04a rv Huisvestingsverordening

Raadsvoorstel stuknummer: 25.0007679

Raadsvoorstel onderwerp

RV Vaststelling Huisvestingsverordening Horst aan de Maas 2026

datum raad

3 februari 2026

portefeuillehouder

Roy Bouten

bladnummer 2026.5 agendapunt

4

behandeld door

Voorstel 1. In te stemmen met de beantwoording van de ingediende zienswijzen en de staat van wijzigingen tot aanpassing van de ontwerp-Huisvestingsverordening Horst aan de Maas 2026, zoals vastgelegd in de bijlage Nota van zienswijzen en ambtelijke wijzigingen; 2. De Huisvestingsverordening Horst aan de Maas 2026 vast te stellen; 3. De Huisvestingsverordening Horst aan de Maas 2026 gelijk met die van de regiogemeenten in NoordLimburg in werking te laten treden op 1 juli 2026;

Aanleiding De acht gemeenten in Noord-Limburg hebben samen een regionale Huisvestingsverordening opgesteld. In een Huisvestingsverordening wordt geregeld op welke wijze schaarse woonruimte wordt toegewezen en hoe om wordt gegaan met urgentie en voorrang. Het hebben van een Huisvestingsverordening met daarin een urgentieregeling wordt wettelijk verplicht. Dit komt voort uit de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Deze wet treedt naar verwachting uiterlijk eind 2026 in werking. De ontwerp-Huisvestingsverordening heeft bij zeven van de acht regiogemeenten zes weken ter inzage gelegen en is hiervoor actief toegestuurd naar stakeholders. Daarnaast hebben alle acht de regiogemeenten hun ontwerp-Huisvestingsverordening aan Gedeputeerde Staten van Provincie Limburg voorgelegd ter advies, zoals wettelijk bepaald in de Huisvestingswet 2014 artikel 6 lid 3. Na inspraak en advies van Provincie Limburg ligt nu de definitieve Huisvestingsverordening Horst aan de Maas 2026 ter besluitvorming aan u voor. Met dit voorstel wordt de Huisvestingsverordening vastgesteld, zodat woningzoekenden in de regio mogen rekenen op eenduidige en transparante regels.

Beoogd resultaat Een gelijkluidend vastgestelde Huisvestingsverordening in alle acht gemeenten van de regio Noord-Limburg, zodat het beoordelen van urgentieaanvragen en het verlenen van urgentie optimaal in regionaal verband kan worden opgepakt en de regels voor alle woningzoekenden eenduidig en transparant zijn.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 5

vervolg raadsvoorstel

Argumenten 1.1 De ontwerp-Huisvestingsverordening Horst aan de Maas 2026 heeft gedurende zes weken ter inzage gelegen en de reacties zijn verwerkt Dit waarborgt transparantie en inspraak. Door de terinzagelegging konden inwoners, corporaties en andere belanghebbenden hun mening geven, wat de kwaliteit en legitimiteit van de Huisvestingsverordening versterkt. Gedeputeerde Staten van Provincie Limburg heeft conform haar wettelijke adviesbevoegdheid advies uitgebracht. Alle reacties zijn in gezamenlijkheid door de acht gemeenten beoordeeld en verwerkt in de Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen. 2.1 Er heeft een breed participatietraject met corporaties, adviesraden en zorgpartijen plaatsgevonden Dit zorgt voor draagvlak en kwaliteit. Tijdens meerdere bijeenkomsten en consultaties is input opgehaald bij diverse stakeholders, waardoor de Huisvestingsverordening aansluit bij lokale en regionale verwachtingen en behoeften. 2.2 Het hebben van een huisvestingsverordening met een urgentieregeling wordt wettelijk verplicht In de nieuwe Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting is een wijziging van de Huisvestingswet opgenomen. Hiermee wordt het verplicht dat alle gemeenten en urgentieregeling opstellen in de vorm van een huisvestingsverordening. De Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting treedt naar verwachting in 2026 in werking.

2.3 De Huisvestingsverordening is in de regio Noord-Limburg ten aanzien van de urgentieregeling gelijkluidend De verordeningen die ter vaststelling aan de acht gemeenteraden worden voorgelegd zijn ten aanzien van de urgentieregeling gelijkluidend. Dit heeft als voordeel dat: • De regels rond huisvesting en voorrang eenduidig en transparant zijn; • Voor woningzoekenden dezelfde regels en criteria gelden in heel Noord-Limburg; • Het hanteren van dezelfde urgentiecriteria in alle acht gemeenten ‘shopgedrag’ en een waterbedeffect voorkomen; • De gemeenten de uitvoeringsorganisatie gezamenlijk kunnen vormgeven, wat efficiënt is en de kosten per gemeente verlaagt. Door het instellen van een Regionale Urgentiecommissie en een Regionale Bezwarencommissie worden urgentieaanvragen zonder woonbegeleiding en eventuele bezwaren op afwijzingen van deze urgentieaanvragen in de hele regio op dezelfde wijze behandeld. Voor het behandelen van urgentieaanvragen met woonbegeleiding wordt de samenwerking met Woonkans gecontinueerd. 2.4 Er is een signaalwaarde van 30% voor urgente doelgroepen opgenomen Zo blijft er een balans bestaan tussen urgent- en regulier woningzoekenden. Door de signaalwaarde te monitoren voorkomen we dat regulier woningzoekenden met oplopende inschrijftijden van doen krijgen.

2.5 De Huisvestingsverordening regelt voorrang voor sociaal urgenten Uniform beleid voorkomt willekeur en beschermt kwetsbare groepen. Door duidelijke criteria vast te leggen, wordt voorkomen dat schrijnende situaties verschillend worden behandeld per gemeente.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 5

vervolg raadsvoorstel

2.6 De Huisvestingsverordening regelt urgentie voor statushouders In de Huisvestingsverordening zijn statushouders die middels de taakstelling gekoppeld zijn aan de gemeente als urgentiecategorie opgenomen. Statushouders zijn geen wettelijke verplichte urgentiedoelgroep. Gemeenten hebben echter middels een taakstelling verantwoordelijkheid om statushouders te huisvesten. Het opnemen van statushouders als urgentiecategorie ondersteunt de wettelijke taakstelling en integratie. 2.7 De verordening regelt daarnaast voorrang voor herstructureerders Het betreft hierbij huurders die woonachtig zijn in het vastgoed van een van de woningcorporaties die bezit hebben in de regio Noord-Limburg en die gedwongen worden om te verhuizen, omdat het bestaande vastgoed door de corporatie wordt gesloopt dan wel intensief wordt gerenoveerd. Hierdoor wordt voorkomen dat wenselijke vastgoedontwikkelingen vertraging oplopen. 2.8 De Huisvestingsverordening regelt voorrang voor lokaal woningzoekenden Naast urgentie regelt de Huisvestingsverordening ook het met voorrang aanbieden van vrijkomende sociale huurwoningen aan lokale woningzoekenden. In de verordening is het maximaal wettelijk toegestane deel opgenomen, zijnde 50 procent van de vrijkomende woningen. Het is een wens van veel gemeenten, om de ‘eigen’ inwoners meer kans te geven op de woningmarkt en zo de lokale gemeenschapsbanden te verstevigen.

Dit onderdeel mag alleen in een Huisvestingsverordening worden opgenomen als via onderzoek aangetoond kan worden dat er sprake is van schaarste en verdringing. Dit onderzoek is uitgevoerd door Stec. Het onderzoek laat zien dat er op gemeenteniveau veelal geen sprake is van verdringing (meer dan 50 procent van de sociale huurwoningen komt al terecht bij inwoners van de eigen gemeente), evenals in de meeste hoofdkernen. Maar in veel kleinere kernen is er wél sprake van verdringing omdat daar (fors) minder dan 50 procent van de verhuringen terechtkomt bij inwoners van de eigen kern. Om die reden bevat de Huisvestingsverordening het invoeren van aanbieding van 50 procent van de sociale huurwoningen met voorrang aan mensen die al in de betreffende kern wonen of die er in het verleden gewoond hebben. Voor gemeente Horst aan de Maas geldt dat voor de alle kernen, behalve Horst. Voor de kern Horst is geen voorrang voor lokale woningzoekenden opgenomen. Daar is in de afgelopen jaren (2018 – 2023) 58 procent van de sociale huurwoningen toegewezen aan mensen met lokale binding met de kern Horst. Daarmee is niet aangetoond dat er sprake is van verdringing. Daarmee is het juridisch niet gerechtvaardigd om dit middel in te zetten voor het bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan woonruimte Kanttekeningen 5.

Er zijn verschillen tussen de gemeenten ten aanzien van op het opnemen van voorrang met lokale binding Gemeenten hanteren verschillende regels ten aanzien van lokale binding, wat vraagt om duidelijke communicatie. Dit kan leiden tot verwarring bij woningzoekenden, daarom moeten gemeenten helder communiceren. De woningcorporaties moeten het woonruimteverdeelsysteem aanpassen om dit goed te implementeren. 6. Provincie Limburg vindt dat bepaalde arbeidsmigranten als urgentiecategorie opgenomen hadden moeten worden

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 5

vervolg raadsvoorstel

Provincie Limburg geeft in haar advies aan dat het een gemiste kans is dat de huisvesting van arbeidsmigranten niet meegenomen is in de huisvestingsverordening. Door het instellen van een urgentiecategorie voor bepaalde arbeidsmigranten kan doorstroom uit short-stay huisvestingslocaties bewerkstelligd worden. Ook had urgentie verleend kunnen worden aan arbeidsmigranten die in vitale sectoren werken, zoals bijv. de zorg. En we hadden middels de huisvestingsverordening regionaal bindende afspraken kunnen maken. Gemeenten delen de ambitie van Provincie Limburg als stip op de horizon dat arbeidsmigranten die langere tijd in Nederland blijven in reguliere woningen wonen. Omdat dit echter in de huidige woningmarkt een onhaalbare opgave is en we het proces voor de andere aandachtsgroepen niet willen frustreren, is deze doelgroep niet opgenomen in de eerste basisversie van de huisvestingsverordening. We willen hier eerst ervaring mee opdoen, alvorens onderdelen toe te voegen. 7. De implementatie is complex Implementatie van urgentie en lokale voorrang vergt tijd en middelen. Het opzetten van een onafhankelijke Regionale Urgentiecommissie en Regionale Bezwarencommissie, het opstellen van reglementen hiervoor, het aanpassen van processen binnen Woonkans en het aanpassen van woonruimteverdeelsystemen vraagt om samenwerking en voldoende personele capaciteit.

De Huisvestingsverordening is beoogd om per 1 juli 2026 in werking te treden. Het is van belang dat dan de organisatie en de processen en systemen goed zijn ingericht. 8. De hoogte van de structurele kosten voor de uitvoering is onzeker Een aantal urgente doelgroepen is nieuw en hier zijn geen ervaringscijfers van. We weten niet hoeveel urgentieaanvragen we jaarlijks kunnen verwachten. De structurele kosten van de Regionale Urgentiecommissie en de Regionale Bezwarencommissie zijn een afgeleide van het aantal urgentieaanvragen. De uitvoeringskosten zijn afgeleid van ervaringen elders in het land. Na een jaar zal hier meer inzicht in zijn en wordt een eventuele bijstelling aan uw gemeenteraad voorgelegd tijdens de begrotingsbehandeling. Voor het behandelen van urgentieaanvragen met woonbegeleiding wordt de samenwerking binnen Woonkans gecontinueerd. Woonkans wordt en blijft bekostigd uit de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein. De aanloopkosten worden middels een provinciale SPUK-regeling door het Rijk gedekt. Financiële consequenties De kosten voor de Regionale Urgentiecommissie en Regionale Bezwarencommissie zijn naar verwachting €200.000 per jaar (voor acht gemeenten samen). De kosten worden op basis van inwonersaantallen verdeeld en komen daarmee uit op ongeveer € 30.000 voor gemeente Horst aan de Maas.

Deze kosten zijn reeds opgenomen in de begroting van 2026. Aanloopkosten worden gedekt door Rijksmiddelen via Provincie Limburg. Vervolgtraject / communicatie De Huisvestingsverordening Horst aan de Maas 2026 dient met ingang van 1 juli 2026 gepubliceerd te worden in het Gemeenteblad. Op de gemeentelijke website wordt informatie opgenomen over de Huisvestingsverordening Horst aan de Maas 2026 en later volgt ook aanvullende informatie over de uitvoering. Alle stakeholders die betrokken waren bij de uitwerking van de Huisvestingsverordening, die hierop een zienswijze dan wel advies hebben ingediend worden op de hoogte gesteld van besluitvorming. Nadat de Huisvestingsverordening per 1 juli

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 5

vervolg raadsvoorstel

2026 in werking treedt wordt de uitvoering hiervan na een jaar geëvalueerd. Herijking of uitbreiding van de Huisvestingsverordening is dan eventueel aan de orde. Uw gemeenteraad wordt hierover proactief geïnformeerd middels een raadsvoorstel dan wel raadsinformatiebrief.

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas,

De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

A.M.L.T. van Iersel – Purnot (MA) drs. R.F.I. Palmen

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Stec Adviesnotitie Voorrangsregeling Noord-Limburg Stec Schaarsteonderzoek gemeente Horst aan de Maas Advies Provincie Limburg Nota van zienswijzen en ambtshalve wijzigingen

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50