02c Kadernota 2022

KADERNOTA 2022 1. Inleiding In deze Kadernota schetsen we zo compleet mogelijk waar de gemeente Horst aan de Maas financieel staat. Daarnaast leest u welke ontwikkelingen op de gemeente afkomen in de komende jaren. Voor zover de financiële gevolgen daarvan bekend zijn, zijn die doorgerekend in de cijfermatige overzichten. Daarnaast hebben we ambities en plannen die nog niet zijn begroot zo goed mogelijk meegenomen in het totaalbeeld. Deze Kadernota geeft uw raad daarmee de mogelijkheid een kaderstellend debat te voeren. En het geeft het college richtlijnen en uitgangspunten mee voor de (meerjaren)begroting 2022. Net als bij de Kadernota 2021 doen we dat in een bijzondere tijd. De coronapandemie is de wereld nog niet uit. En al zien we licht aan het einde van de tunnel, er is nog veel onzekerheid over wat de effecten van corona zijn. Dat de impact op onze maatschappij en onze economie groot is, staat vast. Die onzekerheid heeft ook zijn uitwerking op deze Kadernota. We hebben er vertrouwen in dat we ook deze uitdaging samen het hoofd kunnen bieden en u een voorzichtig positief vooruitzicht kunnen laten zien. Horst, 31 mei 2021 College van B&W

2. Uitgangspunten Kadernota 2022 op hoofdlijnen De Kadernota 2021 kwam tot stand in een periode van financiële tegenwind en onzekerheid. Wij zijn blij dat we u voor 2022 een Kadernota voor kunnen leggen met een positiever perspectief. Nog steeds ondervindt de samenleving dagelijks de gevolgen van de coronapandemie. Als gemeente lukt het ons desondanks uitvoering te geven aan onze ambities. Ook de ombuigingen in onze begroting liggen grotendeels op schema. Bovendien lijkt de herijking van de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor Horst aan de Maas aanzienlijk minder negatief (zelfs positief) uit te gaan pakken. We houden echter financiële uitdagingen; de effecten van deze pandemie zijn de komende jaren ongetwijfeld van invloed op ons huishoudboekje. Maar het is belangrijk te blijven investeren in de samenleving, zeker nu. De uitgangspunten van deze Kadernota blijven dan ook - net als vorig jaar enerzijds het waarmaken van de ambities voor de samenleving en anderzijds het blijven voeren van een stabiel financieel beleid voor de lange termijn. Ambities collegeprogramma en nieuwe ontwikkelingen In maart 2019 heeft de gemeenteraad met het investeringskader 2019-2022 aangegeven voor welke ambities uit het collegeprogramma we gaan. Hiervoor is in de meerjarenbegroting 2020 en 2021 geld vrijgemaakt. Het gaat om een breed pakket aan investeringen in de gemeenschap.

Van budgetten voor toerisme, openbaar groen, duurzaamheid en veiligheid tot investeringen in sportaccommodaties, onderwijshuisvesting, gemeentelijke accommodaties en Horst-Centrum. Daarnaast zijn er in de loop van 2020 nieuwe kansen ontstaan om te investeren in de samenleving. 1

Denk aan de ontwikkeling van ‘Horst-West’ om de leefbaarheid van de wijken In de Riet, Mussenbuurt, Norbertuswijk en Horst-Centrum te versterken. Denk ook aan de Investeringsagenda voor de regio Noord-Limburg voor een gezond, ondernemend en veilig Noord-Limburg. Voor beide geldt dat een investering van de gemeente een hefboom is voor grote financiële bijdragen van de provincie Limburg, het Rijk en andere samenwerkingspartners. Als we kijken naar de ambities voor de komende jaren, dan staat de uitvoering van het Masterplan Wonen met stip op 1. Dit plan moet ervoor zorgen dat er in de periode tot 2025 1.000 woningen vergund worden. Het doel is de balans tussen vraag en aanbod op de woningmarkt te herstellen, zodat er voor iedereen weer iets te kiezen is. Daarnaast zien we uitdagingen als de Omgevingswet, de visie veehouderij, het Zorg- en Veiligheidshuis, de herorganisatie van toezicht en handhaving, de aanpak van ondermijning, de voortzetting van de energietaken en de ontwikkelingen binnen het beleidsveld zorg. In deze Kadernota vraagt het college de raad hiervoor financiële ruimte te creëren. Begin van herstel De Kadernota 2022 is tot stand gekomen in een periode waarin de samenleving weer langzaam op gang komt.

De donkere coronawolken hangen nog boven ons maar langzaam ontstaat er weer wat meer ruimte voor het begin van een mooi herstel en de start van het nieuwe leven in het postcoronatijdperk. De ouderen en jongeren krijgen meer bewegingsruimte. De zorg, toeristische ondernemers, de horeca, winkeliers, en zzp’ers, proberen langzaam hun zaken weer op te pakken. Ook alle verenigingen en stichtingen, de spil van onze samenleving, gaan weer vol aan de slag. Zo ook de gemeentelijke organisatie. In deze Kadernota anticiperen we op een tijd waarin veel weer kan, maar ook nog veel niet. Belangrijke financiële ontwikkelingen hebben we hierin meegenomen, waarvan de belangrijkste hieronder kort worden toegelicht. Over de periode 2022 – 2025 is de Kadernota financieel sluitend De Kadernota die wij u presenteren, laat voor de jaren 2022 en 2023 nog tekorten zien van respectievelijk € 1,7 miljoen en € 0,5 miljoen. De jaren 2024 en 2025 laten een positief saldo zien van € 1,5 miljoen en € 0,7 miljoen. Kijken we over de gehele periode 2022-2025 dan is de Kadernota financieel sluitend (€ 70.000 positief). Dit is nog wel inclusief een aantal PM-posten; projecten of ontwikkelingen die naar verwachting extra geld gaan kosten en diverse ombuigingen die nog gerealiseerd moeten worden.

In het raadsvoorstel bij deze Kadernota geven we u opties, hoe we bij het opstellen van de begroting de jaarschijven 2022 en 2023 sluitend kunnen maken: 1. Schrappen of uitstellen ambities uit de Kadernota 2022 (*); 2. (Tijdelijke) verhoging inkomsten in 2022 en 2023 (belastingen); 3. Budgetten in de huidige begroting scherp doorlichten. (Nieuwe ronde ombuigingen, taakstellingen); 4. (Tijdelijke) inzet algemene reserve; * De ambities en ontwikkelingen staan genummerd 1 t/m 22 vermeld onder 3.4 van de financiële tabel op bladzijde 4 van de Kadernota 2022.

De positieve saldi in 2024 en 2025 bieden voldoende financiële stabiliteit op termijn maar zijn geen overbodige luxe. Deze saldi worden namelijk alleen gehaald als de ruim € 5 miljoen aan begrote

2

ombuigingen daadwerkelijk gerealiseerd worden en of dat gaat lukken is niet 100% zeker. Verderop in hoofdstuk 3 van deze Kadernota wordt toegelicht hoe de hierboven genoemde saldi tot stand zijn gekomen. Herijking algemene uitkering gemeentefonds Vanaf 2023 wordt de algemene uitkering uit het gemeentefonds anders verdeeld. Dat wordt ook wel ‘herijking gemeentefonds’ genoemd. Eens in de 10 tot 15 jaar wordt het gemeentefonds tegen het licht gehouden. Een commissie onderzoekt dan of de verdeelmaatstaven voor het fonds nog aansluiten bij de werkelijkheid. Ten tijde van het opstellen van de Kadernota en begroting 2021 was - op basis van de toen beschikbare informatie en berekeningen - de verwachting dat die herijking financieel ongunstig uit zou pakken voor Horst aan de Maas. Hiermee is in de huidige begroting rekening gehouden. De herverdeeleffecten zijn in 2020 opnieuw onderzocht en aangepast. Op basis van de nieuwe inzichten blijkt dat de herijking naar verwachting niet negatief maar zelfs positief uitvalt. Omdat de uitkomsten nog globaal en onzeker zijn, hebben we het negatieve financiële effect in de huidige begroting laten vervallen en het verwachte positieve herverdeeleffect voor 50% meegenomen. 50% van dit positieve effect komt neer op € 7,50 per inwoner in 2023 en € 10,00 per inwoner vanaf 2024.

Ten opzichte van onze huidige begroting betekent dit een voordeel van ongeveer € 0,5 miljoen in 2022 en € 1,8 miljoen in 2023 oplopend naar € 2,2 miljoen in 2025. Dit is in het financieel meerjarenoverzicht in hoofdstuk 3 van deze Kadernota opgenomen. Streven is geen lastendrukverhoging voor burgers en bedrijven In deze Kadernota zijn geen nieuwe aanvullende lastendrukstijgingen opgenomen voor inwoners en bedrijven (ozb, rioolheffing en afvalstoffenheffing), uitgezonderd inflatiecorrectie. Voor de afvalstoffenheffing is de verwachting dat de maatregelen die we bij het opstellen van de afvalbegroting 2021 hebben genomen toereikend zijn om de afvalstoffenheffing de komende periode niet te hoeven laten stijgen. Het huidige rioleringsplan (VGRP) voorziet voor de rioolheffing in 2023 een tariefstijging van € 217 naar € 237. In het najaar 2021 wordt het nieuwe VGRP ter vaststelling aan uw raad voorgelegd. Daarin moet blijken in hoeverre deze geplande stijging noodzakelijk is. In het nieuwe VGRP zoeken we de balans tussen de hoogte van de rioolheffing, adequaat beheer en onderhoud van de riolering en de investeringen voor het nemen van maatregelen voor klimaatadaptatie.

Afmaken lopende projecten voordat we nieuwe starten De gemeenteraadsleden hebben in de werksessie over de Kadernota 2022 aangegeven de voorkeur te geven aan het afmaken van lopende projecten voordat we nieuwe projecten starten. Dit uitgangspunt hebben we meegenomen bij het opstellen van deze (relatief beleidsarme) Kadernota 2022. De nieuwe projecten waarvoor we in deze Kadernota financiële ruimte vragen, zijn vooral projecten die voortkomen uit trajecten die al ingezet zijn. Denk aan de Regiodeal, de invoering van de Omgevingswet, de herorganisatie van toezicht/handhaving en de verankering in de organisatie van de bestrijding van ondermijning. De omslag van nadeel- naar voordeelgemeente die we als Horst aan de Maas met de herijking van de algemene uitkering verwachten, maakt het mogelijk de financiële ruimte te creëren om deze projecten goed af te maken. Specifieke kaders en uitgangspunten voor de meerjarenbegroting 2022 Voor de specifieke kaders en uitgangspunten voor de meerjarenbegroting 2022 verwijzen wij u naar bijlage 2 van deze Kadernota.

3

3. Financieel meerjarenoverzicht Onderstaande tabel geeft het verloop van het meerjarenbegrotingssaldo weer. Bedragen worden in de tabel weergegeven in duizenden euro’s. Onder de tabel worden de in de tabel genoemde bedragen in paragraaf 3.1 t/m 3.4 toegelicht.

Financieel (meerjaren)perspectief + = voordeel; -/- = nadeel; bn = budgettair neutraal

Beleids veld

2022

2023

2024

2025

Meerjarenbegroting 2021-2025 na amendement

46

-654

26

-569

3.1

Besluiten gemeenteraad t/m 6 april 2021

-37

-96

104

84

3.2

Concept 1e bijstelling 2021

293

164

63

63

Saldo meerjarenbegroting na 1e bijstelling 2021

302

-586

193

-422

3.3

Onontkoombare ontwikkelingen Ophalen, opslag en beheer inboedels woninguitruimingen

6.1

-30

-30

-30

-30

Verwijderen van drugsafval

6.2

-100

-100

-100

-100

Ontwikkeling algemene uitkering herverdeeleffecten

8.1

500

1.815

2.306

2.156

672

1.099

2.369

1.604

Saldo meerjarenbegroting na onontkoombare ontwikkelingen

3.4

Overige ontwikkelingen/ambities

1

Omgevingswet

1.2

-350

-200

-150

0

2

Ontwikkelplan cluster Ruimte

1.2

-170

-170

-170

-170

3

Actualisatie IPPC vergunningen

1.2

-165

0

0

0

4

Visie veehouderij: 3 uitvoeringsprogramma's

1.3

-200

-200

-100

-100

5

Externe inhuur voor het waarmaken ambities op het gebied van Tuinbouw

1.4

-100

0

0

0

6

2e tranche Regio Deal en 3e en 4e projectenveloppen Investeringsagenda

1.5

-200

-200

0

0

7

Uitvoeren masterplan wonen

2.1

bn

bn

bn

bn

8

Voortzetten energietaken op huidige niveau

3.3

bn

bn

bn

bn

9

Ontwikkelingen binnen het beleidsveld zorg

4.1

-240

10

10

10

10 Aanpak accute knelpunten in de jeugdzorg

4.1

-200

0

0

0

11 Gunstige ontwikkeling lasten participatie

4.2

96

228

572

810

12 Ontwikkeling niet te realiseren amendement raad Coronaeffecten

4.2

-466

-74

0

0

13 Extra instroom BBZ na einde coronasteunmaatregelen

4.2

-372

-328

-205

-106

14 Stimuleren inschrijving arbeidsmigranten in BRP

4.3

-250

-225

-215

-230

15 Nieuwe wet inburgering

4.4

bn

bn

bn

bn

16 Exploitatiesubsidies America Lèft en inwonersbegroting

4.6

-125

-50

-50

-50

17 Aanvullende investering (ver)nieuwbouw basisscholen Sevenum

5.4

0

0

0

-140

18 Herorganisatie toezicht en handhaving

6.2

0

-148

-296

-494

19 Aanpak ondermijning verankeren in de organisatie

6.2

-150

-200

-200

-200

20 Overige ontwikkelingen en ambities

div.

-32

-46

-115

-307

21 Totaal voordeel kapitaallasten door verschuiven/verminderen van investeringen

div.

588

54

54

53

22 Diverse PM posten

div.

pm

pm

pm

pm

-1.664

-450

1.504

680

Saldo meerjarenbegroting incl. overige ontwikkelingen en ambities

4

3.1 Besluiten gemeenteraad (tot 7 april 2021) Hier zijn de financiële consequenties opgenomen van de raadsbesluiten tot 7 april 2021. Voorbeelden van deze raadsbesluiten zijn de 2e bijstelling 2020, het speelbeheerplan en de decembercirculaire van de algemene uitkering.

3.2 Gevolgen 1e Bijstelling 2021 De 1e bijstelling 2021 kent naast de effecten voor 2021 ook structurele effecten. Met het vaststellen van de 1e bijstelling 2021 worden de structurele effecten verwerkt in de meerjarenbegroting. Voor een toelichting op de wijzigingen verwijzen wij u naar de 1e bijstelling 2021.

3.3 Wettelijk (onontkoombare) ontwikkelingen Ontwikkeling algemene uitkering herverdeeleffecten De ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds wordt in hoofdstuk 2 “De uitgangspunten Kadernota 2022 op hoofdlijnen” toegelicht. Verwijderen van drugsafval en opslag en beheer inboedels woninguitruimingen Dit zijn onontkoombare ontwikkelingen (wettelijke taken) waarvoor we structureel financiële ruimte in de begroting moeten opnemen. Ontwikkelingen meicirculaire; Tijdens het opstellen van de Kadernota 2022 was de uitkomst van de meicirculaire nog niet bekend. De cijfers zijn daarom niet verwerkt in deze Kadernota.

3.4 Overige ontwikkelingen / ambities In het financieel meerjarenoverzicht staan onder 3.4 de gevraagde financiële ruimte voor de overige ontwikkelingen en nieuwe ambities opgesomd. Hieronder wordt de genoemde ontwikkelingen toegelicht. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we u naar bijlage 1 van deze Kadernota “Beleidsmatige ontwikkelingen per programma”. 1. Omgevingswet Op de verwachte invoeringsdatum van de Omgevingswet, 1 juli 2022, hebben we onze dienstverlening op basis van deze wet op orde. Vanaf 2022 bouwen we die basis verder uit. Dat behelst de doorontwikkeling van onze werkwijze om de Omgevingswet goed te laten functioneren zoals die bedoeld is. En dat vraagt meer dan het voldoen aan de verplichte eisen. De tot nu toe beschikbaar gestelde financiële middelen van € 1.400.000 zijn ontoereikend tot eind 2021. Hiervoor is € 160.000 extra budget gevraagd via de eerste bijstelling van de begroting 2021. Voor de periode 2022-2024 reserveren wij in totaal € 700.000 aan aanvullende financiële ruimte. Uit onderzoek van de VNG en binnenlands Bestuur blijkt dat de gemiddelde uitgaven voor de implementatie van de Omgevingswet ca. € 4.000.000 per gemeente is. Voor een uitgebreidere toelichting verwijzen we u naar de toelichting op het beleidsveld “1.2 Ruimte” in bijlage 1 van deze Kadernota.

Over het (financiële) effect van de nieuwe omgevingswet op het stelsel van legesheffing is op dit moment nog heel veel onduidelijk. Hier zullen we bij het opstellen van de legesverordening 2022

5

aandacht aan besteden. 2. Ontwikkelplan cluster ruimte In de afgelopen maanden hebben zich bij het cluster Ruimte diverse ontwikkelingen voorgedaan die tot knelpunten hebben geleid. Het gaat daarbij om een combinatie van werkvoorraad die we niet kunnen sturen (verhoogd aantal aanvragen), (nieuw) werk waar in principe wel op te sturen is (aanvullende ambities van het bestuur, initiatieven van derden) en het niet (tijdig) kunnen invullen van vacatures in combinatie met uitval van medewerkers. De druk is het hoogst binnen het team Omgeving en, in mindere mate, bij het team Openbare Werken. Deze signalen geven aanleiding tot actie. Hiertoe wordt een ontwikkelplan opgesteld. Hieruit blijkt dat er aanvullende middelen nodig om de kwaliteit en bezetting op peil te brengen. Naast de formatie voor het masterplan wonen is er structureel € 340.000 nodig. Dekking is voor 50% aanwezig uit de met het werk samenhangende opbrengsten (leges/grondexploitaties/bijdragen ontwikkelaars). Per saldo wordt bij de Kadernota gevraagd hier vanaf 2022 jaarlijks € 170.000 aan aanvullende financiële ruimte voor beschikbaar te stellen. 3. Actualisatie IPPC vergunningen De actualisatie wordt in RUD verband opgepakt. De planning is gericht op het binnen 3 jaar op orde krijgen van alle vergunningen (voor HadM: 38 stuks) met inzet van eigen medewerkers.

Onze gemeente zal hiervoor (grotendeels) capaciteit moeten inhuren. In totaal kost dat € 235.000. Als wij kiezen voor versnelde afronding (uiterlijk 2022 klaar) is er in 2021 en 2022 resp. €70.000 en €165.000 nodig. 4. Projecten visie veehouderij In juli 2021 wordt de visie veehouderij voor besluitvorming aan de raad voorgelegd. De visie voorziet in drie doelstellingen met drie uitvoeringsprogramma’s. De uitvoeringsprogramma’s zijn “Innovatie van de veehouderij”, “Toekomstbestendige locaties” en “Basis op orde”. Voor deze projecten reserveren we in de periode 2022-2025 in totaal € 600.000 aan financiële ruimte. 5. Externe inhuur voor het waarmaken ambities op het gebied van Tuinbouw Om de ambities op het gebied van tuinbouw waar te maken, is externe ondersteuning nodig. Hiervoor wordt eenmalig een bedrag van € 100.000 in de kadernota opgenomen. Met dit geld kunnen we de tuinbouwsector stimuleren en faciliteren tot het zetten van belangrijke stappen richting een duurzame toekomst. Onderdelen waar extra inzet voor nodig is zijn: de verduurzaming van de glastuinbouw (w.o. alternatieven voor geothermie), het mede opzetten van een brede tuinbouwvisie in samenwerking met de sector, de versterking van de ontwikkeling van de fruitsector en het stimuleren van het bedrijfsleven om samen met de campus op zoek te gaan naar nieuwe (teelt)technieken en verdienmodellen.

Hiermee willen wij onze positie ten aanzien van de tuinbouw behouden en ontwikkelingen in de sector faciliteren zodat de sector toekomstbestendig kan blijven. 6. Regiodeal In onze begroting staan budgetten voor de uitvoering van de Regio Deal en de Investeringsagenda Noord-Limburg. Het centrale doel is de gezondste regio te worden. Hieraan zijn relevante thema’s verbonden die bijdragen aan de brede welvaart voor onze regio en de gemeente. Er is sprake van samenwerking op economisch, ruimtelijk en sociaal domein. De ambities passen bij het collegeprogramma en de prioriteiten die de raad hierin stelt. Een groot deel van het toegekende budget is besteed aan projecten in 2021. In de periode 2022 en 2023 volgen meerdere tranches / projectenenveloppen. Hiervoor wordt in deze Kadernota aanvullende financiële ruimte van in totaal € 400.000 ingezet. Hiermee kan onze gemeente volwaardig

6

partner zijn in de regionale samenwerking en de kansen voor cofinanciering door mede-overheden en andere partners benutten. 7. Uitvoeren Masterplan Wonen Alle partijen in de raad vinden de thema’s bouwen en wonen zeer belangrijk. Het recent vastgestelde Masterplan Wonen 2021-2025 is de beleidsmatige basis voor het vergunnen van 1.000 woningen tot en met 2025. Het doel van het Masterplan is de balans tussen vraag en aanbod op de woningmarkt te herstellen zodat er voor iedereen weer iets te kiezen is. In 2021 wordt het uitvoeringsprogramma bij het Masterplan opgesteld. De insteek is dat de uitvoering budgetneutraal plaatsvindt. 8. Voortzetten energietaken op huidige niveau Verwacht wordt dat we in 2022 vanuit de algemene uitkering een bijdrage van het rijk krijgen van €175.000 voor het voortzetten van de gemeentelijke energietaken. 9. Ontwikkelingen binnen het beleidsveld zorg De hogere bijdrage aan de MGR sociaal domein i.v.m. regionaal contractmanagement en de hogere lasten voor het regionaal borgen van het programma sturing en inkoop en de hogere kosten voor de aanpak van personen met verward gedrag worden vanaf 2023 gecompenseerd door een beperking van de zorgkosten. 10. Aanpak acute knelpunten in de jeugdzorg De jeugdzorg staat momenteel enorm onder druk. De hulpvraag voor jongeren met (complexe) psychische problemen neemt o.a. door corona toe.

Er is een grote werkdruk en de wachttijden dreigen op te lopen. In afwachting van structurele rijksmiddelen die we hiervoor verwachten te krijgen, is in deze kadernota in 2022 een bedrag van € 200.000 opgenomen voor het opvangen van acute knelpunten. Later dit jaar zullen wij de raad informeren over de aanpak van deze acute knelpunten. 11. Gunstige ontwikkeling lasten participatie In de huidige begroting zijn we uitgegaan van een geleidelijke stijging van de uitkeringslasten ultimo 2022 naar +25% ten opzichte van 1 januari 2020. Vervolgens was de verwachting dat de situatie weer geleidelijk zou stabiliseren. Op basis van de werkelijke stijging in 2020 hebben we de verwachtingen bijgesteld. Dit leidt uiteindelijk in 2025 tot een voordeel van € 0,8 miljoen. 12. Ontwikkeling niet te realiseren amendement raad coronaeffecten In de door het college van B&W aan de raad voorgestelde (meerjaren)begroting 2021 was in de jaren 2022 en 2023 respectievelijk een bedrag van € 966.000 en € 324.000 opgenomen voor de financiële dekking van coronaeffecten De raad heeft deze bedragen met een amendement teruggebracht naar € 500.000 en € 250.000. We hebben in de Kadernota de te verwachten nadelige coronaeffecten geactualiseerd (zie ook ontwikkeling 11 en 13) zodat deze post verwijderd kan worden. 13.

Extra instroom BBZ na einde coronasteunmaatregelen De Tozo-regeling wordt waarschijnlijk verlengd voor de periode 1 juli t/m 1 oktober 2021 (Tozo 5). We verwachten na afloop van deze regeling, vanaf 1 oktober, een extra piek in de instroom naar de BBZ levensonderhoud. De extra lasten hiervoor zijn in 2022 naar verwachting € 372.000 en lopen in 2025 af tot € 106.000. 14. Stimuleren inschrijven arbeidsmigranten in BRP Het stimuleren van de inschrijving van arbeidsmigranten in het BRP heeft een financieel negatief effect op de inkomsten toeristenbelasting en leidt tot hogere uitvoeringskosten (meer capaciteit nodig) 7

bij het team Burgerzaken. Registratie in het BRP heeft echter een positief financieel effect op de algemene uitkering vanuit gemeentefonds. Samen met de extra kosten voor de inzet van een programmamanager Arbeidsmigranten en het organiseren van de werkgeversdienstverlening houden we voor het stimuleren van de inschrijving van arbeidsmigranten in de begroting jaarlijks per saldo rekening met ongeveer € 230.000. 15. Nieuwe wet inburgering Met ingang van 1 januari 2022 worden gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de nieuwe Wet Inburgering De extra lasten worden geraamd op € 400.000 per jaar, maar is uiteindelijk afhankelijk van het aantal inburgeraars dat een inburgeringsvoorziening aangeboden moet krijgen. De kosten die hiermee gemoeid zijn worden gecompenseerd door de extra baten SPUK. Het is echter nog onduidelijk of de kosten volledig gecompenseerd worden door de SPUK. 16. Exploitatiesubsidies America Lèft en inwonersbegroting Samen met de werkgroep America Lèft wordt onderzocht hoe we de zorg op een andere manier kunnen organiseren in het dorp America. De jaarlijkse investering hiervoor bedraagt € 50.000. We verwachten dat dit vanaf 2023 een besparing van € 50.000 voor de zorgkosten oplevert. Dit voordeel is financieel verwerkt in de ambitie van het beleidsveld 4.1 Zorg. Gemeenschapsinitiatieven komen tot volwassenheid.

Om dit proces te versterken is in deze kadernota in 2022 éénmalig € 75.000 opgenomen. 17. Aanvullende investering (ver)nieuwbouw basisscholen Sevenum In het Uitvoeringsprogramma 2020-2024 van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) is voorzien in de samenvoeging van de 3 basisscholen in Sevenum. Daarvoor is al € 5 miljoen in de huidige begroting opgenomen. Op basis van de leerlingenaantallen en de bij het IHP vastgestelde normvergoeding per m² Bruto Vloeroppervlak is voor de stichtingskosten een aanvullende investering van € 4 miljoen noodzakelijk (prijspeil 2020, 40 jaar 1%, € 140.000 kapitaallasten). Uitgegaan is van vernieuwbouw op de locatie Den Eigen waarbij er sprake is van één schoolgebouw. Daarnaast is een extra bedrag nodig voor de bijkomende kosten voor de (ver)nieuwbouw van deze basisscholen. Te denken valt aan o.a. tijdelijke huisvesting, bouwrijp maken, verkeersmaatregelen en groeninpassing. Ter indicatie: bij de nieuwbouw van basisschool de Weisterbeek bedragen de door de raad geaccordeerde bijkomende kosten ca. 30% van het totale budget. Bij de planuitwerking, startend in 2022, kan een gericht inzicht in de meerkosten worden gegeven. Voor deze extra kosten is in deze kadernota geen aanvullende financiële ruimte opgenomen. 18.

Herorganisatie toezicht en handhaving In het najaar van 2021 wordt een analyse gemaakt van het beleid en uitvoering van toezicht en handhaving. We verwachten dat de budgetten die nu voor toezicht en handhaving beschikbaar zijn, fors ontoereikend zijn. De exacte financiële impact van het op niveau brengen van toezicht en handhaving is nog niet exact aan te geven. Deze is pas duidelijk in het najaar van 2021 als de analyse is afgerond en er keuzes gemaakt zijn over welk toezicht en handhavingsbeleid we willen gaan voeren. Wel is het wenselijk hiervoor al financiële ruimte te reserveren. Een eerst inschatting is dat op termijn ongeveer 10 fte nodig zijn, aanvullend aan de huidige beschikbare capaciteit. Dat is exclusief het effect van de ontmanteling van de GR-Handhaving Venray. Voor de herorganisatie betekent dit oplopend in 2023 3 fte, in 2024 6 fte en in 2025 10 fte. Omdat er nog geen concrete plannen aan ten grondslag liggen, reserveren we bij de Kadernota financiële ruimte voor 50% van deze extra fte. Dit is een bedrag van ongeveer € 150.000 in 2023 dat oploopt tot € 500.000 in 2025.

8

19. Aanpak ondermijning verankeren in de organisatie Om de aanpak van ondermijning in onze organisatie te verankeren is het nodig de tijdelijke aanstellingen op het gebied van sociale veiligheid om te zetten in vaste aanstellingen en de formatie voor de wet BIBOB en juridische opvolging uit te breiden. De totale vraag is 2,5 fte oftewel € 240.000 waarvan € 40.000 al structureel in de begroting is opgenomen. Structureel wordt in deze Kadernota € 200.000 extra financiële ruimte gereserveerd voor de aanpak van ondermijning. Voor het jaar 2022 verwachten we dat € 50.000 van deze lasten bij de Regiodeal kunnen worden ingebracht. 20. Overige ontwikkelingen en ambities Hieronder zijn een aantal ontwikkelingen/ ambities opgenomen. Zoals het uitvoeren van het woonwagenbeleid (incl. werkbudget), aanvullende investering Horst-West (€ 800.000), wegenbeheerplan, piekperiode vernieuwing reisdocumenten en de veiligheidsregio. Voor een toelichting hierop verwijzen wij u naar de toelichting op beleidsveld 2.1, 2.3, 4,7 en 6.1 in bijlage 1 van deze Kadernota. 21. Verschuiven/verminderen van investeringen In de (meerjaren)begroting 2021 staan voor het jaar 2021 voor ruim € 21 miljoen aan investeringen. Op basis van de huidige stand van zaken is de afronding van een aantal van deze investeringen verschoven naar 2022.

Het gaat om de investeringen in zwembad en sporthal de Berkel, Sporthal Meterik en de Smetenhof. Daarnaast kan de begrote investeringsruimte voor het centrum van Horst (herontwikkeling zuid) voor 2021 met € 1 miljoen worden verminderd. Omdat het zwembad en sporthal de Berkel niet naar Afslag10 gaan, is een aantal investeringen niet meer nodig. Dit leidt tot lagere kapitaallasten, vooral in 2022. Een totaaloverzicht van alle investeringen in de periode 2021 -2025 is opgenomen in bijlage 3 van deze Kadernota. 22. Diverse PM posten Er zijn ook nog een aantal ontwikkelingen en ambities waarvan de financiële consequenties momenteel nog moeilijk zijn in te schatten maar waarvan we weten dat ze komen. Deze ontwikkelingen hebben we in de Kadernota op PM gezet en zitten dus niet in de genoemde saldi verwerkt. De belangrijkste ontwikkelingen die op PM staan zijn: • • • • • •

Ontwikkelingen meicirculaire; Noodzakelijke extra maatregelen in het openbaar groen ter voorkoming van hittestress; Actualisatie van het wegenbeheerplan; Nieuwe Verbreed gemeentelijk rioleringsplan (VGRP); Bijkomende kosten investering (ver)nieuwbouw basisscholen Sevenum; Ontmanteling van de GR Handhaving met Venray.

4. Bijlagen 1. Beleidsmatige ontwikkelingen per programma; 2. Uitgangspunten voor de (meerjaren)begroting 2022-2025; 3. Overzicht investeringen 2021-2025.

9