03 Pleidooi behoud dassen Romerweg

Natuur is leuk maar we moeten er niet te veel last van hebben, toch? Een verhaal over de das, Klaver 7 en hoe we ongemerkt steeds een stukje natuur kwijtraken Voor: de fracties van de gemeente Horst aan de Maas Van: Dassenwerkgroep Venray-Horst & Dassenwerkgroep Limburg 29-01-2026 Het is een zin die we allemaal wel eens hebben gehoord, of misschien zelfs zelf hebben uitgesproken: natuur is belangrijk, maar we moeten er ook niet te moeilijk over doen. We willen wonen, werken, ondernemen. Dat is logisch. En natuur? Die is mooi, prettig, goed voor ontspanning, zolang ze onze plannen maar niet in de weg zit. Precies daar wringt het. Niet omdat natuur belangrijker zou zijn dan mensen, maar omdat we door die manier van denken stap voor stap iets kwijtraken zonder dat het echt opvalt. Geen grote klap, geen duidelijke breuk, maar een langzaam proces. En dat proces speelt zich nu af bij Klaver 7 en de dassenburcht aan de Romerweg. De das is geen exotisch dier dat toevallig ergens opduikt. Het is een vaste bewoner van ons landschap, en misschien wel belangrijker: een graadmeter. Waar een das kan leven, is rust, ruimte, bodemleven en samenhang. Waar hij verdwijnt, verdwijnt vaak meer dan alleen dat ene dier. De burcht aan de Romerweg is zo’n plek. Geen tijdelijk hol, geen bijzaak, geen bijburcht die alleen af en toe wordt gebruikt.

Het is een volwaardige, permanent bewoonde burcht, met een eigen leefgebied. Dat blijkt uit waarnemingen, monitoring en jarenlang ecologisch inzicht. Toch wordt in de plannen rond Klaver 7 een ander verhaal verteld. Er wordt gesuggereerd dat deze burcht eigenlijk ondergeschikt is aan de burcht bij de Maasbreeseweg en dat opoffering of verplaatsing daarom wel meevalt. Dat klinkt misschien geruststellend, maar het klopt niet. Dassen leven niet in abstracte kaarten of rekensommen. Ze leven in concrete landschappen, met vaste routes, voedselplekken en rustgebieden. Een burcht is geen losstaand object dat je zomaar kunt vervangen. Ze is onderdeel van een geheel. Dan komt het woord “compensatie” in beeld. Dat klinkt goed. We halen hier iets weg, maar we maken het ergens anders goed. In theorie is dat een nette oplossing. In de praktijk blijkt het vaak anders te werken. In dit geval wordt de natuurcompensatie gepland in het leefgebied van de nabijgelegen dassenburcht aan de Maasbreeseweg. Met andere woorden: de compensatie vindt plaats op grond die nu al door dassen wordt gebruikt. Voor de das betekent dat geen extra leefruimte, geen echte verbetering, maar vooral meer druk op een gebied dat al functioneert als dassenleefgebied. Voor de buitenwereld lijkt het alsof er natuur wordt toegevoegd, maar in werkelijkheid wordt bestaande natuur her-verpakt.

We tellen natuur dubbel, terwijl we haar in werkelijkheid gewoon kwijtraken. Dit is geen toeval. Het past in een patroon dat ecologen en natuurliefhebbers de kaasschaafmethode noemen. Geen grote vernietiging in één keer, maar telkens een dun plakje eraf. Een randje hier, een strookje daar. Elke ingreep afzonderlijk lijkt te overzien. Maar samen zorgen ze ervoor dat het landschap zijn samenhang verliest en dat dieren, zoals de das, steeds verder in het nauw komen. Klaver 7 is daarin niet het begin. Het is de volgende stap. En elke stap wordt verdedigd met dezelfde redenering: het valt wel mee, er blijft genoeg over, we compenseren het. Totdat er op een dag niets meer over is om te compenseren.

Daarbij dringt zich een ongemakkelijke vraag op. Voor wie doen we dit eigenlijk? We leveren natuur in voor grootschalige logistieke terreinen, voor anonieme dozen in het landschap, voor economische modellen die leunen op goedkope arbeid en weinig binding met de omgeving. Dat is geen oordeel over mensen die daar werken, maar wel een vraag over het soort landschap en samenleving dat we willen doorgeven. Behoud van de dassenburcht Romerweg betekent niet dat ontwikkeling onmogelijk is. Het betekent wel dat er grenzen zijn. Dat niet alles overal kan. Dat een overheid soms moet zeggen: hier stoppen we, hier is de rek eruit. Juist dat maakt een overheid betrouwbaar. Niet door alles mogelijk te maken, maar door keuzes te durven maken die verder kijken dan de volgende fase of het volgende project. Natuur is inderdaad leuk. Maar als we haar alleen beschermen zolang ze ons niet stoort, raken we haar stukje bij beetje kwijt. En dan, als het landschap stiller en leger is geworden, vragen we ons af hoe dat ooit heeft kunnen gebeuren. Het antwoord ligt hier. Nu. Bij de keuzes die we vandaag maken.

Figuur 1 Compensatie gebieden dassen Romerweg

Figuur 1 Locaties Romerweg en Maasbreeseweg