04a rv Kruispunt Westsingel-Schoolstraat

Raadsvoorstel stuknummer: 24.0000135

Raadsvoorstel onderwerp

Veilige oversteek kruispunt Westingel – Schoolstraat en verbinding vanaf woonwijk de Afhang naar het centrum

datum raad

6 februari 2024

portefeuillehouder

bladnummer 2024.005

clustermanager

agendapunt

behandeld door

4

T. Kuipers

Voorstel 1. De Raad stemt in met de realisatie van een goede ontsluiting en veilige oversteek tussen de Afhang en de Schoolstraat door de aanleg van een rotonde en herinrichting van de Schoolstraat. 2. De Raad stemt in met een (bruto) kredietvoorstel voor de aanleg van een rotonde en de herinrichting van de Schoolstraat ter hoogte van € 3.700.000. 3. De Raad stemt in met een onttrekking van € 2.485.395 uit de reserve vrij aanwendbaar ten gunste van de reserve kapitaallasten voor de dekking van de afschrijvingen in de komende jaren.

Aanleiding De woningbouw in de Afhang van de afgelopen 20 jaar heeft geleid tot een steeds grotere druk op de verbinding tussen het Horster centrum en de Afhang. Dit noopt tot een herinrichting van de Schoolstraat. De herinrichting is ook noodzakelijk om de waterproblemen aldaar op lossen. Ook wordt de kruising Schoolstraat-Westsingel al jaren als onveilig ervaren. Jaarlijks ontvangen we talloze meldingen hierover en er zijn helaas ook ongevallen te betreuren. Met name de schoolgaande kinderen en ouderen zijn kwetsbare groepen. Aangezien OKC De Weisterbeek wordt verplaatst en de laatste fase van woningbouw in de Afhang wordt gerealiseerd, is dit het moment om, gelijktijdig met een herinrichting van de Schoolstraat, de oversteek veilig te maken en zo een goede ontsluiting te realiseren naar het centrum van Horst.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 6

vervolg raadsvoorstel

Beoogd resultaat Een veilige oversteek realiseren voor alle verkeergebruikers tussen de Schoolstraat en de Westsingel en het realiseren veilige fiets- en wandelvriendelijke ontsluiting van woongebied de Afhang en het centrum. Argumenten 1.1 Een rotonde en de herinrichting van de Schoolstraat naar een “auto te gast” uitstraling sluiten aan op het gemeentelijk verkeersbeleid. In het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) is geconstateerd dat rotondes bijdragen aan een betere verkeersveiligheid (zie bijlage 1). Het GVVP wordt momenteel geüpdatet onder de noemer ‘Mobiliteitsprogramma’ en voor de zomer aan de gemeenteraad voorgelegd. De verkeerskundige inzichten ten aanzien van de meerwaarde van rotondes zijn ongewijzigd. Ter illustratie is een voorbereidende koersnotitie voor het mobiliteitsprogramma toegevoegd (bijlage 2). In het bijzonder ‘Programma 4: ‘Veilige en Gezonde Mobiliteit’. Dit programma stelt dat het van groot belang is om te investeren in veilige infrastructuur voor voetgangers en fietsers. Beide aanpassingen geven dus invulling hieraan. Daarnaast sluiten beide herinrichtingen naadloos aan op het project “Veilig op weg” en de visie “Horst Veiliger”.

1.2 Een rotonde en inrichting als “auto te gast” stimuleren het wandel- en fietsverkeer. Het beleid van OKC de Weisterbeek om kinderen en ouders te stimuleren om met de fiets of per voet naar school te komen, valt en staat dus met een veilige oversteekmogelijkheid en inrichting. Een veilige oversteek en een goed ontworpen fietspad rond een rotonde stimuleert het voet- en het fietsverkeer. Als aansluitend hierop de Schoolstraat fiets- en wandelvriendelijk wordt heringericht, zal dit zeker een positieve stimulans zijn voor de schoolgaande kinderen en hun ouders om met de fiets of per voet naar school te gaan in plaats van met de auto. Die aanpassing heeft mogelijk een positieve bijdrage in een structurele gedragsverandering. Daarnaast heeft per fiets of te voet naar school gaan ook een positief effect voor de gezondheid, het milieu en het verminderen van verkeerscongestie. Deze beide maatregelen zorgen daarbij ook voor een goede ontsluiting van wijk de Afhang en het dorp Meterik richting het centrum.

1.3 Alternatieven passen niet op een randweg of er is ruimtegebrek. De alternatieven (Verkeer Regel Installatie (VRI), brug en tunnel) voor de kruising Westsingel-Schoolstraat zijn nader bekeken en blijken geen goed alternatief, omdat: •

•

VRI: De Westsingel is ingericht als de randweg voor Horst. Een kruispunt met een VRI heeft een negatief effect op de verkeersdoorstroming in de vorm van vertragingen. Tevens past een rotonde bij de huidige weginrichting van de Westsingel en een VRI absoluut niet. Daarnaast is het verkeer bij gebruik van VRI’s nog steeds kruisend en kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan, zeker met schoolgaande kinderen. Tunnel: De aanwezigheid van de waterloop ‘Voor America’ maakt onder andere dat een tunnel circa 3,5m 1 tot 4m1 onder maaiveld moet komen te liggen. Uit onderzoek is gebleken dat in dat geval voor een tunnel met een passende hellingshoek die voor alle inwoners, ook minder-validen, zelfstandig te gebruiken is,

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 6

vervolg raadsvoorstel

•

onvoldoende ruimte aanwezig is. Bestaande voorzieningen dienen we hiervoor af te breken. Bovendien is bij hevige regenval, het risico op onderlopen aanwezig. Brug: Voor een brug geldt feitelijk hetzelfde: op de randweg is een minimale doorrijhoogte nodig van 4,2 m 1. Om tot een voor eenieder zelfstandig begaanbare brug te komen is een lengte van 150 m1 nodig. Ook hier is in de bestaande situatie te weinig ruimte voor.

1.4 Een rotonde en aanpassing van de Schoolstraat passen in de toekomstige ontwikkelingen en biedt een verhoogde verkeersveiligheid voor alle verkeersgebruikers. De huidige inrichting is onoverzichtelijk, onveilig en sluit niet goed aan bij de ontwikkelingen aan de westkant van de randweg (OKC de Weisterbeek, woningbouwproject Afhang, verbinding Meterik-centrum Horst); • De huidige inrichting/kruising is onoverzichtelijk en wordt als onveilig ervaren. Enerzijds is dit subjectieve onveiligheid (dat blijkt uit de vele klachten en meldingen) die ontvangen zijn. Met name de schoolgaande jeugd en hun ouders ervaren het als zeer onveilig. Anderzijds is er sprake van objectieve onveiligheid wat blijkt uit het ongeval dat heeft plaatsgevonden. • Om niet te wachten tot de realisatie van een rotonde, hebben we deels invulling gegeven aan de huidige onveilige situatie door een tijdelijk vrij-liggend voetpad aan te leggen. Hiermee is het probleem niet opgelost, maar tijdelijk wel veiliger gemaakt. • Aan de noordzijde en zuidzijde van de kruising met de Schoolstraat en de Westsingel bevindt zich een langgerekte bocht. Deze langgerekte bochten “nodigen uit” om fors door te rijden, ondanks dat er geen goed overzicht is. Met circa 3.500 tot 4.000 verkeersbewegingen per dag kan het gebruik als intensief beschouwd worden.

Uit metingen blijkt dat 44% van de weggebruikers hier te hard rijdt, waarvan 14% een snelheid tussen de 60 en 80 km/u behaalt. • De belangrijkste verkeersknooppunten op de Westsingel zijn ingericht met rotondes. De aanleg van een rotonde op de kruising met de Schoolstraat, wat een belangrijk knooppunt is vanuit fiets- en voetverkeer, is dus passend in het beeld van deze randweg. Daarnaast werkt het verkeer remmend en is het dus de juiste inrichting voor een max. 50 km weg. Hiermee zal ook de veiligheid voor en na de rotonde aanzienlijk toenemen. • Door de Schoolstraat her in te richten als “auto te gast” straat en met de aanleg van een rotonde realiseren de veilige verbinding/overbrugging van de Westsingel naar woonwijk de Afhang en dorpskern Meterik. Hierdoor ontstaat een voet- en fietsvriendelijke verbinding vanaf het centrum van Meterik, door het centrum richting het station.

1.5 Een rotonde en aanpassing van de Schoolstraat sluit aan bij de motie ‘Verkeersveiligheid: meer aandacht voor fietsers en scootmobielers’ zoals vastgesteld op 19 september 2023 Rotondes zorgen in het algemeen voor een veilig weggebruik voor alle verkeersdeelnemers omdat: • Fietsende scholieren behoren tot een kwetsbare groep van weggebruikers. Ze hebben vaak minder ervaring en minder zichtbaarheid dan automobilisten. Een rotonde zorgt voor een constante stroom van verkeer, waardoor de snelheid van voertuigen vermindert en het risico op ongevallen afneemt in vergelijking met een kruispunt, waar voertuigen met hoge snelheden kunnen afslaan of doorrijden. • Bij een rotonde worden fietspaden en zebrapaden vaak beter gemarkeerd en zijn er minder dode hoeken voor automobilisten en dit zorgt voor een verbeterde zichtbaarheid. Hierdoor is het voor scholieren veiliger om over te steken. Een rotonde kan ook zorgen voor beter zicht op aankomend verkeer, omdat automobilisten hun snelheid moeten aanpassen bij het naderen van de rotonde.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 6

vervolg raadsvoorstel

•

•

Bij een kruispunt zijn er veel mogelijke conflictmomenten tussen verschillende verkeersstromen zoals: links afslaand, rechts afslaand, recht doorgaand, etc. Dit verhoogt het risico op ongelukken aanzienlijk. Een rotonde vermindert het aantal conflictmomenten, omdat het verkeer in dezelfde richting rond de rotonde beweegt, waardoor de kans op botsingen wordt aanzienlijk verminderd. Daarnaast reguleert een rotonde de verkeersstroom beter, omdat automobilisten gedwongen worden in een cirkelvormige richting te rijden en voorrang te verlenen aan verkeer binnen de rotonde. Dit vermindert de onoverzichtelijkheid die nu aanwezig is op het kruispunt. In deze motie heeft de raad geconstateerd dat het aantal verkeersslachtoffers onder fietsers en scootmobielers hoog is, tevens bekrachtigd met data van het SWOV dat dit aantal in de toekomst zal stijgen (zie bijlage 3). Tevens wordt gesteld dat fietsverkeer vaak een sluitpost is bij aanleg en onderhoud van wegen. De wens van de raad is dan ook extra aandacht te hebben voor deze weggebruikers. Door de aanleg van een rotonde worden de fietsers en scootmobielers geprioriteerde weggebruikers waarmee de kans op ongevallen afneemt.

1.6 We geven tevens invulling aan het waterknelpunt in de Schoolstraat. In de Schoolstraat is een waterknelpunt dat voor 2027 aangepakt moet worden. Het oplossen van dit waterknelpunt kan dus parallel lopen met de ontwikkeling van het nieuwe OKC de Weisterbeek, zodat de Schoolstraat gereed is als het nieuwe OKC geopend wordt. Daarnaast wordt het riool deels vervangen en moet de Schoolstraat vanuit wegbeheer gerehabiliteerd worden. Al deze opgaven kunnen in één werkgang worden ingevuld. Hierdoor is er een mogelijkheid om de Schoolstraat her in te richten als “auto te gast” straat. 2.1 We hebben voor de realisatie van de projecten een bruto krediet nodig voor de realisatie van €3,7 mlj. De veilige oversteek Schoolstraat-Westsingel en herinrichting van de Schoolstraat is een onderdeel van de totale ontwikkeling rondom het verplaatsen van OKC “De Weisterbeek” en de verbetering van de ontsluiting van de Afhang en het dorp Meterik richting het centrum. De realisatie van beide ontwikkelingen, inclusief de voorbereidingskosten, bedragen € 3.700.000. Waarvan € 2.100.000 voor de rotonde en € 1.600.000 voor de herinrichting van de Schoolstraat.

Kanttekeningen • Bureau Kragten heeft in opdracht van de gemeente een Quick scan verkeersstructuur uitgevoerd (bijlage 4). Dit theoretisch onderzoek maakt gebruik van verkeersmodellen (Harders). Het belangrijkste argument om deze QuickScan uit te voeren is inzicht te krijgen in de verkeerstromen die mogelijk veranderen door de aanpassing van de Schoolstraat naar deels éénrichting en uitstraling “auto te gast”. Uit dit onderzoek blijkt dat de verkeersstromen niet wezenlijk zullen veranderen door deze aanpassingen. Tevens geeft het onderzoek aan dat vanuit een verkeerstechnisch oogpunt (verkeersbewegingen en wachttijden) er geen noodzaak is om de huidige kruising SchoolstraatWestsingel aan te passen. Vanuit het oogpunt veiligheid ligt er terdege wel een opgave en adviseert Bureau Kragten om de kruising om te vormen naar een rotonde. Een rotonde geeft een significante verbetering voor de veiligheid van de kwetsbare verkeergebruiker. Dit is middels een aanvullende notie (bijlage 5) nogmaals onderstreept door bureau Kragten. • De bestemmingsplan-wijziging voor de realisatie van een rotonde is al in gang gezet zodat het ter inzage kan worden gelegd voordat de nieuwe omgevingswet van toepassing is. Dit is in afwijking op de

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 6

vervolg raadsvoorstel

gebruikelijke gang van zaken. De nieuwe bestemming zorgt ervoor dat er een rotonde aangelegd kan worden. Financiële consequenties De kosten voor de aanleg van de rotonde zijn voorlopig geraamd op € 2.100.000, inclusief voorbereidingskosten. Een gedeelte van de kosten (€ 265.090) kan worden gedekt met een rijksbijdrage (SPUK). De netto kredietaanvraag voor de realisatie van de rotonde bedraagt € 1.834.910. De kosten voor de herinrichting van de Schoolstraat bedragen € 1.600.000. Dit is inclusief de kosten voor het vervangen van het riool, rehabilitatie wegdek Schoolstraat, het oplossen van het waterknelpunt en de voorbereidingskosten. Vanuit de beschikbare budgetten is er € 949.515 beschikbaar, zijnde: • € 100.000 vanuit rehabilitatie wegbeheer • € 115.000 vanuit rioolbeheer • € 75.000 vanuit innovatiefonds • € 659.515 vanuit urgent knelpunt/klimaat opgave Totaal € 949.515 De netto krediet aanvraag voor de herinrichting van de Schoolstraat bedraagt € 650.485. Voor de netto kredietvraag voor de aanleg van de veilige oversteek kruispunt Westsingel-Schoolstraat ad € 2.485.395 (€ 1.834.910+ € 650.485) is geen dekking voorzien in de begroting. Bij het huidige rentepercentage van 1% en een afschrijvingstermijn van 20 jaar, bedragen de aanvullende kapitaallasten bij aanvang € 148.502. De afschrijvingen voor de aanvullende kredietvraag voldoen we uit de Reserve Kapitaalslasten.

Hiervoor storten we € 2.485.395 vanuit de reserve vrij aanwendbaar in de Reserve Kapitaalslasten. Hierdoor drukken de afschrijvingen de komende jaren niet op de begroting. De bruto kredietaanvraag ( €3,7 mln) bestaat uit de netto kredietaanvraag plus de dekking uit andere posten zoals hiervoor benoemd. Vervolgtraject / communicatie De communicatie loopt op met de ontwikkeling van de Weisterbeek. In de communicatie zien we dit als één project. Gedurende de realisatie worden aanwonenden en belanghebbenden persoonlijk geïnformeerd middels brieven en/of informatieavonden en/of inloopavonden.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 6 van 6

vervolg raadsvoorstel

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

mr. L.M.C. Beckers

Bijlagen Bijlage 1: GVVP Bijlage 2: Mobiliteitsprogramma Deel 1; Koersdocument Bijlage 3: Motie Raad Bijlage 4: Verkeeronderzoek bureau Kragten Bijlage 5: Aanvullend advies Kragten

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50