01e Kijk op de Jaarrekening 2022

Kijk op de jaarrekening 2022

Inhoudsopgave Infographic Rekening in één oogopslag

Programma 1

4

6

Economie en ruimte

Programma 2

8

Wonen, mobiliteit en openbare ruimte

Programma 3

9

Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie en circulariteit

Programma 4

11

Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen

Programma 5

13

Cultuur, sport en onderwijs

Programma 6

14

Openbare orde & veiligheid, toezicht en handhaving

Programma 7

16

Bestuur, organisatie en samenwerking

Programma 8 Financiën

17

REKENING IN ÉÉN OOGOPSLAG 2022

BATEN 2022

151,8 MILJOEN

Onttrekking reserve

13,9

Overige lokale heffingen en leges

5,9

Bouwgrondexploitaties, verpachting en overige economische zaken

3,7

Economie en ruimte

16,5 2,8

9,9

Wonen, mobiliteit en openbare ruimten Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie en circulariteit

Overige baten

36,6

53,4

OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing

21,1

10,2

71,4

7,3 Openbare orde & veiligheid, toezicht & handhaving

Algemene uitkering uit gemeentefonds

Sociaal maatschappelijk, participatie Cultuur, sport en onderwijs

31,5

Bestuur, organisatie, samenwerking en financiën

Resultaat na overhevelingen: +12,5

71,4

5,9 3,5

3,4

3,4

0,3

1,4

21,1

36,6

1,3

0,8

0,2

Baten

13,9

Algemene uitkering uit gemeentefonds

5,9

Overige baten OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing

2,8

Onttrekking reserve Bouwgrondexploitaties, verpachting en overige economische zaken Overige lokale heffingen en leges

Lasten

Economie en ruimte Ruimte Economische zaken, verpachtingen enz. Vrijetijdseconomie Voedingstuinb., fruitteelt, boomkwekerij

Wonen, mobiliteit en openbare ruimte

Wegen, pleinen, fietsp en openbare verlichtin Bouwgrondexploitaties Openbaar groen, bossen en landschap Bouwen en wonen Openbaar vervoer

gemeente

HORST A/D MAAS

LASTEN 2022

139,3 MILJOEN

e en voorzieningen

paden ng

24,7

19,3 14,9 14,4

12,3 1,3 0,1 0,1

4,7

1,7

2,8

4,6 4,1 4,0

3,8

1,6

3,2

1,4 Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie en circulariteit Riolering, waterkering en afwatering Afvalverwijdering Milieu en duurzaamheid

Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen

Cultuur, sport en onderwijs

Zorg

Onderwijs

Werk en inkomen

Sport

Inwonerparticipatie/ inwonerinitiatieven

Kunst en cultuur

Burgerzaken Nieuwkomers Arbeidsmigranten

Openbare orde & veiligheid, toezicht & handhaving

Bestuur, organisatie, samenwerking en financiën

Openbare orde en veiligheid

Overhead

Toezicht en handhaving

Storting in reserves en overheveling Bestuur Algemene dekkingsmiddelenn

Programma 1 Economie en ruimte

1,3

0,8

Economische zaken, verpachtingen enz.

Ruimte

€ 3,3 mln

1,4

0,2 Vrijetijdseconomie Voedingstuinb., fruitteelt, boomkwekerij

We heten bezoekers welkom in Horst aan de Maas We willen dat toeristen naar Horst aan de Maas blijven komen. We helpen ondernemers met hun plannen om aantrekkelijk te blijven voor toeristen. In 2022 zijn er twee toeristische netwerkdagen georganiseerd die goed bezocht en beoordeeld werden. De adviesraad heeft zich verder ontwikkeld en er zijn veel projecten ingediend, onder andere voor het Feest van de Roos in Lottum en het maken van een kastelenroute. De visie Kasteelpark Ter Horst heeft verder vorm gekregen en voor Peelbergen is bij wijze van pilot een kaart gemaakt met daarop diverse attracties en bezienswaardigheden. Regionaal is gestart met de herijking van het actieprogramma Toerisme en Recreatie Noord Limburg. Daarnaast zijn diverse regioprojecten verder uitgewerkt, zoals het concept voor de Toeristische Overstap Plaatsten, het oprichten en uitbouwen van het platform agrotoerisme, het onderzoeken van de kansen voor een mountainbikeroute in Horst en het verbinden ervan aan een regionetwerk. Ook is er een nieuw project ingediend voor de ontwikkeling van de Loswal in Broekhuizen. Verder werken we op regionaal gebied samen aan het Geopark Peelhorst en Maasvallei (in oprichting) en is gestart met een Geopad, een fietsroute langs de geologische verschijnselen in Horst en de buurgemeenten.

Agrarische sector In 2021 is de visie veehouderij en het bijbehorende uitvoeringsprogramma vastgesteld. De visie laat zien welke doelen de raad in 2030 wil behalen. In 2022 hebben we onder andere het volgende gedaan: • Start van de projecten ‘toekomstbestendige locaties’, ‘de basis op orde’ en ‘innovaties’ • Gebiedsgerichte benadering in de Peel voor het project ‘toekomstbestendige locaties’ en ‘de basis op orde’ • Opstellen van dashboard veehouderijen • Start klankbordgroep visie veehouderij Horst aan de Maas met stakeholders • De sanering van 13 varkenshouderijen en een zestal nertsenhouderijen • Start proces geurvisie en geurverordening • Start uitwerking intrekkingsbeleid vergunningen • Verdere uitwerking actielijnen platform vitale veehouderij • De actualisatie van IPPC vergunningen • Professionalisering toezicht en handhaving • Start project ‘grenzeloos meten’ (regionale investeringsagenda Noord Limburg)

6

7

Economische zaken Het jaar 2022 is een lastig jaar geweest voor veel bedrijven vanwege de hoge gasprijzen, de schaarste op de arbeidsmarkt, de beperkte beschikbaarheid en stijgende prijzen van grondstoffen/materialen en de stikstofproblematiek. Dit bracht voor bedrijven uitdagingen met zich mee, waardoor ook de (financiële) mogelijkheden voor verduurzaming onder druk kunnen kwamen te staan. Daarnaast waren uitbreidingsplannen of verplaatsingen moeilijk te realiseren door het gebrek aan bedrijfskavels en de beperkingen van het stroomnet. Toch zien we dat de bedrijven in staat zijn om zich staande te houden en zoeken ze naar (samenwerkings)mogelijkheden om verder te kunnen met ondernemen. Ook ondersteunen we als gemeente hen daarin door bijv. te investeren in innovatieve projecten, het ontwikkelen van passende bedrijfslocaties, werkgeversdienstverlening, het verkennen van alternatieve energiebronnen en het leggen van verbindingen naar onderwijs- en onderzoeksinstellingen. In 2022 zijn er daarnaast diverse netwerkbijeenkomsten geweest en staan we als gemeente in

verbinding met diverse platforms om hen te faciliteren bij het maken van stappen naar een toekomstbestendige ontwikkeling.

Regio Deal en Investeringsagenda Noord-Limburg De acht gemeenten in Noord-Limburg willen samen de Gezondste Regio worden. Met de provincie Limburg is afgesproken welke projecten zij daarvoor gaan uitvoeren en hoeveel geld zij daar samen voor inzetten. Dat staat in de Investeringsagenda Noord-Limburg. We hebben hier ook afspraken over gemaakt met de Rijksoverheid. Die staan in de Regio Deal. Ook in 2022 zijn veel projecten opgestart. Het gaat om projecten binnen de thema’s, ‘future farming’, ‘vitaal en gezond’, ‘talent aantrekken en behouden’, ‘veilige en leefbare omgeving’ en ‘grensoverschrijdende samenwerking’.

Meer lezen over Economie en ruimte? Klik hier om direct naar het programma te gaan voor uitgebreide informatie: Programma 1 economie en ruimte

Programma 2 Wonen, mobiliteit en openbare ruimte Op weg naar de beste woongemeente We willen graag de beste woongemeente van Limburg worden en ervoor zorgen dat iedereen in Horst aan de Maas prettig en betaalbaar kan wonen. In de uitvoering van het Masterplan Wonen staat wat we daarvoor gaan doen. Dat plan is in 2021 vastgesteld in de gemeenteraad. Twee onderwerpen vinden we daarbij belangrijk: 1) voldoende woningen en 2) betaalbaarheid van woningen. Daarbij zetten we in op voldoende, betaalbare woningen verspreid over de hele gemeente Horst aan de Maas. Doordat we in 2022 een gewijzigd woonprogramma en een doelgroepenverordening hebben vastgesteld, sturen we erop dat 2/3e van de nieuw te bouwen woningen betaalbaar is. Met het opstellen van een Limburgse Woondeal is de samenwerking met het Rijk en Provincie versterkt met als doel om de woningbouw te versnellen en de uitdagingen op de woningmarkt aan te pakken. We hebben gewerkt aan een dertigtal woningbouwprojecten, zodat in de komende jaren ongeveer 1.450 nieuwe woningen opgeleverd kunnen worden. In 2022 hebben we 223 woningen vergund. We liggen op koers met de ambities uit het Masterplan Wonen.

Investeren in wegen en fietsverbindingen In Horst aan de Maas werken we aan vitale kernen. Een goede bereikbaarheid is hierbij belangrijk. Hierbij hebben we ingezet op veiligheid en duurzaamheid. Zo hebben we in 2022 een duurzaam, openbaar verlichtingsnetwerk gerealiseerd door oude lampen te vervangen door LED-lampen. Voor een goede bereikbaarheid onderhouden we de wegen op het niveau ‘basis’. Daarbij zorgen we

3,5

3,4 Bouwen en wonen

Bouwgrondexploitaties

€ 16,5 mln

5,9

0,3 3,4 Openbaar vervoer

Wegen, pleinen, fietspaden en openbare verlichting

Openbaar greon, bossen en landschap

dat er geen kapitaalvernietiging plaatsvindt. Hiervoor hebben we in 2022 het noodzakelijke onderhoud aan de wegen uitgevoerd. We investeren in de omgeving van station Horst-Sevenum. Het voornaamste doel is het gebied en de wegen naar het station (verkeers)veiliger en aantrekkelijker maken en daarbij het reisgemak voor reizigers te vergroten. Het ontwerp voor de stationsomgeving is definitief en wordt in 2024 uitgewerkt. Ter ondersteuning van het bikeway-tracé Greenport – Brainport hebben we in 2022 een nieuw vrijliggend fietspad aangelegd tussen de Greenport Bike Way en America.

Ons landschap als visitekaartje Het landschap in Horst aan de Maas is ons visitekaartje. Voor inwoners, ondernemers en toeristen. De weg naar meer biodiversiteit en duurzaamheid is ingeslagen en we zijn in 2022 volop bezig geweest dit meer en meer te implementeren.

Meer lezen over Wonen, mobiliteit en openbare ruimte? Klik hier om direct naar het programma te gaan voor uitgebreide informatie: programma 2 wonen mobiliteit en openbare ruimte

8

Programma 3 Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie en circulariteit We steken energie in duurzaamheid Horst aan de Maas zet zich in voor een gezonde en duurzame leefomgeving. De energietransitie speelde in 2022 een grote rol. De volgende zaken hebben we in 2022 opgepakt:

•

•

•

•

•

•

•

De aanpak van energiearmoede. Door inwoners te adviseren over energiebesparing proberen we de energielasten van inwoners structureel te verlagen. Onze besparingsaanpak hebben we in 2022 vastgelegd in het plan ‘Warm blijven wonen voor iedereen 2022-2026’. Eind 2022 is de werving van energiecoaches en -klussers gestart. Zij gaan adviseren en ook praktisch helpen met kleine besparingsmaatregelen. Het vaststellen van een Warmtevisie. Daarin staat dat ‘all electric’ voor bijna alle woningen het beste alternatief is voor aardgas. In 2022 heeft de gemeente samen met het Duurzaam Bouwloket twee collectieve inkoopacties voor isolerende maatregelen georganiseerd. Eind 2022 is gestart met het opstellen van een gemeentelijk Programma Energiebesparing dat zich richt op de gebouwde omgeving (woningen, bedrijven en gemeentelijk- en maatschappelijk vastgoed). Dit programma is breder dan de warmtevisie en de energie-armoede aanpak. Het programma wordt in 2023 aan de raad voorgelegd. In 2022 zijn twee gebiedsverkenningen voor grootschalige energie-opwek gestart: in de Gedeelde Peel en in het gebied A73-Maaslijn. Het organiseren van de tweede Greune Mert: een goed bezochte duurzaamheidsmarkt waar allerlei lokale partijen -inclusief de gemeente- aanwezig waren met stands over onder andere energiebesparing; de opwek

•

4,7 Afvalverwijdering

3,8

€ 9,9 mln Riolering, waterkering en afwatering

1,4

Milieu en duurzaamheid

van duurzame energie; duurzaam vervoer; biodiversiteit en natuur; klimaatadaptatie en water; hergebruik, recycling en afval en duurzaam reizen en consumeren. We zijn afkoppelkampioen van Limburg geworden. Er zijn diverse projecten opgestart waar bij we de herinrichting van de groen ruimte gecombineerd hebben met afkoppelen en het vast houden van water. Bijvoorbeeld: Rembrandstraat Horst, Hofjes Norbertuswijk Horst, van de Horstplein Horst. In het kader van de Maasgaard projecten hebben we de natuur, water en landschap verbeterd. Bijvoorbeeld Castenrayse vennen en Peelloop.

Aandacht voor afval Onze inwoners betalen een afvalstoffenheffing waardoor de gemeente ervoor kan zorgen dat het afval wordt opgehaald. Horst aan de Maas heeft een heel modern en klantvriendelijk afvalsysteem. In 2022 hebben we ingezet op het verder verduurzamen van de afvalverwerking. Zo is medio 2022 een nieuw contract afgesloten voor de inzameling en verwerking van het grof restafval en bouwen sloopafval. 77% van dit opgehaalde materiaal kon hierdoor weer als grondstof ingezet worden. Hierdoor is er gemiddeld per inwoner slechts 1,8 kilo grof afval naar de verbrandingsoven gegaan,

9

waar er overigens ook weer energie uit gemaakt is. Door de lockdowns zagen we in het eerste coronajaar (2020) een sterke toename in de hoeveelheid afval (met name restafval en PMD) dat inwoners aanboden. In 2021 zagen we gelukkig al een daling hierin. In 2022 heeft deze daling doorgezet en was de aangeboden hoeveelheid restafval via de tariefzak zelfs 3% lager dan voor corona (2019). Dit komt neer op een gemiddeld aanbod van 22 kilo per inwoner per jaar. Omdat in 2022 het totale aanbod van afval/ grondstoffen met ongeveer 16% is gedaald (o.a. minder tuinafval en minder oud papier), blijft ons gemiddeld scheidingspercentage 96%, waarmee onze doelstelling weer is behaald. Horst aan de Maas hoort daardoor nog steeds tot de kampioen(en) van Nederland op het gebied van afval scheiden. Door het lagere aanbod van afval zijn ook aanzienlijk minder kosten gemaakt. Dit en enkele andere financiële meevallers heeft er voor gezorgd dat we een bedrag van ongeveer € 1,1 miljoen over hielden ten gunste van de voorziening afval. Hiermee kunnen kostentoenamen in de komende jaren weer deels verzacht worden.

We bereiden ons voor op klimaatverandering Ons klimaat verandert. Periodes van veel regen worden afgewisseld met hitte en droogte. We richten onze gemeente zó in, dat we wateroverlast en droogte zoveel mogelijk voorkomen. In november 2021 is een nieuw Gemeentelijk Rioleringsplan en een Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie vastgesteld. Daarmee is het financiële kader voor de komende jaren vastgesteld. In 2022 zijn we met een onderzoek voor de rioolheffing gestart. Hoe kunnen lasten eerlijker verdeeld worden volgens het principe “De vervuiler

betaalt”. De raad heeft eind 2022 ingestemd met verder onderzoek op basis van waterverbruik. In 2022 zijn we goed op koers met het afkoppelen van hemelwater van het riool. Er is in 2022 ongeveer 3 hectare aan particuliere en openbare verharding van het riool afgekoppeld. In totaal is daarmee in de periode 2017 tot en met 2022 ruim 17 hectare afgekoppeld. Parallel hieraan zijn de voorbereidingen gestart om riooloverstorten, de afvoerplaatsen van tijdelijke pieken in overtollig rioolwater, aan te pakken. Hiervoor worden groene bergingen achter overstorten aangelegd zodat er geen verontreiniging van het oppervlaktewater kan plaatsvinden. In 2021 is een onderzoek opgeleverd waarmee we duidelijk in beeld hebben waar in onze kernen wateroverlast kan voorkomen. Er zijn 7 urgente knelpunten in beeld gebracht die we binnen 5 jaar willen aanpakken. Medio 2022 zijn de voorbereidende onderzoeken hiervoor opgestart. Via het project Integraal Riviermanagement (IRM) werken we verder aan het verbeteren van hoogwaterveiligheid. Eind 2022 heeft de minister de startbeslissing genomen om het project Vierwaarden de komende drie jaar verder uit te werken om uiteindelijk te komen tot een voorkeursscenario. Voor Horst aan de Maas gaat het hierbij vooral om rivierkundige maatregelen zoals dijkverlegging en rivierverruiming bij de weerden van Grubbenvorst en Lottum.

Meer lezen over Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie en circulariteit? Klik hier om direct naar het programma te gaan voor uitgebreide informatie: programma 3 duurzaamheid klimaatambities energietransitie en circulariteit

10

Programma 4 Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen Vitale kernen We hebben in Horst aan de Maas krachtige gemeenschappen waarin onze inwoners zelfredzaam zijn en meebouwen aan de huidige en de toekomstige vitale kernen. We hebben verschillende initiatieven ondersteund op het gebied van ondersteuning en zorg die voor en door inwoners worden ingericht en uitgevoerd. We zien aan de ene kant dat deze initiatieven inmiddels duurzaam zijn ingericht en hun activiteiten uitbreiden en aan de andere kant dat er ook nog steeds nieuwe initiatieven in allerlei vormen bij komen. Vanwege de vergrijzing en de grote druk op de arbeidsmarkt worden de vitale kernen nog belangrijker. Daarom hebben we gewerkt aan het versterken van de sociale basis en preventie, onder meer via de lancering van IN! Horst aan de Maas in 2022. We zien dat partners samen met ons de schouders eronder zetten om tot een gezonde basis te komen. Ook zijn inwoners zelf aan de slag gegaan, om de leefbaarheid van hun kern/wijk/straat te verbeteren door het uitvoeren van inwonersinitiatieven. Gerealiseerde initiatieven zijn: de hondenspeelweide in Sevenum en het verleggen van het pannaveld door Sparta ’18. Het ontwerp voor het upgraden van het Pastoor Vullinghsplein in Grubbenvorst is het afgelopen jaar verder uitgewerkt. Er is doorontwikkeling van langlopende initiatieven zoals America Left en Westenwind.

Deze initiatieven zijn versterkt.

Ondersteuning van inwoners die het nodig hebben Het jaar 2022 stond in het teken van het behouden van de kwaliteit van de ondersteuning van inwoners die dat nodig hebben. Nu en in de toekomst. Ook hebben we ingezet op de balans

24,7

14,9

Zorg

1,3

Burgerzaken

Werk en inkomen

€ 53,4 mln

12,3

Inwonerparticipatie / inwonerinitiatieven

0,1

0,1

Arbeidsmigranten

Nieuwkomers

tussen de inkomsten en uitgaven in het sociaal domein. We hebben een flinke impuls aan onze uitvoering gegeven omdat de wachtduur te hoog was opgelopen. In aanvulling op de kracht van het eigen netwerk en die van de vitale kernen hebben we een toegankelijk vangnet voor de inwoners die dat nodig hebben. Als inwoners hun vraag niet alleen of met inzet van het netwerk kunnen oplossen, helpen we de inwoners met de inzet van voorzieningen. De kwaliteit van onze ondersteuning is ook in 2022 gemiddeld goed gewaardeerd. Tegelijkertijd moeten we de ondersteuning op lange termijn betaalbaar houden, om iedereen die dat nodig heeft te kunnen blijven helpen. Wij blijven daarom goed kijken op welke manier we de ondersteuning het meest passend kunnen organiseren. Passend organiseren betekent aanvullend op dat wat inwoners en dorpen zelf georganiseerd hebben. Voor 2022 hebben we extra middelen van het Rijk ontvangen voor jeugdhulp (€ 2,1 miljoen). Deze middelen hebben we ingezet op het verminderen van de tekorten, het versterken van preventieve activiteiten en onze eigen uitvoeringscapaciteit.

Energie- en koopkrachtcrisis Door de oorlog in de Oekraïne hebben we in 2022 te maken met een energie- en koopkrachtcrisis. Om mensen die daarmee kampen te helpen, hebben we een regeling energietoeslag uitgevoerd. Veel inwoners hebben we kunnen helpen met tijdelijke ondersteuningsmaatregelen. Ook de bijzondere bijstand is verruimd zodat we huishoudens onder de inkomensgrens van 120% tegemoet komen in de energierekening. Daarnaast hebben we eind 2022 een basis gebouwd voor een meer duurzame ondersteuning voor inwoners en verenigingen.

11

Met Onze Loods hebben we een ontmoetings-, ontwikkel- en ondernemersplek gerealiseerd waar onze inwoners (weer) kunnen meedoen. Inwoners kunnen er een kopje koffie drinken om hun netwerk te verbreden, de Nederlandse taal leren of er een baan vinden.

Nieuwkomers doen mee We vinden het belangrijk dat mensen die nieuw zijn in Nederland zich goed redden en dat ze meedoen in onze samenleving. Vrijwilligers van de stichting Vluchtelingenwerk hebben vluchtelingen die in Nederland mogen blijven – statushouders – hier het afgelopen jaar bij geholpen. Zij hebben ervoor gezorgd dat deze mensen hun omgeving leerden kennen. Dat ze in contact kwamen met officiële organisaties zoals de gemeente, bibliotheek en huisarts, maar ook met de buren en de verenigingen in het dorp. Daarnaast hebben statushouders hulp gekregen bij andere activiteiten in het dagelijks leven, zoals omgaan met geld en het aanleggen van een administratie. Daarnaast was 2022 het jaar waarin we vluchtelingen en ontheemden in verschillende accommodaties hebben opgevangen. Denk hierbij aan de noodopvang voor vluchtelingen uit Oekraïne. We kijken trots terug dat we iets hebben kunnen betekenen voor de mensen, ook al was de opvang tijdelijk en intensief.

Arbeidsmigranten De grote vraag naar personeel in met name de agrarische en logistieke sector maakt dat we als gemeente een verantwoordelijkheid hebben om arbeidsmigranten een plek te geven in onze samenleving. Dit met als doel om de arbeidsmigrant fatsoenlijk te huisvesten en volwaardig te kunnen laten meedoen. We doen dit in balans met de leefbaarheid in onze dorpen en wijken. Dit hebben we in 2022 gedaan door de basis op orde te brengen middels het verbeteren van de registratie niet ingezetenen en de controle en handhaving op overbewoning in de dorpen Horst, Grubbenvorst en Sevenum. Ook hebben we het Servicepunt arbeidsmigranten doorontwikkeld en zijn er pilots met werkgevers geweest rondom de inschrijving van arbeidsmigranten in de basisregistratie.

De gezondste regio 2025 De acht Noord-Limburgse gemeenten werken als Regio Noord-Limburg samen aan hun gezamenlijke ambitie om van Noord-Limburg de Gezondste

Regio te maken. In samenwerking met ondernemers, maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen en 280.000 inwoners brengen we een gezonde beweging op gang in Noord-Limburg. Samen met onze omgeving werken we aan projecten die zorgen voor meer bewustwording en inspanningen rond gezondheid in de breedste zin van het woord. Onze ambitie is vertaald in zes programma’s. In deze programma’s wordt vanuit verschillende invalshoeken naar gezondheid gekeken. Ook kijken we op welke manieren projecten en activiteiten binnen en tussen de programma’s elkaar kunnen versterken. Het doel van elk programma is om gezondheid te verankeren in het denken en doen van inwoners, ondernemers en organisaties in Noord-Limburg. Voor elk van de zes programma’s zijn er kennis, netwerken en budgetten beschikbaar voor projecten en initiatieven die bijdragen aan de doelen van het programma. In 2022 is verder gewerkt aan de regionale realisatie van de projecten van de Regio Deal en Investeringsagenda. Denk hierbij aan jongeren Op Gezond Gewicht, Ketenaanpak Overgewicht, Rookvrije generatie en America Left.

Meer lezen over Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen? Klik hier om direct naar het programma te gaan voor uitgebreide informatie: programma 4 sociaal maatschappelijk participatie en voorzieningen

12

Programma 5 Cultuur, sport en onderwijs Culturele activiteiten Het jaar 2022 was voor de cultuursector een jaar waarin activiteiten en programma’s weer volledig opgepakt werden. Alle coronamaatregelen zijn in het begin van het jaar losgelaten. Hierdoor kon alles weer volledig opgestart worden. Terugkijkend op deze crisis, kunnen we zeggen dat het voorzieningenniveau (culturele verenigingsleven activiteitenaanbod) op peil is gehouden en dat het verenigingsleven een grote veerkracht heeft laten zien. Voor een vitale gemeenschap en de leefbaarheid in onze dorpen en wijken is dat van grote waarde. In 2022 hebben we de nieuwe subsidiekaders vastgesteld. Hiertoe hebben we in de dorpen informatie opgehaald. Hierbij hebben we ca. 200 organisaties gesproken, waarbij de culturele organisaties goed vertegenwoordigd waren. In 2022 is de gewenste beweging naar een bibliotheekvoorziening ingezet. Een bibliotheekvoorziening waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, zich laten informeren en zich kunnen ontwikkelen. In 2022 hebben we ook de samenwerking met het voorgezet onderwijs versterkt. In samenwerking met het Dendron College en Yuverta, is de ‘Cultuur Boost’ georganiseerd. Het doel hiervan was cultuur in te zetten voor het welbevinden van jongeren, jongeren kennis laten maken met cultuur en het lokale culturele veld en de samenwerking met scholen en cultuurmakers te versterken.

De Cultuur Boost was een succes en krijgt een vervolg in 2024.

Blijf in beweging Met de uitvoering van ons Programmaplan Sport aan de Maas hebben we ook afgelopen jaar weer via sport en bewegen bijgedragen aan een gemeenschap waarin het goed en gezond wonen, werken, opgroeien en ontspannen is.

4,0

1,6 Kunst en cultuur

Sport

€ 10,2 mln 4,6

Onderwijs

Dat betekent dat we in samenwerking met kinderopvang en onderwijspartners hebben ingezet op het stimuleren van een gezonde en actieve leefstijl. Met zorginstellingen hebben we kwetsbare doelgroepen, voor wie ‘bewegen’ niet vanzelfsprekend is, gestimuleerd tot beweegactiviteiten. Ook is ondersteuning geboden aan verenigingen die een ondersteuningsbehoefte hadden.

Onderwijs Samen met onze onderwijspartners (o.a. schoolbesturen en Omnibuzz) zijn we er ondanks alle prijsstijgingen in geslaagd het voorzieningenniveau op peil te houden. Zo hebben we samen met de onderwijsorganisaties belangrijke stappen gezet in het verbeteren van het aanbod voor regionaal passend onderwijs. Denk hierbij aan het maken van netwerkafspraken en het creëren van zorgstructuren. In 2022 heeft de raad een krediet verstrekt voor de nieuwbouw van Integraal Kindcentrum de Weisterbeek en heeft de zoektocht naar de juiste locatie plaatsgevonden. Ook zijn we gestart met (ver)nieuwbouw van de basisscholen in Sevenum.

Meer lezen over Cultuur, sport en onderwijs? Klik hier om direct naar het programma te gaan voor uitgebreide informatie: programma 5 cultuur sport en onderwijs

13

Programma 6 Openbare orde & veiligheid, toezicht en handhaving Opvang van vluchtelingen en asielzoekers In 2022 vingen we op vier plekken vluchtelingen of asielzoekers op. We droegen op deze manier bij aan het landelijke verzoek vanwege de oorlog in Oekraïne en de situatie in ter Apel. De opvang legde een druk op de samenleving en op de gemeente wat betreft inzet van medewerkers. Trots zijn we dat we samen met onze inwoners, verenigingen en vele vrijwilligers voor een warm welkom en een goede opvang van de vluchtelingen zorgden. Het was dankbaar werk om de vluchtelingen en asielzoekers een tijdelijk onderkomen te bieden. Voor het organiseren en regelen van deze opvanglocaties werkten we samen met verschillende partijen. We vormden per opvanglocatie een werkgroep. Alle belangrijke specialisten waren vertegenwoordigd in de werkgroepen. Denk aan zorg, catering, beveiliging, communicatie etc. Van 11 maart tot 27 juli 2022 vingen wij Oekraïense vluchtelingen op in Sporthal de Berkel. Samen met o.a. het Rode Kruis zorgden we voor de inrichting en opvang in de sporthal. Daarna verhuisde deze locatie naar de voormalige bassischool de Klimboom in Swolgen. De verhuizing verliep soepel mede dankzij onze vrijwilligers, die nog steeds betrokken zijn in Swolgen. Wij hielpen mee om het leed te verzachten met de opvang van 150 asielzoekers vanuit het COA/ Ter Apel.

Eerst in Grubbenvorst in ’t Haeren en vervolgens in de Kasteelse Bossen. De asielzoekers zijn in januari 2023 verhuisd naar Landgraaf. Op dit moment vangen wij nog steeds 60 minderjarige vluchtelingen op in Sevenum.

€ 7,3 mln 4,1

Openbare orde en veiligheid

3,2

Toezicht en handhaving

En, we zijn actief door mee te denken met landelijke instanties, zoals het COA en de ministeries, hoe we een betere oplossing kunnen vinden voor deze crisis waarin mensen telkens naar andere plekken moeten.

Locaties opvang vluchtelingen en asielzoekers: •

Opvang Oekraïense vluchtelingen Locatie: Sporthal de Berkel/voormalige basisschool Klimboom in Swolgen Periode: 11 maart 2022 tot heden. Aantal opvangplekken: 150. Vanaf 1 september 2022 de crisisnoodopvang voor Oekraïense vluchtelingen voor heel Limburg

•

Opvang asielzoekers Locatie: Grubbenvorst ‘t Haeren Periode: 25 juli tot 8 augustus 2022 Aantal opvangplekken: 150.

•

Opvang asielzoekers Locatie: Kasteelse Bossen Periode: 8 augustus 2022 tot 9 januari 2023 Aantal opvangplekken: 150.

•

Opvang alleenreizende minderjarige vluchtelingen Locatie: Gr8 Hotel Sevenum Periode: 1 oktober 2022 tot heden Aantal opvangplekken: 60.

14

Toezicht en handhaving Handhaving is één van de middelen om de kwaliteit van wonen, leven en werken te behouden en te versterken. Het bestuur streeft naar een gestructureerd en integraal handhavingsbeleid, waarbij preventie voorop staat. De betrokkenheid en het eigen verantwoordelijkheidsbesef van de inwoners, bedrijven en instellingen moeten daarbij worden vergroot. Als de preventieve inzet (informatievoorziening) niet werkt en het geschonken vertrouwen wordt beschaamd, volgt daadwerkelijk handhavend optreden. In 2022 is ingezet op het dichter bij de organi-

satie en bestuur organiseren van toezicht en handhaving. In dat kader heeft de raad in 2021 ingestemd met het gefaseerd afbouwen van de samenwerking met Venray op het gebied van Toezicht en Handhaving. In 2022 heeft de focus vooral gelegen op het opbouwen en organiseren van een Team Toezicht en Handhaving.

Meer lezen over Openbare orde & veiligheid, toezicht & handhaving? Klik hier om direct naar het programma te gaan voor uitgebreide informatie: programma 6 openbare orde veiligheid toezicht handhaving

15

Programma 7 Bestuur, organisatie en samenwerking Samenwerking bedrijfsvoering Bedrijfsvoering binnen de gemeente heeft als doel om de interne organisatie zo soepel mogelijk te laten functioneren. Dat kun je zelf doen als gemeente of samen met andere partners. Veel taken, vaak zeer complex, voeren alle gemeenten uit. Vandaar dat het goed is om (in dit geval met de gemeente Venray) samen te kijken naar die bedrijfsvoering. Wat kun je samen slimmer, effectiever, efficiënter of goedkoper doen? Of als dat niet kan: wat kun je van elkaar leren? En een goed serviceniveau behouden? Daar werken medewerkers van de gemeenten Horst aan de Maas en Venray hard aan. Om onze inwoners en ondernemers nog beter van dienst te zijn, nu en in de toekomst.

De organisatie is in ontwikkeling De wereld om ons heen wordt steeds complexer. En ook als gemeentelijke organisatie moeten we met de tijd mee, en onze processen en werkwijzen aanpassen aan de nieuwste ontwikkelingen. Voorop staat dat we het allemaal doen voor onze inwoners en ondernemers. Hoe we dat willen gaan doen, en wat daarvoor allemaal moet gebeuren, hebben we in 2022 opgeschreven in een zgn. “bidbook organisatieontwikkeling”. Belangrijk onderdeel hierin is “de basis op orde”. De dienstverlening, de formatie, de opleidingen en training van medewerkers. Daar werken we hard aan. We kijken ook naar de manier waarop we intern en met partners samenwerken. Hoe we ons opstellen richting inwoners en met hen in gesprek gaan en blijven. We kijken goed naar taken en rollen van medewerkers en leidinggevenden, van college- en raadsleden en naar de manier waarop we onze organisatie inrichten. In het bidbook en tijdens de sessies over het Hoofdlijnenakkoord en het collegeakkoord formuleerden we

19,3

2,8 Bestuur

Overhead

€ 22,1 mln

samen onze opgaven (lange termijn), maakten we een aanzet tot het opgavengericht werken binnen programma’s via pilots en maakten we afspraken over directe procesoptimalisaties als het gaat om dienstverlening. En de eerste resultaten zijn zichtbaar: • De wachttijden in het sociaal domein zijn afgenomen • De klantcontacten rondom het aanvragen en verlenen van vergunningen verlopen soepeler • De gemeente heeft een nieuwe, frisse huisstijl • De kwaliteit van de raadsvoorstellen is verbeterd • Richtten we een eigen team Toezicht en Handhaving in • Werken twee nieuwe collega’s met strategisch vrije rollen aan meer verbinding tussen de ambtelijke en bestuurlijke organisatie en de samenleving. • Hebben we meer regie op onze Strategische Personeels Planning Het verder doorontwikkelen van de organisatie (qua wijze van werken en structuur) is een doorlopend proces. Hier gaan dus verder in 2023.

Meer lezen over Bestuur, organisatie en samenwerking? Klik hier om direct naar het programma te gaan voor uitgebreide informatie: programma 7 bestuur organisatie en samenwerking

16

Programma 8 Financiën

€ 9,4 mln 7,7

Storting in reserve

Gemeentelijke heffingen In het Coalitieakkoord 2018-2022 staat de intentie om de OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing niet te laten stijgen, los van de inflatie. Dat hebben we in 2022 niet helemaal kunnen waarmaken. Het tarief voor de rioolheffing is weliswaar niet gestegen in 2022 en ook de gemiddelde aanslag OZB is alleen met inflatie geïndexeerd maar de gemiddelde aanslag voor afvalstoffenheffing is met ongeveer 11% gestegen t.o.v. 2021.

De gemeente sluit 2022 af met een positief saldo Het is gelukt de meeste geplande activiteiten in 2022 uit te voeren. Sommige werkzaamheden konden we echter niet starten of afmaken. Daardoor hadden we ongeveer € 6,7 mln. minder kosten dan verwacht in 2022. Deze taken worden vanaf 2023 alsnog opgepakt. Het college stelt de gemeenteraad daarom voor dit geld over te hevelen naar 2023. De oorzaak voor het niet volledig benutten van de budgetten is enerzijds de openstaande vacatures/ te weinig mensen. Anderzijds hebben we in 2022 voor onverwachte taken capaciteit vrijgemaakt. Denk hierbij aan de uitvoering van maatregelen voor de energiecrisis (voor inwoners en verenigingen) en alle activiteiten rondom de noodopvang voor vluchtelingen en ontheemden. Daarmee sluit het financiële jaar 2022 met een ‘plus’ van ongeveer € 12,5 mln. Het college wil € 1,66 mln. hiervan besteden aan de basisschool de Doolgaard, € 0,8 mln. te storten in een tweetal bestemmingsreserves en het restant van ongeveer € 10 mln. toe te voegen aan de Algemene Reserve.

1,7

Overige lasten

In de begroting 2022 stonden bezuinigingen van ongeveer € 1,4 miljoen. Deze hebben we voor € 1 mln. oftewel 72% waargemaakt. Maar daarmee zijn we er nog niet. Vanaf 2023 moeten we nog een keer behoorlijk bezuinigen om onze taken en projecten voor Horst aan de Maas uit te kunnen voeren. Nu én in de toekomst.

Meer lezen over Financiën? Klik hier om direct naar het programma te gaan voor uitgebreide informatie: programma 8 financiën 17