02a rv Wegbeheerplan

Raadsvoorstel stuknummer: 23.0005527

Raadsvoorstel onderwerp

RV Wegbeheerplan 2024-2027

datum raad

6 februari 2024

portefeuillehouder

bladnummer 2024.003

clustermanager

agendapunt

behandeld door

2

T. Kuipers

Voorstel 1. Het Wegbeheerplan 2024-2027 vast te stellen; 2. Vanaf 2024 de jaarlijkse storting in de voorziening Wegen te verhogen van € 1.365.000,- naar € 1.935.000,-. Aanleiding In Horst aan de Maas werken we aan een fijne en veilige leefomgeving. Veilige wegen dragen hieraan bij. Het wegennet binnen een gemeente vormt een belangrijk onderdeel in het totaal van eigendommen en vertegenwoordigt een kapitaalbezit van vele miljoenen euro’s. De veiligheid, functionaliteit en de uitstraling van de openbare ruimte zijn van grote invloed op het leefgenot van de burger en de aantrekkelijkheid van de gemeente Horst aan de Maas voor haar bezoekers. Een goed en verantwoord beheer van de verhardingen in deze openbare ruimte is daarom belangrijk. Wanneer er schade ontstaat door slecht onderhoud van het wegennet kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld. Om te komen tot een planmatig beheer en onderhoud is een Wegbeheerplan voor alle verhardingen opgesteld waarin de actuele onderhoudstoestand in beeld is gebracht en waarin inzichtelijk gemaakt is wat de benodigde kosten zijn voor het beheer en onderhoud voor de periode 2024-2027. Dit plan vervangt het aflopende wegbeheerplan 2020-2023. Beoogd resultaat De kwaliteit, veiligheid en de uitstraling van de openbare ruimte bepalen mede het leefgenot van de burger en de aantrekkelijkheid van de gemeente voor bezoekers.

Het Wegbeheerplan is gericht op het in beeld brengen van de huidige kwaliteit en de situatie van de verharde wegen in de gemeente Horst aan de Maas. Daarnaast is het doel inzicht te geven in de benodigde budgetten voor het onderhouden van de wegen op veilig en functioneel niveau en het in beeld brengen van de financiële gevolgen op korte en middellange termijn (tot en met 2027). Argumenten 1.1 De gemeente heeft op grond van de Wegenwet een zorgplicht en is als eigenaar van de wegen verantwoordelijk voor een goed beheer en onderhoud. De gemeente Horst aan de Maas is eigenaar van en daarmee verantwoordelijk voor de openbare ruimte in haar gebied. Om de verhardingen goed en veilig te laten gebruiken door de burger(s) is het een zorgplicht van de gemeente Horst aan de Maas om de verhardingen goed en verantwoord te beheren (zie Wegenwet artikel 16).

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 2 van 4

vervolg raadsvoorstel

Het is daarom een taak van de gemeente Horst aan de Maas om tijdig onderhoud uit te voeren en zo te zorgen voor een bereikbaar, veilig en duurzaam wegennet. Bij de opstelling van het Wegbeheerplan wordt de door het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond- Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek, kortweg CROW opgestelde systematiek gevolgd. Deze systematiek wordt landelijk gehanteerd voor het wegbeheer. Het voor u liggende Wegbeheerplan 2024-2027 beschrijft niet alleen de huidige situatie (arealen, kosten en kwaliteit), maar blikt ook terug op de resultaten van het gevoerde beleid in de afgelopen 4 jaar. Dit plan vervangt het aflopende Wegbeheerplan Horst aan de Maas 2020 - 2023 dat in 2019 is vastgesteld. 1.2 Duurzaam en circulair beheer betekent een toekomstbestendig wegenareaal. Er zijn diverse duurzaamheidsmaatregelen in het wegbeheerplan 2024-2027 opgenomen zoals: 1. De levensduur van verhardingen wordt door o.a. hergebruik waar mogelijk verlengd; 2. De negatieve gevolgen van klimaatveranderingen worden bestreden o.a. kritisch te kijken naar de inrichting en het onderhoud van de verhardingen; 3. Er wordt “werk met werk” gemaakt m.b.t. afkoppelen regenwater van onze verhardingen; 4. We verlagen de bermen langs de wegen. Dit heeft een dubbel positief effect: afstroming regenwater en verhoging van biodiversiteit.

Voor een uitgebreide toelichting op de duurzaamheids- en circulaire maatregelen verwijzen wij u naar hoofdstuk 6 van het wegenbeheerplan. 2.1 De huidige jaarlijkse storting van € 1.365.000,- in de voorziening wegen is niet toereikend om een het reguliere planmatige onderhoud van de wegen te kunnen uitvoeren. Er is een onderhoudsplanning opgesteld op basis van technische urgentie. De hieruit voorvloeiende financiële middelen zijn nodig voor het planmatig onderhoud aan de wegen. De planning in het beheerpakket wordt opgesteld conform de in CROW publicatie 147 voorgeschreven richtlijnen en waarschuwingsgrenzen. Hierbij worden maatregelen gepland die aan de ondergrens van rationeel wegbeheer zitten wat gelijk staat aan het kwaliteitsniveau Basis. De totale onderhoudskosten komen hiermee uit op een totaalbedrag van € 6.940.000,- voor de periode 2024-2027. In hoofdstuk 7 van het Wegbeheerplan wordt dit uitvoerig toegelicht. Dit betekent dat er in de periode 2024-2027 een gemiddeld bedrag van ca. € 1.735.000,- per jaar benodigd is voor onderhoud op basis van technische urgentie. Dat is aanzienlijk hoger ten opzichte van de periode 2020-2023 waar het benodigde budget € 1.365.000,- bedroeg. Er is meer geld nodig om aan de gestelde eisen en gemeentelijke ambities te blijven voldoen.

Met name areaaluitbreiding, stijgende loonkosten en de flinke prijsstijgingen van materialen liggen ten grondslag aan de hogere kosten. In het door de raad in 2019 vastgestelde Wegbeheerplan 2020 -2023 is in de doorkijk van 2024 en verder reeds aangegeven dat de jaarlijkse storting van € 1.365.000,- in de periode 2020 – 2023 vanaf 2024 niet meer toereikend zou zijn. De verwachting destijds was dat deze vanaf 2024 richting de € 2,2 mln. zou gaan. Deze verhoging blijkt nu niet helemaal nodig te zijn. 2.2 Door nieuwbouwplannen is er extra herstel/onderhoud noodzakelijk aan bestaande aansluitende wegen. Door de jaren heen worden er nieuwe straten en wijken gebouwd of vinden er herinrichtingen plaats. Deze nieuwe en vernieuwde straten en/of wijken dienen op de juiste manier ontsloten en aangesloten te worden op het bestaande wegennet. Vanuit de projecten wordt er geïnvesteerd in de nieuwe openbare ruimte en verhardingen, maar de ervaring leert dat er hierdoor ook werkzaamheden aan bestaande aansluitingswegen op de wegen in het

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 3 van 4

vervolg raadsvoorstel

nieuwbouwplan noodzakelijk zijn. Denk hierbij aan noodzakelijke herstelwerkzaamheden door bouwverkeer en kleine weg/trottoir-aanpassingen. In dit wegbeheerplan is voor de eerste keer dekking opgenomen voor deze kosten die veroorzaakt worden door activiteiten die voortvloeien uit de grondexploitatie. Vanuit de ervaringen in voorgaande jaren schatten wij deze kosten op een jaarlijks bedrag van € 200.000,-. Voor de lopende grondexploitaties is met deze kosten nog geen rekening gehouden en vinden wij het wenselijk deze te bekostigen uit het wegbeheerplan. Hiertoe stellen wij voor de komende 4 jaar jaarlijks de storting in de voorziening wegen met € 200.000 extra te verhogen. Bij nieuwe grondexploitaties zullen de extra kosten aan bestaande wegen die veroorzaakt worden door activiteiten die voortvloeien uit de grondexploitatie, in de grondexploitatie als kostenpost worden meegenomen. Dit geeft een beter integraal beeld van de kosten van de grondexploitatie. Over 4 jaar als we weer een nieuw Wegbeheerplan gaan maken, moet dat ertoe leiden dat het extra budget van € 200.000 dat hiervoor nu jaarlijks aan de onderhoudsvoorziening wordt toegevoegd, verminderd kan worden. Kanttekeningen 1.1 Er is gekozen voor onderhoudsniveau basis en er zijn geen verdere onderhoudsniveau’s / scenario’s uitgewerkt.

De maatregelen die uit de onderhoudsplanning komen zitten aan de ondergrens van rationeel wegbeheer. Het gemiddelde bedrag van ca. € 1.735.000,- per jaar is dus nodig om het wegennet te kunnen onderhouden en zodoende functioneel en veilig te houden. Het niet uitvoeren van voldoende en juist onderhoud leidt tot vergroting van schades aan de verharding. Hierdoor neemt de kans dat weggebruikers hiervan schade ondervinden c.q. letsel oplopen, toe. Voor deze schade c.q. dit letsel kan de gemeente Horst aan de Maas aansprakelijk worden gesteld. 1.2 Bedragen zijn conform het actuele prijspeil, het is daarbij onzeker hoe hard de prijzen de komende jaren gaan stijgen. De inflatie en de daarmee samenhangende stijging van de bouwkosten in de afgelopen periode, zijn van grote invloed op de benodigde beheer- en onderhoudsbudgetten. Naast areaalvergroting is dit een belangrijke factor in het benodigde bedrag. De bedragen zoals ze nu zijn opgenomen in het plan zijn conform het actuele prijspeil (voorjaar 2023). De indexeringen van budgetten voor de komende jaren is nog niet meegenomen in dit beheerplan. Eventuele indexering van deze bedragen vindt afzonderlijk in een later stadium plaats, afhankelijk van actuele prijsontwikkeling. Financiële consequenties In paragraaf 7.4 worden de financiële consequentie van dit wegenbeheerplan toegelicht. Concreet betekent dit het volgende:

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50

Pag. 4 van 4

vervolg raadsvoorstel

De verwachte kosten voor het reguliere en planmatige onderhoud en de aansluiting op de nieuwbouw van jaarlijks € 1.935.000,- worden uit de voorziening Wegen bekostigt. Hiervoor wordt de jaarlijkse storting in de voorziening Wegen vanaf 2024 verhoogt van € 1.365.000,- naar € 1.935.000,-. Zie voorstel 2. Met deze verhoging is in de huidige meerjaren(begroting) geen rekening gehouden en deze gaat ten laste van het begrotingssaldo. De financiële ruimte voor de jaarlijkse rehabilitatiekosten van € 3.000.000,- in 2024 en € 4.000.000,- structureel vanaf 2025 is reeds in de meerjarenbegroting opgenomen. Vervolgtraject / communicatie N.v.t.

Burgemeester en wethouders van Horst aan de Maas,

De burgemeester, {HAND1}

De secretaris, {HAND}

drs. R.F.I. Palmen

mr. L.M.C. Beckers

Bijlagen Wegbeheerplan 2024-2027

Bezoekadres: Wilhelminaplein 6, Horst

Postbus 6005 / 5960 AA Horst

T 077 – 477 97 77

F 077 – 477 97 50