9

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie ................................................................................................................................................................. 9

4.1.2

Instructieregels Rijk (AMvB’s) ...................................................................................................................................................... 10

4.1.3

Ladder voor duurzame verstedelijking .................................................................................................................................... 12

4.2

Provinciaal beleid ............................................................................................................................................................................................. 12

4.2.1

Provinciale Omgevingsvisie Limburg ......................................................................................................................................... 12

4.2.2

Omgevingsverordening 2021 ....................................................................................................................................................... 14

4.3

Regionaal beleid................................................................................................................................................................................................ 15

4.3.1 4.4

Gemeentelijk beleid ....................................................................................................................................................................................... 16

4.4.1 5

Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020-2024............................................................................................................. 15

Structuurvisie Horst aan de Maas .............................................................................................................................................. 16

FYSIEKE LEEFOMGEVING EN MILIEU ..................................................................................................... 17 5.1

Milieueffectrapportage .................................................................................................................................................................................. 17

5.2

Bodem- en grondwaterkwaliteit .............................................................................................................................................................. 18

5.3

Bedrijven en milieuzoneringen .................................................................................................................................................................. 19

5.4

Geluid ................................................................................................................................................................................................................... 20

5.5

Luchtkwaliteit .................................................................................................................................................................................................... 21

5.6

Geur ...................................................................................................................................................................................................................... 22

5.7

Externe veiligheid ............................................................................................................................................................................................ 23

5.8

Trillingen .............................................................................................................................................................................................................. 25

5.9

Water ................................................................................................................................................................................................................... 25

5.9.1

Waterbeleid ......................................................................................................................................................................................... 25

5.9.2

Waterhuishoudkundige situatie plangebied (huidige situatie)........................................................................................ 26

5.9.3

Water in relatie tot de ontwikkeling (nieuwe situatie)..................................................................................................... 26

5.10

Kabels, leidingen en straalpaden ........................................................................................................................................................ 27

5.11

Natuur ........................................................................................................................................................................................................... 27

5.11.1

Flora en fauna....................................................................................................................................................................................... 27 1

5.11.2

Natura2000........................................................................................................................................................................................... 27

5.11.3

Natuurnetwerk Nederland ........................................................................................................................................................... 28

5.12

6

5.12.1

Archeologie .......................................................................................................................................................................................... 29

5.12.2

Cultuurhistorie.................................................................................................................................................................................... 29

5.12.3

Landschap .............................................................................................................................................................................................. 30

5.13

Verkeer en parkeren .............................................................................................................................................................................. 30

5.14

Duurzaamheid............................................................................................................................................................................................ 31

5.15

Gezondheid ................................................................................................................................................................................................. 31

5.15.1

Endotoxinen ......................................................................................................................................................................................... 32

5.15.2

Geitenhouderij .................................................................................................................................................................................... 32

5.15.3

Spuitzones ............................................................................................................................................................................................. 32

UITVOERBAARHEID...................................................................................................................................... 34 6.1

Financieel - economische uitvoerbaarheid........................................................................................................................................... 34

6.2

Juridische aspecten.......................................................................................................................................................................................... 34

6.2.1

Omgevingswet..................................................................................................................................................................................... 34

6.2.2

Wijziging omgevingsplan van rechtswege ............................................................................................................................... 34

6.3

7

Archeologie, cultuurhistorie en landschap .................................................................................................................................... 29

Maatschappelijke uitvoerbaarheid............................................................................................................................................................ 35

6.3.1

Participatie ............................................................................................................................................................................................. 35

6.3.2

Zienswijzen ........................................................................................................................................................................................... 35

PROCEDURE..................................................................................................................................................... 36

SEPERATE BIJLAGEN: 1. Verkennend bodemonderzoek, HMB (kenmerk: 24291101A) 2. Luchtmeting, RPS (kenmerk: 633-ANA241211.025-T0001_v002) 3. Akoestisch onderzoek, HMB (kenmerk: 24291102N) 4. AERIUS-berekeningen 5. Landschappelijk inpassingsplan, Ron Janssen Erf- en Landschapsverfraaiing (d.d. 26 mei 2025) 6. Omgevingsdialoog

2

1 INLEIDING 1.1

Aanleiding

Aan de rand van de kern Lottum, aan de Hoofstraat 47, is het garagebedrijf van initiatiefnemer gevestigd, bestaande uit een accu- en bandenservice en een carwash. Al jaren is initiatiefnemer actief op deze locatie en ondertussen dan ook een begrip in de regio. Met het naderen van de pensioengerechtigde leeftijd is initiatiefnemer voornemens de bedrijfsactiviteiten (op termijn) te beëindigen. De wens bestaat om wel op de locatie te kunnen blijven wonen. Op de bedrijfslocatie zijn thans een (voormalig) winkelpand, garage, carwash en de bedrijfswoning aanwezig. Het bewonen van een bedrijfswoning is enkel toegestaan voor bewoners met een functionele binding met het bedrijf. Na het beëindigen van het bedrijf zou initiatiefnemer de woning feitelijk gezien niet meer kunnen bewonen. Derhalve is initiatiefnemer voornemen de bedrijfsactiviteiten te staken en de bedrijfswoning om te zetten tot burgerwoning. Hierdoor kan hij, ook na het beëindigen van het bedrijf, op deze door hem geliefde locatie blijven wonen. Daarnaast bestaat het voornemen om het thans aanwezige winkelpand te verbouwen tot een (tweede) burgerwoning, bestemd voor zijn zoon en diens vriendin. Het in gebruik nemen van de gehele locatie ten behoeve van wonen sluit uit functioneel oogpunt goed aan op de omgeving, daar de omliggende bebouwing overwegend woningen betreffen.

Afbeelding 1 Ligging en omgeving

Gezien de omliggende burgerwoningen en het beëindigen van de bedrijfsactiviteiten, vormt het functioneel wijzigen van de gehele locatie naar ‘Wonen’ en het (inpandig) realiseren van een tweede woning, een passende en logische ontwikkeling voor deze locatie. De gemeente heeft reeds principemedewerking verleend (Z2024-00010581). Om de beoogde ontwikkeling te kunnen realiseren is een wijziging van het omgevingsplan (van rechtswege) noodzakelijk. Gedurende de overgangsfase zal een wijziging van het omgevingsplan verlopen middels de tijdelijke alternatieve maatregel, ofwel een TAM-omgevingsplan.

3

1.2

Ligging van het plangebied

De locatie is gelegen in Lottum, aan de Hoofdstraat. De locatie staat kadastraal bekend als gemeente Grubbenvorst, sectie H, nummer 1116 en heeft een oppervlakte van 2.243 m². De locatie is gelegen aan de rand van de kern Lottum, planologisch gezien in het buitengebied, maar feitelijk onderdeel van de kern (ook op basis van provinciaal beleid). De Hoofdstraat is de zuidelijke ontsluitingsweg in de richting van de kern Grubbenvorst. Vanaf de bebouwde kom van Lottum voert de Hoofdstraat verder de kern Lottum in tot waar deze overgaat in de Markt. Het bebouwingslint van de Hoofdstraat bestaat overwegend uit woningen. Het plangebied wordt aan drie zijde begrenst door omliggende burgerwoningen. Aan de oostzijde (achterzijde) wordt het plangebied begrenst door een camping.

Afbeelding 2 Luchtfoto plangebied

1.3

Vigerend omgevingsplan

Het tijdelijke deel van het omgevingsplan bestaat uit de geldende bestemmingsplannen, de verordeningen tijdelijk deel omgevingsplan en de bruidsschat. Op dit moment geldt voor het plangebied het tijdelijke omgevingsplan “Buitengebied Horst aan de Maas”. Op grond van het tijdelijke omgevingsplan kent het plangebied de functie ‘Bedrijf’ en is de locatie voorzien van de nadere aanduiding ‘specifiek vorm van bedrijf - garagebedrijf’. Daarnaast gelden hier de aanduidingen ‘Waarde – Archeologie 3’, ‘milieuzone – grondwaterbeschermingsgebied Venloschol’ en ‘overige zone - rivierdal’. Op basis van bedrijfsfunctie is het uitsluitend toegestaan om de locatie te gebruiken ten behoeve van bedrijfsmatige activiteiten, in dit geval specifiek een garagebedrijf.

4

Afbeelding 3 Uitsnede vigerend omgevingsplan

De voor ‘Bedrijf’ aangewezen gronden zijn bestemd voor lichte bedrijvigheid (categorie 1 en 2), in dit geval specifiek een garagebedrijf. Wonen is mogelijk in een bedrijfswoning, maar uitsluitend toegestaan voor het huishouden van een persoon wiens huisvesting ter plaatse, gelet op de bedrijfsvoering, noodzakelijk is. Er is niet meer dan één (bedrijfs)woning per functievlak toegestaan. De beoogde ontwikkeling is derhalve niet mogelijk op basis van het vigerende omgevingsplan. Het initiatief voor de herontwikkeling van de locatie past niet binnen het vigerende omgevingsplan. Er is weliswaar in het tijdelijke omgevingsplan een wijzigingsbevoegdheid aanwezig om de gronden om te zetten tot een woonfunctie, echter kan niet aan alle voorwaarden worden voldaan. Derhalve dient om de gehele herontwikkeling is een juist juridischplanologisch kader te plaatsen het omgevingsplan gewijzigd te worden.

5

2 HUIDIGE SITUATIE Het plangebied is gelegen in Lottum. Het dorp maakt onderdeel uit van de gemeente Horst aan de Maas, gelegen in Noord-Limburg. Ruim 2.000 inwoners bevolken de kern. Lottum is een van de oudste Maasdorpen. De bewoning van Lottum gaat terug tot de Romeinse tijd. Het dorp Lottum bestond vroeger uit een marktplein met daaromheen wat huizen en de kerk, enkele boerderijen richting Broekhuizen, de buurtschap "in 't Zand" (tussen Zandterweg, Opperdonk, Wielder), en de buurtschap Houthuizen met de molen. Sinds 1800 vormen Lottum en Grubbenvorst één gemeente onder de naam Grubbenvorst. Elk dorp had toen ongeveer 500 inwoners. In 2001 is de gemeente Grubbenvorst opgegaan in de gemeente Horst aan de Maas. Op de bedrijfslocatie zijn thans een (voormalig) winkelpand, garage, carwash en de bedrijfswoning aanwezig. Het plangebied wordt, behoudens de oostzijde, aan alle zijde omringt door burgerwoningen. Aan de oostzijde (achterzijde) grenst het plangebied aan een campingterrein.

Winkelpand

Carwash

Woning met garage

Afbeelding 4 Huidige situatie

6

3 BEOOGDE SITUATIE Op de locatie Hoofdstraat 47 in Lottum is het garagebedrijf van initiatiefnemer gevestigd, bestaande uit een accu- en bandenservice en een carwash. Al ruim 30 jaar is initiatiefnemer actief op deze locatie, maar met het naderen van de pensiongerechtigde leeftijd en het uitblijven van opvolging is initiatiefnemer voornemens de bedrijfsactiviteiten (op termijn) te beëindigen. Op de bedrijfslocatie zijn thans een (voormalig) winkelpand, garage, carwash en de bedrijfswoning aanwezig. De woning is door de thans aanwezige bedrijfsbestemming, planologisch gezien een bedrijfswoning. Een bedrijfswoning mag enkel bewoond worden door personen welke een binding hebben met het aldaar (actieve) gevestigde bedrijf. Met het beëindigen van het bedrijf is er geen actief bedrijf meer aanwezig en is het bewonen van de bedrijfswoning (op termijn) strijdig met het omgevingsplan. Derhalve dient de huidige bedrijfswoning omgezet te worden tot een burgerwoning. Het omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning sluit uit functioneel oogpunt goed aan op de omgeving, daar het merendeel van de omliggende woningen allen burgerwoningen betreffen. Daarnaast is het gezien de ontwikkeling van de kern ook wenselijk om deze bedrijvigheid op deze locatie te staken.

Gezien de grootte van het perceel en de positionering van de bebouwing is, naast het omzetten van de bedrijfswoning, het idee ontstaan om het thans aanwezige winkelpand aan de noordzijde van het perceel te verbouwen tot (tweede) woning. De woning zal bewoond worden door de zoon van initiatiefnemer en diens vriendin. Hiermee wordt enerzijds een passende en functionele invulling geven aan het (op termijn) leegstaande gebouw en anderzijds een bijdrage gedaan aan het heersende woningtekort. Juist in de kleine dorpen zijn deze relatief kleine plannen van groot belang voor de lokale woningbehoefte en het waarborgen van de leefbaarheid. Door de huidige krappe woningmarkt is het niet tot nauwelijks meer mogelijk om een woning in eigen dorp te kunnen bemachtigen. Hierdoor vallen veel mensen tussen wal en schip en moeten noodgedwongen thuis blijven wonen of vertrekken naar elders. Hierdoor kan de leefbaarheid van de kleine kernen niet meer gewaarborgd worden. Met de beoogde ontwikkeling kan initiatiefnemer enerzijds in, een door hem geliefde en vertrouwde, omgeving blijven wonen en anderzijds wordt een passende woning voor zijn zoon gerealiseerd. De omliggende bebouwing bestaat overwegend uit woningen, de ontwikkeling sluit dan ook uit functioneel oogpunt goed aan op de omgeving, daar de omliggende bebouwing overwegend woningen betreffen.

De bestaande bebouwing op het perceel blijft behouden. Op het perceel zijn, naast de bedrijfswoning en het (voormalige) winkelpand, waar de woning voor de zoon is beoogd ook nog de garage, tuinhuis en carwash gelegen. De garage heeft een oppervlakte van 140 m² en wordt in gebruik genomen als bijgebouw bij de bestaande woning. Het tuinhuis heeft een oppervlakte van 25 m² en behoort bij de nieuwe te realiseren woning in het winkelpand. Tussen de bestaande woning en de nieuwe woning is de voormalige carwash gelegen. De carwash wordt verbouwd en zal betrokken worden bij de nieuwe woning.

3.1 Voorwaarden In het tijdelijke omgevingsplan is een bevoegdheid (49.2) opgenomen om locatie om te zetten naar de functie ‘Wonen’ mits aan de gestelde voorwaarden wordt voldaan. Deze wijzigingsbevoegdheid komt voort uit het voormalige bestemmingsplan. Met de inwerkingtreding van het Omgevingswet is deze wijzigingsbevoegdheid onderdeel van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. In dit specifieke geval kan geen gebruik gemaakt worden van deze wijzigingsbevoegdheid omdat er tevens een tweede woning wordt toegevoegd. Ondanks dat de wijzigingsbevoegdheid hier niet van toepassing is zal het initiatief wel getoetst worden aan de gestelde voorwaarden.

7

a. b. c. d. e. f.

g. h. i.

De bedrijfsuitoefening is beëindigd; de landschappelijke, cultuurhistorische en/of architectonische waarden behouden blijven, waarbij het bepaalde in artikel 47 van toepassing is; de oppervlakte van de woonbestemming maximaal 1.500 m2 bedraagt, de overige gronden dienen te worden gewijzigd in een bestemming zonder bouwmogelijkheden; door middel van een inrichtingsplan is aangetoond dat er sprake is van een kwaliteitsverbetering, waarbij zorg gedragen wordt voor een zorgvuldige landschappelijke inpassing of landschappelijke compensatie; wonen uitsluitend is toegestaan in de bestaande bedrijfswoningen, waarbij het bestaande aantal bedrijfswoningen niet mag worden vergroot; in uitzondering op de voorgaande splitsing van rijks- of gemeentelijke monumenten, van karakteristieke panden zoals opgenomen in Bijlage 7 Karakteristieke panden, dan wel een karakteristiek pand dat is aangewezen in door het bevoegd gezag vastgesteld cultuurhistorisch beleid in meerdere woningen is toegestaan, met dien verstande dat: 1. het aantal woningen na splitsing niet meer bedraagt dan 3; 2. de woningsplitsing noodzakelijk is in verband met het herstel of de verbetering van de te beschermen architectonische of cultuurhistorische waarden; 3. de bestaande inhoud van de woning c.q. het pand niet wordt vergroot en de uiterlijke kenmerken behouden dienen te blijven; 4.

indien het een monumentaal of karakteristiek bebouwingscluster betreft woningsplitsing in het hele cluster is toegestaan, met dien verstande dat de karakteristiek van het cluster behouden blijft; 5. de woningen na splitsing elk een inhoud te hebben van minimaal 350 m3; 6. het bouwperceel per woning maximaal 1.000 m2 bedraagt; 7. de gezamenlijke oppervlakte van de vrijstaande bijgebouwen niet meer bedraagt dan 150 m2 per woning; 8. de te realiseren extra woning(en) binnen het gemeentelijk woningbouwprogramma passen; 9. het bevoegd gezag de aanhef onder f kan wijzigen door het toevoegen of verwijderen van karakteristieke panden indien het gemeentelijk cultuurhistorisch beleid wordt gewijzigd of herzien. de wijziging niet mag leiden tot onevenredige aantasting van gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van nabijgelegen gronden en bebouwing; er vooraf schriftelijk advies dient te worden ingewonnen bij het waterschap en de Keur van het waterschap in acht genomen dient te worden; na toepassing van deze wijzigingsbevoegdheid de regels van Artikel 21 van overeenkomstige toepassing zijn

Hierna zal een toetsing en nadere motivatie plaatsvinden met betrekking tot de gestelde voorwaarden: Ad. a. De bedrijfsuitoefening wordt, op termijn, beëindigd; Ad. b. De landschappelijke, cultuurhistorische of architectonische waarden worden door de functiewijziging niet aangetast, het betreft louter een functionele wijziging. Er wordt voldaan aan de voorwaarde; Ad. c. De locatie wordt volledig voorzien van een woonbestemming, daar er tevens een nieuwe woning wordt toegestaan. Ad. d. De locatie is voorzien van een groene, passende, landschappelijke inpassing waarmee de daar aanwezige waarden blijven behouden c.q. versterkt. Voor een nadere toelichting zie paragraaf landschappelijke inpassing. Er wordt voldaan aan de voorwaarde. Ad. e. Hieraan wordt niet voldaan, zoals eerder toegelicht. De bestaande bedrijfswoning wordt omgezet in een burgerwoning. In het voormalige winkelpand wordt eveneens een woning gerealiseerd. Ad. f. Niet van toepassing. Ad. g. Uit toetsing blijkt dat er geen aantasting plaatsvindt dat de ontwikkeling niet leidt tot een aantasting van gebruiksen ontwikkelingsmogelijkheden van nabijgelegen gronden en bebouwing. Ad. h. Gezien het ontbreken van oppervlaktewater en/of watergangen in de aannemelijk dat waterschap geen belangen heeft in het kader van onderhavige ontwikkeling. Ad. i. De locatie en bebouwing voldoet aan de regels conform de functie ‘Wonen’;

8

4 BELEIDSKADER

4.1

Rijksbeleid

4.1.1 Nationale Omgevingsvisie Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en water robuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.

Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio's Er zijn vooral in steden en stedelijke regio's nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio's behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio's geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.

Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte;

9

2.

3.

Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.

Op basis van de vier verschillende prioriteiten en de drie afwegingsprincipes zijn 21 nationale belangen geformuleerd, waarmee het Rijk aangeeft waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Relevante nationale belangen voor onderhavig initiatief zijn als volgt: ▪ Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving; ▪ Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; ▪ Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; ▪ Zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften. Alhoewel de NOVI zich niet specifiek uitlaat over dergelijke kleinschalige initiatieven betreft het een initiatief waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en waarbij er geen sprake is van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat met het initiatief wordt ingespeeld op de geformuleerde nationale belangen. 4.1.2

Instructieregels Rijk (AMvB’s)

Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) In hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan instructieregels voor het omgevingsplan. Het grootste deel heeft betrekking op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (afdeling 5.1 Bkl). De instructieregels zijn van toepassing op het stellen van regels in het omgevingsplan als bedoeld in artikel 4.2, eerste lid, van de omgevingswet. Aan deze regels mogen geen economische motieven ten grondslag liggen, die leiden tot strijd met de dienstenrichtlijn (artikel 5.1a Bkl). Het Bkl bevat instructieregels voor de volgende hoofdonderwerpen: ▪ Waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2); ▪ Beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3); ▪ Beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4), waaronder instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid en geur en bodemkwaliteit; ▪ Beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5), waaronder de ladder voor duurzame verstedelijking; ▪ Het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6) voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden; ▪ Het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7), waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteitsvoorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart,

fiets- en wandelroutes, aanwijzing van woningbouwcategorieën; ▪ Het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8). Daarnaast bevat afdeling 5.2 van het Bkl instructieregels voor de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het onder meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van spoorwegen en rijkswegen. In enkele bijzondere gevallen kan het college van burgemeester en wethouders de Minister vragen om een ontheffing van bepaalde instructieregels te verlenen. Dit volgt uit afdeling 5.3 van het Bkl.

10

Instructieregels van afdeling 5.1 Bkl gelden, zoals gezegd, alleen voor de omgevingsplanregels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het grootste deel van de Bkl-instructieregels is dus niet van toepassing op omgevingsplanregels met een ander oogmerk. Over de onderwerpen waarvoor het Bkl geen instructieregels heeft opgenomen (onderwerpen die buiten het toepassingsbereik van de instructieregels vallen) is de gemeente vrij om regels te stellen, mits dat past binnen de andere kaders natuurlijk. Het Rijk hanteert verschillende typen instructieregels, die meer of minder afwegingsruimte bieden: 1. Betrekken bij: de gemeente moet aandacht schenken aan feiten of verwachtingen over feiten, maar heeft daarbij veel keuzeruimte; 2. Rekening houden met: deze formulering stuurt inhoudelijk de belangenafweging; als de gemeente daar goede redenen voor heeft, is afwijken gemotiveerd toegestaan; 3. In acht nemen of een vergelijkbare dwingende formulering: de gemeente moet zich bij de uitoefening van de bevoegdheid aan de achterliggende norm houden. Een belangrijke verbeterdoelstelling van de Omgevingswet is dat decentrale overheden meer bestuurlijke afwegingsruimte krijgen. Deze afwegingsruimte is in de instructieregels van het Bkl vormgegeven door voor een aantal thema´s (geluid, geur en trillingen) standaardwaarden en grenswaarden op te nemen.

Overname van de standaardwaarde kan in beginsel zonder aanvullende motivering. Gebruikmaking van de ruimte tussen standaard- en grenswaarde vergt wel een aanvullende motivering. Samenvattend is de afwegings- of beslisruimte afhankelijk van: 1. het type instructieregel (zie hierboven); 2. de aard van de norm (open of gesloten); en 3. flexibiliteitsopties die binnen de instructieregel worden geboden. Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) Als het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) of het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voor een bepaalde activiteit geen regels stellen, heeft de gemeente in principe de beleidsvrijheid om in het omgevingsplan daar zelf regels over te stellen. Daarbij gelden uiteraard grenzen: ▪ het moet de fysieke leefomgeving betreffen; ▪ als het al uitputtend geregeld in wetgeving die niet opgaat in de Omgevingswet, kan het niet in het omgevingsplan geregeld worden, tenzij het met een ander oogmerk gebeurt; ▪ de instructieregels van het Bkl kunnen bepalen dat voor een bepaald onderwerp regels moeten worden gesteld in het omgevingsplan en daarbij ook hoe. Als het Bal of Bbl voor bepaalde activiteiten of bouwwerken wel regels stellen, in het mogelijk dat er maatwerkregels worden opgenomen in het omgevingsplan.

Maatwerkregels zijn gebiedsgerichte algemene regels in het omgevingsplan waarmee wordt afgeweken van Bal- of Bbl-regels. Bij de regels uit het Bal is generiek maatwerk mogelijk, tenzij er specifieke uitzonderingen worden aangegeven. Bij de regels in het Bbl is dat andersom: maatwerkregels zijn alleen mogelijk als dat specifiek wordt toegestaan. Als maatwerkregels mogelijk zijn, geven Bal en Bbl aan binnen welke grenzen daarmee kan worden afgeweken of nader worden ingevuld ten opzichte van de Bal-/Bbl-regels. De gemeente heeft op grond van het Bal en Bbl vaak ook de bevoegdheid om maatwerkvoorschriften te stellen. Maatwerkvoorschriften landen niet in het omgevingsplan, maar zijn afzonderlijke besluiten die gericht zijn tot één initiatiefnemer. Toch zijn ook verleende maatwerkvoorschriften van belang bij het opstellen van het omgevingsplan. In ieder geval moet de gemeente, bij het beoordelen of maatwerkregels zullen worden gesteld, ook nagaan of over het betreffende onderwerp al eerder maatwerkvoorschriften zijn gesteld. Die maatwerkvoorschriften kunnen mogelijk worden geïntegreerd in de maatwerkregels, en dan (na inwerkingtreding van de wijziging van het omgevingsplan) worden ingetrokken.

Met name als er voor een bepaald onderwerp in het verleden veel maatwerkvoorschriften zijn gesteld, is het aan te raden om te bekijken of maatwerkregels in het omgevingsplan niet tot een evenwichtiger en toekomstbestendiger resultaat kunnen leiden.

11

4.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking Conform artikel 5.129g Bkl geldt dat bij een wijziging van het omgevingsplan en buitenplanse omgevingsplanactiviteit voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling de ladder van toepassing is, dit om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen. De ladder is uitsluitend van toepassing als een ‘stedelijke ontwikkeling’ wordt gerealiseerd. Zoals de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State eerder heeft overwogen (uitspraak van 20 april 2016, zaak nr. ECLI:NL: RVS:2016:1075), is een planologische functiewijziging geen stedelijke ontwikkeling. Hiervan is met onderhavig initiatief sprake. Daarnaast is de Afdeling in een eerder zaak van oordeel geweest dat er is beginsel sprake is van een stedelijke ontwikkeling als er meer dan 11 woningen gerealiseerd worden. Indien niet meer dan 11 woningen mogelijk gemaakt worden is er volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State geen sprake van een stedelijke ontwikkeling( ABRvS, 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). Onderhavig initiatief heeft immers betrekking op een functiewijziging van een bestaande woning en het toevoegen van een slechts één nieuwe woning. Er hoeft in het kader van dit initiatief dan ook niet aan de ladder voor duurzame verstedelijking getoetst te worden.

4.2

Provinciaal beleid

4.2.1 Provinciale Omgevingsvisie Limburg Op 1 oktober 2021 hebben Provinciale Staten de Provinciale Omgevingsvisie Limburg, met bijbehorend m.e.r vastgesteld. De Provinciale Omgevingsvisie is per 25 oktober 2021 in werking getreden. De Provinciale Omgevingsvisie Limburg vervangt het voormalige ‘Provinciaal Omgevingsplan Limburg’ (POL2014). In de Omgevingsvisie wordt de lange termijnvisie (2030-2050) beschreven. Er wordt continue gezocht naar de goede balans tussen beschermen én benutten van de fysieke leefomgeving. In de Omgevingsvisie komen vraagstukken aan bod, die er op provinciaal niveau echt toe doen. Daarnaast komen er ook autonome vraagstukken aan bod die van groot provinciaal belang zijn. Het Rijnlands model, dat staat voor overleg en samenwerking, solidariteit en vakmanschap en dat zich richt op de lange termijn, op waarden als kwaliteit en geluk, is hierbij het uitgangspunt. Het document is dynamisch en flexibel, dit biedt mogelijkheden om het document te actualiseren met het oog op (eventuele) toekomstige veranderingen. In de provinciale omgevingsvisie Limburg zijn een aantal hoofdopgaven te onderscheiden, namelijk: 1. Een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige leefomgeving; a. In stedelijk c.q. bebouwd gebied; Zowel in de stedelijke centra als in de landelijke kernen liggen er diverse uitdagingen.

In stedelijke centra heeft dit met name te maken met de versterking van de stedelijkheid, in de landelijke kernen met het behoud van de leefbaarheid. Limburg is rijk aan volkscultuur en tradities en heeft een rijk verenigingsleven. Hoewel sociale verbanden zoals verenigingen vroeger vanzelfsprekend waren, staan deze nu steeds meer onder druk. Er zijn daarnaast uitdagingen op het gebied van de verbetering en verduurzaming van de woningvoorraad, de toegankelijkheid, beschikbaarheid en bereikbaarheid van voorzieningen en het klimaatbestendig maken van de bebouwde omgeving. Ook kent het bebouwd gebied opgaven met betrekking tot de arbeidsmarkt en ruimte voor bedrijvigheid. b. In landelijk gebied; Limburg kent een uniek landschap en prachtige natuurgebieden. Dit is niet vanzelfsprekend. In het landelijk gebied ligt de nadruk op uitdagingen die te maken hebben met onder meer klimaatadaptatie, de transitie van de landbouw, de inpassing van energie en het zoeken van de balans tussen natuur(behoud), ruimtelijke kwaliteit en het mogelijk maken van ontwikkelingen. Daarnaast zijn schaalvergroting en leegstand van agrarische bebouwing, toeristisch-recreatief (mede)gebruik, biodiversiteit, stikstof en (grond)waterkwaliteit belangrijke thema’s. 12

2.

3.

Een toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economie; inclusief landbouwtransitie; Tot 2020 groeit het aantal banen in Limburg. De welvaart en het gemiddelde opleidingsniveau nemen toe, maar niet voor iedereen. Hoewel de werkloosheid gelijk is aan het landelijk gemiddelde (peildatum 2019, 3e kwartaal), is de bruto participatiegraad in Limburg relatief laag. In sectoren als de bouw, horeca en toerisme, zorg en ICT wordt een krapte op de arbeidsmarkt ervaren. Demografische ontwikkelingen maken dat de beroepsbevolking slinkt en het aantal ouderen toeneemt. Een bijzonder punt van zorg is de groeiende maatschappelijke tweedeling die zich ook fysiek uit in de vorm van de ruimtelijke concentratie van kwetsbare groepen. Samen met het verhogen van de arbeidsparticipatiegraad en het aantrekken van internationale werknemers kunnen ontwikkelingen als digitalisering, robotisering en automatisering het tekort aan arbeidskrachten – onder meer als gevolg van demografische ontwikkelingen – tegengaan. Klimaatadaptieve en energietransitie; Klimaatverandering vergroot de kans op overstromingen en wateroverlast, hittegolven en hittestress en langdurige perioden van droogte. Dit brengt uitdagingen en veiligheidsoverwegingen, maar ook kansen met zich mee. Bijvoorbeeld het koppelen van thema's.

Deze klimaatontwikkelingen hebben invloed op onze voedselvoorziening, de leefbaarheid, gezondheid en de natuur. Ook verandert de komende jaren de energievoorziening in Nederland fors. Deze energietransitie zal ook een grote impact hebben op de woon- en leefomgeving in Limburg. Energiebesparing in industrie, landbouw, woningen en mobiliteit én het accommoderen van de ruimtevraag voor de opwekking van duurzame energie, zoals zonne- en windenergie, zijn hierbij uitdagingen met impact op de omgeving.

De Omgevingsvisie Limburg bestaat uit twee delen: ▪ Een thematisch deel waarin gedetailleerd wordt ingegaan op de provinciale ambities en opgaven voor de diverse thema’s; ▪ Een gebiedsgericht deel waarin de thema’s op hoofdlijnen verbonden worden op regionale schaal voor de drie regio’s Noord-, Midden en Zuid-Limburg. Wonen en leefomgeving De POVI houdt vast aan een dynamisch en flexibel woonbeleid, de woonbehoeften van de Limburger zijn daarbij leidend. Verder liggen hierin ook mogelijkheden bij te dragen aan klimaat-, energie-, en duurzaamheidsdoelstellingen. Vanuit de wetgeving is de rol van de provincie op dit terrein beperkt. Daarom opereert de provincie, met betrekking tot dit thema, vanuit een agenderende, stimulerende, meesturende en verbindende rol. De POVI is hierbij een op hoofdlijnen richtinggevend kader. Aangezien de toekomst onderhevig zal zijn aan veranderingen, en elke specifieke regio voor een andere aanpak vraagt zijn meer gerichte uitwerkingen in provinciale, regionale en/of gemeentelijke programma’s, agenda’s en instrumenten noodzakelijk. Op het gebied van wonen wordt er specifiek gekeken naar welke behoeften er zijn. De grootste opgave op korte- en middellange termijn zit in het toekomstgeschikt maken van de verouderde en niet-courante bestaande woningvoorraad.

Uitgangspunten zijn dat deze woningen in eerste instantie levensloopbestendig dienen te worden gemaakt, en daarna ook verduurzaamd. Getalsmatig zijn er voldoende woningen, kwalitatief gezien zijn dit echter niet overal de juiste woningen en de juiste plannen. Met name in de middenhuur en sociale huur is er een steeds diverser wordende groep mensen aangewezen op nieuwe woon(zorg)concepten. Verder is er ook speciale aandacht voor de betaalbaarheid van woningen, aangezien kansen voor sommige doelgroepen afnemen door de stijgende prijzen. Een belangrijk instrument om de kwaliteit van het bebouwde gebied op orde te maken is de ladder voor duurzame verstedelijking. Hierdoor wordt de ruimte in bebouwd gebied optimaal benut. Uitgangspunt hierbij is dat leegstaand vastgoed wordt hergebruikt en herbestemd wordt. Wonen is in principe alleen toegestaan in daarvoor bestemde woongebieden, hierop kunnen – tijdelijke – uitzonderingen worden gemaakt in de vorm van een flexibele schil. Samen met hun partners wil de provincie een voortreffelijk woon- en leefomgeving realiseren; een leefomgeving waar mensen zich prettig voelen. Het is belangrijk dat mensen kunnen wonen in een zelfgekozen woning en woonomgeving (die past bij hun mogelijkheden en levensfase) waar ze zich thuis voelen. Dit doet de provincie door toe te werken naar

13

een toekomstbestendige Limburgse woningmarkt met voldoende woningen van de juiste kwaliteit op de juiste plek, die waar mogelijk op het juiste moment beschikbaar én betaalbaar zijn. De provincie faciliteert daarbij flexibiliteit op de woningmarkt én stimuleert flexibele woonvormen waardoor aan de veranderende woonwensen en –behoeften van een diversere groep mensen tegemoetgekomen kan worden, in zowel de bestaande bouw als nieuwbouw. In de POVI geeft de provincie aan dat ze alle woonwensen willen vervullen, waarbij een voortreffelijke woon- en leefomgeving leidend zijn. Onderhavige ontwikkeling voorziet in het functioneel wijzigen van een bedrijfswoning naar een burgerwoning en het toevoegen een woning. De ontwikkeling voorziet in een passende ontwikkeling daar hierdoor aangesloten wordt bij de omliggende burgerwoningen. Daarnaast wordt hiermee voorzien in de woonwensen van initiatiefnemer en diens zoon. Het initiatief voldoet daarmee aan de provinciale beleidskaders, zoals gesteld in het POVI. 4.2.2

Omgevingsverordening 2021

In de Omgevingsverordening Limburg staan regels op het gebied van milieu, wegen, water, grond, landbouw, natuur, wonen en ruimte. Alle regels die betrekking hebben op het omgevingsbeleid zijn ondergebracht in één verordening, die grofweg twee typen regels bevat: ▪ Instructieregels gericht tot gemeenten of het waterschap; ▪ Regels voor activiteiten die rechtstreeks voor eenieder gelden of voor specifieke doelgroepen. Conform de provinciale omgevingsverordening is het plangebied aangemerkt als ‘Landelijke kern’. De volgende regels uit de Omgevingsverordening zijn in dit geval van toepassing: ▪ Venloschol; ▪ Wonen, werken en recreëren. Venloschol Het is in het gebied Venloschol beneden de 5 meter NAP verboden: a. zonder omgevingsvergunning grondwater te onttrekken of water te infiltreren; b. een gesloten bodemenergiesysteem aan te leggen of te hebben; c. een boorput te hebben; d. de grond te roeren; e. werken op of in de bodem uit te voeren of te doen uitvoeren waarbij ingrepen worden verricht of stoffen worden gebruikt die de beschermde werking van slecht doorlatende bodemlagen kunnen aantasten. Betreffend perceel ligt op circa 18 m boven NAP. Dit betekent dat in het kader van de Venloschol in de praktijk de bodem tot een diepte van 13 meter geroerd kan worden. Dit is in dit geval niet aan de orde. In het kader van de voorgenomen ontwikkeling is geen sprake van bodemingrepen.

Het initiatief voldoet daarmee aan de nieuwe omgevingsverordening. Wonen, werken en recreëren In de Omgevingsverordening Limburg 2021 is opgenomen dat de motivering bij een plan dat betrekking heeft op de realisatie van een of meerdere woningen beschrijft dat: a. Rekening is gehouden met de hoofdstukken 3 (Limburgse principes en algemene zonering) en 5 (wonen en leefomgeving) van de provinciale omgevingsvisie; b. Sprake is van behoefte in kwaliteit en kwantiteit op basis van actueel onafhankelijk behoefteonderzoek;

14

c.

d. e.

Over de behoefte aan realisatie van deze woningen overeenstemming bestaat binnen de regio Noord-Limburg of Midden-Limburg of Zuid- Limburg. De regio’s bepalen eigenstandig de regionale overeenstemming, organiseren hun eigen regionale overleggen en dragen zorg voor actuele regionale woonvisies en regionale onderzoeken; Het omgevingsplan is opgenomen in de Limburgse systematiek van monitoring, bedoeld in Afdeling 14.5; Realisatie van de woningen beoogd is binnen 5 jaar na vaststelling van het omgevingsplan en dat, als deze termijn niet wordt gehaald, hoe en wanneer de mogelijkheid tot realisatie van deze woningen komt te vervallen.

Conclusie Onderhavig initiatief voorziet in het oprichten van één nieuwe woning op een passende locatie binnen de bebouwde kom van Lottum. Het betreft een particulier initiatief; de toekomstige bewoners zijn ook al bekend. Daardoor staat de behoefte van de woning met zekerheid vast. Het initiatief voldoet tevens aan de uitgangspunten conform woonvisie (zie paragraaf 4.3.1). Gelet op bovenstaande blijkt dan ook dat de voorgenomen ontwikkeling passend is.

4.3

Regionaal beleid

4.3.1 Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020-2024 De gemeente Horst aan de Maas heeft samen met de gemeenten in Noord-Limburg (Beesel, Bergen, Gennep, Mook en Middelaar, Peel en Maas, Venlo en Venray en de provincie Limburg) afspraken gemaakt over de regionale woningmarkt. In 2016 resulteerde dit in de ‘Regionale Structuurvisie wonen Noord-Limburg’. Ondertussen is op 22 september 2020 de geactualiseerde ‘Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020 – 2024’ vastgesteld. Op grond van artikel 2.1, lid 3 Wet ruimtelijke ordening (Wro) heeft de ‘Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020 – 2024’ de status van een intergemeentelijke structuurvisie. Hierdoor heeft het document een juridische status en een zelfbindend karakter. Voor de gemeente Horst aan de Maas gold in het kader van de ‘Regionale Structuurvisie wonen Noord-Limburg’ een reductieopgave van 0 woningbouwplannen in de periode 2016-2020. Uit de recent vastgestelde regionale woonvisie blijkt dat de gemeente Horst aan de Maas de gestelde opgave heeft overtroffen. Een van de centrale opgave in de Regionale Woonvisie is de kwalitatieve mismatch tussen de (toekomstige) woningbehoefte en de bestaande woningvoorraad. Hierover staat aangegeven dat bij nieuwbouw bij voorkeur ingezet dient te worden op de realisatie van toekomstbestendige en flexibele woonsegmenten.

Hierbij dienen de huishoudprognose van E’til (Progneff) als referentieprognose ten aanzien van het aantal nog toe te voegen nieuwbouwwoningen. Echter, de kwalitatieve toets is leidend. Progneff wordt daardoor als basis gehanteerd, maar er is (indien kwalitatief wenselijk) ruimte om ‘goede dingen’ te blijven realiseren. Daarvoor gelden de volgende regionale uitgangspunten: ▪ Toevoegen van woningen in principe alleen in de kernen; ▪ Gekeken dient te worden naar koppelkansen; ▪ Toevoegen van woningen leidt niet tot het vergroten van het kwetsbare woningoverschot; ▪ Het type toe te voegen woning moet passen binnen de kwalitatieve behoefte; ▪ De regio streeft sociale en duurzame woonconcepten na; ▪ Er wordt gezocht naar aansluiting op de landelijk, regionale en lokale duurzaamheidsdoelen. Aanvullend is daarnaast in de Regionale Woonvisie tevens opgenomen dat: ▪ Naast nieuwbouw dient er ook gekeken te worden naar de potentie van de bestaande voorraad en hoe deze zich verhoudt tot de veranderende (kwalitatieve) behoefte. ▪ Ook dient er aandacht te zijn voor de huisvesting van specifieke doelgroepen, zoals starters en ouderen. Ten aanzien van deze doelgroepen wordt vooral ingezet op het realiseren van geschikte woningen voor ouderen, daar op deze manier de doorstroming wordt bevorderd. Zo ontstaat er tevens ruimte voor de starter op de woningmarkt.

▪ Vraag en aanbod dienen in de regio beter met elkaar in evenwicht te zijn. De oplossing hiervoor ligt grotendeels binnen de bestaande woningvoorraad. 15

▪

Leefbaarheid in kleine kernen staat onder druk. Toevoegen van woningen (in kleine mate) kan helpen om de leefbaarheid te verbeteren, maar vooral om de doorstroming te bevorderen.

Middels onderhavig initiatief wordt een bestaande agrarische bedrijfswoning omgezet naar een burgerwoning en wordt één nieuwe woning gerealiseerd. De behoefte aan de woningen is niet direct af te leiden uit de Regionale Woonvisie, maar blijkt wel uit het feit dat initiatiefnemer in de woning wil blijven bewonen en de bewoner van de nieuwe woning eveneens bekend is. Toch wil de gemeente Horst aan de Maas medewerking aan dit initiatief verlenen omdat een bedrijfslocatie wordt gesaneerd. Tevens vervult het initiatief wel het de directe woonwens van de initiatiefnemer en diens zoon.

4.4

Gemeentelijk beleid

4.4.1 Structuurvisie Horst aan de Maas In het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) zijn gemeenten verplicht om, ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening, een structuurvisie vast te stellen voor het gehele grondgebied van de gemeente. Onder de Omgevingswet is het vast stellen van een omgevingsvisie verplicht. De (ontwerp)Omgevingsvisie Horst aan de Maas zal naar verwachting in 2024 ter inzage gaan. Tot die tijd geldt de structuurvisie. Een structuurvisie bevat de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling van een gebied, evenals de hoofdlijnen van het door de gemeente te voeren beleid. De gemeente Horst aan de Maas heeft haar regie op de uitvoering van het ruimtelijk beleid vormgegeven in de Structuurvisie Horst aan de Maas. De structuurvisie biedt het kader voor de gemeente om uitspraken te doen over de wenselijkheid van (ruimtelijke) ontwikkelingen. Het gemeentelijke grondgebied is om die reden ingedeeld in diverse deelgebieden. Het plangebied is gelegen in deelgebied 5B ‘Agrarisch gebied rondom Lottum en Broekhuizen’. Een functiewijziging van bedrijfswoning naar burgerwoning kan op een positieve grondhouding rekenen bij de gemeente. Voor nieuwe (solitaire) woningen geldt in beginsel een voorwaardelijke grondhouding (nee, tenzij). Echter kan voor onderhavige ontwikkeling aangesloten worden bij de regeling voor deelgebied 6B ‘Woondorpen’.

Voor nieuwe (solitaire) woningen geldt in dit deelgebied een meedenkende grondhouding (ja, mits). Woningbouw dient zoveel mogelijk aansluitend op de bestaande dorpen plaats te vinden. Gezien de ligging van onderhavig plangebied is dit het geval. In het kader van onderhavige ontwikkeling wordt enerzijds de bedrijfsbestemming gesaneerd en anderzijds een nieuwe woning gerealiseerd. Met het omzetten van de bedrijfsbestemming wordt deze, mogelijk belemmerende, functie, direct aan de kern, gesaneerd. De ontwikkeling betekend in die zin, ook op de langere termijn, een verbetering voor de kwaliteit van de omgeving. De Structuurvisie is een planologisch kader met ruimtelijke voorwaarden waaraan het kostenverhaal is gekoppeld. De bestaande beleidsnota's met betrekking tot kostenverhaal zijn versnipperd en onduidelijk. Het gevolg is dat op dit moment de kosten niet optimaal verhaald kunnen worden op initiatiefnemers. Op 11 juli 2023 heeft de gemeenteraad van Horst aan de Maas dan ook de Nota kostenverhaal en Financiële bijdragen vastgesteld. Deze nota vervangt hoofdstukken 4 en 5 en bijlage 6 van de Structuurvisie Horst aan de Maas voor het onderdeel kostenverhaalsystematiek. Dit om zo meer duidelijkheid te geven omtrent het kostenverhaal.

In de Nota kostenverhaal en Financiële bijdragen is opgenomen dat een afdracht GKM (gemeentelijk KwaliteitsMenu) binnen stedelijk gebied (op basis van de provinciale omgevingsverordening) niet meer aan de rode is. Betreffende woningbouwlocatie is gelegen binnen het stedelijk gebied waardoor een GKM afdracht niet is benodigd.

16

5 FYSIEKE LEEFOMGEVING EN MILIEU Met de voorgenomen ontwikkeling dient rekening gehouden te worden met de invloed op de diverse aspecten van de fysieke leefomgeving en er dient sprake te zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.

5.1

Milieueffectrapportage

De wetgeving omtrent de milieueffectrapportage (m.e.r.) is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V van het Omgevingsbesluit. Of een besluit over een project m.e.r.-plichtig of m.e.r.beoordelingsplichtig is, kan worden afgeleid uit bijlage V van het Omgevingsbesluit, in samenhang met de artikelen 11.6 en 11.8 van het Omgevingsbesluit. Om te bepalen of m.e.r. noodzakelijk is dient bepaald te worden of de activiteit voor komt in de tabel in bijlage V Ob. Bijlage V heeft als ingang (1e kolom) de omschrijving van een project. In kolom 4 staan de besluiten genoemd waarvoor dan de mer-verplichtingen gelden. Het gaan dan om besluiten waarmee toestemming voor een project wordt verleend. Of voor een besluit een mer-plicht of mer-beoordelingsplicht geldt volgt uit de tweede en derde kolom als het project voldoet aan de voorwaarde uit kolom 2, geldt een mer-plicht. Anders geldt een mer-beoordelingsplicht, tenzij ook in klom 3 nog voorwaarden staan. Op grond van categorie J11 geldt een m.e.r-beoordelingsplicht voor een ‘stedelijk ontwikkelingsproject’ met inbegrip van de bouw van winkelcentra en de aanleg van parkeerterreinen. Onder deze categorie vallen tevens o.a. woningbouw, de bouw van kantoren, universiteiten, bioscopen, theaters, woonboulevards, ziekenhuizen en scholen. Ook dergelijke stedelijke projecten in “dorpen” vallen eronder.

Hiertoe moeten alle voorzieningen worden gerekend die noodzakelijk zijn voor dat project voor dat project, zoals de aanleg van infrastructuur. Opgemerkt wordt dat het begrip verschilt van het begrip ‘stedelijke ontwikkeling’, zoals dat wordt gehanteerd bij de Ladder van duurzame verstedelijking. Conclusie Het functioneel omzetten van de bedrijfswoning naar burgerwoning, betreft slechts een kleinschalige functiewijziging van reeds bestaande bebouwing. Deze activiteit komt niet voor in bijlage V Ob. Aangezien in dit geval sprake is van het omzetten van een bedrijfswoning naar een burgerwoning is er geen sprake van een m.e.r.-beoordelingsplicht. Voor wat betreft het realiseren van de nieuwe woning blijkt uit toetsing aan artikel 16.36, lid 3 en 4 Ow dat een besluit tot wijziging van het omgevingsplan voor onderhavig de nieuwe woning valt onder J11, maar niet voldoet aan de waarden zoals vastgelegd in kolom 2. Er wordt derhalve volstaan met een plan-mer-beoordeling. Er kan derhalve worden volstaan met een plan-mer-beoordeling indien voldaan wordt aan de onderdelen a en b van lid 2 zoals hierboven beschreven. Onderhavige planvoornemen voorziet in het realiseren van 1 nieuwe vrijstaande woning en betreft derhalve een kleine wijziging van het omgevingsplan van de gemeente Horst aan de Maas.

Ten opzichte van het gemeentelijk omgevingsplan als geheel betreft het plan een klein gebied op lokaal niveau waarvoor gemeente het bevoegd gezag is. Op basis van voorgaande kan worden geconcludeerd dat volstaan kan worden met een plan-mer-beoordeling. In aanvulling op het voorgaande zijn in het kader van de voorgenomen ontwikkeling de belangrijkste milieuaspecten waaronder bodem, luchtkwaliteit, geluid, externe veiligheid en ecologie in beeld gebracht in hoofdstuk 5 van deze ruimtelijke motivering. Tezamen met de overige hoofdstukken vormen deze paragrafen de zogenaamde plan-merbeoordeling in het kader van artikel 16.36 lid 3 en 4 Ow. Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van een ontwikkeling die aanzienlijke milieueffecten kent. Belangrijke milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. De uitgevoerde onderzoeken geven voldoende inzicht in de milieugevolgen om een gewogen besluit omtrent dit wijzigingsbesluit te kunnen nemen. Het opstellen van een milieueffectrapportage zal geen verder inzicht verschaffen op de relevante milieuaspecten. 17

Het bevoegd gezag kan op basis van deze ruimtelijke motivering een besluit nemen over de uitkomst van de plan-m.e.r.beoordeling, of er al dan niet een m.e.r. nodig is en publiceert dit in een m.e.r.- beoordelingsbesluit. Het besluit dat geen m.e.r. uitgevoerd hoeft te worden, hoeft niet gepubliceerd te worden in de Staatscourant. Er is geen sprake van een aparte bezwaar- en beroepsprocedure bij de beslissing over de m.e.r.-plicht. Bezwaar en beroep is alleen mogelijk tegelijkertijd met de procedure voor dit wijzigingsbesluit.

5.2

Bodem- en grondwaterkwaliteit

Uitgangspunt van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties is voor de beoogde activiteiten en de daarin toegestane gebruiksvormen. Dit betekent dat het aspect bodemkwaliteit voor vrijwel alle ruimtelijke plannen relevant is en daarom onderzocht, beoordeeld en beschreven moet worden. De mate waarin beoordeling van de bodemkwaliteit aan de orde is, is met name afhankelijk van aard en omvang van het initiatief. Ter bescherming van de gezondheid en het milieu zijn voor het aspect bodem instructieregels opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving. De inhoud van deze regels is via het Aanvullingsbesluit bodem opgenomen in paragraaf 5.1.4.5. Hierin wordt bepaald voor welke activiteiten kan worden volstaan met een melding. Er worden drie basisvormen van bodemgebruik onderscheiden: landbouw/natuur, wonen en industrie. De kaders zijn gebaseerd op de risicogrenswaarden die voor de betreffende situaties zijn afgeleid. Conclusie In het kader van onderhavige ontwikkeling is een verkennend en aanvullend bodemonderzoek1 uitgevoerd. Op basis van het uitgevoerde onderzoek kan concluderend gesteld worden dat De vastgestelde milieuhygiënische bodemkwaliteit vormt, met uitzondering van de (sterke) verontreiniging met minerale olie, vluchtige olie en BTEXN, geen belemmering voor de voorgenomen wijziging van het bestemmingsplan.