03a rv Nota Bodembeheer

Raadsvoorstel stuknummer: 21.0002116

Raadsvoorstel onderwerp

RV Nota Bodembeheer Limburg Noord 2020-2029

datum raad

1 juni 2021

portefeuillehouder

bladnummer 2021.049

clustermanager

agendapunt

behandeld door

3

E. Beurskens

Voorstel 1. De “Nota bodembeheer Limburg Noord 2020-2029” en “Bodemfunctieklassenkaart en bodemkwaliteitskaart Regio Limburg Noord” vast te stellen; 2. Het bodembeheergebied vast te stellen als zijnde de grondgebieden van de gemeenten; Beesel, Bergen-L, Echt-Susteren, Gennep, Horst aan de Maas, Leudal, Maasgouw, Mook en Middelaar, Nederweert, Peel en Maas, Roerdalen, Roermond, Venlo, Venray en Weert; 3. De door de onder punt 2. genoemde gemeenten vastgestelde bodemkwaliteitskaarten te accepteren als milieu hygiënische verklaring; 4. Vaststelling van toekomstige veranderingen van het bodembeheergebied aan het college van burgemeester en wethouders te delegeren.

Aanleiding In het Besluit bodemkwaliteit staan de eisen voor het ontgraven en toepassen van grond, baggerspecie en bouwstoffen. Het Besluit bodemkwaliteit biedt ook de mogelijkheid voor het opstellen van een bodemkwaliteitskaart. Een bodemkwaliteitskaart heeft als doel om een actueel en dekkend beeld te geven van de gebiedseigen bodemkwaliteit van het betreffende grondgebied en is onder voorwaarden een erkend bewijsmiddel bij het toepassen van grond (voor vrijkomende grond en ontvangende bodem). De Noord- en Midden-Limburgse gemeenten hebben in het verleden apart of gezamenlijk met meerdere gemeenten een bodemkwaliteitskaart opgesteld, waarvan de geldigheid verliep en die voor evaluatie aan de orde was. Ook werd de ontwikkeling rondom de aanstaande Omgevingswet gezien als aanleiding om het bestaande beleid binnen deze gemeenten tegen het licht te houden. Zo ontstond een natuurlijk moment om te bezien of samenwerking met meerdere gemeenten mogelijk was. Hiervoor is aansluiting gezocht bij het werkgebied van de RUD Limburg Noord. Zo is er een gezamenlijke nota bodembeheer, bodemkwaliteitskaart en bodemfunctieklassenkaart voor alle 15 Noord- en Midden-Limburgse gemeenten tot stand gekomen. Vanwege nieuwe regelgeving PFAS is de bodemkwaliteitskaart uitgebreid met een PFAS kaart.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 4

vervolg raadsvoorstel

Beoogd resultaat Het faciliteren en stimuleren van hergebruik van grond en eenduidig bodembeleid in de regio. Argumenten 1.1 De nota legt beleid, regels en richtlijnen vast voor het (her)gebruik van grond. De nota bevat beleid, regels en richtlijnen voor iedereen die bij het voorbereiden van projecten of het uitvoeren van bodemwerken rekening moet houden met de kwaliteit van de bodem. Middels deze nota wordt het in Limburg gehanteerde meersporenbeleid verankerd. De vier sporen van het meersporenbeleid zijn: grondverzet, ruimtelijke ontwikkeling, bouwen en bodemsanering. De filosofie achter het meersporenbeleid is dat de bodemkwaliteit zoveel mogelijk integraal wordt beoordeeld. Bijgaand treft u de stukken aan: de nota bodembeheer (bijlage 1) en het rapport Bodemkwaliteitskaart / bodemfunctieklassenkaart (bijlage 2). 1.2 Met de aanvullende PFAS1 bodemkwaliteitskaart is inzichtelijk gemaakt dat de gemiddelde PFAS-waarde in de regio ruim onder de geldende landelijke waarden ligt. De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat heeft op 8 juli 2019 het tijdelijk handelingskader PFAS aan de tweede kamer aangeboden. Het tijdelijk handelingskader is op 28 november 2019 en op 2 juli 2020 aangepast. In het tijdelijk handelingskader beschrijft de Staatssecretaris dat PFAS en (mogelijk) GenX2 diffuus verspreid voorkomen in de Nederlandse bodem.

Dat betekent dat zonder aanvullend onderzoek op die stoffen (en toetsing aan de normen) er geen grond mag worden hergebruikt tenzij de bodemkwaliteitskaart is uitgebreid met PFAS. De PFAS bodemkwaliteitskaart hoeft niet apart door de gemeenteraad te worden vastgesteld maar is conform het tijdelijk handelingskader PFAS door het college vastgesteld. We hebben de PFAS-kaart ter kennisname naar de raad bijgevoegd. Omdat de Nota bodembeheer 2020-2029 (versie collegebesluit 16-12-2019) in de afrondende fase was, is ervoor gekozen om het onderdeel PFAS daarin niet meer op te nemen maar om een aparte PFAS kaart te laten opstellen. Bijgaand treft u de rapportage ‘PFAS bodemkwaliteitskaart’ (bijlage 3) aan. Uit het rapport blijkt dat de regionale gemeten waarden van PFAS ruimschoots voldoen aan de geldende landelijke achtergrondwaarden. Dit betekent dat grond – onder de voorwaarden van het tijdelijk handelingskader en de nota bodembeheer (versie 19.3) beschreven generieke kader – hergebruikt kan worden en dat er geen noodzaak is tot het stellen van aanvullende (gebiedsspecifieke) beleidsregels. 1.3 Vermindering van administratieve en financiële lasten.

Met het oog op het verminderen van de regeldruk en de administratieve lasten biedt de nota de mogelijkheid om -onder voorwaarden- de bodemkwaliteitskaart als bewijsmiddel te gebruiken bij grondverzet binnen de regio, ruimtelijke initiatieven en bouwplannen. Hierdoor is het in veel gevallen niet nodig om (partijen) grond te onderzoeken door middel van een partijkeuring of verkennend bodemonderzoek. 1 Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) zijn chemische stoffen die van nature niet in het milieu voorkomen. Deze stofgroep bestaat uit ruim

6000 stoffen. PFAS zijn stoffen die door mensen zijn gemaakt vanwege hun specifieke eigenschappen, zoals brandwerendheid en vuil-, veten waterafstotendheid. Van sommige PFAS is aangetoond dat ze toxisch zijn. 2

De regio is onverdacht voor het diffuus voorkomen van GenX in de bodem. Deze hoeven daarom niet opgenomen te worden in de

bodemkwaliteitskaart.

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 4

vervolg raadsvoorstel

2.1 Kader voor duurzaam en efficiënt hergebruik van grond De Omgevingswet die in 2021 wordt ingevoerd richt zich op het duurzaam en efficiënt gebruiken van de bodem en de ondergrond. Met de Nota Bodembeheer wordt hierop ingespeeld. Door niet per gemeente naar de bodem te kijken, maar in de regio, vinden grondstromen efficiënter hun weg. Dit levert bijkomstige voordelen op: minder transport, bijdragen aan een circulaire economie en verbeteren van de omgevingskwaliteit. 2.2/3.1 Verruiming van het bodembeheergebied dient door de raad te worden vastgesteld Om (onder voorwaarden) vrij grondverzet in de regio Limburg Noord mogelijk te maken dient, op grond van artikel 44 van het Besluit bodemkwaliteit, een verruiming van dit beheergebied te worden vastgesteld door de raad. Tevens dient de raad hiertoe de vastgestelde bodemkwaliteitskaarten van de onder dit punt genoemde gemeenten te accepteren als milieu hygiënische verklaring, voor zover deze conform de geldende regelgeving en richtlijnen zijn opgesteld. Feitelijk wordt dit voor iedere gemeente binnen de regio Limburg Noord dus hetzelfde document. 4.1 Vaststelling van toekomstige veranderingen van het bodembeheergebied aan het college van burgemeester en wethouders te delegeren. Het accepteren van een bodemkwaliteitskaart van een andere gemeente of regio is een bevoegdheid van de raad, die kan worden gedelegeerd aan het college.

Door het vaststellen van een wijziging van het bodembeheergebied te delegeren aan het college, kan het bodembeheergebied -indien nodig- sneller aangepast worden om de effectiviteit van het door de raad vastgestelde bodembeleid te vergroten. Met het door de raad vastgestelde bodembeleid, staan de kaders voor het beleid rondom hergebruik van grond binnen de gemeente vast. Voorwaarde bij het accepteren van andere bodemkwaliteitskaarten als milieu hygiënische verklaring bij grondverzet blijft dan ook, dat deze zijn opgesteld en vastgesteld conform de regels en richtlijnen van het Besluit bodemkwaliteit. Kanttekeningen 1.1 Vooronderzoek blijft altijd noodzakelijk De bodemkwaliteitskaart geeft de globale kwaliteit van de bodem in een gebied weer. Dit is minder nauwkeurig dan een partijkeuring van een partij grond of een bodemonderzoek conform NEN 5740. Grondverzet op basis van de bodemkwaliteitskaart mag daarom alleen plaatsvinden op locaties die niet verdacht zijn voor het voorkomen van bodemverontreiniging. Om te voorkomen dat verontreinigde grond wordt afgegraven en ongewenst elders wordt toegepast moet voorafgaand aan het grondverzet altijd een vooronderzoek (conform NEN 5725) worden uitgevoerd. Een vooronderzoek is een bron-onderzoek naar mogelijke risico’s voor bodemverontreiniging.

1.2 De Nota bodembeheer en (water)bodemkwaliteitskaart Plangebied Ooijen-Wanssum blijft van kracht Voor een bepaald gebied kan er op enig moment maar één bodemkwaliteitskaart van toepassing zijn. De Nota bodembeheer en (water)bodemkwaliteitskaart Plangebied Ooijen-Wanssum blijft onverminderd van kracht voor dat gebied. Het deel van de (water)bodemkwaliteitskaart Plangebied Ooijen-Wanssum dat betrekking heeft op de landbodem is wel integraal opgenomen in de bodemkwaliteitskaart Limburg Noord. Zie verder ook pagina 15 van de Nota bodembeheer Limburg Noord 2020-2029. Financiële consequenties

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 4

vervolg raadsvoorstel

Het instemmen met de adviespunten in deze nota heeft geen financiële gevolgen. De kosten van het benodigde aanvullende onderzoek in het kader van de uitbreiding van de bodemkwaliteitskaart met de stoffengroep PFAS, kan gedekt worden uit het reguliere budget dat voor bodem beschikbaar is. Door het vaststellen van deze nota kan ook onze eigen organisatie eenvoudiger en goedkoper grond verzetten. Dus indirect heeft deze nota positieve financiële gevolgen. Vervolgtraject / communicatie In samenwerking met de andere gemeenten in de regio zal er intern en extern gecommuniceerd worden, bijvoorbeeld naar de aannemers. Ook komt er een regionale website waarop men de kaart en de regels voor hergebruik kan raadplegen.

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas,

De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

mr. L.M.C. Beckers

Bijlagen 1. Nota bodembeheer Limburg Noord 2020-2029 2. Bodemfunctieklassenkaart en Bodemkwaliteitskaart 3. PFAS bodemkwaliteitskaart

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50