02A CONCEPT VTH BELEID HADM 2023-2026 HOOFDLIJNEN DV20221121

CONCEPT VTH-BELEID 2023 – 2026 OMGEVINGS- EN KLANTGERICHT VERGUNNEN: VOORSPELBAAR TOEZICHT EN HANDHAVING

Voorwoord Geachte lezer, Voor u ligt het VTH-beleid (vergunningen, toezicht en handhaving) 2023 - 2026 van de gemeente Horst aan de Maas. Met dit beleid wordt aangesloten op de ambities en uitdagingen van de gemeente Horst aan de Maas, de huidige wet- en regelgeving en de praktijk op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het voorwoord van het Hoofdlijnenakkoord 2022 – 2026 beschrijft voor welke uitdagingen we staan en wat dit van ons allen vraagt. In iets aangepaste vorm herhalen we onze woorden: “In Horst aan de Maas staan we voor grote maatschappelijke uitdagingen. Bijvoorbeeld op het gebied van klimaat en duurzaamheid, ondernemen en de arbeidsmarkt, gezondheid en demografie. Onze samenleving verandert hoe dan ook. Het is aan ons allemaal om richting te geven aan die veranderingen. We luisteren goed naar onze inwoners, zijn koersvast, durven scherpe keuzes te maken en leggen deze ook uit. Wij zijn ons ervan bewust dat we niet iedereen tevreden kunnen stellen. We kiezen voor wat ons verbindt en ons verder brengt. Ambitie en nuchterheid gaan hierin samen. Zo blijft Horst aan de Maas een fantastische gemeente om te wonen, te werken, te ondernemen en te recreëren. Meer dan ooit tevoren streven we naar balans. Schaalvergroting kan, mits het een verantwoorde keuze is in het licht van andere opgaven.

Economische ontwikkelingen moeten in balans zijn en wegen we af tegen alle aspecten waarop die ontwikkeling van invloed zijn. Dit vraagt om een samenwerkende manier van denken en doen. Gemeenteraad, College van B&W, ambtelijke organisatie en de gemeenschap: open en met vertrouwen in elkaar! Daar moeten we aan werken”. Voor de uitvoering is het credo dat we omgevings- en klantgericht vergunnen en voorspelbaar toezicht houden en handhaven. Belangrijk uitgangspunten hierbij zijn transparante besluitvorming, heldere kaders en het dienstverlenend, transparant, effectief en efficiënt inzetten van de beschikbare middelen. Hiermee geven wij tevens richting aan een goede invulling van de VTH-kwaliteitscriteria. De kwaliteitscriteria – die 2 december 2016 bestuurlijk zijn vastgesteld in de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Horst aan de Maas – gaan over vakmanschap (kritieke massa), transparantie en bestuurlijke vastlegging (procescriteria) en de minimale ondergrens binnen werkprocessen (inhoudelijke eisen en prioriteitstelling). Het voorliggende VTH-beleid bestaat uit twee onderdelen. Het eerste deel (A) geeft weer wat de hoofdlijnen voor de gemeente zijn. Daarin leest u wat de visie, uitgangspunten, doelen, prioriteiten en strategieën zijn op het gebied van VTH.

Het tweede deel (B) is een bijlagenboek waarin de onderwerpen uit het eerste deel gedetailleerd zijn uitgewerkt. Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Horst aan de Maas

CONCEPT VTH-BELEID 2023 – 2026 DEEL A HOOFDLIJNEN OMGEVINGS- EN KLANTGERICHT VERGUNNEN: VOORSPELBAAR TOEZICHT EN HANDHAVING

3

INHOUD DEEL A

4.

RISICOANALYSE EN PRIORITERING .................................................. 10

1.

ALGEMEEN ............................................................................................... 5

5.

STRATEGIEЁN EN WERKWIJZE .......................................................... 12

2.

ONTWIKKELINGEN .................................................................................. 6

6.

BORGING EN UITVOERING .................................................................. 13

3.

MISSIE, VISIE EN DOESTELLINGEN ...................................................... 8

7.

MONITORING EN EVALUATIE .............................................................. 14

1.

ALGEMEEN

INLEIDING Voor u ligt het vergunningen-, toezicht- en handhavingsbeleid 2023-2026 (VTH-beleid) van de gemeente Horst aan de Maas. Dit VTH-beleid schetst het kader waarbinnen wij uitvoering geven aan de vergunning-, toezicht- en handhavingstaken op het gebied van de fysieke leefomgeving (Omgevingswet (Wabo, APV en bijzondere wetten). Vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn instrumenten om bredere doelstellingen en ambities benoemd in het hoofdlijnenakkoord 2022 – 2026 in het fysieke domein te realiseren. Het VTH-beleid geeft weer hoe wij een eenduidige werkwijze en een integrale afweging van de inzet van beschikbare middelen willen realiseren. Het VTH-beleid biedt verder de belangrijkste basis voor het jaarlijks opstellen van het uitvoeringsprogramma voor VTH. Hierin worden de concrete werkzaamheden en prioriteiten vastgelegd. In het VTH-jaarverslag wordt aangegeven of de beoogde doelstellingen zijn behaald. Belangrijk om te beseffen is dat er, vanwege de ontwikkelingen op het gebied van het Omgevingsrecht, zoals de verwachte inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb), de woningopgave en de klimaatdoelstellingen, de komende jaren veel in de werkwijze van de VTH-taken verandert. Dit beleid is de momentopname in 2022 en in deze beleidsperiode zal er veel wijzigen.

Om deze reden is dit VTH-beleid een dynamisch document dat wij tussentijds kunnen aanpassen als de veranderende wet- en regelgeving hierom vraagt. WAAROM EEN VTH-BELEID? Vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn voor de overheid, inwoners en bedrijven als initiatiefnemers belangrijke instrumenten. Initiatiefnemers willen graag hun initiatieven en ideeën kunnen realiseren, terwijl omwonenden en andere belanghebbenden willen dat hun belangen worden beschermd. Ook de belangen van natuur, biodiversiteit en klimaat en de belangen van toekomstige generaties verdienen bescherming. De wet VTH (als deel van de Wabo, via de invoeringswet Omgevingswet onder de Omgevingswet gebracht) schrijft voor dat het college beleid opstelt voor de kwaliteit van de uitvoering van VTH-taken. Met dit VTH-beleid geven wij invulling aan deze wettelijke verplichting.

In dit VTH-beleid zijn we transparant over wat we doen, waarom we het doen, welke keuzes we maken bij het uitvoeren van onze VTH-taken en hoe we dit hebben georganiseerd. Dit VTH-beleid ziet op de wettelijke taken die een relatie hebben met de fysieke leefomgeving voor zover hier een vergunningen-, toezicht- en/of handhavingscomponent aan vastzit. Voor de volledige uiteenzetting van de reikwijdte, het wettelijk en bestuurlijk kader verwijzen wij naar bijlagen 1, 2 en 3 van deel B (bijlagenbundel). VTH-CYCLUS Het VTH-beleid doorloopt de ‘Big Eight’ cyclus. Die cyclus wordt ook doorlopen in dit document. We kijken terug, stellen de kaders, bepalen de prioriteiten op basis van de risico’s, vervolgens wordt dit vertaald naar jaarlijkse uitvoeringsplannen. Daarna volgt jaarlijks de evaluatie en verantwoording in het jaarverslag wat input is voor het nieuwe uitvoeringsplan. Met het interbestuurlijk toezicht houdt de provincie toezicht op de gemeenten over hoe de VTH-taken worden uitgevoerd. Het VTH-beleid, het uitvoeringsplan en het jaarverslag zijn hierin belangrijke instrumenten voor de provincie om het toezicht te kunnen uitvoeren. LEESWIJZER Dit VTH-beleid bestaat uit twee onderdelen.

Het deel A dat nu voor u ligt geeft op hoofdlijnen aan wat voor de gemeente de visie, uitgangspunten, doelen, prioriteiten en strategieën zijn op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Het tweede deel B is een bijlagenbundel. Hierin worden de onderwerpen uit dit eerste deel gedetailleerd uitgewerkt. In dit hoofdstuk blikken we allereerst terug op de verbeterpunten van de afgelopen beleidsperiode. Daarna kijken we vooruit en beschrijven we welke juridische, maatschappelijke en organisatorische ontwikkelingen van invloed zijn op de VTHwerkzaamheden.

Door vooraf doelen te bepalen en prioriteiten vast te leggen, willen we invulling geven aan de VTH-taken. Ook bestaat daarnaast de wens om vanuit doelen met prioriteiten invulling te geven aan de VTH-taken, het om kunnen gaan met verzoeken uit de samenleving en een verschuiving te realiseren van reactief handhaven naar actief handhaven (bv actief communiceren in de media over regels).

5

2.

ONTWIKKELINGEN

TERUGBLIK

INTERBESTUURLIJK TOEZICHT Het vorige VTH-beleid liep in 2020 ten einde. Op basis van interne en externe beoordelingen, waaronder het Interbestuurlijk Toezicht door de provincie bevatte dit beleid nog niet alle noodzakelijke en wenselijke onderdelen. Het samenvattend Inter Bestuurlijk Toezicht (IBT)-eindoordeel omgevingsrecht over het jaar 2020-2021 laat zien dat aan de gemeente Horst aan de Maas op het onderdeel Wabo een “matige” taakbehartiging en op het onderdeel Wro “onvoldoende” taakbehartiging is toegekend. Als verbeterpunt geeft het IBT samengevat aan dat de beleidscyclus niet goed gevolgd is en een kwaliteitsslag behaald kan worden in de beleidscyclus en daaraan verbonden structuren, documenten en rapportages. Deze aanbevelingen zijn in 2021 en 2022 opgepakt en krijgen verder vorm door uitbreiding van de capaciteit in uitvoering, beleid en ondersteuning, in dit VTH-beleid, de risicoanalyse waaruit prioritering volgt, de vertaling naar jaarlijkse uitvoeringsplannen en periodieke monitoring op de uitvoering. De verwachting is dat de beleidscyclus hiermee een nieuwe impuls krijgt en dan actief (bij)gestuurd kan worden op risico's, doelstellingen, kwaliteit en kwantiteit binnen de gegeven capaciteit.

VERGUNNINGEN In 2021 en 2022 is binnen team Omgeving, mede ter voorbereiding op de komst van de Omgevingswet, ingezet op het verbeteren van de werkprocessen van vergunningverlening. Zo is er een centrale ingang gekomen voor een snelle triage van vergunningaanvragen en zijn twee omgevingsregisseurs aangesteld voor de begeleiding van complexe vergunningaanvragen. TOEZICHT EN HANDHAVING In 2021 is de gemeenschappelijke regeling met Venray op toezicht en handhaving ontbonden waarbij hij gefaseerd wordt afgebouwd. Tot en met 2024 worden er steeds minder uren afgenomen bij Venray en wordt er een eigen team toezicht en handhaving binnen de gemeente Horst aan de Maas opgericht. Doel van het terughalen van de taken is om de organisatie en aansturing van toezicht en handhaving te vereenvoudigen, gegeven het feit dat er ook in regionaal verband al een samenwerkingsvorm is (de RUD NL). In 2022 is het team APV-vergunningen, Toezicht en Handhaving opgericht en is de capaciteit uitgebreid met administratieve ondersteuning, 1 BOA, milieutoezichthouders, juristen, een beleidsmedewerker en bouwtoezichthouders.

VOORUITBLIK

INTEGRAAL VTH-BELEID Integraal VTH-beleid vindt plaats binnen bestuurlijk vastgelegde kaders (o.a. wetgeving) in de fysieke leefomgeving en in dat kader gemeentelijk vastgestelde beleidsplannen (b.v. gezondheidsbeleid). In dit VTH-beleid komen op verschillende thema’s, deze onderwerpen samen. Denk hierbij aan thema’s als milieu, bouwen, veiligheid, gezondheid en energie. Overall en zwaarwegend geldt voor het VTH-beleid de Wet VTH en de daarvan afgeleide Verordening Kwaliteit VTH. DE OMGEVINGSWET EN WET KWALITEITSBORGING VOOR HET BOUWEN De inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen vragen de meeste aandacht. Deze twee wetten stellen de gemeente tot uitdagingen op het gebied van processen, een andere manier van werken en financiën. Te denken valt aan het wegvallen van de bouwkundige toetsing, verschuiving werkzaamheden naar het voortraject en participatie. Onder de Omgevingswet verhuist een aantal regels van het Rijk naar gemeenten. Dit is de zogenaamde bruidsschat. Deze bruidsschat omvat voornamelijk regels over bouwwerken, open erven en terreinen en regels over milieubelastende activiteiten (bv bodemsaneringen). De impact van deze overheveling van taken is op het moment van schrijven van deze notitie nog niet inzichtelijk.

Aannemelijk is dat de bruidsschat consequenties zal hebben op het taakveld en de capaciteit van toezicht en handhaving. GEZONDHEIDSBELEID Gezondheidsbeleid is al een gemeentelijke taak, maar wordt met de komst van de Omgevingswet belangrijker. De Omgevingswet heeft onder andere als doel om de gezondheid van inwoners explicieter mee te wegen bij besluiten over de inrichting van de fysieke leefomgeving. De vraag is nog hoe dat precies gedaan moet worden. Dit VTHbeleid ziet op de wettelijke taken die een relatie hebben met de fysieke leefomgeving voor zover hieraan een vergunningen, toezicht of handhaving taak aan is verbonden. VEILIGHEID Ook dient de gemeenteraad een Integraal Veiligheidsplan (IVP) op te stellen waarin de doelen op het terrein van veiligheid worden vastgelegd. Het IVP is hiermee een basis voor de operationele inzet op lokale veiligheidsprioriteiten door gemeente, politie en

6

andere organisaties. De gemeenteraad van Horst aan de Maas heeft het IVP voor 2020 – 2023 op 21 januari 2020 vastgesteld. MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELINGEN Door een reeks ingrijpende maatschappelijke ontwikkelingen zoals energietransitie/ klimaatbeleid, klimaatadaptatie, circulaire grondstoffen en de stikstofproblematiek worden de VTH-werkzaamheden complexer en daarmee ook belangrijker. Daarnaast ligt er een grote woningopgave. Door deze ontwikkelingen staat de gemeente voor allerlei organisatorische en financiële vraagstukken. Dit heeft invloed op de manier van (samen)werken op het gebied van VTH. Wij zijn ons hiervan bewust en proberen hier met dit VTH-beleid op in te spelen. ORGANISATORISCHE ONTWIKKELINGEN Zowel in de politiek als in de samenleving is het besef doorgedrongen dat een er flink tandje moet worden bijgezet op het gebied van toezicht en handhaving in Horst aan de Maas. Dit kwam o.a. tot uitdrukking in gesprekken over maatschappelijke thema’s zoals veiligheid, intensieve veehouderij en huisvesting arbeidsmigranten. Daarom is er in (aanloop naar) 2021 gestart met knelpuntenanalyse waaraan vervolgens acties zijn gekoppeld op diverse onderdelen met het doel de organisatie van vergunningen, toezicht en handhaving robuuster te maken voor de toekomst.

De uitkomsten van deze analyse zijn eerder uitgewerkt in het ‘Jaarverslag 2021, Vergunningen, Toezicht en Handhaving’, vastgesteld d.d. 19 juli 2022. AUTOMATISERING: SQUIT20/20 EN RX -MISSION Squit20/20 is een zaaksysteem dat wordt gebruikt voor o.a. het beheren van de werkvoorraad en het vastleggen van inspectiegegevens. Ook het inrichtingenbestand is in Squit verwerkt. Squit20/20 is het zaaksysteem waar vanaf het eerste kwartaal van 2022 in Horst aan de Maas mee gewerkt wordt. Dit zaaksysteem gaat over in RXMission, een gezamenlijke uniforme VTH-applicatie voor alle RUD LN ketenpartners. Dit zal onder andere de integrale aanpak van zaken en onderlinge informatie-uitwisseling ten goede komen.

In onze regio is deze samenwerking georganiseerd via de ‘Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUD LN), ook wel aangeduid als Omgevingsdienst Limburg-Noord. In 2021 is landelijk geconstateerd op basis diverse analyses dat de milieuzorg door in geheel Nederland tekortschiet en dat het stelsel van omgevingsdiensten aanzienlijk versterkt dient te worden. Dit geldt des te meer voor de Omgevingsdienst Limburg-Noord. Mede door het gekozen netwerkkarakter is de huidige samenwerking te vrijblijvend met negatieve gevolgen voor de milieuzorg in de regio. Door het Algemeen Bestuur van de omgevingsdienst is op 7 juli 2022 een plan van aanpak ter verbetering vastgesteld. De gemeente Horst aan de Maas stuurt op een ambitieuze en voortvarende implementatie van dit plan van aanpak. De gevolgen hiervan zullen in 2023 duidelijk worden. Uitvoering / VTH

o.g.v. Wabo (milieu en ruimtelijke ordening)

o.g.v. APV en bijzondere wetten

Basistaken Thuis taken Vergunningen Gemeente Gemeente (adviestaak RUD NL)

Overige taken Gemeente

Toezicht

RUD NL

Gemeente (GR Gemeente (GR Venray/ Venray/ Veiligheidsregio) Veiligheidsregio)

Handhaving

Gemeente (GR Venray)

Gemeente (GR Venray)

Gemeente (GR Venray)

Schematische weergave uitvoering VTH 2022

Bovengenoemde ontwikkelingen hebben invloed op de doelstellingen die wij de komende periode stellen. In hoofdstuk 3 gaan wij hier nader op in.

VERSTERKING OMGEVINGSDIENST LIMBURG-NOORD Sinds 2010 is de uitvoering van VTH-taken ten aanzien van zwaardere milieuinrichtingen verplicht georganiseerd via regionale omgevingsdiensten omdat individuele gemeenten niet in staat bleken om voldoende expertise op te bouwen en met voldoende distantie te oordelen over deze inrichtingen. Deze regionale organisatie laat onverlet dat de gemeente bestuurlijk aanspreekbaar (‘bevoegd gezag’) blijft voor VTH ten aanzien van bedrijven in de betreffende gemeente.

7

3.

MISSIE, VISIE EN DOESTELLINGEN

• •

In dit hoofdstuk beschrijven wij de missie, visie en doelstellingen voor de komende vier jaar. Aan de hand van deze missie, evaluatie van het vorige beleid en de eerder benoemde ontwikkelingen geven wij in onze visie aan hoe wij hier met VTH invulling aan geven. De doelstellingen geven invulling aan onze missie en visie. De activiteiten die we uitvoeren om de doelen te bereiken, worden nader uitgewerkt in de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. Het monitoren van deze activiteiten krijgt eveneens verder vorm in voornoemd programma. Op het einde ronden wij de cyclus af met een evaluatie en indien nodig bijstelling van het VTH-beleid. MISSIE

“Een veilige en gezonde fysieke woon- en leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit bereiken en in stand houden: zorgen voor nu en werken aan morgen” VISIE

•

ACTIVITEITEN – WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? • • • •

• •

•

Naast de primaire doelstelling, het bevorderen van naleving van wet- en regelgeving om een veilige, gezonde fysieke leefomgeving te bereiken, hebben wij nog een aantal doelstellingen voor de komende beleidsperiode geformuleerd. Deze doelstellingen geven invulling aan onze missie en visie. Allereerst zetten we neer wat we willen bereiken (het doel), daarna geven we aan wat we daarvoor gaan doen (de activiteit) en wanneer we tevreden zijn (het gewenste resultaat). •

Werkprocessen VTH aanpassen aan de Omgevingswet en Wet kwaliteit voor het bouwen. De VTH-taken uitvoeren zoals benoemd in dit VTH-beleid en bijbehorend uitvoeringsprogramma. De werkwijze prioritair werken inbedden in onze werkwijze en de medewerkers hierin begeleiden. De strategieën en werkwijze inbedden in onze dagelijkse werkzaamheden.

GEWENST RESULTAAT – WANNEER ZIJN WE TEVREDEN ? • •

DOELSTELLINGEN

Verlenen van een hoog dienstverleningsniveau binnen redelijke termijnen. Behouden en verbeteren van de kwaliteit, fysieke veiligheid en duurzaamheid van de leefomgeving. Voorkomen van overtredingen en het verbeteren van naleefgedrag. Leveren van maatwerk met oog voor algemene belangen.

Daarnaast

• “Het behouden en bevorderen van een leefbare, gezonde, veilige leefomgeving. Hierbij werken we vanuit een tweebenig principe van buiten naar binnen en streven we ernaar om met elkaar nieuwe initiatieven die bijdragen aan onze maatschappelijke opgaven mogelijk te maken en ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan. Dit doen wij terwijl we er op toezien dat dit gebeurt volgens weten regelgeving”

De komende beleidsperiode doorlopen wij een VTH-cyclus die voldoet aan de wettelijke kwaliteitseisen voor de uitvoering van de VTH-taken. De komende beleidsperiode implementeren wij uniforme werkwijzen aan de hand van de risicoanalyse en prioritering. De komende beleidsperiode realiseren wij de borging van de rechtsgelijkheid en draagvlak door een eenduidige strategie en werkwijze te hanteren op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.

• •

Als we voldoen aan de wettelijke (minimale) eisen voor inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wet kwaliteit voor het bouwen. Als het werken volgens de cyclus een vanzelfsprekendheid is en die voor alle medewerkers een tastbare bijdrage levert aan de kwaliteit van de VTH-taken. Wanneer wij volgens een uniforme manier prioritair werken en dat de prioritering sturend is voor de tijdsbesteding aan een zaak. Als het werken volgens de afgesproken werkwijze en strategieën een vanzelfsprekendheid is en leidt tot uniforme werkafspraken en werkprocessen.

Toezicht en handhaving is niet een opzichzelfstaand doel, maar vormt een belangrijk onderdeel van de publieke taak en is onlosmakelijk verbonden met het vergunning- en melding stelsel binnen de wet- en regelgeving.

De komende beleidsperiode realiseren wij (aangepaste) werkwijzen en processen die aansluiten op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

8

UITGANGSPUNTEN BIJ DE UITVOERING VTH -TAKEN We hanteren hierbij de volgende bestuurlijke uitgangpunten: • • • •

Integraal werken. Risicogericht werken. Betrouwbaar en transparant doen wat gedaan moet worden. Professionele besluitvorming met voldoende kennis en kunde.

9

4.

RISICOANALYSE EN PRIORITERING

Er zal nooit voldoende capaciteit zijn om alle VTH-taken uitputtend uit te voeren. Uitvoering geven aan VTH-beleid betekent dan ook keuzes maken en prioriteiten stellen. Dit gebeurt aan de hand van een prioriteitstelling waar een risicoanalyse aan ten grondslag ligt. Hiermee maakt het bestuur keuzes ten aanzien van de inzet van capaciteit en middelen.

WAARBORGEN VAN EEN GOED LEEFKLIMAAT

Om de medewerkers zo effectief mogelijk in te zetten, is bepaald welke activiteiten (van

NATUUR EN LANDSCHAP BESCHERMEN TEGEN ONGEWENSTE INVLOEDEN

evenementen tot bedrijfsactiviteiten met specifieke milieurisico's en van het bouwen van een woning tot het huisvesten van arbeidsmigranten et cetera) binnen de gemeente worden uitgevoerd, welke hoge prioriteit hebben en welke lage. Deze afweging vindt plaats door toepassing van een risicomodel. Het model biedt de mogelijkheid om op basis van een risico inschatting en prioritering de inzet te bepalen.

Het behoud c.q. herstel van een goed woon- en leefmilieu. Het handhavingsbeleid moet ervoor zorgen dat een bepaalde basiskwaliteit van de fysieke leefomgeving van de gemeente wordt gewaarborgd.

Natuur en landschap kunnen de dupe worden van bepaalde overtredingen, terwijl deze zich hier niet tegen weren kunnen. Dat we als gemeente hier onze verantwoordelijkheid nemen en waken voor dit gemeengoed is daarom van groot belang. Gestreefd wordt te voorkomen dat omgevingskwaliteiten ongewenst onder druk (kunnen) komen te staan.

De inzet op activiteiten met een lage prioriteit is minder dan op activiteiten met een hoge prioriteit. Hierbij kan gedacht worden aan de diepgang van toetsing van een vergunningaanvraag of een toezichtmoment, de bezoekfrequentie van toezicht en de wijze waarop klachten en meldingen in behandeling worden genomen (nu doen of later inplannen).

WAARBORGEN VAN DE RECHTSGELIJKHEID

UITLEG RISICO -ANALYSE EN PRIORITERING

VOORKOMEN EN OPHEFFEN VAN ONRUST

Bij het maken van een risicoanalyse onderzoekt het college wat de risico’s zijn op het gebied van volksgezondheid, duurzaamheid, fysieke veiligheid, sociale kwaliteit, en maatschappelijke en bestuurlijke integriteit. Deze risico’s worden gewaardeerd.

Het voorkomen/opheffen van maatschappelijke gevoelens van angst, ongerustheid en ergernis die gevoed worden door de omstandigheid dat regels (van omgevingsrecht) overtreden worden.

Voor alle relevante activiteiten die in het kader van VTH-taken worden uitgevoerd, is een risico-inschatting gemaakt. Dit risico is bepaald volgens een vaste methodiek, waarbij verschillende beoordelingscriteria in acht zijn genomen. De score wordt bepaald door voor elke activiteit een inschatting te maken van het negatieve effect op ieder criterium als gevolg van overtreding van deze activiteit. Vervolgens wordt de kans op een overtreding en daarmee ook de mate van het naleefgedrag aangegeven. Het gemiddelde van de negatieve effecten, vermenigvuldigd met de kans op een overtreding bepaalt het risico. Hoe hoger het risico, hoe groter de kans dat de negatieve effecten zich voordoen en hoe groter de kans op overtreding (slecht naleefgedrag) met als gevolg des te groter de capaciteit die op deze activiteit moet worden ingezet.

Een halt toe te roepen aan rechtsongelijkheid en ongewenste precedentwerking te voorkomen. Verder strekt het handhavingsbeleid ertoe te voorkomen dat programma’s door informele en niet beleidsmatige toezeggingen worden doorkruist.

De negatieve effecten die zich kunnen voordoen zijn vertaald naar de volgende gebieden. Hiermee zijn de effecten objectief meetbaar. • • • •

Volksgezondheid (gebruik toxische stoffen, locatie met asbest, emissie naar lucht); Duurzaamheid (bodem, water, lucht, natuur, klimaat, circulariteit); Fysieke veiligheid (gevaar indicatie VNG, opslag en gebruik gevaarlijke stoffen); Sociale kwaliteit (overlast & leefbaarheid (overlast als gevolg van geur, geluid, licht, stof en verkeer);

Daarnaast zijn er twee gebieden die de kans op niet-naleving bevatten. NEGATIEVE EFFECTEN VOORKOMEN EN TEGENGAAN WAARBORGEN VAN EEN VEILIGE LEEFOMGEVING

• •

Attitude (politieke gevoeligheid, klachten, houding & gedrag, imago); Naleving (kennis van regels, normgetrouwheid, sanctie ernst et cetera);

Het voorkomen en opheffen van gevaar, overlast en schade voor inwoners, bedrijven en instanties die het gevolg is van het overtreden van regels van omgevingsrecht.

10

METHODIEK Om het negatieve effect van een overtreding te bepalen worden voor de verschillende risicogebieden punten toegekend en vormen zo de waardering van het negatief effect. De kans dat een negatief effect ontstaat, wordt op basis van ervaringsgegeven van het naleefgedrag gewaardeerd. Hiermee ontstaat door de formule: “Effect (negatief effect) X Kans (de kans dat dit effect voorkomt) = Risico”. Met de uitkomst, het risico, komen de prioriteiten in beeld. Het risico kent de waarden zeer hoog tot zeer laag risico. Categorie

Risico

Rood

Zeer hoog risico

Oranje

Hoog risico

Geel

Gemiddeld risico

Blauw

Laag risico

Groen

Zeer laag risico

PRIORITEITEN NIEUWE BELEIDSPERIODE

1 Landelijke/bestuurlijke prioriteit

Jeugd (overlast)

2 Landelijke/bestuurlijke prioriteit

Energie

3 Regionale/bestuurlijke prioriteit

Optioneel aanvullend vanuit RUD NL

4 Lokale prioriteiten n.a.v. risico-analyse

Dumping chemisch afval (drugs)

5 Lokale prioriteiten n.a.v. risico-analyse

Illegaal slopen met asbest

6 Lokale prioriteiten n.a.v. risico-analyse

Geluidhinder overig

7 Lokale prioriteiten n.a.v. risico-analyse

Illegaal slopen (rijks- en gemeentelijke monumenten / beschermd dorpsgezicht)

8 Lokale prioriteiten n.a.v. risico-analyse

Veehouderijen

9 Lokale prioriteiten n.a.v. risico-analyse

Bouwen in strijd met Bouwbesluit

10 Lokale prioriteiten n.a.v. risico-analyse

Illegale bewoning

11 Lokale prioriteiten n.a.v. risico-analyse

Overige industrie

12 Lokale prioriteiten n.a.v. risico-analyse

Arbeidsmigranten

De prioritering werkt vooral door in de manier waarop toezicht wordt gehouden en wordt gehandhaafd. Dit betekent dat aan elk prioriteitsniveau een toezichtfrequentie en intensiteit verbonden kan worden. Dit vertaalt zich vervolgens naar inzet van mensen en middelen. Gezien de (per definitie) beperkte toezichts-en handhavingscapaciteit kiest de gemeente Horst aan de Maas ervoor om de prioritering direct te vertalen in het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. De risicoanalyse is zijn nader uitgewerkt en opgenomen in bijlage 7 tot en met 10 van deel B (Bijlagenbundel.

11

5.

STRATEGIEЁN EN WERKWIJZE

De werkwijze waarop wij de doelen willen bereiken en prioritair werken, is vastgelegd in de uitvoeringstrategieën. De strategieën zijn gebaseerd op landelijke strategieën (gedogen en sanctioneren) en zijn aangevuld met gemeentelijke strategieën. In de figuur

hieronder zijn de strategieën opgenomen en is de samenhang tussen de strategieën weergegeven. De strategieën zijn nader uitgewerkt en opgenomen in de bijlage 11 tot en met 21 deel B (Bijlagenbundel).

Uivoeringsstrategieën Preventiestrategie

Vergunningtstrategie

Toezichtstrategie

Handhavingstrategie

Gedoogstrategie

(voorkomen)

(reguleren)

(controleren)

(optreden)

(((tijdelijk) afzien van handhaven)

• •

Communicatie Voorlichting

• • •

Aanpak om te voorkomen dat overtredingen ontstaan

Verantwoordelijkheid samenleving Casemanagement Doorwerking prioritering

• •

Aanpak om voorwaarden op te leggen aan activiteiten

Aanpak om inzicht te houden in naleefgedrag en gedragsmotieven

Actief toezicht Reactief toezicht

• • •

Buurtbemiddeling Mediation LHS (waarschuwing, vooraankondiging, LOD/LOB)*

Aanpak bij constatering van overtredingen

• •

Zicht op legalisatie Wraking

Aanpak van het (tijdelijk) niet aanpakken van overtredingen

12

6.

BORGING EN UITVOERING

FINANCIËLE MIDDELEN Om de VTH-taken uit te kunnen voeren en de beleidsdoelen te realiseren, zijn financiële en personele middelen nodig. Het benodigd budget is geborgd in de begroting. De inzet van middelen lichten wij jaarlijks toe binnen de uitvoeringsprogramma’s. UITVOERINGSPROGRAMMA Het VTH-beleid werken wij jaarlijks uit in een uitvoeringsprogramma voor zowel vergunningverlening, toezicht en handhaving. In het uitvoeringsprogramma beschrijven we de prioriteiten, doelen, activiteiten en methoden uit dit beleid op operationeel niveau. Het uitvoeringsprogramma is dan ook een concreet actieplan voor het betreffende jaar. Daarbij geven wij in het uitvoeringsprogramma aan hoe de (financiële en personele) middelen in het betreffende jaar worden ingezet. Het uitvoeringsprogramma sturen wij naar de provincie (IBT) en ter informatie naar de gemeenteraad. UITVOERING PROCES De werkwijzen van vergunningverlening, afhandeling van meldingen en toezicht en handhaving worden de komende beleidsperiode vertaald naar specifieke procesbeschrijvingen. Deze procesbeschrijvingen worden bekend gemaakt bij alle betrokken medewerkers en geborgd binnen het digitale zaaksysteem. Nieuwe medewerkers worden (in de toekomst) ingewerkt aan de hand van deze werkbeschrijvingen. AFSTEMMING KETENPARTNERS Een goede samenwerking tussen de gemeente en haar partners is van belang.

Samenwerking levert kwalitatief sterkere adviezen op die zijn gebaseerd op gedeelde informatie en uitgangspunten. In de werkbeschrijvingen wordt opgenomen hoe dat per uitvoeringsstrategie vorm krijgt. KWALITEITSBORGING Op 2 december 2016 heeft de gemeenteraad de Verordening Kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht Horst aan de Maas vastgesteld. De basistaken dienen daarmee uitgevoerd te worden in overeenstemming met de opgenomen kwaliteitscriteria. Ook de rol van de omgevingsdienst vraagt om een kwaliteitsslag. Hiervoor is binnen de RUD NL in 2021 een verbetertraject in gang gezet welk in 2023 verder vorm krijgt. Ook zal, zodra de Omgevingswet in werking treedt, de Verordening Kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht Horst aan de Maas worden vervangen door een Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht.

Deze verordening sluit aan op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.

7.

MONITORING EN EVALUATIE

Dit beleid maakt onderdeel uit van de beleidscyclus zoals wettelijk vastgelegd in het Besluit omgevingsrecht (Bor). Door het volgen van deze beleidscyclus wordt een adequaat niveau van uitvoering van de VTH-taken in de organisatie geborgd. De kwaliteit van de uitvoering van deze taken wordt bovendien geborgd door de door de raad vastgestelde ‘Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Horst aan de Maas’. In deze verordening is aangegeven dat de gemeente bij de uitvoering van de VTH-taken als uitgangspunt de kwaliteitscriteria 2.2 hanteert. Zowel de toezichthouders, als (enkele)e boa’s zijn aangewezen en aangesteld door het college van B&W voor de uitvoering van hun taken waarbij er op persoons- en functieniveau een scheiding is tussen vergunningverlening, toezicht en handhaving.

• • • •

Voorgenomen activiteiten uit het uitvoeringsprogramma zijn uitgevoerd; De uitvoering van deze activiteiten uit het uitvoeringsprogramma van zowel de eigen organisatie als de omgevingsdienst hebben bijgedragen aan het bereiken van de doelstellingen uit het VTH-beleid; Voldaan is aan de kwaliteitscriteria VTH voor zowel de eigen organisatie, de omgevingsdienst (RUD NL), als samenwerkingspartner gemeente Venray; Het VTH-beleid (mede op basis van bovenstaande) en het uitvoeringsprogramma van de eigen organisatie en de omgevingsdienst eventueel aangepast dient te worden.

Ook bepalen de kwaliteitscriteria 2.2 op welke wijze de gemeentelijke organisatie borgt dat de uitvoering van de VTH-taken structureel op een adequaat niveau plaatsvindt. Instrumenten om deze kwaliteit te borgen zijn bijvoorbeeld het VTH-beleid, uitvoeringsprogramma, werkprocessen, protocollen, monitoring en verslaglegging. Vanuit haar taak tot Interbestuurlijk toezicht (IBT) ziet de Provincie hierop toe en de rapportages worden ter informatie aan de gemeenteraad gezonden. MONITORING In de beleidscyclus is monitoring een belangrijk onderdeel. Om verantwoording af te leggen over de inspanningen en resultaten zijn verschillende gegevens nodig. Informatie gestuurd werken maakt hier een belangrijk onderdeel van uit. In het jaarlijks uitvoeringsprogramma (UP) wordt de systematiek van monitoring verder uitgewerkt en versterkt. De gegevens worden vervolgens gebruikt als input voor de jaarlijkse evaluatie. De monitoring wordt gebruikt om te beoordelen of er voldoende voortgang wordt behaald in het uitvoeringsprogramma. Daarmee gaan we na of het beleid effect heeft en de gestelde doelen zijn (of worden) gehaald. De gemeente Horst aan de Maas investeert in het (verder) ontwikkelen van gerichte indicatoren en een registratiesysteem. EVALUATIE Sluitstuk van de toepassing en uitvoering van het beleid en de diverse processen is de verantwoording over de inspanningen en resultaten.

Daarin staat de vraag centraal of de geleverde inspanningen hebben bijgedragen aan het realiseren van de gestelde doelen. Het is dus belangrijk te weten of de ingezette maatregelen succesvol zijn geweest. Daarin wordt het beleid periodiek geëvalueerd. Na afloop van het kalenderjaar wordt dan ook een jaarverslag opgesteld door het college, waarin tenminste over de volgende onderwerpen wordt gerapporteerd:

14