03c.7 Bijlage 7 Salderingsplan incl inrichtings

Salderingsplan Grandorse 2022

Goudgroene

natuurzone

Salderingsplan Goudgroene

natuurzone

Grandorse

2022 Status: Definitief, Kleine

In

2 februari 2023

aanvulling

ivm definitieve

gebiedsvisie Peelbergen

en

omgeving,

19

juli 2023

opdracht van:

gemeente

HORST A/D

MAAS Contactpersoon:

Bureau

Meervelt,

Ecologisch

onderzoek en

advies

(geanonimiseerd) Projectnummer: Foto

21-015

omslag: Zicht

op

plangebied

HeusschenCopier

(geanonimiseerd) Projectnummer:

20879

INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 1. 1 Aanleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 1. 2 Ligging . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 1. 3 Overlap Natuurnetwerk Nederland . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. 4 Leeswijzer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 2. HET PLAN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. 1 Structuurvisie Horst aan de Maas . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2. 2 Totaalvisie voor de ontwikkeling van Hippische zone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 2. 3 Gebiedsvisie ‘Peelbergen en omgeving’ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2. 4 Bestemmingsplan Grandorse. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 1. 3. 1 Nieuwvestiging en ontwikkeling hippische bedrijven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1. 3. 2 Realisering permanent stallencomplex. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1. 3. 3 Hippische boulevard voor ondersteunende hippische bedrijvigheid en dienstverlening . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1. 3. 4 Wedstrijd- en evenemententerrein . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13 1. 3. 5 Kwaliteitsverbetering en aanleg van landschapselementen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3. BESCHRIJVING PLANGEBIED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 3. 1 Huidige natuurwaarden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 3. 2 Beschrijving bestaande groenstructuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 2. 2. 1 Water . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 3. 2. 2 Beheertypen in de Goudgroene natuurzone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 3. 2. 3 Flora en fauna van de beheertypen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . 18 4. SALDERING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 4. 1 Saldobenadering en herbegrenzing Goudgroene natuurzone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 4. 2 Locaties en omvang ingrepen in de Goudgroene natuurzone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 4. 3 Berekening compensatie als uitgangspunt in saldering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 4. 4 Saldering in het plangebied. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 4. 5 Verbetering Goudgroene natuurzone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 4. 5. 1 Verhoging kwaliteit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 4. 5. 2 Verbetering samenhang op gebiedsniveau . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27 5. FINANCIEN. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

6. BRONNEN Bijlage 1 Wezenlijke kenmerken en waarden Goudgroene natuurzone Grandorse Bijlage 2 Salderingsovereenkomst in natura inzake project Grandorse Bijlage 3 Dassenplan Grandorse Bijlage 4 Kadastrale aanduiding van te verwijderen Goudgroene natuurzone Bijlage 5 Kadastrale aanduiding van compensatiepercelen Bijlage 6 Inrichtingsplan Bosgroep

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

1. INLEIDING 1. 1 Aanleiding Nederland is wereldleider in de hippische topsport en fokkerij , tevens is het opleidings- en trainingsniveau zeer hoog. Dit vormt een ideaal vestigingsklimaat voor de internationale paardenhouderij. Gemeente Horst aan de Maas heeft een centrale ligging in het gebied van Brussel - Eindhoven - Aken , dat wordt beschouwd als het centrum voor hippische topsport en fokkerij binnen Europa. Enkele jaren geleden is het Equestrian Centre de Peelbergen 1 (verder ECdPcomplex) in Horst aan de Maas gerealiseerd: een groot hippisch centrum gericht op de internationale markt. Nu het huidige ECdP is gerealiseerd , is het voornemen de hippische zone erom heen verder te ontwikkelen onder de naam Grandorse. Ter plaatse dienen dan alle benodigde voorzieningen en faciliteiten op korte afstand van elkaar aanwezig te zijn , zodat de paardensport tot op het hoogste niveau kan worden beoefend. Hierbij wordt gezocht naar een bepaalde kwaliteit en uitstraling met allure. De beoogde doelgroep van gebruikers van de kavels betreft met name (inter) nationaal opererende hippische ondernemers , verbonden aan de wedstrijdsport , die hoge eisen stellen aan de kwaliteit van gebouwen en voorzieningen.

Er wordt gestreefd naar een combinatie van kennis , kwaliteit van de paarden , aanwezigheid van de vele trainers , fokkers en handelaren , goede accommodaties en op korte afstand van verschillende internationale wedstrijdaccommodaties. Deze combinatie tussen wonen , werken , sport , opleiding , kennis en recreatie , allen gericht op de paardensport , is onderscheidend in de (internationale) markt. Voor Grandorse wordt een nieuw bestemmingsplan opgesteld met IDN: NL. IMRO. 1507. KBGRANDORSE-BP01 , in dit rapport verder bestemmingsplan Grandorse genoemd. 1. 2 Ligging Het plangebied ligt in de gemeente Horst aan de Maas , ten zuidwesten van Horst tussen Evertsoord in het zuiden en America in het noorden (voor de begrenzing van het plangebied zie figuur 1) . Het ECdP evenementencomplex , maakt deel uit van het plangebied. Het plangebied bestaat verder hoofdzakelijk uit agrarische gronden afgewisseld met bos. In figuur 1 zijn de belangrijkste toponiemen opgenomen.

1 Equestrian Centre de Peelbergen is een moderne hippische accommodatie waar de ruiters en paardenmensen komen trainen en deelnemen aan wedstrijden. Drie grote overdekte arena’s zorgen voor non-stop winterseizoen en tijdens de warme zomermaanden bieden zand- en gras arena’s outdoorwedstrijden en andere hippische evenementen. In het complex is een restaurant gevestigd en bezoekers kunnen de wedstrijden , evenementen en restaurant bezoeken.

1

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Figuur 1: Begrenzing en toponiemen plangebied Grandorse (ondergrond luchtfoto 2021 , Limburg Atlas) . Grandorse maakt deel uit van het grotere Park De Peelbergen in de gemeente Horst aan de Maas (zie figuur 2) . Het is een recreatieve regio waar onder meer attractiepark Toverland , Center Parcs Het Meerdal en Limburgse Peel deel en de golfbaan De Golfhorst deel van uit maken. Landschappelijke waarden en natuurwaarden zijn belangrijke pijlers die de nagestreefde kwaliteit in de recreatieve regio dragen.

Figuur 2: Overzicht van Park De Peelbergen. 2

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

1. 3 Overlap Natuurnetwerk Nederland In 2017 is een quickscan Wet natuurbescherming uitgevoerd met een update in 2022 2 . In deze quickscans werd vastgesteld dat ontwikkelde en nog te ontwikkelen delen van Grandorse voor een deel plaatsvonden in het beschermde Natuurnetwerk Nederland (NNN) . In figuur 3 is het Natuurnetwerk Nederland , in Limburg de Goudgroene natuurzone genoemd , weergegeven met de begrenzing van het bestemmingsplangebied Grandorse. Ook de ligging van de overige beschermde natuur- en landschapszones (Zilvergroene natuurzone en Bronsgroene landschapszone) is weergegeven. Dit salderingsplan heeft alleen betrekking op de Goudgroene natuurzone. Compensatie van de overige zones (indien relevant) wordt nog uitgewerkt.

Figuur 3: Ligging van de Goudgroene natuurzone (donkergroen) in het bestemmingsplangebied Grandorse (rode lijn) .

2 Quickscan Wet natuurbescherming Hippische zone Grandorse 2017 , Definitief , 11 januari 2017 (kenmerk 17-079. 2) in opdracht van de gemeente Horst aan de Maas.

Update Quickscan Wet natuurbescherming Bestemmingsplangebied Grandorse 2022 , Definitief , 17 januari 2022 (kenmerk 21-015) . 3

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Het NNN is beschermd via de Wet ruimtelijke ordening (wro) , waarmee de plannen van een hogere overheid doorwerken naar lagere overheden. Het NNN is opgenomen in de landelijke Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) en provinciale Verordening Ruimte (inclusief omgevingsplannen) . Begrenzingen en doelen en/of doelsoorten verschillen per provincie , maar zijn altijd geheel of gedeeltelijk vastgelegd in provinciale omgevingsplannen en verordeningen. De gemeenten leggen de bescherming vast in het betreffende bestemmingsplan. Voor (particuliere) initiatiefnemers van (ruimtelijke) ingrepen in het NNN is het gemeentelijk bestemmingsplan doorgaans het bindende ruimtelijke plan. Het aantasten van het NNN is volgens de provinciale regels en de regels in het bestemmingsplan niet zonder meer toegestaan. Bij Grandorse is in overleg met de provincie gekozen voor het salderen van de aantasting door middel van de aanleg van nieuwe natuur binnen het bestemmingsplangebied Grandorse. Dit salderingsplan beschrijft het beschermingsregime van het Natuurnetwerk Nederland c. q. de Goudgroene natuurzone in Limburg en de wijze van saldering in Grandorse. Het geeft inzicht in hoe in het plangebied Grandorse de Goudgroene natuurzone per saldo uitgebreid wordt en kwalitatief verbeterd wordt. 1.

4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de voorgenomen en deels al uitgevoerde ontwikkelingen in het plangebied beschreven. In hoofdstuk 3 wordt kort ingegaan op de natuurwaarden in het plangebied Grandorse. Uitgebreidere informatie is te vinden in de Update Quickscan Wet natuurbescherming Bestemmingsplangebied Grandorse 2022. Hoofdstuk 4 betreft de wijze van saldering aan de hand van de bepalingen uit de Omgevingsverordening. Hoofdstuk 5 gaat in op de financiering van de uitvoering.

4

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

2. HET PLAN Aan het voorliggende plan liggen vier documenten ten grondslag die samen de totaalvisie vormen. Het betreffen: 1. De structuurvisie Horst aan de Maas voor de rol die het plangebied speelt in het grotere geheel van de gemeente Horst aan de Maas (vastgesteld 5 april 2016) , 2. De totaalvisie voor de ontwikkeling van de hippische zone (vastgesteld 14 juni 2016) , 3. Gebiedsvisie ‘Peelbergen en Omgeving’ Horst aan de Maas (definitief , 10 juli 2023) en , 4. Het bestemmingsplan Grandorse. 2. 1 Structuurvisie Horst aan de Maas In de gemeentelijke Structuurvisie Horst aan de Maas (vastgesteld op 26 november 2019) is beschreven dat het gebied Park de Peelbergen als Recreatieve Zone verder ontwikkeld kan worden. Dit gebied heeft in het provinciale en regionale beleid een bijzondere status. Park de Peelbergen wordt als een majeur economisch project gezien , met een grote strategische betekenis voor andere bedrijven in de regio en voor de regionale werkgelegenheid. Binnen dit landschapspark is ruimte voor ontwikkeling van toeristische en recreatieve functies , waarbij de gemeente tevens aanvullend bos- en natuurgebied wenst te realiseren ten behoeve van de gewenste landschappelijke versterking.

Daarnaast is er in het verleden geconstateerd dat er een verbeterde verbinding wenselijk is vanuit Evertsoord in oostelijke richting , boven Kronenberg langs naar Berghem (route Horst-Sevenum) . Natuurontwikkeling , landschapsversterking , ruimte voor water (berging en -retentie) vinden plaats in de zones in het oosten en het westen van de gemeente. Om de samenhang en de verbanden tussen deze zones aan weerszijden van de gemeente te versterken , wordt ingezet op het creëren van dwarsverbanden , op ieder niveau: van (ecologische) verbindingszone , beekversterking en landschapsontwikkeling tot recreatieve en infrastructurele verbindingen. In figuur 4 wordt de integrale gebiedsvisie van de gemeente Horst aan de Maas weergegeven. Het bestemmingsplangebied Grandorse ligt in de westelijke zone waar natuurontwikkeling , landschapsversterking en ruimte voor waterberging en -retentie voorzien zijn. De ruimtelijke ontwikkelingen zijn hier zo snel gegaan dat pas in tweede instantie aandacht is besteed aan behoud van natuur en natuurontwikkeling , landschapsversterking en ruimte voor waterberging en -retentie.

5

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Figuur 4: Integrale gebiedsvisie. Bron Structuurvisie Horst aan de Maas

6

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

2. 2 Totaalvisie voor de ontwikkeling van Hippische zone De totaalvisie voor de ontwikkeling van Hippische zone , op 14 juni 2016 vastgesteld door de gemeenteraad van Horst aan de Maas (Totaalvisie Hippische Zone de Peelbergen’) vormt een meer gedetailleerde uitwerking van de structuurvisie Horst aan de Maas. De totaalvisie wordt gezien als de samenhangende gebiedsvisie waarin de combinatie van plannen , projecten of handelingen wordt samengebracht. De visie is gebaseerd op activiteiten om de hippische keten ontwikkelingsruimte te bieden (activiteit 1) en om het landschappelijk casco op te waarderen (activiteit 2) . Activiteit 1: Ontwikkelingsruimte hippische keten De gemeente wenst in dit plangebied de volledige hippische keten ontwikkelingsruimte te bieden. Deze bestaat uit de agrarische vormen van paardenhouderijen , de fokkerijen en de vormen die met name waardetoevoegend werken. Tevens wenst de gemeente ruimte te bieden aan gebruiksgerichte vormen van paardenhouderij met in het verlengde daarvan ruimte en faciliteiten voor de topsport en breedtesport. Om de keten te completeren , is daarnaast een gebiedsontwikkeling gewenst van andere hippische en hippisch gerelateerde bedrijvigheid , op het gebied van paardenzorg en (sport) medische zorg , bedrijfsmatig , toeristisch en recreatief gebruik dat verbonden is aan de paardensport.

Ook is het van belang om ontwikkeling op het gebied van hippische advisering , opleiding , educatie , studie en conferentie te kunnen faciliteren en ruimte te bieden aan detailhandel die ondersteunend is aan de hippische keten. Het gebied moet een eenheid vormen waarbinnen het paard centraal staat. De infrastructuur binnen hippische zone De Peelbergen staat ten dienste van het paard. De accommodaties en voorzieningen zijn onderling verbonden. Onderstaande figuur 5 geeft de ontwikkelingsvisie aan zoals die in 2016 gevisualiseerd is. Landschappelijk werd gekozen voor een kern met hippische bedrijven in besloten boskamers en een halfopen landschapszone aan de westzijde.

Figuur 5: Ontwikkelingsvisie De Peelbergen (bron: Totaalvisie Hippische Zone De Peelbergen , april 2018) . 7

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Activiteit 2: Versterken landschappelijk casco Het landschappelijk casco vormt het uitgangspunt voor de vestiging van de bedrijven. Tevens dient het casco te worden versterkt. Toevoegingen van structurele aard zijn enkele en dubbele bomenrijen die de blokverkavelingen ruimtelijk versterken en een passende en representatieve omgeving creëren voor de bedrijven. Daarnaast dienen enkele bospercelen en groengebieden te worden aangelegd om zo de robuuste aaneenschakeling van bossen en natuur tussen het plangebied en de noordelijke en zuidelijke bospercelen te creëren. Uiteindelijk doel is om de bossen rondom het golfterrein van de Golfhorst te verbinden met de bossen ten zuiden van het evenemententerrein. Daartoe dienen nog enkele ontbrekende schakels te worden gerealiseerd , waaronder op het perceel ten oosten van de ECdP. Op dit perceel is de voorzieningenzone voorzien waarbij de aanleg van een robuuste verbinding een belangrijk uitgangspunt van de ontwikkeling vormt. Deze wordt gerealiseerd in samenhang met het ontwikkelen van de bestaande waterloop tot ecologische zone.

Figuur 6: Beoogde groene verbinding tussen de aanwezige groengebieden (bron: Totaalvisie Hippische Zone De Peelbergen , april 2018) .

8

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

2. 3 Gebiedsvisie ‘Peelbergen en omgeving’ De gemeente Horst aan de Maas heeft samen met de provincie en andere stakeholders een aantal ontwikkelingen op gang gebracht , die gezamenlijk en in onderlinge samenhang leiden tot een duurzaam en toekomstbestendig buitengebied voor het westelijk deel van de gemeente. In dit gebied komen de doelen van o. a. de projecten Gedeelde Peel en Grandorse samen en vullen deze elkaar aan. Een onderdeel van deze ontwikkelingen , is de aanpassing en versterking van ecologische waarden en natuurverbindingen , waarbij bestaande of potentiële natuurwaarden worden versterkt en aangevuld , maar ook stukjes bestaande natuur worden opgeheven en op een andere , structureel betere locatie , worden qua kwaliteit verbeterd. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde saldobenadering , een provinciaal instrument dat is opgenomen in de Omgevingsverordening Limburg 2014. Vanuit de provinciale Omgevingsverordening (art. 2. 6. 4 lid 2 sub a) moet één samenhangende gebiedsvisie opgesteld worden ten behoeve van het mogen toepassen van de saldobenadering voor de realisatie van nieuwe natuur als saldering voor beschermde natuurwaarden.

In deze gebiedsvisie wordt onderbouwd waarom binnen de integrale gebiedsvisie een aanpassing van natuurwaarden wenselijk is en dat de natuurwaarden in het visiegebied per saldo zullen verbeteren door de maatregelen behorende bij deze ontwikkeling. Hiertoe is de Gebiedsvisie Peelbergen en Omgeving (definitief , 10 juli 2023) opgesteld. In het visiegebied gelden ambitieuze doelstellingen op het gebied van verbetering van de milieukwaliteiten voor natuurgebieden. Dit wordt o. a. bereikt door aanpassen van de waterhuishouding en de aanleg van nieuwe natuur. Dit laatste om op gebiedsniveau robuuste natuurgebieden te kunnen versterken , maar ook door verbindingen te leggen tussen verschillende natuurgebieden. Tegelijkertijd is er een grote opgave om de versnippering van natuurwaarden in het agrarisch gebied terug te dringen en nieuwe , robuuste verbindingen te creëren tussen de grotere natuureenheden in het visiegebied en om natuur die toch verloren gaat op een betere plaats per saldo te verbeteren. Dit laatste speelt met name rond de ontwikkeling van Grandorse.

9

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

2. 4 Bestemmingsplan Grandorse Een bestemmingsplanwijziging is in voorbereiding waarin de benodigde wijzigingen van bestemming worden vastgelegd. Het salderingsplan wordt (na goedkeuring door de provincie Limburg) geïntegreerd in het nieuwe bestemmingsplan Grandorse. In onderstaande verbeelding (figuur 7) worden de diverse nieuwe bestemmingen weergegeven. Vervolgens wordt ingegaan op de voorgenomen ruimtelijke ontwikkelingen. De cursieve teksten zijn geciteerd uit het Bestemmingsplan Grandorse , Toelichting Grandorse (zie voetnoot 1) .

10

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Figuur 7: Voorgenomen ontwikkeling op basis van nieuw bestemmingsplan Grandorse (legenda op volgende pagina) .

11

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

12

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

1. 3. 1 Nieuwvestiging en ontwikkeling hippische bedrijven Ten noorden van het ECdP wordt voorzien in de nieuwvestiging van maximaal 12 hippische bedrijven. Deze locaties beschikken over: • Bedrijfsbebouwing , trainingsfaciliteiten , erfverhardingen e. d. : • Bedrijfswoning (en) met bijgebouw , mogelijkheid voor een tweede bedrijfswoning; • Verblijven voor verzorgers/leerlingen/ruiters/gasten; • Omliggende weiden met voorzieningen zoals galoppeerbaan , • Buitenpisten , paddocks , stapmolens , longeercirkels en schuilgelegenheden voor paarden. Vooruitlopend op de vaststelling van het bestemmingsplan Grandorse is aan de Travers op basis van een verleende omgevingsvergunning al een eerste hippisch bedrijf gerealiseerd. Het plan biedt dus nog de mogelijkheid voor vestiging van 11 andere hippische bedrijven. 1. 3. 2 Realisering permanent stallencomplex Om de hippische zone uit te kunnen laten groeien tot een wedstrijdpodium met internationale allure , waarbij op het hoogste niveau springwedstrijden worden georganiseerd dient een permanente stalling met bijbehorende voorzieningen te worden toegevoegd aan de hippische zone. Dit stallencomplex is voorzien ten noordwesten van het huidige ECDPterrein. Realisering van het stallencomplex vormt een verplichte randvoorwaarde voor het kunnen organiseren van internationale wedstrijden.

Hiermee wordt het dus gemakkelijke rom grote internationale wedstrijden te organiseren in het gebied met een spin-off naar de breedtesport die tevens jaarrond van een meer permanente inrichting gebruik kunnen maken. 1. 3. 3 Hippische boulevard voor ondersteunende hippische bedrijvigheid en dienstverlening Ten oosten van het huidige ECdP wordt een economische zone gerealiseerd. De hier te vestigen economische ondersteunende commerciële voorzieningen hebben een directe relatie met de hippische sector. Doelgroepen betreffen (sport-) medische voorzieningen , sectorgebonden hippische detailhandel , advies/opleiding/educatie/studie/conferentie en beroepshalve danwel recreatief verblijf. De te verkopen kavels worden ruim opgezet en omringd door groen , zodat het een kwaliteitsvolle uitstraling krijgt. Daarnaast wordt aan de oostzijde van noord naar zuid een groene verbinding gerealiseerd. Inmiddels heeft reeds 1 bedrijf (ruitersportwinkel) zich daar (middels een omgevingsvergunning) gevestigd. 1. 3. 4 Wedstrijd- en evenemententerrein Ten behoeve van het faciliteren van de organisatie van regionale , nationale en internationale wedstrijden en overige evenementen dient een wedstrijd- en evenemententerrein te worden aangewezen in het gebied.

Met name om de breedtesport te faciliteren en om jaarrond oefen- en trainingsfaciliteiten te bieden , is het hiertoe wenselijk in het gebied permanent ingerichte paardensportterreinen in te richten; e. e. a. in aanvulling op de bestaande terreinen van het ECdP en d'n Umswing. Binnen het ECdP zijn hiertoe een derbyterrein , 3 binnenpistes en 4 buitenpistes gerealiseerd. In aanvulling daarop is er behoefte aan verbeterde buitenpistes van voldoende afmeting bij D’n Umswing om ook internationale menwedstrijden te kunnen houden. Hiervoor zijn naar aard en omvang voldoende faciliteiten noodzakelijk in de vorm van springhindernissen , dressuurbakken met allweather-bodems , voldoende gedraineerde terreinen en voldoende begaanbare publieksruimten , om grote evenementen weersonafhankelijk te maken. Een gedeelte van deze voorzieningen is op basis van de huidige bestemmingsregeling inmiddels reeds gerealiseerd. Bovendien is het wenselijk een brugelement over de Peelstraat te realiseren , geschikt voor wel en niet aangespannen paarden. Hiermee wordt het derbyterrein en het evenemententerrein jaarrond inzetbaar als één groot sport- en evenemententerrein. Dit brugelement is inmiddels vooruitlopend op het bestemmingsplan met een verleende omgevingsvergunning reeds gerealiseerd.

13

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

In aanvulling op de in bestaande reeds als evenemententerrein aangewezen gronden ten zuiden van de Peelstraat , nabij en ten oosten van manege d'n Umswing zijn in dit bestemmingsplan ook de gronden ten noorden van de Peelstraat rondom en ten zuiden van het ECdP aangeduid als evenemententerrein. Daarnaast is de hierop aansluitende , onlangs gerealiseerde eventingroute door het bosgebied ten zuiden van het evenemententerrein ook aan het plangebied van dit bestemmingsplan toegevoegd. 1. 3. 5 Kwaliteitsverbetering en aanleg van landschapselementen Voor de noodzakelijke compensatie van natuurwaarden is dit salderingsplan opgesteld. Dit wordt als bijlage 3 bij het bestemmingsplan Grandorse gevoegd. Het plan voorziet naast de verplichte compensatie van enkele aangetaste landschappelijke elementen met natuurwaarden tevens in vergroting van de aantrekkelijkheid van het gebied. Op basis van het landschappelijk kader zoals opgenomen in de eerder opgestelde Totaalvisie Hippische Zone de Peelbergen wordt in het gebied met de aanleg van landschaps- en natuurelementen een landschappelijk casco gerealiseerd. Hiertoe worden extra en robuuste nieuwe natuur- en landschapselementen aangelegd ter verbinding van de bestaande elementen. Daarnaast worden bestaande watergangen heringericht , zodat deze een natuurlijk verloop krijgen.

14

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

3. BESCHRIJVING PLANGEBIED 3. 1 Huidige natuurwaarden Het plangebied ontwikkelt zich de laatste 10 jaar snel van een vrij kleinschalig agrarisch gebied met bospercelen , tot een functioneel ingericht landschap met het oog op de doorontwikkeling van Grandorse. Waar 10 jaar geleden nog vooral agrarisch bestemmingsverkeer gebruik maakte van de smalle landweggetjes en onverharde wegen in het plangebied , is er in de huidige situatie moderne geasfalteerde brede infrastructuur met jonge laanbeplanting. Grote publiekstrekker is het aanwezige ECdP. Natuurwaarden in het plangebied staan sterk onder druk. Enerzijds door de intensivering van de landbouw en de normalisering van beeklopen in de afgelopen decennia waardoor de aanwezige bospercelen meer en meer afgezonderd raakten van de grotere natuurgebieden , anderzijds door de recente aanleg van infrastructuur en toenemende drukte in het gebied. In het plangebied komen dan ook vooral algemeen voorkomende soorten voor in lage dichtheden (zie ook Quickscan flora en fauna hippisch centrum De Peelbergen , Bureau Meervelt , 2022) . Broedvogels van agrarisch gebied ontbreken in de meeste agrarische percelen , de bospercelen en houtwallen bieden wel nog ruimte aan territoria van diverse zangvogels.

In de omgeving broeden onder meer Buizerd , Torenvalk en Steenuil , het plangebied maakt deel uit van het foerageergebied van deze soorten , mogelijk wordt binnen het plangebied gebroed. Das is bekend uit het gebied (twee burchten zijn aanwezig in de bospercelen) en van deze soort zijn recent nog sporen aangetroffen. Das is samen met Ree de meest kwetsbare soort met het oog op de al uitgevoerde aanpassingen van infrastructuur en toenemende drukte. Vrij bijzonder is de aanwezigheid van Levendbarende hagedis net buiten het plangebied , aanwezigheid in het plangebied kan niet uitgesloten worden. Daarnaast vormt het plangebied leefgebied voor talloze overige algemenere soorten. 3. 2 Beschrijving bestaande groenstructuur De bestaande groenstructuur bestaat uit waterlopen , bospercelen en houtwallen en zeer kleine oppervlaktes met kruidenrijk- en faunarijk grasland. In figuur 8 wordt de bestaande Goudgroene natuurzone in het plangebied groen aangegeven. Duidelijk is dat de natuurgebieden die de groene structuur vormt niet een aaneengesloten netwerk vormen.

In deze paragraaf wordt ingegaan op de rol die water speelt in het plangebied , de beheertypen in de Goudgroene natuurzone en de flora en fauna van de beheertypen.

15

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Figuur 8: Bestaand natuurnetwerk binnen bestemmingsplangebied Grandorse met (indicatief) de pijlen die de verbindingszones weergeven tussen de grotere eenheden binnen de Goudgroene natuurzone. 2. 2. 1 Water De belangrijkste waterloop in het plangebied is de Peelloop , weergegeven in figuur 9. Deze watergang is een van de bovenlopen van de Groote molenbeek. De Peelloop is een primaire waterloop: dit houdt in dat het een watergang is van meer dan plaatselijk belang of waterhuishoudkundig en van dusdanig belang dat vergaande waterschapsbemoeienis gewenst is. De gemeente Horst aan de Maas is gestart met het project “Klimaatbestendige inrichting van de Peelloop’’ en heeft ten doel om meer ruimte in het watersysteem te creëren , zodanig dat er kan worden geanticipeerd op natte en droge perioden. De waterlopen zijn recht en het intensieve beheer van de steile oevers is gericht op afvoeren van water. In de huidige situatie hebben de waterlopen geen natuurfunctie. Aan de westzijde langs de begrenzing van het plangebied loopt het Saar (langs de Midden-Peelweg) . Het Saar vormt een bovenloop van de Peelloop en zorgt voor de afwatering van noordelijker en westelijker gelegen gronden. Verder zijn nog Het Korhoen (verlengde van de Peelloop) , De Peel (langs de zuidoostelijke grens) en de Oude Kulberg (ten oosten van het golfterrein langs de noordelijke grens) van enige betekenis.

16

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Figuur 9: Waterloop de Peelloop door het plangebied (bron: Legger Waterschap Limburg) . 3. 2. 2 Beheertypen in de Goudgroene natuurzone De groenstructuur in het plangebied wordt grotendeels gevormd door gronden die deel uitmaken van de Goudgroene natuurzone. Ten behoeve van het beheer van de Goudgroene natuurzone wordt de Index Natuur en Landschap toegepast. De Index Natuur en Landschap bestaat uit 17 natuurtypen en daaronder 47 beheertypen. In het plangebied zijn vijf beheertypen aanwezig volgens de beheertypenkaart van de provincie Limburg (zie figuur 10) .

17

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Figuur 10: Beheertypenkaart provincie Limburg 2022. In het plangebied komen vijf beheertypen voor: L01. 16: Bossingel (smalle strook) N07. 02: Zandverstuiving (uiterst kleine oppervlakte) N12. 02: Kruidenrijk- en faunarijk grasland (twee smalle stroken) N12. 06: Ruigteveld (zeer kleine oppervlakte) N16. 03: Droog bos met productie 3. 2. 3 Flora en fauna van de beheertypen In deze subparagraaf worden per beheertype de kwalificerende flora en fauna genoemd. Soorten die daadwerkelijk voorkomen in het plangebied of de directe omgeving worden zwart weergegeven. Soorten die niet in of in de nabijheid van het plangebied voorkomen zijn grijs weergegeven. Hierbij is voor de flora uitgegaan van de vlakdekkende florakartering van de provincie Limburg in 2002 en 2006. Het betreft verouderde gegevens , recente gegevens over flora zijn voorhanden in de NDFF , maar deze zijn niet systematisch verzameld. Op grond van het veldbezoek is de verwachting dat het aantal kwalificerende soorten niet is toegenomen. Voor de broedvogelgegevens is uitgegaan van de recente broedvogelkartering van de provincie in 2015. Dassenburchten zijn geïnventariseerd door Staro (2017) en Bureau Meervelt (2018 en 2021) .

Voor de overige soorten planten is uitgegaan van de NDFF (augustus 2022 , waarnemingen in en nabije omgeving van het plangebied uit de laatste tien jaar , zie ook quickscan flora en fauna , Bureau Meervelt , 2022) .

18

Bureau Meervelt

L01. 16 Bossingel:

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Geen doelsoorten vastgesteld.

N07. 02: Zandverstuiving (uiterst kleine oppervlakte) Planten: Bleekgele droogbloem , Duifkruid , Duts viltkruid , Dwerggras , Eekhoorngras , Geel viltkruid , Gipskruid , Glad biggekruid , Hongerbloepje , Kandelaartje , Kleine rupsklaver , Kleine steentijm , Mantelanjer , Riempjes , Ruw-vergeet-me-nietje , Sofiekruid , Spatelviltkruid , Stijf vergeet-me-nietje , Voorjaarsganzerik , Zacht vetkruid Broedvogels: Boomleeuwerik , Duinpieper , Kleine plevier , Kuifleeuwerik , Nachtzwaluw , Tapuit Amfibieën: Rugstreeppad , Knoflookpad Reptielen: Zandhagedis Dagvlinders: Heivlinder N12. 02 Kruiden- en faunarijk grasland (Droog kruidenrijk grasland) : Planten: bochtige klaver , echte koekoeksbloem , gewone brunel , gewone margriet , grote ratelaar , kamgras , karwijvarkenskervel , klavervreter , klein vogelpootje , knolvossenstaart , knoopkruid , moerasstruisgras , muizenoor , polei , spits havikskruid , waterkruiskruid , witte munt , zwarte zegge Dagvlinders: argusvlinder , bruin blauwtje , bruine vuurvlinder , bruin zandoogje , groot geelsprietdikkopje , dikkopje , hooibeestje , kleine parelmoervlinder , zwartsprietdikkopje N12. 06: Ruigteveld

Geen doelsoorten vastgesteld

N16. 03 Droog bos met productie: Broedvogels: appelvink , boomklever , boomleeuwerik , fluiter , geelgors , groene specht (mogelijk) , keep (mogelijk) , kleine bonte specht , middelste bonte specht , raaf , sijs , vuurgoudhaan , wespendief , wielewaal , zwarte specht Uit de bureau inventarisatie blijkt dat in de aanwezige beheertypen enkele ‘Zandverstuiving’ en ‘Ruigteveld’ zijn geen doelsoorten bekend of vastgesteld.

19

doelsoorten aanwezig

zijn. Voor

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

4. SALDERING 4. 1 Saldobenadering en herbegrenzing Goudgroene natuurzone Een ruimtelijk plan dat betrekking heeft op een gebied dat deel uitmaakt van de Goudgroene natuurzone , maakt geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk die de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied aantasten 3 . Er geldt dus een verbod op aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden in de Goudgroene zone. Dit verbod geldt niet voor een ruimtelijk plan waarbij een combinatie van onderling samenhangende activiteiten en de gecombineerde uitvoering daarvan leidt tot een verbetering van de kwaliteit en samenhang van de Goudgroene natuurzone op gebiedsniveau; ook als daarbij één of meer afzonderlijke activiteiten een negatief effect hebben op de Goudgroene natuurzone 4 . In dat geval kan de Saldobenadering zoals beschreven in de Omgevingsverordening toegepast worden. De voorwaarden voor deze Saldobenadering zijn als volgt omschreven in de Omgevingsverordening: Toepassing van de Saldobenadering als bedoeld in het eerste lid , vindt alleen plaats , indien: a. de combinatie van plannen , projecten of handelingen binnen één samenhangende gebiedsvisie wordt gepresenteerd; b. per saldo sprake is van verbetering van de natuurwaarden in en rond het gebied , waarbij de samenhang van de Goudgroene natuurzone verbetert; c.

ten aanzien van de te nemen maatregelen ter verbetering van de natuurwaarden in de gebiedsvisie wordt aangegeven: - de aard , omvang , locaties en tijdvak van realisatie van deze maatregelen , en - op welke wijze deze maatregelen feitelijk en planologisch duurzaam worden geborgd. d. de uitvoering van deze visie voldoende is gegarandeerd; e. de kwaliteitsverbetering niet wordt gefinancierd uit reguliere middelen voor realisatie van de Goudgroene natuurzone. Bovengenoemde aspecten in relatie tot de saldobenadering en de herbegrenzing worden in dit hoofdstuk uitgewerkt om te beginnen met een verwijzing naar waar de diverse onderdelen te vinden zijn. Toepassing van de Saldobenadering als bedoeld in het eerste lid , vindt alleen plaats , indien: a. de combinatie van plannen , projecten of handelingen binnen één samenhangende gebiedsvisie wordt gepresenteerd; De samenhangende gebiedsvisie is opgenomen in hoofdstuk 2 van dit Salderingsplan. b. per saldo sprake is van verbetering van de natuurwaarden in en rond het gebied , waarbij de samenhang van de Goudgroene natuurzone verbetert; De wijze waarop verbetering vorm krijgt is opgenomen in paragraaf 4. 5. c.

ten aanzien van de te nemen maatregelen ter verbetering van de natuurwaarden aangegeven: - de aard , omvang , locaties en tijdvak van realisatie van deze maatregelen De aard , omvang en locaties van deze maatregelen wordt weergegeven in paragraaf 4. 4 , en

in de gebiedsvisie wordt

welke wijze deze maatregelen feitelijk en planologisch duurzaam worden geborgd. De borging vindt plaats in het vast te stellen bestemmingsplan Grandorse en door middel van de salderingsovereenkomst (saldobenadering bij samenhangende ontwikkelingen) die gesloten wordt tussen de gemeente Horst aan de Maas en de provincie Limburg. Deze salderingsovereenkomst is opgenomen als bijlage 2. In het - op

3 Artikel 2. 6. 2 Bescherming Goudgroene zone , Geconsolideerde versie (GC05) van de Omgevingsverordening Limburg 2014 (versie

februari 2018) . 4 Artikel 2. 6. 4 Saldobenadering bij samenhangende ontwikkelingen , Goudgroene zone , Geconsolideerde versie (GC05) van de Omgevingsverordening Limburg 2014 (versie februari 2018) . 20

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

bestemmingsplan Grandorse is de vereiste landschappelijke inpassing middels een voorwaardelijke verplichting nader geborgd. Daarnaast is in de prijs voor de kavelverkoop al een afzonderlijke bijdrage aan versterking van het groene casco meegenomen.

d. de uitvoering van deze visie voldoende is gegarandeerd; De uitvoering van deze visie is gegarandeerd door vaststelling van het bestemmingsplan overeenkomst saldobenadering.

Grandorse

en

de

e. de kwaliteitsverbetering niet wordt gefinancierd uit reguliere middelen voor realisatie van de Goudgroene natuurzone.

4. 2 Locaties en omvang ingrepen in de Goudgroene natuurzone In de huidige Goudgroene natuurzone hebben de volgende ontwikkelingen plaatsgevonden: 1. Kap van bos en vestiging hippisch bedrijf 5 (reeds uitgevoerd) 2. Verbreding Tavers/Kulbergweg (reeds uitgevoerd) 3. Aanleg rotonde N277 (reeds uitgevoerd) 4. Uitbreiding Hippisch sportcomplex. Het resterende deel is te smal om de status te kunnen functioneren als Goudgroene natuurzone (reeds uitgevoerd) . 5. Eventingroute door de Heesberg (reeds uitgevoerd) . De ingrepen (behoudens ingreep 3) passen niet binnen het vigerende bestemmingsplan Buitengebied Horst aan de Maas , herziening (NL. IMRO. 1507. HMHERZIENINGBG2019-BPV1) , in het bestemmingsplan Grandorse worden deze bestemmingen aangepast. De wezenlijke kenmerken en waarden voor het plangebied zijn opgenomen in bijlage 1. Door de ontwikkeling van Grandorse zijn de wezenlijke kenwerken en waarden van 33 , 3 ha bos en overige natuur in de Goudgroene natuurzone aangetast. Hiervan is 10 , 4 ha bos en overige natuur vernietigd , voor de overige 22 , 9 ha bos geldt dat de verstoring van de wezenlijke kenmerken en waarden dusdanig is dat het geen onderdeel meer kan uitmaken van de Goudgroene natuurzone. Het bos is grotendeels ouder dan 70 jaar en bestaat uit naaldhout en gedeeltelijk uit gemengd naaldloofhout. Het gebied is leefgebied voor onder meer.

(enkele rode lijst) broedvogels , levendbarende hagedis , vleermuizen , eekhoorn en das. Door het oppervlakteverlies en de kap van het bos , maar ook door de uitstralingseffecten van de activiteiten binnen het bos waar de eventingroute is aangelegd , kan het bos niet meer volledig functioneren als bosecosysteem met de daarbij behorende flora en fauna. Hierdoor kunnen de natuurdoelen die nagestreefd worden in de Goudgroene natuur niet volledig gerealiseerd worden. Het bosperceel is versnipperd met de daarbij behorende negatieve ecologische effecten. Door de ingreep zijn wezenlijke waarden als geomorfologie , bodem en waterhuishouding aangetast. In het bosgebied is een parcours aangelegd met puinverharding waarvoor het reliëf van stuifduinen landschap is aangetast. Daarnaast worden door de activiteiten de wezenlijke waarden als rust en stilte door deze verstorende activiteiten aangetast. Bij eventingwedstrijden treedt verstoring op door aanwezigheid van mensen , op- en afbouwactiviteiten en de aard van de (wedstrijd) activiteiten. Met name geluid en optische verstoring spelen een rol. In welke mate storingsfactoren optreden is erg afhankelijk van onder meer het tijdstip , de omvang en duur van de evenementen , of er wel of geen publiek aanwezig is. In figuur 11 is weergegeven op welke locaties vernietiging dan wel aantasting van de Goudgroene natuurzone plaatsvindt.

De Goudgroene natuurzone is in deze figuur donkergroen weergegeven; op de donkergroene percelen met 5 Dit bos van 271 , 58 are is inmiddels gekapt. De provincie Limburg heeft aan de gemeente Horst aan de Maas een ontheffing

wachtverplichting verleend ingevolge de Wet natuurbescherming (zaaknummer 2018-201420) . 21

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

een rood raster hebben ruimtelijke ontwikkelingen plaatsgevonden en/of is de aantasting dusdanig dat de natuurdoelen niet meer volledig behaald kunnen worden. Op deze percelen verdwijnt de natuurbestemming.

Figuur 11: In deze figuur gaat het om de met donkergroen aangegeven Goudgroene natuurzone in het plangebied 4 (zwart omlijnd) en de locaties waar delen van de Goudgroene natuurzone verdwijnen door ruimtelijke ontwikkelingen (gearceerd) . Voor alle delen met een rood raster is het oppervlak berekend per beheertype.

22

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Tabel 1: Berekening oppervlakten aantasting per beheertype.

4. 3 Berekening compensatie als uitgangspunt in saldering Om te kunnen bepalen of in een plan voldoende verbetering van de kwaliteit en samenhang van de Goudgroene natuur opgenomen is , wordt de Beleidsregel natuurcompensatie 2018 als uitgangspunt genomen. Dit betekent dat aangesloten wordt bij bijlage 1 van de Beleidsregel Natuurcompensatie 2018 die gaat over de mate waarin natuur vervangbaar is , welke ontwikkelingstijd hiervoor nodig is en welke kwaliteitstoeslag daarvoor toegepast zou moeten worden. De ecologische motivering achter de Beleidsregel natuurcompensatie 2018 , is gebaseerd op het soort natuurtype dat wordt aangetast en kan daarmee ook gelden als basis voor het berekenen van de kwaliteitsverbetering op grond van de saldobenadering. Concreet betekent het bovenstaande het volgende. Het bos dat verloren is gegaan door de ontwikkeling van Grandorse heeft een ontwikkelingstijd doorgemaakt van 25 – 100 jaar. In de Beleidsregel natuurcompensatie 2018 is vastgelegd dat natuurwaarden die een ontwikkelingstijd hebben doorgemaakt van 25 – 100 jaar een kwaliteitstoeslag kennen van 66%. Om de kwaliteitsverbetering voor de saldobenadering te bepalen wordt daarom uitgegaan van 66% kwaliteitstoeslag op dat deel van het bos dat uit de Goudgroene natuurzone wordt gehaald.

Een deel (13 ha) van het bos (33 , 3 ha) dat uit de Goudgroene natuurzone wordt gehaald is in de Beleidsregel natuurcompensatie 2018 aangeduid als “naaldbos zonder bijzonder natuurwaarden”. Voor deze categorie is geen kwaliteitstoeslag vereist. De kwaliteitstoeslag vangt als het ware het kwaliteitsverlies aan natuurwaarden op. Het uitgangspunt is dat door middel van het realiseren van een extra oppervlakte natuur het nettoverlies aan waarden gedurende de periode tussen de aanleg van de nieuwe natuur en het moment dat het voor de nieuwe waarden nagestreefde kwaliteitsniveau is bereikt , moet worden overbrugd. In onderstaande tabel vindt de berekening plaats van de benodigde saldering met de rekenfactoren uit de Beleidsregel natuurcompensatie.

23

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Tabel 2: Berekening compensatie met kwaliteitstoeslag op basis van de Beleidsregel natuurcompensatie Limburg.

In bijlagen 4 en 5 is de kadastrale aanduiding compensatiepercelen opgenomen.

de te verwijderen Goudgroene

van

natuurzone

en

van

de

4. 4 Saldering in het plangebied In onderstaande figuren wordt nogmaals de te verwijderen Goudgroene natuurzone in beeld gebracht (figuur 12) en vervolgens de invulling van de saldering (figuur 13) . In paragraaf 4. 5 wordt toegelicht hoe de wijze van salderen leidt tot verhoging van kwaliteit en verbetering van samenhang van de Goudgroene natuurzone.

Figuur 12: Te verwijderen Goudgroene natuurzone. 24

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Figuur 13: Invulling saldering (donkergroen) binnen het plangebied waardoor een nieuwe structuur ontstaat van de Goudgroene natuurzone. Dit is een deel (34 , 41 ha) van de totale kwaliteitsverbetering van 46 , 88 ha. De bestaande en te behouden Goudgroene natuurzone is lichtgroen weergegeven. De te vernietigen Goudgroene natuurzone is rood aangegeven.

Op basis van de Beleidsregel natuurcompensatie dient in het plangebied minimaal 33. 32. 75 ha compensatie plaats te vinden voor de aantasting van de Goudgroene natuurzone en een toeslag van 13. 53. 35 ha. In totaal 46. 86. 10. In figuur 13 is aangegeven op welke locaties 34. 41. 97 ha wordt gecompenseerd. In bijlage 5 is dit gespecificeerd op perceelsniveau. Het resterende deel van de compensatie (lees toeslag 12. 46. 31 ha) wordt gecompenseerd binnen de plangrens van ‘De gedeelde Peel’. De exacte locatie is nog niet duidelijk. In figuur 14 is de plangrens van ‘De gedeelde Peel’ opgenomen met een blauwe lijn en Grandorse met een rode lijn. De totale nog uit te voeren compensatie van 46 , 88 ha moet binnen drie jaar na een onherroepelijk bestemmingsplan zijn gerealiseerd.

25

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Figuur 14: Plangrens van ‘De gedeelde Peel’ met een blauwe lijn en Grandorse met een rode lijn. 4. 5 Verbetering Goudgroene natuurzone Verbetering van de natuurwaarden in en rond het gebied kan worden bereikt door: a. het verhogen van de kwaliteit van de bestaande natuur en b. door het ontwikkelen van nieuwe natuur. 4. 5. 1 Verhoging kwaliteit Een inrichtingsplan is gemaakt in opdracht van de gemeente Horst aan de Maas door de Bosgroep Zuid-Nederland. De inrichting is opgenomen in figuur 14 , het gehele inrichtingsplan is als bijlage 6 opgenomen. Aandachtspunt bij de inrichting van de percelen zijn de bevindingen in het dassenplan (Bureau Meervelt , 2022) . De nieuw in te richten percelen zullen deel blijven uitmaken van het foerageergebied van dassen , een kwaliteitsverbetering kan bereikt worden door bij de inrichting aandacht te besteden aan de voedselsituatie jaarrond. Op de percelen die grenzen aan de bospercelen dient ingezet te worden op het creëren van geleidelijke bosranden met struweel en open plekken en aanplant van vruchtdragende bomen en struiken ter verbetering van het leefgebied van de Das. Deze randzones zijn bij uitstek geschikt als uitbreiding van het leefgebied voor diverse broedvogels , vlinders en een soort als Levendbarende hagedis.

In de bossen vindt in de afgelopen jaren een gefaseerd (gedeeltelijke) omvormingsbeheer plaats van dennenbos naar gemengd loofbos. Het landschappelijk casco wordt versterkt door aanplant van bomen waardoor een kleinmaziger netwerk ontstaat van leefgebied dat voor diverse soorten mogelijkheden bieden tot verblijf en foerageren (vlinders , (broed) vogels , kleine zoogdieren tot mogelijk ook Das en vleermuizen) . De singels dienen daartoe inheems loofhout te bevatten met hier en daar vruchtbomen en vruchtdragende struiken.

26

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

Figuur 15: Inrichtingsplan compensatiepercelen (gemeente Horst aan de Maas) . 4. 5. 2 Verbetering samenhang op gebiedsniveau De percelen die in de nieuwe situatie de bestemming natuur of water krijgen en aan de Goudgroene natuurzone worden toegevoegd , versterken twee al bestaande bospercelen. Meer van belang is dat van zuid naar noord een aaneensluitende verbinding gecreëerd tussen het bosgebied in het zuiden (ten zuiden van de Peelstraat) en de golfbaan in het noorden (richting bossen ten noorden van America) die als (mini-) ecologische verbindingszone kan gaan fungeren. De in de huidige situatie sterke versnippering van natuurwaarden in het plangebied kan daar enigszins mee verminderd worden. Voorwaarde is dat op een aantal plaatsen maatregelen genomen worden om verkeersslachtoffers te voorkomen. Een advies daarvoor is opgenomen in het dassenplan dat is toegevoegd aan dit salderingsplan als bijlage 3. De nieuwe percelen met de bestemming natuur en water , die gebruikt worden als landschappelijke inpassing van de bedrijven in de hippische zone , kunnen als aanvulling gezien worden op deze structuur waardoor de samenhang op gebiedsniveau verbetert. Verder is in de toelichting van het bestemmingsplan Grandorse opgenomen dat minimaal 35% van de bedrijfspercelen een groene aankleding dient te krijgen. In de huidige situatie is sprake van een versnipperde Goudgroene natuurzone.

Door uitvoering van dit salderingsplan wordt de samenhang tussen de Heesberg en de Kronenbergerheide versterkt. De nieuw voorgestelde structuur vormt een aaneengesloten gebied vanuit de bossen nabij Toverland tot aan Golfbaan de Golfhorst waar de verbinding robuuster wordt. Langs de Midden-Peelweg wordt een zone aangelegd die erop gericht is om de Das op een centrale plek onder de Midden-Peelweg te geleiden. Middels dwarsverbindingen die van west naar oost lopen , sluiten deze aan de op de structuur van de Goudgroene natuurzone en vormen deze een fijnmazige structuur van groene elementen die de Goudgroene natuurzone en het landschappelijk netwerk versterken. 27

Bureau Meervelt

Salderingsplan Grandorse en areaaluitbreiding natuur

5. FINANCIEN De realisatie van Grandorse wordt in opdracht van de gemeente Horst aan de Maas uitgevoerd. De benodigde gronden voor de ontwikkeling zijn reeds (grotendeels) in eigendom van de gemeente. Daarnaast is de gemeente ook financieel verantwoordelijk voor aanleg , beheer en onderhoud van de ontwikkeling en de te salderen natuur.

28

6.

BRONNEN

Croonen Adviseurs , 2013. Structuurvisie Horst aan de Maas. Gedeputeerde Staten van Limburg , 2018. Beleidsregel Natuurcompensatie 2018. Bureau Meervelt , 2018. Quickscan flora en fauna hippisch centrum De Peelbergen. Bureau Meervelt , 2022. Update Quickscan Wet natuurbescherming Bestemmingsplangebied Grandorse 2022. Gemeente Horst aan de Maas , 2018. De Peelbergen gemeenteraad van Horst aan de Maas op 13 maart 2018.

–

Een frisse kijk op de toekomst. Vastgesteld door de

Provinciale Staten van Limburg , 12 december 2014. Voor de Kwaliteit van Limburg POL2014. Provinciale Staten van Limburg , 2021 (ter vaststelling) . Omgevingsverordening Limburg 2021. Staro , 2017. Inventarisatie natuurwaarden Hippische zone De Peelbergen. https: //www. limburg. nl/over/kaarten-cijfers/ https: //www. bij12. nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/index-natuur-en-landschap/ https: //www. waterschaplimburg. nl/overons/regels-wetgeving-0/wetten-regels/legger/

Bijlage 1 Wezenlijke kenmerken en waarden Goudgroene natuurzone Grandorse Wezenlijke kenmerken en waarden Goudgroene natuurzone plangebied Wat verstaan wordt onder de wezenlijke kenmerken en waarden van een gebied staat in Artikel 2. 6. 2 van de Omgevingsverordening Limburg , 2014: Dit artikel bepaalt dat ecologische kenmerken en waarden bescherming behoeven. Deze kenmerken en waarden zijn per gebied vastgelegd in een beheertypenkaart en in een ambitiekaart. Beide kaarten vormen de kern van het Provinciaal natuurbeheerplan. De beheertypenkaart brengt in beeld wat de actuele situatie is. De ambitiekaart geeft de gewenste eindsituatie (ambitie) aan. De wezenlijke actuele en potentiële waarden van het gebied zijn in het licht van natuurdoelen en -kwaliteit niet alleen de aanwezige flora en fauna maar bijvoorbeeld ook de geomorfologische en aardkundige waarden en processen , de waterhuishouding , kwaliteit van bodem , water en lucht , rust , stilte , donkerte , openheid of juist geslotenheid van de landschapsstructuur. De wezenlijke kenmerken en waarden van de Goudgroene natuurzone in het plangebied worden in beeld gebracht door achtereenvolgens de beheertypekaart en ambitiekaart weer te geven , vervolgens de aanwezige flora en fauna en de geomorfologische en aardkundige waarden en processen en tot slot de overige waarden.

Beheertypekaart en ambitiekaart De beheertypenkaart (figuur 4) brengt in beeld wat de actuele situatie is. De ambitiekaart (figuur 5) geeft de gewenste eindsituatie (ambitie) aan in het plangebied. In onderstaande figuren worden respectievelijk de Beheertypekaart en de Ambitiekaart van het plangebied weergegeven.

N12. 02 Kruidenrijk- en faunarijk grasland

N16. 03 Droog bos met productie

L01. 16 Bossingel

Figuur: Beheertypenkaart (Provincie Limburg , 2021) .

Figuur: Ambitiekaart (Provincie Limburg , 2021) . De bestaande natuur op de ambitiekaart maakt deel uit van NLW4. 06D Kronenbergerheide (Stimuleringsplan NoordLimburg West) . De beschrijving van het gebied luidt als volgt: ‘De Kronenbergerheide is een restant van een voormalig droog heideterrein met plaatselijk stuifzandkoppen. Het gebied is na 1945 ontgonnen en bestaat uit dennenbos en pas aangelegde landschapselementen met verschillende soorten loofbomen en struiksoorten. Aandachtssoort: Levendbarende hagedis. ’ Aanwezige flora en fauna De aanwezige flora en fauna is ten dele in kaart gebracht (in januari 2017 zijn enkele structuurelementen geïnventariseerd en is een beknopte inventarisatie uitgevoerd van aanwezige fauna/geschiktheid voor fauna 6 ) . Er zijn verblijfplaatsen gevonden van Dassen , eekhoornnesten en enkele bomen met holten (mogelijk geschikt voor holenbroeders en/of vleermuizen) . De gevonden natuurwaarden zijn in onderstaande figuur opgenomen. (Potentiele) verblijfplaatsen in de rode rasters verdwijnen.

6 Staro , 2017.

Inventarisatie natuurwaarden Hippische zone De Peelbergen.

Figuur: Overzicht gevonden natuurwaarden (Staro , 2017) .

Geomorfologische en aardkundige waarden en processen De regio waarin het plangebied ligt bestaat uit dekzandgronden tussen het Maasdal en het hoogveengebied de Peel. De dekzandgronden worden verdeeld in de hogere en lagere zandgronden. Plaatselijk zijn stuifduinen gevormd. Op de hogere gronden zijn al eeuwen geleden akkerbouwgronden (velden) ontgonnen en lagen heidevelden. Ook in het plangebied zijn restanten van stuifduinen aanwezig. Een deel hiervan zal verdwijnen bij de voorgenomen ontwikkelingen. In onderstaande figuur wordt dit deel aangegeven met een gele cirkel.

Figuur: Reliëfkaart Algemene Hoogtekaart Nederland (https: //ahn. arcgisonline. nl/ahnviewer/) . Met een gele cirkel is het deel aangegeven waar ruimtelijke ingrepen gaan plaatsvinden. Overige waarden Door de ontwikkeling wordt verder ingegrepen in de waterhuishouding en is er een effect op de luchtkwaliteit , rust , stilte , donkerte en openheid van de landschapsstructuur. Luchtkwaliteit: de luchtkwaliteit kan verslechteren door het veranderend landgebruik/het houden van paarden en de te verwachten toename van verkeer.

Rust: de rust en stilte in het gebied neemt af. Waar voorheen alleen agrarische bewerkingen uitgevoerd werden is nu sprake van een constante bewoning , recreatieve activiteiten , bedrijfsvoering en bijbehorende verkeerstoename. Donkerte: langs de wegen is inmiddels al verlichting aangebracht. Aannemelijk is dat ook verlichting wordt aangebracht op de afzonderlijke percelen. Hierdoor zal donkerte verder afnemen. Openheid: de huidige openheid van het landschap neemt sterk af door de voorgenomen bebouwing en aanplant. Conclusie ten aanzien van aantasting wezenlijke kenmerken en waarden In geval van ontwikkeling van Grandorse zoals aangegeven in figuur 1 is sprake van: Vernietiging van natuurdoeltypen (N16. 03 droog bos met productie en N12. 02 Kruiden- en faunarijk grasland) ; Aantasting van geomorfologische waarden (stuifduinen) (zie figuur) ; Aantasting van (beschermde) flora en fauna (leefgebied Das) ; Afname van luchtkwaliteit , rust , stilte , donkerte en openheid.

Bijlage 2 Salderingsovereenkomst in natura inzake project Grandorse Deze bijlage wordt als PDF bijgevoegd.

Bijlage 3 Dassenplan Grandorse Deze bijlage wordt als PDF bijgevoegd.