01d Kijk op de Begroting 2022

Kijk op de begroting 2022

Inhoudsopgave Programma 1 Economie en ruimte

Programma 2 Wonen, mobiliteit en openbare ruimte

Programma 3 Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie en circulariteit

Programma 4 Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen

Programma 5 Cultuur, sport en onderwijs

Programma 6 Openbare orde & veiligheid, toezicht en handhaving

Programma 7 Bestuur, organisatie en samenwerking

Programma 8 Financiën

6

7

8

9

11

12

13

14

gemeente

PROGRAMMABEGROTING 2022

BATEN 2022

119,2 MILJOEN

Bouwgrondexploitaties, verpachting en overige economische zaken Overige baten

4,1

Economie en ruimte

6,0

16,8

10,2

12,5

16,4

48,7

20,7

10,2 Cultuur, sport en onderwijs

Overige lokale heffingen en leges

OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing Algemene uitkering uit gemeentefonds

2,4

Onttrekking reserve

HORST A/D MAAS

63,5

LASTEN 2022

Wonen, mobiliteit en openbare ruimten Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie en circulariteit

119,2 MILJOEN

Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen

Openbare orde & veiligheid, toezicht & handhaving

7,2

19,7

Bestuur, organisatie, samenwerking en financiën

Resultaat: 0,0

26,6

63,5

5,5

15,3

4,5 3,6

4,8

1,2

2,9

1,1

4,2

3,7

4,2

4,2

6,9

1,5

0,7

0,2

1,3

1,0

16,4

2,8

0,6 0,3

20,7

14,7

1,8 3,5

0,5

Baten

10,2 6,0

Economie en ruimte

Algemene uitkering uit gemeentefonds (63,5)

Vrijetijdseconomie (1,3)

OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing (20,7)

Ruimte (1,0)

Overige baten (16,4) Bouwgrondexploitaties, verpachting en overige economische zaken (10,2)

2,4

Lasten

Overige lokale heffingen en leges (6,0) Onttrekking reserve (2,4)

0,2

Veehouderij (0,2) Voedingstuinb., fruitteelt, boomkwekerij (0,5) Economische zaken, verpachtingen enz. (1,1)

1,4 Wonen, mobiliteit en openbare ruimte Bouwen en wonen (2,9) Bouwgrondexploitaties (4,5) Wegen, pleinen, fietspaden en openbare verlichting (5,5)

Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie en circulariteit

Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen

Afvalverwijdering (6,9)

Zorg (26,6)

Riolering, waterkering en afwatering (4,2)

Werk en inkomen (15,3)

Milieu en duurzaamheid (1,4)

Arbeidsmigranten (0,2) Nieuwkomers (0,6)

Openbaar groen, bossen en landschap (3,6)

Inwonerparticipatie/ inwonerinitiatieven (4,8)

Openbaar vervoer (0,3)

Burgerzaken (1,2)

Cultuur, sport en onderwijs

Openbare orde & veiligheid, toezicht & handhaving

Kunst en cultuur (1,8)

Openbare orde en veiligheid (3,7)

Sport (4,2)

Toezicht en handhaving (3,5)

Onderwijs (4,2)

Bestuur, organisatie, samenwerking en financiën Bestuur (2,8) Overhead (14,7) Overige lasten (0,7) Storting in reserve (1,5)

Programma 1 Economie en ruimte

1,1

1,0 Ruimte

€ 4,1 mln

Programma 2 Wonen, mobiliteit en openbare ruimte

Economische zaken, verpachtingen enz.

1,3

0,5 0,2

Vrijetijdseconomie

Voedingstuinb., fruitteelt, boomkwekerij

Veehouderij

We heten bezoekers welkom in Horst aan de Maas We willen dat toeristen naar Horst aan de Maas blijven komen. Daarom helpen we ondernemers met hun plannen om aantrekkelijk te blijven voor toeristen. Maar blijven we ook zorgen voor een aantrekkelijke omgeving. Dat doen we o.a. door samen met ondernemers en andere partners in de vrijetijdseconomie nieuwe product-marktcombinaties te ontwikkelen. In 2022 zetten we die lijn door, samen met andere gemeenten in de regio. Daarnaast voeren we het Regionaal actieplan vrijetijdseconomie uit. Voor de regiomarketing sluiten we aan bij de campagne ‘In Limburg’ van de provincie om Limburg als toeristische bestemming te promoten. Veel ondernemers en organisaties in Horst aan de Maas zorgen ervoor dat mensen leuke en gezellige dingen kunnen doen in hun vrije tijd. Op het gebied van toerisme en recreatie, horeca, winkels, landschap, kunst en cultuur. Die brengen we met elkaar in contact. Ook versterken de contacten met de gemeente. Zo blijven we goed op de hoogte van wat er speelt en wat er nodig is. Door samenwerking en crossovers wordt de gemeente namelijk nog aantrekkelijker voor toeristen en inwoners. De adviesraad en de subsidie vrijetijdseconomie spelen daar een belangrijke rol in.

We stimuleren de agrarische sector Voedingstuinbouw, fruitteelt, boomkwekerij en glastuinbouw In lijn met de veehouderij stimuleren we de tuinbouwsector om duurzamer te worden. We kijken dan bijvoorbeeld naar de inzet van aardwarmte in de glastuinbouw. Daarnaast leggen we samen met de sector de ideeën voor de toekomst vast in een tuinbouwvisie. Verder steken we energie in het versterken van de fruitsector. En stimuleren we bedrijven

Regio Deal en Investeringsagenda Noord-Limburg De acht gemeenten in Noord-Limburg willen samen de Gezondste Regio worden. Zij hebben met de provincie Limburg afgesproken welke projecten zij daarvoor gaan uitvoeren en hoeveel geld zij daar samen voor inzetten. Dat staat in de Investeringsagenda Noord-Limburg. We hebben hier ook afspraken over gemaakt met de Rijksoverheid. Die staan in de Regio Deal. In 2022 voeren de gemeenten samen met partners veel projecten uit. Het gaat om projecten binnen de thema’s ‘future farming’, ‘vitaal en gezond’, ‘talent aantrekken en behouden’, ‘veilige en leefbare omgeving’ en ‘grensoverschrijdende samenwerking’.

Bouwgrondexploitaties

Bouwen en wonen

€ 16,8 mln

5,5

0,3 3,6

Wegen, pleinen, fietspaden en openbare verlichting

Openbaar vervoer

Openbaar greon, bossen en landschap

Op weg naar de beste woongemeente

om samen met de Brightlands Campus Greenport Venlo op zoek te gaan naar nieuwe (teelt)technieken en verdienmodellen. Daar investeren we samen met de regiogemeenten in. Zo zorgen we ervoor dat de tuinbouwbedrijven in onze regio hun belangrijke positie ook in de toekomst behouden. Visie op Veehouderij Op 13 juli 2021 stelde de gemeenteraad de Visie op veehouderij vast. Vanaf 2022 werken we die uit in een Uitvoeringsprogramma. Dat is de basis om samen met de sector verder te werken aan een buitengebied waar het goed wonen, werken en recreëren is. En waar de veehouderij economisch gezond blijft op een locatie die daar ook in de toekomst geschikt voor is. Daarnaast zorgen we ervoor dat de leefomgeving bij veehouderijen verbetert.

4,5

2,9

We willen de beste woongemeente van Limburg worden en ervoor zorgen dat iedereen in Horst aan de Maas prettig en betaalbaar kan wonen. Drie onderwerpen vinden we daarbij belangrijk: 1) voldoende woningen 2) betaalbare woningen en 3) het aanpassen van bestaande woningen.

6

In het Masterplan Wonen staat wat we daarvoor gaan doen. In de periode 2021 tot en met 2025 geven we een vergunning voor de bouw van 1.000 woningen. Het aanpassen van bestaande woningen houdt in dat we meehelpen om huizen duurzamer te maken. En dat woningen geschikt worden gemaakt voor mensen die zorg nodig hebben.

Ons landschap als visitekaartje Het landschap in Horst aan de Maas is ons visitekaartje. Dat willen we graag zo houden. Bijvoorbeeld door de kwaliteit van het landschap samen met onze partners verder te versterken. Daarbij kijken we ook naar de rol die agrariërs daarin kunnen vervullen. Daarnaast zorgen we ervoor dat verschillende soorten planten en dieren zich thuis voelen in ons landschap. En omdat het klimaat verandert, moeten we onze omgeving daarop aanpassen. Zodat die periodes van hitte en droogte maar ook hevige regenbuien beter aankan. We nemen samen met onze inwoners en ondernemers maatregelen. Die staan o.a. in het duurzaamheidsprogramma Wij gaan groen, maar ook in de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie die we in 2021 vaststellen.

Investeren in fietsverbindingen en de stationsomgeving In 2022 is de verlenging van de Greenport Bikeway klaar. Dat fietspad loopt nu tussen station Venlo en station Horst-Sevenum. Het nieuwe stuk fietspad

loopt straks van station Horst-Sevenum naar America. We willen dit verlengen richting Deurne. Daarvoor onderzoeken we samen met de provincie Limburg en de provincie Noord-Brabant de mogelijke route. Ook wordt het plan voor de duurzame stationsomgeving Horst-Sevenum in 2022 uitgevoerd.

7

Programma 3 Duurzaamheid: klimaatambities, energietransitie en circulariteit We steken energie in duurzaamheid In 2022 voeren we het Kader voor de Opwekking van Duurzame Elektriciteit (KODE) uit. We onderzoeken welke gebieden geschikt zijn voor het grootschalig opwekken van duurzame elektriciteit door zonnevelden en/of windturbines. Ook willen we samen met Stichting EnergieKronenberg en de inwoners van Kroneberg meedoen aan de Proeftuinen Aardgasvrije Wijken. Daarvoor hebben we een subsidie aangevraagd. In 2022 voeren we projecten uit binnen de Regionale Energiestrategie (RES). Dat doen we samen met vele andere organisaties en de gemeenten in de regio Noord- en Midden-Limburg. Wat we concreet gaan doen, hangt af van het geld dat we hiervoor krijgen van de Rijksoverheid. De projecten binnen de RES richten zich onder andere op energiebesparing, grootschalig opwekken van energie uit zon en wind, duurzame warmte en innovatie.

Aandacht voor afval Horst aan de Maas heeft een modern en klantvriendelijk afvalsysteem. Het is onze inwoners gelukt de hoeveelheid restafval sterk te verminderen. Dat maakt ons afvalsysteem inspirerend voor andere gemeenten. Voor de komende jaren is het belangrijk dat we blijven vernieuwen. Daarbij kijken we nadrukkelijk naar de kosten. Het ophalen en verwerken van afval in Nederland wordt namelijk steeds duurder. Tegelijkertijd zijn de vergoedingen die gemeenten krijgen voor bepaalde soorten afval juist lager geworden Daardoor heeft de gemeente in de afgelopen jaren de financiële reserve voor afval moeten inzetten.

Programma 4 Sociaal maatschappelijk, participatie en voorzieningen

6,9 Afvalverwijdering

4,2

€ 12,5 mln Riolering, waterkering en afwatering

1,4

Milieu en duurzaamheid

We bereiden ons voor op klimaatverandering Ons klimaat verandert. Periodes van veel regen worden afgewisseld met hitte en droogte. We richten onze gemeente zó in, dat we wateroverlast en droogte zoveel mogelijk voorkomen. Dat doen we bijvoorbeeld door inwoners en bedrijven te stimuleren hun regenpijp af te koppelen van stoepen en straten. Dat doen we als gemeente zelf ook. Door het afkoppelen kan het regenwater de grond intrekken. De kosten hiervoor betalen we uit de rioolheffing. In 2022 gaan we aan de slag met activiteiten uit de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie. We pakken bijvoorbeeld de meest urgente problemen door wateroverlast (door hevige regenbuien) in dorpen en wijken aan. En we planten bomen en struiken; die zorgen voor verkoeling in periodes van extreme hitte. Ze voorkomen daardoor negatieve gezondheidseffecten door hittestress..

Beschikbare en betaalbare hulp In 2022 blijven we onze inwoners ondersteunen met passende ondersteuning en zorg. Het is belangrijk dat de kosten en inkomsten hiervoor in balans blijven. Vanaf 2022 werken we met zorgaanbieders op basis van nieuwe contracten. Die geven ons de mogelijkheid nog beter te sturen op de kwaliteit van de zorg en de kosten daarvoor. In 2022 krijgen we extra geld van de Rijksoverheid voor jeugdhulp. Dat zetten we in om problemen bij jongeren te voorkomen. We gaan bijvoorbeeld nog meer samenwerken met het onderwijs. 8

Positieve gezondheid In 2022 versterken we de beweging ‘positieve gezondheid’. Daarvoor kijken we naar wat mensen wél kunnen en wat zij belangrijk vinden in het leven. Dat doen we door samen te werken met allerlei organisaties in Noord-Limburg: scholen, bedrijven, vrijwilligersorganisaties en gemeenten. Ons doel: een gezonde leefstijl voor al onze inwoners. In 2022 organiseren we activiteiten om ervoor te zorgen dat iedereen hiervoor gelijke kansen heeft. Denk aan de Rookvrije generatie, zodat kinderen zonder sigarettenrook kunnen opgroeien. Ook zorgen we voor cursussen aan ouderen om te voorkomen dat ze vallen.

Inwoners bouwen mee aan een vitale gemeenschap Door corona konden veel activiteiten in onze dorpen en wijken niet doorgaan. We houden contact met initiatiefnemers om waar nodig te helpen. Want we willen niet dat de pandemie blijvende gevolgen heeft voor de leefbaarheid. Dit is ook in 2022 een punt van aandacht. We kijken wat nodig is om de dorpen en wijken ná de coronapandemie weer als vanouds te laten bloeien. En hoe we daar als gemeente bij kunnen helpen. Daarnaast doen we in 2022 een proef in America

15,3

26,6 Zorg

Werk en inkomen

€ 48,7 mln

1,2

Burgerzaken

4,8

Inwonerparticipatie / inwonerinitiatieven

0,2

0,6

Arbeidsmigranten

Nieuwkomers

waarbij inwoners een deel van de zorg en ondersteuning zelf organiseren. De gemeente geeft daar geld voor. Het doel is de zorg in de toekomst goed en betaalbaar te houden.

Nieuwkomers horen erbij Vanaf 2022 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Inburgering. Het doel van die wet is dat vluchtelingen die in Nederland mogen blijven, ofwel ‘statushouders’, meedoen in de samenleving. Het liefst via werk en als dat niet kan via bijvoorbeeld vrijwilligerswerk. Hier helpen we hen bij. Dat doen we samen met de vrijwilligers van de stichting Vluchtelingenwerk. We zorgen er ook voor dat statushouders hun omgeving leren kennen. Dat ze in contact komen met organisaties zoals gemeente, bibliotheek en huisarts. Maar ook met de buren en de verenigingen in het dorp. Daarnaast krijgen statushouders hulp bij andere activiteiten in het dagelijks leven, zoals omgaan met geld en het aanleggen van een administratie.

9

Programma 5 Cultuur, sport en onderwijs

10

Door corona meer mensen zonder werk

Een plek voor arbeidsmigranten

In de afgelopen jaren hebben we ervoor gezorgd dat het aantal mensen met een uitkering met meer dan 10% daalde. Door corona zijn er nu meer mensen zonder werk, ook in Horst aan de Maas. Daarom verwachten we dat in 2022 meer mensen een uitkering nodig hebben. Landelijk wordt verwacht dat het aantal mensen met een uitkering stijgt met ruim 50% We hebben er vertrouwen in dat we deze stijging in Horst aan de Maas kunnen beperken tot 25%. Door inwoners die net hun baan zijn verloren snel te koppelen aan de vacatures die er nog wél zijn in onze gemeente en de regio.

Agrarische en logistieke bedrijven hebben veel personeel nodig. Het wordt steeds moelijker de vacatures in te vullen. Daarom komen er mensen uit andere landen naar hier om te werken. We willen deze buitenlandse werknemers (arbeidsmigranten) een plek geven in onze samenleving. Dat is niet altijd makkelijk. Een van de uitdagingen het vinden van geschikte woningen op de juiste plek. We willen ook dat nieuwe inwoners deel uitmaken van onze gemeenschap. Dat gaat niet vanzelf. Daarom ontwikkelen we daar samen met de werkgevers activiteiten voor. In 2022 breiden we die samenwerking verder uit.

4,2

1,8 Kunst en cultuur

Sport

€ 10,2 mln 4,2

Onderwijs

Culturele activiteiten starten weer op

Blijf in beweging

Ook voor de cultuurorganisaties in Horst aan de Maas heeft de coronapandemie grote gevolgen gehad. Denk aan de verenigingen, musea en festivals die lange tijd geen activiteiten konden uitvoeren. In 2022 ondersteunen we de verenigingen die daardoor voor uitdagingen zijn komen te staan. Cultureel Centrum ‘t Gasthoes bouwt in 2022 een nieuw programma op en gaat nieuwe samenwerkingen aan.

Sporten is gezond én brengt inwoners bij elkaar. Via het programma Sport aan de Maas stimuleren we onze inwoners om actief te worden en te blijven. We steken bijvoorbeeld energie in de gezonde, sportieve ontwikkeling van kinderen. Daarnaast brengen we inwoners via sport en bewegen samen. Dat doen we samen met scholen, zorgorganisaties, kinderopvang, verenigingen en de Gezondste Regio 2025. In 2022 ontwikkelen we met onze partners een nieuw Programmaplan Sport aan de Maas voor de periode 2023-2025. 11

Programma 6 Openbare orde & veiligheid, toezicht en handhaving

Programma 7 Bestuur, organisatie en samenwerking

€ 7,2 mln 3,7

Openbare orde en veiligheid

3,5

Toezicht en handhaving

Een veilige plek om te wonen

Samenwerking bedrijfsvoering

De gemeente krijgt steeds meer taken op gebied van veiligheid. Bijvoorbeeld de aanpak van overlast door jeugd, de zorg voor mensen met verward gedrag en het bestrijden van zware criminaliteit. Een veilige en leefbare omgeving is daarom een thema in de Regiodeal die de Noord-Limburgse gemeenten met de provincie en het Rijk hebben afgesloten. Samen voeren we projecten uit zoals: • een intergemeentelijk interventieteam Noord-Limburg. • een keurmerk ‘veilig ondernemen’ in het buitengebied. • een campagne om inwoners bewust te maken van ‘ondermijning’; dat is georganiseerde criminaliteit dichtbij huis. Denk aan illegale hennepteelt, drugshandel en het witwassen van geld.

Met de gemeente Venray werken we samen op het gebied van informatievoorziening & automatisering, HRM, WOZ-belastingen, klantcontactcentrum & burgerzaken en financiën & belastingen. Daar gaan we in 2022 mee door. Deze samenwerking heeft financiële voordelen maar is vooral belangrijk om minder kwetsbaar te zijn. Het is bijvoorbeeld voor gemeenten lastig om goed personeel te vinden voor specifieke functies. Zo’n functie kun je in een samenwerking samen delen. Ook kost het sámen minder tijd en inzet om vernieuwingen op te pakken dan alleen. Bijvoorbeeld als we onze manier van werken moeten aanpassen door nieuwe wetten en regels.

In 2022 geven we het Zorg- en Veiligheidshuis Noord-Limburg (ZVH) verder vorm. Dat is een samenwerking van gemeenten, het Openbaar Ministerie, de politie en organisaties op het gebied van zorg en veiligheid.

Versterking toezicht en handhaving Om onze omgeving veilig, gezond en leefbaar te houden, hebben we wetten, regels en beleid vastgesteld. Medewerkers van de gemeente controleren of die worden nageleefd. Ze spreken mensen en bedrijven aan die zich niet aan de wetten en regels houden. De lijn is: ‘zacht waar het kan hard waar het moet’. De gemeente krijgt steeds meer verzoeken van inwoners en ondernemers om misstanden aan te pakken. Daarom breiden we vanaf 2022 onze toezicht en handhaving stap voor stap uit. Daardoor komt er meer tijd voor thema’s zoals huisvesting arbeidsmigranten, intensieve veehouderij en ondermijning. Maar ook voor de aanpak van bijvoorbeeld overlast door jongeren en parkeren.

12

14,7

2,8 Bestuur

Overhead

€ 17,5 mln

Blik op de toekomst van Horst aan de Maas De gemeente heeft samen met inwoners en ondernemers een ‘strategische visie’ gemaakt. Dat is een blik op de toekomst voor Horst aan de Maas. Daarin omschrijven we wat voor een gemeenschap we willen zijn. En welke thema’s we samen belangrijk vinden voor de komende jaren. In 2022 gaan we hier met z’n allen mee aan de slag: inwoners, ondernemers, bezoekers, gemeente, partners. We maken concrete plannen om de ‘stip op de horizon’ te bereiken. 13

Programma 8 Financiën

€ 2,2 mln 1,5

Storting in reserve

Gemeentelijke heffingen De gemiddelde kosten voor de Onroerende Zaakbelasting (OZB), rioolheffing en afvalstoffenheffing voor inwoners stijgen in 2022 niet, los van de jaarlijkse inflatiecorrectie.

Een stabiel financieel beleid We hebben nog steeds te maken met de gevolgen van de coronapandemie. Toch zijn er lichtpuntjes: het lukt om de geplande projecten en activiteiten uit te voeren. Ook de geplande bezuinigingen liggen

0,7

Overige lasten

grotendeels op schema. En we krijgen waarschijnlijk meer geld van de Rijksoverheid voor de jeugdzorg. Maar we houden financiële uitdagingen. Vooral de coronapandemie heeft de komende jaren gevolgen voor ons ‘huishoudboekje’. Daarom is het uitgangspunt voor 2022: we blijven investeren in onze ambities voor de samenleving, zéker nu, maar zorgen tegelijkertijd voor een stabiel financieel beleid. Zodat we de ambities ook in de toekomst waar kunnen maken.

14