03a rv Subsidiekader

Raadsvoorstel stuknummer: 23.0001785

Raadsvoorstel onderwerp

RV subsidiekader ‘Samen werken aan vitale gemeenschappen gemeente Horst aan de Maas'.

datum raad

9 mei 2023

portefeuillehouder

E. Joosten

bladnummer 2023.037

clustermanager

A. van der Loo

agendapunt

behandeld door

3

Voorstel 1. het subsidiekader ‘Samen werken aan Vitale Gemeenschappen’ Horst aan de Maas vast te stellen; 2. dit subsidiekader treedt in werking op 1 juli 2023. Dit is voor het eerst van toepassing op subsidies voor activiteiten die in 2024 worden uitgevoerd; 3. op de subsidiëring van voordien uit te voeren activiteiten is het thans geldende Toetsingskader subsidieverlening gemeente Horst aan de Maas, vastgesteld op 22 november 2016 en zoals daarna gewijzigd, van toepassing. 4. het thans geldende Toetsingskader subsidieverlening gemeente Horst aan de Maas, zoals hiervoor genoemd, vervalt zodra dit is uitgewerkt. Aanleiding Op 30 juni 2020 heeft uw raad een opdracht vastgesteld om te komen tot een nieuw subsidiekader dat zorgt voor de ondersteuning van initiatieven en activiteiten van inwoners die bijdragen aan de gemeentelijke doelen. Met een nieuwe opzet van subsidieverlening sluiten we aan bij deze doelen en de wensen van vrijwilligersorganisaties. Ook creëren we meer flexibiliteit en ruimte voor vernieuwing. De afgelopen periode hebben we hier vanuit een brede dialoog met inwoners en vrijwilligersorganisaties aan gewerkt. Op basis van deze gesprekken zijn we aan de slag gegaan met de nieuwe opzet van de subsidieverlening.

Om het hele proces zowel met uw raad als met de vrijwilligersorganisaties succesvol af te ronden, hebben we de stappen opgeknipt: In december 2022 heeft uw gemeenteraad als eerste stap de vernieuwde algemene subsidieverordening (ASV) vastgesteld. Dat brengt ons nu bij stap twee, namelijk de vaststelling van het subsidiekader; de visie en uitgangspunten op basis waarvan wij subsidies verlenen voor activiteiten vanaf 2024. In bijlage 2 is een tijdlijn van het te doorlopen proces geschetst, waarin de betrokkenheid van uw raad zichtbaar is. Beoogd resultaat Een nieuw subsidiekader om verenigingen en (vrijwilligers)organisaties transparant en gelijkwaardig te kunnen waarderen voor hun bijdragen aan het realiseren van gemeentelijke doelen. Door subsidies in te zetten als middel bouwen we samen aan vitale gemeenschappen en een gezonde en duurzame leefomgeving. Argumenten 1.1 De beslisbevoegdheid om het subsidiekader vast te stellen ligt bij uw gemeenteraad. Het is de rol van uw gemeenteraad om naast financiële ook beleidsmatige kaders te stellen. Na de vaststelling

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 5

vervolg raadsvoorstel

van het subsidiekader door uw raad is het vervolgens aan het college om hier binnen deze kaders uitvoering aan te geven, door specifieke subsidieregelingen vast te stellen. 1.2 We zetten subsidies in als één van de middelen om samen te bouwen aan vitale gemeenschappen. Wij geloven dat krachtige gemeenschappen sterk bijdragen aan duurzame oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, zoals eenzaamheid, armoede, duurzaamheid of vergroening. Inwoners weten vaak wat er speelt in hun wijk of dorp, en doordat zij doen wat ze doen brengen zij mensen (dichter) bij elkaar. Vanuit deze overtuiging zetten we subsidies in als een instrument om activiteiten die bijdragen aan die maatschappelijke opgave(n) te waarderen en mede mogelijk te maken. We subsidiëren niet het bestaan van de (vrijwilligers)organisaties en verenigingen, maar het feit dat zij door middel van hun activiteiten een belangrijke bijdrage leveren aan een gezond en vitaal Horst aan de Maas. Naast dit financiële instrument, bieden we ook ondersteuning door bijvoorbeeld de inzet van sport- en cultuurconsulenten, het beschikbaar stellen van accommodaties of het stimuleren van kennisdeling en het delen van goede voorbeelden. 1.3 Met het doorlopen proces en het subsidiekader dat nu voorligt als resultaat, geven we uitvoering aan de door uw gemeenteraad vastgestelde opdracht.

Bij de vaststelling van het huidige subsidiekader (2016) heeft uw gemeenteraad tegelijkertijd een motie aangenomen, waarin u het college heeft gevraagd in gesprek te gaan met de gemeenschappen en de gemeenteraad om te komen tot een doelmatig en vernieuwd subsidiekader. In 2019 zijn we met dit proces gestart, met als belangrijkste doel de subsidieverlening meer dan voorheen te laten aansluiten bij de gemeentelijke ambities die we nastreven. Met onze gemeenschappen als belangrijke gesprekspartner. Door de uitbraak van de coronapandemie hebben we de gesprekken met alle dorpen pas in 2022 kunnen voeren. Er is een uitvoerig proces doorlopen met inwoners, verenigingen, organisaties en met uw raad. We hebben een uitgebreide dialoog gevoerd met meer dan 400 vertegenwoordigers van 220 (vrijwilligers)organisaties in bijna alle dorpen in Horst aan de Maas. Tijdens de themasessie op 21 juni 2022 sprak uw raad aan de hand van een aantal scenario’s de voorkeur uit voor een nieuw subsidiekader waarin er een combinatie moet zijn van waarderen en sturen. Sturen op gemeentelijke doelen, en tegelijkertijd op meer zelfsturende gemeenschappen. De uitkomsten van de dorpsdialogen en de themasessies met uw raad vormen de basis voor het subsidiekader. In dit kader hebben we vastgelegd dat we de activiteiten die bijdragen aan vitale gemeenschappen waarderen.

Met dit subsidiekader als basis wordt de manier van waardering verder uitgewerkt in de, door het college vast te stellen, subsidieregelingen. 1.4 Het subsidiekader maakt het mogelijk om subsidies gelijkwaardig en transparant te verlenen, vanuit een aantal leidende kernwaarden. Uit de analyse bleek dat verenigingen en (vrijwilligers)organisaties grotendeels tevreden waren over het voormalige subsidiekader. Op een aantal onderdelen kwamen suggesties voor verbeteringen in beeld. Het bleek vooral belangrijk dat dit kader voor iedereen duidelijkheid biedt over de manier van subsidieverlening in Horst aan de Maas. Transparant en voor iedereen goed uitvoerbaar, vanuit gelijkwaardigheid en vertrouwen. Waarbij het eigenaarschap zoveel mogelijk bij de gemeenschappen zelf ligt. In het nieuwe subsidiekader is daarom gezocht naar bepaalde mate van vernieuwing, rekening houdend met de historie. Ook is er meer aandacht voor monitoring aan de hand van gesprekken en cijfers om te kunnen begrijpen wat de meerwaarde van subsidie voor Horst aan de Maas betekent. Bij alles wat we doen zijn een aantal kernwaarden leidend, als houvast om ons op een goede manier te verhouden tot de waardevolle initiatieven van onze inwoners en maatschappelijke organisaties.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 5

vervolg raadsvoorstel

-

-

-

Positieve Gezondheid stimuleren; we stimuleren activiteiten en initiatieven die een bijdrage leveren aan de kernprincipes van Positieve Gezondheid. Hierdoor creëren we ruimte om kansen te vergroten op meer gezondheid, kwaliteit van leven en toekomstperspectief. Zelfsturing en gemeenschapsontwikkeling; vrijwilligersorganisaties, verenigingen en inwoners(collectieven) zijn in beweging en zijn steeds vaker (mede-)eigenaar van maatschappelijke- en gemeenschapsvraagstukken. Door middel van subsidies kunnen we de verdere ontwikkeling van de eigen kracht van inwoners en gemeenschappen waarderen, stimuleren en faciliteren. Een sterke sociale basis; daarmee bedoelen we een sterk verenigingsleven, fijne ontmoetingsplekken en voldoende voorzieningen in de dorpen die voor iedereen toegankelijk zijn. Subsidies inzetten daar waar je impact kunt maken; we stimuleren activiteiten die de eigen kracht van (kwetsbare) inwoners bevorderen en die ervoor zorgen dat maatschappelijke participatie wordt aangemoedigd. Tijdens de dialooggesprekken in de dorpen werd genoemd juist voor jeugd, ouderen en kwetsbare inwoners het verschil te maken.

Kanttekeningen 1.1 Door de nieuwe manier van subsidieverlening worden budgetten anders verdeeld. Dit kan dus ook nadelige financiële consequenties hebben voor individuele verenigingen of organisaties. Op dit moment kan nog niet volledig inzichtelijk gemaakt worden welke gevolgen dit nieuwe subsidiekader heeft voor de subsidiebedragen aan verenigingen. Dit krijgt nadere uitwerking in de subsidieregelingen die door het college worden vastgesteld. Voor organisaties die forse nadelige gevolgen ondervinden is, afhankelijk van de subsidieregeling, een overgangsregeling van toepassing. Daarnaast staan we altijd open om het gesprek te voeren op het moment dat een vermindering van subsidie tot aanzienlijke uitdagingen leidt. We spreken dan over het leveren van maatwerk. Maatwerk leveren betekent niet per definitie dat er een hogere subsidie wordt verleend. 1.2 Er is nog te weinig draagvlak onder gemeenschappen om subsidies onderling zelf te verdelen. Uw raad heeft de wens uitgesproken om meer toe te werken naar zelfsturende gemeenschappen, die zelf verantwoordelijk zijn voor de verdeling van subsidies. Uit de dorpsdialogen bleek dat hiervoor (nog) te weinig draagvlak is onder de gemeenschappen zelf. Dit subsidiekader past bij het tempo van de gemeenschappen, en biedt tegelijkertijd groeiruimte voor zelfsturing en gemeenschapsontwikkeling.

Als er vanuit de gemeenschap vraag komt naar meer eigen verantwoordelijkheid, dan verlenen we hier medewerking aan. Financiële consequenties Doordat het besluitvormingsproces is opgeknipt in verschillende stappen, heeft dit voorstel nu geen financiële consequenties. Hoe ziet het financiële besluitvormingsproces er in het vervolg dan precies uit, rekening houdend met de kaders en mandaten? Allereerst heeft de gemeenteraad het budgetrecht om financiële middelen beschikbaar te stellen. Uw gemeenteraad stelt jaarlijks in de P&C cyclus het totale beschikbare subsidiebudget vast. De financiële consequenties nemen we dus op in de eerstvolgende kadernota. Daarbij merken we nogmaals op dat uw raad op 1 november 2022 tijdens de begrotingsbehandeling een motie heeft aangenomen om de voorgenomen bezuiniging op het totale subsidiebudget in te trekken. Bij de vaststelling van de begroting geeft uw gemeenteraad het college toestemming om het beschikbare budget te besteden binnen de afgesproken kaders. Het college bepaalt vervolgens hoe het totale subsidiebudget over

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 5

vervolg raadsvoorstel

de verschillende subsidieregelingen wordt verdeeld. Dit kan betekenen dat deze verdeling over verschillende begrotingsprogramma’s heen gaat. Maar wel met het uitgangspunt dat het voor de totale begroting budgettair neutraal is. Binnen deze kaders en mandaten ziet het vervolgproces voor de financiële besluiten en consequenties er dan als volgt uit: ➢

➢ ➢ ➢

Juni 2023: nadat het subsidiekader is vastgesteld door uw gemeenteraad, worden de subsidieregelingen ter besluitvorming aan het college aangeboden. In dat collegevoorstel worden de financiële consequenties nader uitgewerkt; Oktober 2023: voor de begrotingsbehandeling 2024 brengen we het totale financiële overzicht, met de verdeling over de verschillende subsidieregelingen ter informatie naar uw raad; November 2023: vaststellen totale subsidiebudget 2024 door uw raad tijdens de begrotingsbehandeling. December 2023: na vaststelling van de begroting 2024 kunnen de aangevraagde subsidies daadwerkelijk door het college verleend worden binnen de door uw raad vastgestelde financiële kaders.

Vervolgtraject / communicatie Nadat uw raad het kader voor subsidieverlening heeft vastgesteld, worden als volgende stap de specifieke subsidieregelingen in juni 2023 ter besluitvorming aan het college aangeboden. Deze bestaan uit de verschillende soorten subsidies (waarderingssubsidie, exploitatiesubsidie, impactsubsidie etc.) en de spelregels passend bij de verschillende beleidsterreinen (gezondheid, sport, cultuur etc.). Na vaststelling van de specifieke subsidieregelingen start de aanvraagprocedure voor organisaties en verenigingen om subsidie aan te vragen voor activiteiten die vanaf 2024 worden uitgevoerd. Wij ondersteunen hen bij dit aanvraagproces. Om uw gemeenteraad een beeld te geven van de concept subsidie(uitvoerings)regelingen die voortvloeien uit het subsidiekader is een infographic toegevoegd onder bijlage 3. Communicatie • • •

•

•

Alle huidige subsidieontvangers zijn in juli 2022 geïnformeerd over de richting van het nieuwe subsidiekader, als terugkoppeling op de dorpsdialogen. In december 2022 ontvingen de huidige subsidieontvangers een brief over de voortzetting van de subsidie in 2023. En dat de ingangsdatum van de nieuwe subsidiesystematiek 1 januari 2024 wordt. Voorafgaand aan de raadsvergadering op 9 mei ontvangen de betrokken verenigingen en (vrijwilligers)organisaties het voorgestelde subsidiekader en een overzicht van de concept subsidieregelingen. Nadat het subsidiekader door de raad en de subsidieregelingen door het college zijn vastgesteld communiceren we hier breed over. Na ieder moment van besluitvorming zorgen we voor passende communicatie. In algemene zin, maar ook specifiek richting de betrokken organisaties en verenigingen. Na vaststelling van de subsidieregelingen door het college informeren we organisaties en verenigingen hoe ze subsidie kunnen aanvragen voor 2024.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 5 van 5

vervolg raadsvoorstel

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas, De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

mr. L.M.C. Beckers

Bijlagen Bijlage 1. Subsidiekader ‘Samen werken aan Vitale Gemeenschappen gemeente Horst aan de Maas’ Bijlage 2. Beknopte tijdlijn en definitie van de gehanteerde begrippen Bijlage 3. Infographic overzicht concept subsidieregelingen

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50