02 Brief bedenkingen Dorperpeel
Tekst van het document
Gemeenteraad Horst aan de Maas t.a.v. de griffie Wilhelminaplein 6 5961 ES HORST
Datum: 20 januari 2026 Betreft: Ontwikkelkader Energielandschap Dorperpeel America
Geachte gemeenteraad, Op de agenda van uw vergadering van 3 februari 2026 staat onder punt 2 “Ontwikkelkader Energielandschap Dorperpeel”. Met betrekking tot dit agendapunt wenden wij ons tot U omdat wij nu al bedenkingen hebben tegen de in dit kader voorgestane ontwikkeling, en de schade die deze ontwikkeling voor onze onderneming zal impliceren. Aangrenzend aan het gebied waarop dit Ontwikkelkader betrekking heeft, hebben wij een vollegrondsteeltbedrijf met glastuinbouw van bovengemiddelde omvang. Sterker nog, onze hoofdvestiging met kantoor, bedrijfsbebouwing en een kassencomplex zijn hier gevestigd en van hieruit zijn wij internationaal actief. Mede op deze aangrenzende gronden worden onze producten geteeld, in zowel de volle grond als op containervelden. Kortom, wij hebben grote belangen bij de voorgestane ontwikkeling met name vanuit oogpunten van waterhuishoudkundige en milieu hygiënische aspecten. Sedert meerdere jaren is er sprake van herontwikkeling van het betrokken plangebied. En sinds 2023 worden deze ideeën expliciet ter hand genomen gebaseerd op de wens c. q. noodzaak van betrokken grondeigenaren om te komen tot financieel-economische doelstellingen waarbij de ontwikkeling van een zonneweide / energielandschap de ambitie is.
Het is de vraag waar deze ambitie ontstaan is, bij de gemeente, bij de grondeigenaren, bij de ontwikkelaar of bij betrokken adviseurs, maar het is inmiddels wel een gezamenlijk gedragen ambitie, passend binnen de landelijke energietransitie. Het energielandschap moet er hier komen! De historie van grote gebiedsontwikkelingen laat zien dat er vele risico’s kleven aan dergelijke op tunnelvisie lijkende ontwikkelingsambities en plannenmakerij. Zie in Horst aan de Maas vergelijkbare projecten zoals Californië en Greenport, maar ook op veel kleinschaliger niveau. Ambities die niet waargemaakt worden, processen die niet controleerbaar zijn, grote verliezen, belangenverstrengelingen, enz. De vraag is of de gemeente hieruit inmiddels voldoende lering heeft getrokken, mede ook gelet op de corruptieschandalen binnen de gemeente die hiermee vaak samenhangen. Wie let op het samenvloeien van belangen en ambities, en het proces om te komen tot voorbereiding en uitvoering? Mede om deze redenen wenden wij ons reeds nu tot de gemeenteraad van Horst aan de Maas.
Als nabijgelegen onderneming zijn wij sedert 2023 geïnformeerd over de voorgestane ontwikkelingen door middel van informatiebijeenkomsten en nieuwsbrieven. Daarnaast zijn wij geïnterviewd door de projectleiding en hebben wij kunnen deelnemen aan een werkatelier. Goed dat het zo wordt opgepakt, maar inhoudelijk niet goed als het alleen er om gaat om de beoogde ambitie te toetsen aan belanghebbenden. Vinden jullie het ook een goede ontwikkeling? Dit is bij uitstek en eigenlijk de definitie van een tunnelvisie in gebiedsontwikkeling. Wat je bedacht hebt aan ambitie wordt getoetst om zodoende breed draagvlak bij openbaar bestuur en anderen te bereiken. En dus geen open vertrekveld waar elk idee en elke mening vrij ingebracht kan worden. Tijdens de informatieavond, de persoonlijke gesprekken, maar ook tijdens het werkatelier, werd ons duidelijk dat onze bedrijfsbelangen ondergeschikt zijn aan de ambities van het Energielandschap. Wij vrezen daarom voor de toekomst van ons bedrijf. Om de rechten van ons bedrijf te waarborgen willen wij op voorhand, voorafgaand aan formele juridische procedures, duidelijk aangeven dat wij het niet eens zijn met de voorgestane ontwikkeling van het Energielandschap Dorperpeel. Daarvoor voeren wij reeds nu de volgende inhoudelijke argumenten aan. En het moge duidelijk zijn, deze worden te zijner tijd indien nodig, uitgebreid en aangevuld. 1.
2.
3.
In het recente verleden zijn rond de Peel diverse ingrijpende en substantieel dure maatregelen getroffen om aan de ene zijde de Peel te kunnen vernatten en aan de andere zijde productief agrarische gronden te kunnen waarborgen (o.a. door keerschermen onder de grond). In de plannen en door diverse betrokken bestuursorganen werd daarbij bezworen dat het bij deze maatregelen zou blijven en het zou er alleen maar beter van worden, voor zowel de natuur als het omliggende agrarische gebied. Echter, in de praktijk bleek vlot dat de maatregelen niet of in elk geval zeker niet voldoende werken. Het water loopt weg uit de Peel en de problemen op de agrarische gronden en voor het unieke Peellandschap zijn juist alleen maar groter geworden door deze zeer dure en ingrijpende maatregelen. Hoe dan ook, de overheden spraken uit dat er toekomstig een gebiedsontwikkeling zou moeten komen om dit te herstellen, om te repareren wat er in het recente verleden kapot gemaakt is. Daarvoor zou de nu voorgenomen ontwikkeling van een Energielandschap een middel moeten zijn. Maar dit lijkt ons met de voorgestane ontwikkeling niet te gaan slagen omdat andermaal de nadruk wordt gelegd op een wezensvreemde functionele invulling, zijnde een complex zonneweides van 250 hectare.
Geen oplossing dus, maar een route om het eigenlijke waterhuishoudkundig probleem rond de Peel te kunnen inpassen in de financiële ambities van grondeigenaren en ontwikkelaars. Doel van de gebiedsontwikkeling is het vernatten van de huidige agrarische gronden rondom de Peel om zo tegendruk te kunnen bieden. Door de grens van het Energielandschap tot tegen onze gronden te leggen worden wij na uitvoering van de zonneweides vervolgens geconfronteerd met vele waterhuishoudkundige problemen met alle gevolgen voor onze bedrijfsvoering van dien, en vervolgens mogen wij weer ten onrechte deze problemen op onze gronden zelf oplossen. Het verleden leert ons dat deze kunstingrepen hoogstwaarschijnlijk niet werken en tot flinke nadelige gevolgen leiden op de aangrenzende gronden. De problemen hebben niet alleen betrekking op een verslechtering van de waterhuishouding, maar ook bijvoorbeeld door het aantrekken van schadelijke insecten voor onze teelt, het aanzienlijk vergroten van de kans op de verspreiding van en besmetting door ziektes en het vergroten van de kans op de verspreiding van ongewenst zaad op ons bedrijf. Inmiddels wordt steeds meer bekend over de problematiek omtrent energieopwekking door middel van zonnepanelen in relatie tot het overvolle stroomnet dat de opgewekte stroom niet kan verwerken.
En ook de afhankelijkheid van subsidies, de grote kans op bodemverontreiniging met zware en giftige metalen, natuurschade voor dieren en vogels, landschapsontsiering en de nadelige gevolgen voor omwonenden. De temperatuur boven zonneparken kan volgens wetenschappelijk onderzoek oplopen tot 80o C en werkt als een warmteschoorsteen die de omgeving tot de wijde omtrek uitdroogt en dient als een dodelijke val voor vogels, insecten, etc.. We vragen ons daarom af hoe toekomstbestendig zonne-energie in de beoogde omvang van 250 hectare daadwerkelijk is. Al deze vragen dienen vooraf te worden beantwoord naar onze mening. Dit mogen geen vragen zijn die ongewisse antwoorden hebben en door de initiatiefnemers
4.
worden weggewuifd, of door bijvoorbeeld te verwijzen naar een MER-toetsing die later dient plaats te vinden. Vooraf duidelijkheid is voor de belanghebbenden en, lijkt ons, ook voor de gemeenteraad noodzakelijk. Ten slotte, maar niet op de laatste plaats, de voorgestane gebiedsontwikkeling vormt expliciet een bedreiging voor de oorspronkelijke agrarische functie van het gebied en voor de agrarische ondernemers die het gebied nog steeds rijk is. Aan de Dorperpeelweg is sprake van vruchtbare gronden met zeer goede bodemeigenschappen, geschikt voor allerlei vormen van landbouw. Door hier een grootschalige zonneweide te realiseren wordt dus goede landbouwgrond, wellicht de beste in de omgeving, opgeofferd. Dit komt bovenop de bestaande druk op c.q. schaarste van (agrarische) grond die er reeds heerst door natuurontwikkeling, woningbouw, etc. en weer een flink prijsverhogend effect zal hebben. Andere plekken lenen zich uit dit oogpunt veel beter voor dergelijke energielandschappen dan deze plek. Het agrarisch belang wordt volledig genegeerd in het ontwikkelkader. Volgens dit kader zijn er slechts 4 pijlers (zie punt 3.4 in toelichting Ontwikkelkader) namelijk energie, woon- en leefomgeving, ruimtelijke inpassing en natuur! Geen woord over agrarische belangen of omliggende bedrijven, laat staan, een aangrenzend gerenommeerd bedrijf zoals het onze.
Geachte gemeenteraad, wij vragen u om alvorens het Ontwikkelkader vast te stellen en daarmee dit kader als toekomstige leidraad voor ontwikkeling van dit gebied alsmede als toetsingskader voor andere ontwikkelingen in deze omgeving en elders te gebruiken, dat alle hiervoor gestelde vragen beantwoord worden voordat je verder gaat in deze tunnelvisie. Nu is het moment voor een objectieve reflectie, en dat is aan Uw raad. Het moge duidelijk zijn dat wij indien wij geen sluitende antwoorden krijgen op onze vragen alle juridische wegen zullen bewandelen om onze bedrijfsbelangen te verdedigen. Met vriendelijke groet, Ir. Gé Vossen namens Vissers Plant Innovators Grubbenvorst, 20 januari 2026
Adres: Fazantenlaan 2, 5971 CT Grubbenvorst Tel nr. 06 21285306