Werkversie Begroting 2027 ( aangepaste versie)
Tekst van het document
Besluiten van het AB worden genomen bij meerderheid van het aantal gemeenten, dat ook een meerderheid van het aantal inwoners van de deelnemende gemeenten vertegenwoordigt. Veiligheidsregio | Openbare orde en | Openbaar | Vertegenwoordiging in het | 5.101 | 6.235 | 72.353 | 77.074 | 937 | Middel Noord-Holland Noord | veiligheid | lichaam | DB en AB. Besluiten van het DB worden met meerderheid van stemmen genomen. Ieder lid van het dagelijks bestuur heeft één stem. Het AB beslist bij gewone meerderheid van stemmen, dat wil zeggen bij meerderheid van de uitgebrachte gewogen stemmen. Het gewicht van de stem is afhankelijk van het aandeel dat de gemeente heeft in de totale begroting van de VR. Recreatieschap | Cultuur, recreatie en | Openbaar | Vertegenwoordiging in het | 1.329 | 1.268 | 2.174 | 2.533 | 0 | Laag Westfriesland | sport | lichaam | DB en AB. Voor de stemverhouding wordt uitgegaan van gewogen en Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 163/271 Verbonden partij | Programma | Vorm van | Omvang belang | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Verwacht | Risico belang | vermogen 1/1 | vermogen | vermogen 1/1 | vermogen | resultaat | duiding 31/12 | 31/12 gekwalificeerde meerderheid. Dit houdt in dat om een besluit te kunnen nemen een meerderheid van het aantal gemeenten die een meerderheid van het aantal inwoners in Westfriesland vertegenwoordigen, benodigd is.
Westfries Archief | Cultuur, recreatie en | Openbaar | Vertegenwoordiging in het | 84 | 84 | 632 | 632 | 0 | Laag sport | lichaam | DB en AB. Voor de stemverhouding wordt uitgegaan van gewogen en gekwalificeerde meerderheid. Dit houdt in dat om een besluit te kunnen nemen een meerderheid van het aantal gemeenten die een meerderheid van het aantal inwoners in Westfriesland vertegenwoordigen, benodigd is. Omgevingsdienst | Duurzaamheid en | Openbaar | Vertegenwoordiging in het | 803 | 803 | 5.983 | 6.030 | 0 | Middel Noord-Holland Noord | milieu | lichaam | DB en AB. Besluiten van het DB worden met meerderheid van stemmen genomen. Ieder lid van het dagelijks bestuur, behalve de voorzitter, heeft één stem. Elk lid van het AB Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 164/271 Verbonden partij | Programma | Vorm van | Omvang belang | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Verwacht | Risico belang | vermogen 1/1 | vermogen | vermogen 1/1 | vermogen | resultaat | duiding 31/12 | 31/12 heeft in de vergadering een vastgesteld aantal stemmen gebaseerd op de combinatie van inwonertal en in te brengen budget.
Vennootschappen en coöperaties* Tabel 110 Overzicht vennootschappen en coöperaties Verbonden partij | Programma | Vorm van | Omvang belang | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Resultaat | Risico belang | vermogen 1/1 | vermogen | vermogen | vermogen | boekjaar | duiding 31/12 | 1/1 | 31/12 Businesspark | Ruimtelijke ordening en | Besloten | 100% aandeelhouder | 336 | 265 | 5 | 5 | 30 | Middel Zevenhuis Hoorn B.V. | volkshuisvesting | vennootschap BNG Bank N.V. | Bestuur en | Naamloze | 0,08% aandeelhouder | 4.777.000 | 4.863.000 | 123.461.000 | 110.701.000 | 172.000 | Laag ondersteuning | vennootschap Stichting | Economische zaken | Besloten | 18,4% aandeelhouder | -5 | 16 | 1.352 | 59 | -10 | Hoog Administratiekantoor | vennootschap Aandelen InWest regio B.V. Alliander N.V. | Duurzaamheid en milieu | Naamloze | 0,003% aandeelhouder | 6.038.000 | 6.203.000 | 6.918.000 | 7.960.000 | 289.000 | Laag vennootschap Ontwikkelingsbedrijf | Economische zaken | Naamloze | 0,04% aandeelhouder | 1.225 | 1.622 | 4.252 | 2.700 | 397 | Laag Noord-Holland Noord | vennootschap N.V. NV HVC | Duurzaamheid en milieu | Naamloze | 2,64% aandeelhouder | 257.583.000 | 227.924.000 | 966.359.000 | 1.031.417.000 | 20.318.000 | Middel vennootschap * De standen per 1/1 en 31/12 van het eigen vermogen en het vreemd vermogen betreffen de standen per 1/1/2025 en 31/12/2025 | .
Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 165/271 Stichtingen en verenigingen* Tabel 111 Stichtingen en verenigingen Verbonden partij | Programma | Vorm van belang | Omvang belang | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Resultaat | Risico vermogen 1/1 | vermogen | vermogen 1/1 | vermogen | boekjaar | duidin 31/12 | 31/12 | g Coöperatie Dimpact | Bestuur en | Coöperatieve | Ieder lid heeft één stem in | 703 | 880 | 7.567 | 6.134 | 178 | Laag U.A. | ondersteuning | vereniging | de algemene ledenvergadering. Besluiten kunnen alleen genomen worden met een volstrekte meerderheid van de stemmen. * De standen per 1/1 en 31/12 van het eigen vermogen en het vreemd vermogen betreffen de standen per 1/1/2025 en 31/12/2025. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 166/271 Paragraaf Weerstandvermogen en risicobeheersing De gemeente werkt aan veel verschillende onderwerpen. Denk aan zorg en ondersteuning, wegen en openbare ruimte, woningbouw, gemeentelijk vastgoed, sport en veiligheid. Bij al deze taken kunnen risico’s ontstaan. Dat hoort bij het uitvoeren van gemeentelijk beleid. De gemeente probeert risico’s zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Dit doen we bijvoorbeeld door goede afspraken te maken, maatregelen te nemen om risico’s te beheersen of risico’s te verzekeren. Toch kunnen niet alle risico’s helemaal worden voorkomen.
Soms kan een risico financiële gevolgen hebben voor de gemeente. Daarom is het belangrijk dat de gemeente voldoende geld achter de hand heeft. Dit noemen we het weerstandsvermogen. Hiermee kan de gemeente financiële tegenvallers opvangen, zonder dat meteen bezuinigd moet worden of dat lastenverzwaring plaatsvindt. In deze paragraaf laten we zien hoe groot de financiële risico’s zijn en hoeveel geld de gemeente beschikbaar heeft om deze risico’s op te vangen, zonder dat hiervoor direct het beleid aangepast moet worden. Ook geven we aan of aanvullende maatregelen nodig zijn om het weerstandsvermogen op peil te houden. Daarnaast staan in deze paragraaf een aantal verplichte kengetallen. Deze kengetallen geven inzicht in de financiële gezondheid van de gemeente. Ze helpen de gemeenteraad en inwoners om beter te beoordelen hoe stevig de gemeente er financieel voor staat. Het kader op risicomanagement is vastgelegd in het risicomanagementbeleid 2023. Weerstandsvermogen Onder het weerstandsvermogen wordt verstaan het vermogen van de gemeente om financiële risico’s (tegenvallers) op te kunnen vangen, zodat taken voortgezet kunnen worden en doelen bereikbaar blijven. Om het weerstandsvermogen te bepalen, kijken we naar twee zaken: • het geld dat beschikbaar is om tegenvallers op te vangen; • de financiële risico’s die de gemeente loopt en waarvoor nog geen andere oplossing geregeld is.
Het geld dat beschikbaar is om risico’s op te vangen noemen we de weerstandscapaciteit. Voor de gemeente Hoorn bestaat deze op begrotingsbasis uit de volgende onderdelen: • de algemene reserve • stille reserve • de mogelijkheid om belastingen te verhogen binnen de wettelijke ruimte • de post onvoorzien De weerstandsratio laat zien of de gemeente voldoende geld achter de hand heeft om risico’s op te vangen. Hoe hoger deze ratio, hoe beter de gemeente tegenvallers kan verwerken. De gemeenteraad van Hoorn heeft afgesproken dat de weerstandsratio tussen de 1,0 en 1,5 moet liggen. Dat betekent dat de gemeente voldoende financiële ruimte wil hebben om risico’s op te vangen. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te krijgen, wordt twee keer per jaar een risico-inventarisatie uitgevoerd. Door een risicosimulatie wordt het benodigde weerstandsvermogen berekend. Risico's In deze paragraaf staan de risico’s die van invloed kunnen zijn op de financiële positie van de gemeente. Gebeurtenissen die regelmatig voorkomen en voorzienbaar zijn, horen hier niet bij. Voor die gebeurtenissen staan op de balans toereikende voorzieningen, zijn verzekeringen afgesloten of verbetermaatregelen getroffen. Het risicoprofiel van de gemeente bestaat uit een verzameling van risico’s waarvan de financiële gevolgen in beeld zijn gebracht.
Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 167/271 In deze paragraaf wordt eerst het doel van risicobeheer beschreven, gevolgd door een toelichting op de risico’s binnen de grondexploitaties. Deze laatste risico’s zijn niet in Naris opgenomen, omdat de gemeente voor de grondexploitaties een aparte risicosimulatie uitvoert. Daarna volgt een toelichting op de belangrijkste risico's. Dat zijn de risico's met de grootste financiële impact. Doel van risicobeheer De gemeente wil haar doelen op een goede en verantwoorde manier uitvoeren. Daarbij horen soms onzekerheden en risico’s. Risicobeheer helpt om deze risico’s op tijd in beeld te brengen en waar mogelijk te beperken. Risicobeheer is bedoeld om: • beter te kunnen inschatten of gemeentelijke doelen haalbaar zijn; • risico’s in werkzaamheden, projecten en processen te beheersen; • ervoor te zorgen dat financiële informatie betrouwbaar is; • te controleren of de gemeente zich houdt aan wetten en regels. Bij belangrijke besluiten kijkt de gemeente vooraf naar mogelijke risico’s. Daarbij wordt ook bepaald hoeveel risico de gemeente verantwoord vindt. Dit noemen we risicoacceptatie. Daarnaast brengt de gemeente financiële risico’s in beeld die gevolgen kunnen hebben voor de uitvoering van beleid.
Door deze risico’s duidelijk te maken, kunnen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie goed afwegen welke besluiten verantwoord zijn. Zo zorgen we ervoor dat de risico’s die de gemeente nu en in de toekomst loopt, passen bij de financiële positie van Hoorn. Niet alle risico’s zijn direct in geld uit te drukken. Sommige risico’s hebben geen directe financiële gevolgen, maar zijn wel belangrijk om te kennen en te volgen. In deze paragraaf ligt de nadruk op de financiële risico’s. Deze risico’s bepalen namelijk hoeveel geld de gemeente achter de hand moet houden om tegenvallers op te kunnen vangen. Risico's grondexploitaties Aan grondexploitaties zijn onlosmakelijk risico's verbonden. Voor de grondexploitaties Bangert en Oosterpolder, Pelmolenpad en Stationsgebied wordt jaarlijks een risicoanalyse gemaakt, inclusief de mogelijke beheersmaatregelen. Daarnaast wordt periodiek gerapporteerd over risico-ontwikkelingen binnen het project. De risicoanalyses maken integraal onderdeel uit van de jaarlijkse exploitatieherziening en worden verantwoord in het meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG). Daarbij worden ook nader te treffen beheersmaatregelen voorgesteld. De meest gevoelige elementen daarbij zijn de uitvoerings- en plankosten, de grondopbrengsten en de opbrengsten door mogelijke prijsontwikkelingen.
Een onderdeel van de risicoanalyse is de gevoeligheidsanalyse. In deze analyse wordt de invloed in beeld gebracht van een mogelijke wijziging in parameters als rente, kosten- en opbrengstenstijgingen en fasering. De risico's binnen de grondexploitaties zijn berekend op € 8,5 miljoen. Dit is gebaseerd op geopende grondexploitaties. Toekomstige grondexploitaties zijn daardoor niet meegenomen. Er wordt rekening gehouden met de toevoeging van enkele nieuwe grondexploitaties aan de gemeentelijke grondexploitatieportefeuille. Het betreft o.a. uitbreiding woonwagencentrum Zomervaart en de Dovenetel Knarrenhof. Dit zijn locaties waar de gemeente zelf grondposities heeft en een gemeentelijke grondexploitatie te zijner tijd niet ondenkbaar is. Als ze geopend worden, zijn hiervoor in de (nabije) toekomst nieuwe risicobuffers nodig. Als de Algemene bedrijfsreserve Grondzaken (ABR) deze risico’s niet kan opvangen dan wordt een beroep gedaan op de Algemene Reserve of het begrotingsresultaat. Dit zal komende jaren vaker voorkomen. De ABR is niet langer een buffer die onze beschikbare weerstandsvermogen vergroot. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 168/271 Financiële risico's | weerstandscapaciteit. De omvang van de top 10 risico's bepaalt voor 42% de benodigde weerstandscapaciteit.
In onderstaande tabel staan de 10 risico's die naast de grondexploitatie de grootste (procentuele) invloed hebben op de benodigde Tabel 112 De 10 belangrijkste risico's van de gemeente, buiten grondexploitaties betreft | risicobeschrijving | risicogebied | mogelijke gevolgen | beheersmaatregelen | maximaal | % invloed financieel impact (x € 1.000) Projecten kunnen niet tijdig | Het elektriciteitsnet biedt | Projectmanagement | Vertraging of stilval van | Vroegtijdig en structureel | 10.000 | 14,00% worden gerealiseerd of in | onvoldoende capaciteit voor | projecten, extra kosten en het | overleg met netbeheerder(s) gebruik worden genomen, | nieuwe of zwaardere | niet kunnen realiseren van | over toekomstige capaciteit doordat het elektriciteitsnet | stroomaansluitingen. | duurzaamheids- en | en aansluitbehoeften. onvoldoende capaciteit biedt | Hierdoor kunnen | ontwikkeldoelen. voor de benodigde | woningbouw, stroomaansluitingen en | maatschappelijke energievoorziening | voorzieningen, bedrijvigheid en gemeentelijke projecten vertraging oplopen of niet tijdig in gebruik worden genomen.
De gemeente en het | De gemeente werkt bij de | Poort van Hoorn | Vertraging van de realisatie, | Vroegtijdige | 2.500 | 4% bouwteam bereiken geen | voorbereiding van de | extra projectkosten, | kostenbeheersing, heldere overeenstemming over de | parkeergarage samen met | vertraging van | afspraken over budget en prijs en voorwaarden voor de | een bouwteam. Wanneer | samenhangende | risicoverdeling, optimalisatie realisatie van de | geen overeenstemming | ontwikkelingen. De | van ontwerp en scope. parkeergarage. | wordt bereikt over prijs en | parkeergarage is een contractuele voorwaarden | belangrijke randvoorwaarde voor de uitvoering, kan de | voor onderdelen van het start van de werkzaamheden | stationsgebied en Poort van vertraging oplopen en | Hoorn. kunnen de kosten hoger uitvallen dan geraamd. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 169/271 betreft risicobeschrijving risicogebied mogelijke gevolgen beheersmaatregelen maximaal financieel impact (x € 1.000) % invloed Ruimtelijke ontwikkelingen kunnen vertraging oplopen doordat bezwaar- en beroepsprocedures worden gestart tegen verleende vergunningen of vastgestelde ruimtelijke plannen. De kans op dit risico hangt af van de impact van een project op de omgeving en van de juridische onderbouwing van de genomen besluiten. Projecten die veel belangen raken, hebben een grotere kans op bezwaar- en beroepsprocedures.
Projectmanagement Het kan zorgen voor vertraging in de uitvoering van projecten (bijvoorbeeld een uitvoeringstop), maar kan ook financiële gevolgen hebben, bijvoorbeeld door extra proceskosten, het uitstellen van investeringen of het mislopen van subsidies en inkomsten. Besluiten worden zorgvuldig voorbereid en juridisch getoetst. Ook vindt duidelijke communicatie met belanghebbenden plaats en wordt eventuele procedurele opvolging actief begeleid. 3.500 4% Blootstelling van de gemeente aan cyberaanvallen. Het risico kan in verschillende vormen optreden: - Een kwaadaardige en opzettelijke poging van een persoon of organisatie om in te breken in ons informatiesysteem. - Een persoon of organisatie legt voor een (langdurige) periode een of meerdere systemen/websites plat. - Aanvalsmethode van e- mail phishing, ransomware. IT Verstoring of uitval van systemen, verlief of blootstelling van gegevens en mogelijke schade aan dienstverlening en financiële positie. Netwerk beveiliging, cyber beveiliging, cloud beveiliging, hardware beveiliging. Het informatiebeveiligings- en privacybeleid bevat de kaders, verantwoordelijkheden en afspraken die binnen de organisatie gevolgd moeten worden op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. Creëren van bewustwording onder de medewerkers over wat datalekken zijn en hoe je deze kunt voorkomen.
3.500 4,00% Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 170/271 betreft | risicobeschrijving | risicogebied | mogelijke gevolgen | beheersmaatregelen | maximaal | % invloed financieel impact (x € 1.000) Rijksmaatregelen of | Dit risico is in de plaats | Financieel | Geen structureel en reëel | Aanvullende | 3.000 | 3% wijzigingen in het | gekomen van de Rijkskorting | evenwicht in de begroting. | ombuigingsmaatregelen gemeentefonds leiden tot | van € 3 miljard (ravijnjaar). | treffen. lagere algemene uitkering of hogere niet-gecompenseerde lasten dan in de meerjarenbegroting verwerkt. De financiële haalbaarheid | Oorzaken kunnen onder | Projectmanagement | Hogere kosten kunnen leiden | Een project wordt realistisch | 3.000 | 3,00% van projecten komt onder | meer bestaan uit stijgende | tot extra druk op de begroting, | en gedetailleerd begroot, de druk te staan door hogere | bouw- en materiaalkosten, | het verminderen van | voortgang en kosten worden realisatiekosten of lagere | gewijzigde regelgeving, | beschikbaar geld voor andere | periodiek gemonitord, opbrengsten dan begroot. | onverwachte technische of | projecten of het tijdelijk | risicoanalyses en scenario- omgevingsfactoren, of | moeten aanspreken van | berekeningen uitgevoerd, afwijkingen in projectplanning | reserves. | bufferbedragen ingebouwd en en uitvoering. | aanbestedingsprocedures gevolgd.
Tekortschietende | Kans op blijvende toename | Sociaal domein | Hogere kosten, waardoor de | De financiële ontwikkeling | 2.000 | 3,00% Rijksbijdragen door jeugdhulp | van de zorgkosten doordat | gemeente niet uitkomt met de | scherp in de gaten houden en bij toenemende zorgvraag en | het een open eindregeling is. | huidige budgetten. | alleen inzet van de benodigde kosten. | De verwachting is dat het | zorg, door de juiste aantal cliënten en daarmee | professional op het juiste de kosten in de jeugdzorg | moment. blijven toenemen door onder andere toenemende zorgbehoefte. Gemeentelijke gebouwen en | Gemeentelijk vastgoed is het | Vastgoed | Uitval van voorzieningen, | Structureel en planmatig | 2.500 | 3,00% technische installaties zijn | geheel aan gebouwen en | veiligheidsrisico's voor | onderhoud via een meerjarig verouderd of onvoldoende | ruimtes dat eigendom is van | gebruikers en hogere herstel- | onderhoudsplan. onderhouden, waardoor | de gemeente en dat zij | of vervangingskosten. storingen of onveilige | beheert en inzet voor situaties ontstaan. | publieke taken.
Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 171/271 betreft | risicobeschrijving | risicogebied | mogelijke gevolgen | beheersmaatregelen | maximaal | % invloed financieel impact (x € 1.000) Overschrijding van het | Dit is een Rijksuitkering | Sociaal domein | Hogere kosten, waardoor de | Actief sturen op uitstroom uit | 1.500 | 2,00% beschikbare BUIG-budget | waarmee gemeenten de | gemeente niet uitkomt met | de bijstand door intensieve door toename van het aantal | kosten van | het huidige budget. | begeleiding naar werk of uitkeringsgerechtigden. | bijstandsuitkeringen en | participatie. loonkostensubsidies financieren. Het budget wordt jaarlijks door het Rijk verdeeld over gemeenten op basis van objectieve verdeelmaatstaven. De gemeentelijke organisatie | Dit risico is voor de | Informatie | Hogere kosten voor ICT, | Door periodieke actualisatie | 1.500 | 2,00% wordt geconfronteerd met | gemeente van toenemend | voorziening | cloudvoorzieningen, | van de ICT-planning, actief hogere dan geraamde kosten | belang, omdat vrijwel alle | softwarelicenties, | beheer van projecten en voor digitalisering, | gemeentelijke processen en | implementaties kunnen leiden | contracten en het prioriteren informatievoorziening en ICT.
| diensten afhankelijk zijn van | tot begrotingsoverschrijdingen | en standaardiseren van ICT- een betrouwbare en | en verdringing van andere | voorzieningen worden moderne | gemeentelijke opgaven. | kostenontwikkelingen tijdig informatievoorziening. | inzichtelijk en beter beheers. Niet financiële risico’s Naast de financiële risico’s zijn er ontwikkelingen die invloed kunnen | Omdat deze ontwikkelingen buiten de invloed van de gemeente liggen en hebben op de gemeente Hoorn, maar die lastig in financiële termen laten | de financiële impact moeilijk te voorspellen is, blijft dit wel een risico dat we uitdrukken. Deze niet-financiële risico’s kunnen effect hebben op de | nauwlettend volgen. uitvoering van beleid en de gemeentelijke dienstverlening. Arbeidsmarkt Instabiele wereldsituatie | De arbeidsmarkt blijft krap. Hierdoor is het soms lastig om voldoende Internationale conflicten en spanningen kunnen zorgen voor economische | gekwalificeerde medewerkers aan te trekken en te behouden. Dit kan onzekerheid, hogere prijzen en een grotere vraag naar hulp van de | leiden tot vertraging van werkzaamheden, druk op de dienstverlening en gemeente. Ook inwoners van Hoorn kunnen hiervan gevolgen merken. | een grotere inzet van extern personeel.
Door te investeren in goed Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 172/271 werkgeverschap, ontwikkeling van medewerkers en duurzame | van processen, onzorgvuldige omgang met vertrouwelijke gegevens. De inzetbaarheid beperken we dit risico zoveel mogelijk. | belangrijkste effecten zijn juridisch, bestuurlijk, maatschappelijk en reputatiegericht van aard. De mogelijke financiële consequenties zijn Onbeheerste toepassing van algoritmen en generatieve AI | moeilijk vooraf objectief vast te stellen. Het gebruik van algoritmen en generatieve AI binnen gemeentelijke processen kan leiden tot onjuiste besluitvorming, ongewenste beïnvloeding Weerstandscapaciteit Een belangrijk aandachtspunt daarbij is de ontwikkeling van de Poort van Risicosimulatie en benodigde weerstandscapaciteit | Hoorn. Dit is een groot en complex project waarbij meerdere partijen De gemeente brengt haar financiële risico’s in kaart in het systeem Naris. | betrokken zijn. Op basis van deze risico’s wordt een risicosimulatie uitgevoerd. Dit is een | Voor dit project is daarom extra gekeken naar de belangrijkste risico’s. Zo berekening waarmee wordt ingeschat hoeveel geld de gemeente nodig | houdt de gemeente beter zicht op mogelijke tegenvallers en kan zij tijdig heeft om mogelijke tegenvallers op te vangen. | maatregelen nemen als dat nodig is. Niet alle risico’s zullen tegelijk optreden.
Ook ontstaan risico’s meestal niet allemaal voor het maximale bedrag. Daarom hoeft de gemeente niet het | Tabel 113 Benodigde weerstandvermogen (bedragen x € 1.000) totaalbedrag van alle mogelijke risico’s apart te zetten. Bij de berekening | jaar | bedrag gaat de gemeente uit van een zekerheid van 80%. Dit betekent dat er | risico's exclusief grondexploitatie (Naris, 80% zekerheid) | 28.591 volgens de berekening een kans van 80% is dat de gemeente voldoende | risico's grondexploitatie | 8.500 geld heeft om de ingeschatte risico’s op te vangen, als deze zich | totaal | 37.091 voordoen. De risicosimulatie is een momentopname. De uitkomst is gebaseerd op de | Aanwezige weerstandscapaciteit risico’s die op dat moment bekend zijn. Nieuwe projecten, veranderende | De aanwezige weerstandscapaciteit heeft een structureel en een omstandigheden of onverwachte gebeurtenissen kunnen ervoor zorgen | incidenteel deel. Het incidentele deel is het vermogen om calamiteiten en dat de gemeente in de toekomst meer of minder geld nodig heeft om | andere eenmalige tegenvallers op te vangen. Dit is zonder dat het invloed risico’s op te vangen. | heeft op het voortzetten van de taken op het huidige niveau. De stille De benodigde weerstandscapaciteit is de afgelopen jaren gestegen.
Dat | reserves zijn op € 0 gezet, omdat de voorwaarden is dat onderliggende komt vooral doordat meer risico’s binnen projecten en de mogelijke | panden/activa op korte termijn te gelde gemaakt kan worden. Dit geldt niet financiële gevolgen daarvan zijn meegenomen in de berekening. | (meer) voor de onderliggende panden. De verwachting is dat de benodigde weerstandscapaciteit de komende | De structurele weerstandscapaciteit zijn de middelen die permanent jaren verder stijgt. Dit komt doordat meer projecten in uitvoering komen. | ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 173/271 vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de bestaande taken. Bij de | onderdeel | 2027 berekening van de onbenutte belastingcapaciteit is de berekening gevolgd | Budget onvoorzien structureel | structureel | 80 uit de VNG-uitgave Houdbare gemeentefinanciën. | Onbenutte belastingcapaciteit | structureel | 2.496 Tabel 114 Weerstandcapaciteit (bedragen x € 1.000) | totaal | 45.530 onderdeel | 2027 Algemene reserve | incidenteel | 26.225 | Bovenstaande tabel geeft de beschikbare weerstandscapaciteit per Bedrijfsvoeringsreserves | incidenteel | 850 | september 2026. Dit is exclusief het besluit op resultaatbestemmingen.
Algemene bedrijfsreserve grondbedrijf | incidenteel | 11.786 | Ook neemt de tabel de besluiten die de raad heeft genomen over de inzet Stille reserves grondbedrijf | incidenteel | 2.443 | van de Algemene reserve in 2026 en de komende jaren niet mee. Omdat het weerstandsvermogen een momentopname is, wordt ook inzicht Egalisatiereserve plankosten grondexploitaties | incidenteel | 1.500 | gegeven in de gevolgen van die besluiten op de beschikbare Overige stille reserves | incidenteel | 0 | weerstandscapaciteit. Budget onvoorzien incidenteel | incidenteel | 150 Tabel 115 Besluiten ten laste van de Algemene reserve (bedragen x € 1.000; - = nadeel) onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 saldo 1-1 | 26.544 | 26.225 | 23.548 | 24.098 | 29.098 uitgaven Amendementen gemeenteraad | -2.830 | -1.480 | 0 | 0 | 0 waaronder | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 • | Kunstgrasveld Hollandia | -988 | 0 | 0 | 0 | 0 • | Financiële overbrugging herijking subsidies 2027 | -370 | 0 | 0 | 0 | 0 • | Safe Streets | -200 | 0 | 0 | 0 | 0 • | Onderhoud Julianapark | -180 | 0 | 0 | 0 | 0 • | Continuïteit beleid rondkomen | -180 | 0 | 0 | 0 | 0 • | Uitstel herijking subsidies | 0 | -670 | 0 | 0 | 0 • | Collectieve ziektekostenverzekering | 0 | -660 | 0 | 0 | 0 • | Diverse andere amendementen kleiner dan € 150.000 | -912 | -150 | 0 | 0 | 0 Jaarstukken 2025 | -13.792 | 0 | 0 | 0 | 0 Begroting 2027 - werkversie 30 oktober
2026 | 174/271 onderwerp | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Diverse andere besluiten | -2.007 | -1.197 | -43 | 0 | 0 totaal uitgaven | -18.629 | -2.677 | -43 | 0 | 0 inkomsten MPG 2025 terugbetaling ABR aan AR 2027->2029 | 0 | 0 | 0 | 5.000 | 0 8 106151 Opbrengst woningbouw Eikstraatkwartier terug in AR | 0 | 0 | 593 | 0 | 0 Resultaat 2025 | 18.310 | 0 | 0 | 0 | 0 totaal inkomsten | 18.310 | 0 | 593 | 5.000 | 0 saldo per 31-12 | 26.225 | 23.548 | 24.098 | 29.098 | 29.098 verantwoord niveau ligt. De weerstandsratio staat komende jaren steeds Conclusie Weerstandsvermogen | meer onder druk doordat de risico’s in projecten en grondexploitaties De verhouding tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de | toenemen en de algemene reserve grondzaken geen extra ruimte meer benodigde weerstandscapaciteit bepaalt of het weerstandsvermogen | biedt om risico’s voor de algemene dienst op te vangen. Met de opening voldoende is. Dit is voldoende als het verhoudingsgetal minimaal 1 is. De | van de grondexploitatie stationsgebied is dit gewijzigd en is de algemene gemeenteraad heeft besloten dat de ratio van het weerstandsvermogen | reserve juist nodig als extra risicobuffer voor de grondexploitatie. tussen de 1 en 1,5 moet zijn.
Uit onderstaande berekening blijkt dat de weerstandsratio in 2027 uitkomt | Tabel 116 Weerstandsvermogen (bedragen x € 1.000; - = nadeel) op 1,2, gelijk aan de berekening bij de jaarstukken 2025. Het | onderdeel | Waarde weerstandsratio is dus voldoende. Ook als gerekend wordt met | Aanwezige weerstandscapaciteit | 45.530 onttrekkingen die voor 2027 nog begroot staan. Daarmee kan | Benodigde weerstandscapaciteit | 37.091 geconcludeerd worden dat de verhouding tussen de beschikbare | Weerstandsvermogen | 1,2 weerstandscapaciteit en de benodigde weerstand voor 2027 op een Kengetallen Het financieel beeld dat uit kengetallen naar voren komt, is belangrijk voor | In het BBV zijn zes kengetallen opgenomen die in de begroting berekend het inzicht in de financiële positie. De financiële positie van gemeenten kan | moeten worden. De provinciale toezichthouder hebben een normering bijvoorbeeld goed worden beoordeeld aan de hand van schulden op de | aangegeven. De normering mist categorie minst, meest en gemiddeld balans. Schulden zeggen meer over | de financiële positie dan het eigen | risicovol is in onderstaand overzicht weergegeven. Ee | n korte toelichting vermogen. Te hoge schulden zorgen voor een risico van toekomstige | per kengetal is in onderstaand overzicht weergegeven. rentelasten.
Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 175/271 De volgende tabel geeft de verplichte kengetallen van het BBV weer. Tabel 117 Kengetallen Begroting 2027 verloop kengetallen | VNG normen Kengetallen | Jaarstukken | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Norm | Norm 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | voldoende | onvoldoende Netto schuldquote | 52% | 55% | 48% | 51% | 49% | 47% | < 100% | > 130% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle | 35% | 36% | 32% | 33% | 31% | 29% | < 100% | > 130% verstrekte leningen Solvabiliteitsratio | 34% | 35% | 34% | 30% | 29% | 30% | > 20% | < 20% Structurele exploitatieruimte | 3,6% | -0,4% | 0,5% | -2,1% | -2,3% | -2,1% | >0% | <0% Grondexploitatie | 1,1% | 1,2% | 1,1% | 1,2% | 1,2% | 1,2% | <35% | >35% Belastingcapaciteit | 96% | 92% | 95% | 95% | 95% | 95% | <105% | >105% een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de Definitie en toelichting kengetallen | exploitatie. Kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel financiële ruimte de | De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld te delen door gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken | het begrotingstotaal. Om te zien in hoeverre het gaat om doorlenen, geven of op te vangen.
Ze geven zodoende inzicht in de financiële weer- en | we de netto schuldquote weer zonder en met correctie voor verstrekte wendbaarheid van de gemeente. | leningen. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk dat zowel | De VNG-uitgave Houdbare gemeentefinanciën noemt een schuld lager naar de balans als naar de exploitatie wordt gekeken. De kengetallen | dan 100% van het begrotingstotaal 'voldoende'. Een schuld hoger dan ‘structurele exploitatieruimte’ en ‘belastingcapaciteit’ geven aan of de | 130% van het begrotingstotaal is 'onvoldoende'. Onze geschatte netto gemeente voldoende structurele inkomsten heeft en welke mogelijkheid er | schuldquote voor 2027 is met 48% volgens de VNG-norm voldoende. Op is om deze inkomsten op korte termijn te vergroten. De kengetallen ‘netto | basis van de meerjarenraming verwachten we dat de netto schuldquote de schuldquote’ en 'netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte | komende jaren stabiel blijft dan wel licht daalt. De positieve netto leningen’, ‘solvabiliteitsratio’ en ‘grondexploitatie’ hebben betrekking op de | schuldquote weerspiegelt een actieve investeringsstrategie die bijdraagt balans. | aan de maatschappelijke ontwikkeling van onze gemeente.
Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd | Solvabiliteitsratio voor alle verstrekte leningen | De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat De netto schuldquote laat het niveau van de totale schulden van de | is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de gemeente ten opzichte van het eigen geld zien. Ook geeft de schuldquote | solvabiliteitsratio, hoe groter de financiële weerbaarheid van de gemeente. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 176/271 De solvabiliteitsratio wordt berekend door het eigen vermogen te delen | Er is geen VNG-norm voor de hoogte van deze ratio. In de regel geldt: hoe door het balanstotaal. De solvabiliteitsratio is een maatstaf voor | lager de ratio des te minder investeringen in grondexploitaties hoeven kredietwaardigheid. | worden terugverdiend. En daarmee hoe lager ons financieel risico. De VNG-uitgave Houdbare gemeentefinanciën noemt een solvabiliteitsratio hoger dan 20% 'voldoende' en lager dan 20% | Belastingcapaciteit 'onvoldoende'. De solvabiliteitsratio voor 2027 is met 34% volgens de | De belastingcapaciteit geeft weer in welke mate het voordoen van een VNG-norm voldoende. Onze gemeente heeft een goede financiële basis. | financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar door aanwending van Dat wordt met de uitkomst van deze ratio bevestigd.
| belastingcapaciteit kan worden opgevangen. Structurele exploitatieruimte | Om deze ruimte weer te kunnen geven, is een ijkpunt nodig. Dit kan door de belastingcapaciteit van de gemeente te vergelijken met de hoogte van De structurele exploitatieruimte laat zien in hoeverre de structurele lasten | de landelijk gemiddelde woonlasten. De belastingcapaciteit wordt bepaald gedekt worden door de structurele inkomsten. Het cijfer geeft de | aan de hand van de hoogte van de gemiddelde lasten per verhouding weer tussen het structurele saldo en het begrotingstotaal. Het | meerpersoonshuishouden voor: is belangrijk dat de begroting structureel in evenwicht is. Dat betekent dat | • | OZB in alle jaren van het meerjarige beeld de uitgaven even hoog zijn als de | • | Rioolheffing inkomsten. Zie ook het hoofdstuk over het financiële beeld voor meer | • | Afvalstoffenheffing informatie over structureel evenwicht. Een positief percentage betekent dat de structurele inkomsten voldoende | De gemiddelde lasten in 2026 per meerpersoonshuishouden in Nederland zijn om de structurele uitgaven te dekken. | zijn € 1.095. Voor de gemeente Hoorn geldt dat de woonlasten lager zijn dan het landelijke gemiddelde. Grondexploitatie | Bron: Atlas van de lokale lasten van het COELO.
Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde bouwgronden in exploitatie) is ten opzichte van de totale (geraamde) inkomsten. Deze ratio is vrij constant. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 177/271 Paragraaf Wet Open overheid Wat willen we bereiken? In 2030 worden verzoeken zorgvuldig en tijdig afgehandeld en is overheidsinformatie steeds beter toegankelijk. Daarvoor voeren we de Wet open overheid (Woo) verder uit, zowel door actieve als passieve openbaarmaking van overheidsinformatie. Wat gaan we daarvoor doen in 2027? 1. We volgen de aanwijzingen van het Rijk voor actieve openbaarmaking en voeren deze uit. We publiceren informatie via het Westfries Archief en behandelen Woo-verzoeken zorgvuldig en binnen de wettelijke kaders, met aandacht voor een persoonlijke benadering van de verzoeker. 2. We brengen de informatiehuishouding verder op orde. Wij zorgen ervoor dat de informatie vindbaar en toegankelijk is voor het publiek. We werken aan duidelijke richtlijnen en procedures voor het registreren en beheren van informatie, waarbij we standaardiseren en gebruik maken van metadata. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 178/271 Paragraaf Westfries Museum In 2027 wordt de pop-up multimediatour Het verhaal van Hoorn | jaar op. De exploitatiebegroting is hierop aangepast in de begroting 2027.
gecontinueerd met een kleine uitbreiding van tijdelijke tentoonstellingen en | De inkomsten zijn naar beneden bijgesteld, voornamelijk als gevolg van publieksactiviteiten in de Caeciliakapel. We zetten in op media en | lagere opbrengsten uit entreegelden, overige bezoekersinkomsten, horeca communicatie zodat het aanbod toeristen ook bereikt. We verwachten | en winkelverkopen. Ook aan de uitgavenkant zijn verlagingen eenzelfde aantal betalende bezoekers als in 2026. Ook gaan de | doorgevoerd. Dit betreft met name lagere kosten voor exposities, lagere educatieve programma’s door en verwelkomen we onderwijsgroepen in de | inkopen voor horeca en winkel en lagere onderhoudskosten. Daar staat Boterhal. Vanaf schooljaar 2027/2028 betalen scholen een kleine | tegenover dat de uitgaven toenemen door de verlengde huur van het vergoeding. | depot (eenmalige projectkosten). Dit leidt tot een nadeel van € 229.000 op Door diverse tegenvallers in het project Vernieuwing Westfries Museum | de exploitatie. loopt de realisatieplanning ongeveer zes maanden uit, waardoor de | Door de vertraging schuiven de kapitaallasten een jaar op. Dit levert in de oplevering van de panden aan de Roode Steen nu is voorzien voor medio | begroting een voordeel op van € 1.019.000. Rekening houdend met beide 2027. Aansluitend vindt de inrichting van het museum plaats.
Door de | effecten resteert per saldo een begrotingsvoordeel van ongeveer vertraging in de bouw schuift ook de opening van het museum een half | € 790.000. Tabel 118 financieel overzicht Westfries Museum (bedragen x € 1.000; - = nadeel) Begroting 2026 primitief | Begroting 2027 primitief Lasten | Baten | Saldo | Lasten | Baten | Saldo Personeelsbudgetten | -1.526 | 50 | -1.476 | -1.570 | 23 | -1.546 Exploitatielasten Westfries Museum | -195 | 40 | -155 | -275 | 30 | -245 Beheer en exploitatie gebouw | -347 | 4 | -343 | -196 | 0 | -196 Gerealiseerde saldo van baten en lasten | -2.068 | 94 | -1.974 | -2.040 | 53 | -1.988 Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 179/271 Paragraaf Algemene uitkering In de begroting 2027 zijn de bijstellingen door de meicirculaire 2026 | De meicirculaire actualiseert en verbetert het financiële beeld van Hoorn. verwerkt. U leest in deze paragraaf welke wijzigingen dat zijn en welke | Een structurele oplossing is voor het Ravijnjaar 2028 wordt echter nog gevolgen dat heeft voor het begrotingssaldo. | steeds niet gegeven. De extra inkomsten zijn vooral nodig voor de indexaties en bestaande taken die we voor het Rijk uitvoeren. Daardoor Meicirculaire 2026 | blijft er beperkt ruimte over voor bijvoorbeeld kosten van de groei van de stad. De financiële gevolgen voor 2026 worden in de Najaarsbijstelling 2026 verwerkt.
Die gevolgen worden daar ook toegelicht. Tabel 119 Overzicht opbrengst meicirculaire 2026 (bedragen x € 1.000, - = nadeel) 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 | raming uitkering gemeentefonds | 205.471 | 206.958 | 203.459 | 208.479 | 208.479 2 | meicirculaire 2026 | 211.982 | 218.972 | 209.684 | 207.794 | 212.395 3=2-1 | bruto opbrengst | 6.511 | 12.014 | 6.225 | -685 | 3.915 4 | corrigeren (taak)mutaties of decentralisatie-uitkering of integratie-uitkering | -3.760 | -4.237 | 967 | 8.270 | 4.970 5 | nog te verwerken indexaties in begroting 2027 (*) | 0 | -5.512 | -5.493 | -5.468 | -5.480 6=3+4+5 | netto opbrengst uitkeringen gemeentefonds voor begrotingsresultaat | 2.751 | 2.265 | 1.698 | 2.117 | 3.405 Wat opvalt in de uitkomst van de meicirculaire is dat de algemene uitkering | Een belangrijk deel van de hogere uitkering hangt samen met taakmutaties van 2027 naar 2028 enorm daalt. Het ravijnjaar wordt daarin heel duidelijk | van het Rijk. Hoorn reserveert dat extra geld omdat die taken moeten weergegeven. | worden uitgevoerd. Daarnaast ontvangt de gemeente geld voor specifieke (*) In de kadernota is deze reeks uitgebreid toegelicht. Het zijn de | onderwerpen. Ook dit geld reserveren wij voor het doel waarvoor dat is verschillende indexaties die in de begroting 2027 moeten worden verwerkt. | verstrekt.
Bij de kadernota 2026 is er voor gekozen dit nog niet te verwerken in de | Daardoor is het effect op het begrotingsresultaat lager dan de bruto stijging begroting. Dat gaf immers een eenzijdig beeld omdat in dat geval alleen de | van het gemeentefonds. De meicirculaire maakt het mogelijk de verwachte uitgaven stegen. Via de meicirculaire 2026 ontvangt de gemeente ook | indexaties grotendeels te dekken. Echter: vanaf 2028 blijven meerjarige compensatie voor die indexeringen, vandaar dat de reeks nu wordt | tekorten in de begroting zichtbaar. verwerkt. | Na Prinsjesdag verschijnt de septembercirculaire 2026. Deze wijzigt het financiële beeld opnieuw. Wij verwachten ook dat het financiële beeld Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 180/271 verandert, omdat de meicirculaire nog uitging van groeicijfers en | • | Dakloosheid en armoedebestrijding. indexcijfers van voor de mondiale onrust die is veroorzaakt door de schermutselingen in het Midden-Oosten. Het is duidelijk dat de inflatie is | Risico en aandachtspunt gestegen en dus dat de prijsmutatie Bruto Binnenlands Product (pBBP) | Het Rijk verstrekt steeds vaker geld voor specifieke taken. Dat gebeurt voor 2027 ook stijgt.
De pBBP voor 2026 is bij de meicirculaire vastgeklikt: | bovendien halverwege het jaar (bij de meicirculaire) of zelfs op driekwart ook al stijgt die door in de rest van het jaar 2026, de gemeenten krijgen | van het jaar (septembercirculaire). Daardoor ontstaat het risico dat het voor die stijging geen compensatie meer. | geld niet volledig wordt besteed als de uitvoering achterblijft. De gemeente Conclusie is dat de meicirculaire 2026 een positief financieel effect heeft. | heeft dan een fors rekeningresultaat. Dat kan een ongunstig signaal Het extra geld is echter grotendeels nodig voor bestaande taken en | richting het Rijk geven in de discussie over toekomstige compensatie van indexaties. Hoewel de financiële positie verbetert, blijft de meerjarige | gemeenten. opgave bestaan. Sterker nog, er worden | autonome bijstellingen verwerkt in de begroting 2027. Een voorbeeld daarvan is de indexatie van de kosten | Overige begrotingsaanpassingen voor Wmo en Jeugdzorg. De hoogte van die indexatie was nog niet | Als gemeenten meer geld claimen uit het BTW Compensatiefonds dan er bekend bij de Kadernota 2026 en is bewust doorgeschoven naar de | in zit, dan wordt vanuit het gemeentefonds geld in het BTW begroting. Door de verwerking van dit soort onontkoombare onderwerpen | Compensatiefonds gestort om de gemeenten te kunnen betalen. De verslechtert het meerjarige beeld.
| gemeenten worden dan gekort in hun algemene uitkering. Als echter Belangrijkste ontwikkelingen | gemeenten minder claimen bij het BTW Compensatiefonds, wordt het restant uit het BTW Compensatiefonds gestort in het gemeentefonds. | Dan 1. | Sterke stijging gemeentefonds in 2027 | ontvangen de gemeenten een extra uitkering. De algemene uitkering stijgt in 2027 fors ten opzichte van de | Al enkele jaren is de laatste situatie aan de hand en dat is goed uitlegbaar: decembercirculaire 2025. Dat komt voornamelijk doordat het | gemeenten investeren minder omdat er onzekerheid en minder geld gemeentefonds op het kostenniveau van 2027 wordt gezet. Die | beschikbaar is. Als beheersmaatregel bij de ombuigingen is na de vergoeding voor "de inflatie" maakt ternauwernood de gestegen | meicirculaire 2025 bepaald dat Hoorn structureel ongeveer € | 1 miljoen uit kosten van de gemeente goed. Na reserveringen resteert ruim € 2 | het BTW Compensatiefonds zou ontvangen als afrekening. Bij de miljoen positief voor het begrotingsresultaat. | meicirculaire 2026 blijkt dat de opbrengst 'maar' € | 930.000 is. Dit is het 2. | Grote reserveringen voor rijksopgaven | bedrag dat de gemeente maximaal mag opvoeren als inkomst. Daarom De gemeente ontvangt extra geld voor taken die uitgevoerd | wordt de inkomst uit het BTW Compensatiefonds structureel met € 70.000 moeten worden.
De belangrijkste reserveringen zijn: | per jaar verlaagd. • | Klimaat- en energiebeleid (CDOKE); • | Wmo-maatregelen; | Diverse onzekerheidsreserveringen (stelposten) kunnen vervallen omdat • | Participatie en arbeidsmarkt; | de bijbehorende ontwikkelingen nu verwerkt zijn in het gemeentefonds. • | Beschermd wonen; | Het vervallen van deze stelposten levert vanaf 2026 een positief effect op. • | Schuldhulpverlening; Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 181/271 Programma's en projecten Programma's Programma’s waarover een positief besluit is genomen, zijn opgenomen in het projectenportfolio van de gemeente Hoorn. In dit onderdeel van de begroting worden deze programma’s toegelicht. Programma’s zijn gericht op het behalen van doelstellingen, en hiervoor worden voor een periode van meerdere jaren middelen ter beschikking gesteld. Per programma wordt de (meerjarige) doelstelling toegelicht. Ook wordt beschreven welke activiteiten in 2027 worden uitgevoerd en welke concrete resultaten in 2027 worden verwacht. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 182/271 Poort van Hoorn Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 183/271 Wat willen we bereiken? Doelstelling De hoofddoelen van de Poort van Hoorn zijn het realiseren van: 1.
een aantrekkelijk, stedelijk woon- en verblijfsmilieu, met onderscheidende woningcategorieën, voorzieningen en een hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte; 2. een nieuw ontvangst- en verblijfsgebied binnen Hoorn en de regio, dat bezoekers en gebruikers verwelkomt in de stad; 3. een goed functionerend multimodaal knooppunt voor de regio Westfriesland en Noord-Holland Noord; 4. een nieuwe toegang naar de stad vanaf de Provincialeweg, inclusief een onderdoorgang voor het langzaam verkeer Keern/Provincialeweg. Resultaten Voor het realiseren van deze doelstelling: 1. creëren we aan de noordzijde van het spoor een Stationskwartier met een mix van wonen, werken, cultuur, commerciële en maatschappelijke voorzieningen, reizen en parkeervoorzieningen; 2. sluiten we de zuidzijde van het Stationsgebied goed aan op de historische binnenstad, met nadrukkelijk aandacht voor de groene singelstructuur; 3. geven we de traverse over het spoor, naast een functionele verbinding tussen de noord- en zuidzijde, ook een verblijfsfunctie als ‘Podium’; 4. richten we het gebied rondom het station opnieuw in, zodat de reiziger zich optimaal kan oriënteren en snel en comfortabel kan overstappen tussen de verschillende modaliteiten (fiets, bus, auto en trein); 5.
ontwikkelen we de locatie Pelmolenpad-Prisma tot een duurzame en gezonde stadswijk tussen de binnenstad, de Grote Waal en het Stadsstrand; 6. faciliteren we private woningbouwinitiatieven in de omgeving van het stationsgebied; 7. faciliteren we nieuwe, stedelijke woonmilieus aan de Berkhouterweg/Dampten en Maelsonstraat, die een toevoeging zijn op het woonprogramma in het stationsgebied en de bestaande woningvoorraad, en waarbij invulling wordt gegeven aan de visie op wonen, onderwijs en werken (WOW); 8. bereiden we een nieuwe toegang voor gemotoriseerd verkeer met onderdoorgang onder het spoor naar de stad voor en richten we het Keern verbeterd in voor langzaam verkeer met onder andere een onderdoorgang onder de Provincialeweg. Wat gaan we daarvoor doen? Prestaties 2027 1. Start bouw van de eerste fase woningbouw en voorzieningen in het Stationsgebied-Noord tegenover het stationsgebouw van de Museumstoomtram. 2. Na in 2026 de haalbaarheid van het totale programma voor het stationsgebied te hebben onderzocht, wordt in 2027 het volgende bouwveld uitgewerkt tot een aanvraag omgevingsvergunning. Die uitwerking vindt plaats op basis van het Ontwikkelplan en de samenwerkingsovereenkomst met ontwikkelaar De Nieuwe Golf. 3. Gelijktijdig met de uitwerking per bouwveld wordt ook het schetsontwerp voor de maaiveldinrichting fasegewijs uitgewerkt. 4.
Het programma voor de commerciële en maatschappelijke voorzieningen wordt nader uitgewerkt op basis van de in 2026 door het college vastgestelde programma-aanpak. Voor de maatschappelijk voorzieningen is eind 2027 een investeringsvoorstel gereed voor besluitvorming. 5. Ontwerp en engineering van de openbare parkeergarage voor auto en fiets, contractvorming met NS (prijsafspraken P+R- plaatsen en exploitatie fietsenstalling), aanbesteding via een 2 Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 184/271 fase bouwteam. Voorbereiding investeringsbesluit gemeenteraad | 11. Faciliteren van de ontwikkeling Dampten 4-6, waar 134 woningen voor de uitvoering van het parkeergebouw | voor jongeren, studenten en young professionals worden 6. | Vaststellen projectopdracht Traverse in nauwe samenwerking met | gerealiseerd. In 2027 zijn de bouwwerkzaamheden voor Dampten ProRail. Starten variantenstudie Traverse waarbij ook de inpassing | 4-6 in volle gang. Oplevering vindt plaats in Q1 2028. van een kiosk wordt onderzocht. | 12. Faciliteren ontwikkeling van Maelsonstraat 18-20, een ontwikkeling 7. | De afspraken met Museumstoomtram en ProRail verder uitvoeren, | van 170 appartementen, waarvan een deel met zorgfunctie.
In waaronder de technische voorbereiding van de verplaatsing | 2027 wordt verder gewerkt aan de uitwerking van het railinzetplaatsen, relaishuis en efficiëntere indeling van de | stedenbouwkundig plan en de anterieure overeenkomst. spoorbundel. | 13. Voor de nieuwe stadstoegang werken we aan: 8. | Faciliteren verplaatsing busremise naar de locatie Berkhouterweg | a. | Het vervolg van de voorbereidingswerkzaamheden voor de door het volgen van een planologische procedure en het daarna | bouw; bouwrijp maken van de grond. | b. | De technische uitwerking auto onderdoorgang Dampten-spoor 9. | Uitvoeren van de eerste fase woningbouw Pelmolenpad en | in samenwerking met ProRail; voorbereiding van de vervolgfasen, waaronder een nieuwe | c. | Onderzoek naar alternatief ontwerp Keern zuid met focus op planologische procedure voor het oostelijk deel van het | fiets en wandelroutes; Pelmolenpad (totaal 610 woningen). | d. | Uitwerking van ontwerp fietsonderdoorgang Provincialeweg 10. Faciliteren ontwikkeling van Buitenstad, de realisatie omvat van | met focus op sociale veiligheid; 543 woningen aan het Dampten en Berkhouterweg inclusief de | e. | Onderzoek naar extra gelijkvloerse oversteek Provincialeweg verplaatsing van de supermarkt uit het stationsgebied naar | voor fietsers en voetgangers. Buitenstad. Naar verwachting in april 2027 start van de ontwikkeling.
Wat mag het kosten? Tabel 120 Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Deelprojecten | Bruto | Subsidies | Netto Begroot t/m | Realisatie | Restant | Nog te nemen 2030 | t/m 2025 | 2026-2030 | besluiten Nieuwe Stadstoegang | 83.230 | 35.831 | 47.399 | 9.060 | 1.072 | 7.988 | 38.339 Parkeergarage | 35.662 | 4.149 | 31.513 | 2.700 | 139 | 2.561 | 28.813 Traverse | 23.715 | 19.441 | 4.274 | 1.500 | 109 | 1.391 | 2.774 Fietsparkeren zuid | 4.500 | 1.000 | 3.500 | 0 | 0 | 0 | 3.500 Totaal | 147.107 | 60.421 | 86.686 | 13.260 | 1.320 | 11.940 | 73.426 Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 185/271 Toelichting De raad heeft voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld voor de projecten Nieuwe Stadstoegang, Parkeergarage en Traverse. De kapitaallasten van deze projecten worden gedekt uit de reserve Poort van Hoorn. De voorstellen voor de investeringskredieten voor de realisatie van de projecten worden na 2027 voorgelegd aan de raad. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 186/271 Binnenstad en Waterfront Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 187/271 Het programma Binnenstad en Waterfront is gestart in 2024. In dit programma worden in samenhang de belangrijkste opgaven opgepakt: de ontwikkeling van winkelgebieden, horeca en terrassen, kunst en cultuur, evenementen, havens en Waterfront, bereikbaarheid en mobiliteit, fiets- en auto parkeren.
Ook de energietransitie, klimaatadaptatie en de kwaliteit van de openbare ruimte worden in samenhang opgepakt. De ambitie is om de binnenstad te ontwikkelen tot de huiskamer van de stad: een plek waar inwoners, ondernemers en bezoekers zich welkom voelen en waar ontmoeting centraal staat. De Binnenstad en het Waterfront vormen samen het historische, economische en recreatieve hart van Hoorn. Actieagenda De actie-agenda wordt onder regie van het Strategisch Actieteam (SAT), samen met een vertegenwoordiging van bewoners, ondernemers, culturele instellingen en andere partners gemaakt. Deze agenda bevat concrete acties die bijdragen aan een aantrekkelijke, toekomstbestendige binnenstad. De prioriteiten zijn: het vergroenen van straten en pleinen, het verbeteren van de leefkwaliteit en toegankelijkheid, het verbeteren van afvalinzameling, autoluw maken van het kernwinkelgebied, het versterken van kunst en cultuur, de aanpak van leegstand en het stimuleren van nieuwe functies in vrijkomende panden. Daarbij werken we aan een goede verbinding tussen de binnenstad, de havens, het stationsgebied en het stadsstrand. De actieagenda wordt jaarlijks vernieuwd. De actieagenda sluit aan op de prioriteiten van het programma en wordt jaarlijks bijgesteld op basis van ontwikkelingen en resultaten.
Daarmee ontstaat een dynamisch proces waarin gemeente en partners flexibel kunnen inspelen op actuele ontwikkelingen en urgente opgaven. Om de uitvoering van de actieagenda te waarborgen is in 2024 het SAT ingericht. Dit team bestaat uit vertegenwoordigers van bewoners, ondernemers, horeca, vastgoed, cultuur, onderwijs en de gemeente. Het strategisch actieteam bewaakt de voortgang en samenhang van de acties. Sinds juli 2025 is bovendien een centrummanager actief, die uitvoering geeft aan het verminderen van leegstand, het aantrekken van nieuwe ondernemingen, het verbinden van vastgoedeigenaren voor gezamenlijke investeringen en het professionaliseren van het SAT en de samenwerking in de binnenstad. De opgaven in de binnenstad zijn veelzijdig en raken aan verschillende gemeentelijke domeinen. Daarom is gekozen voor een programmatische aanpak, waarin projecten en acties in samenhang worden opgepakt. De binnenstad staat voor meerdere ruimtelijke opgaven, zoals mobiliteit, vergroening, klimaatadaptatie, de energietransitie, rioolvervanging, onderhoud en de inrichting van de ondergrond. Door deze opgaven samen op te pakken, kunnen we werk met werk maken en de kwaliteit van de openbare ruimte verbeteren. Het programma zorgt voor samenhang en prioriteit en versterkt de samenwerking binnen de gemeente en met externe partners.
Met dit programma zetten we in 2027 verdere stappen om de Binnenstad en het Waterfront in samenhang te ontwikkelen tot een levendig, groen, aantrekkelijk en toekomstbestendig stadscentrum dat het visitekaartje vormt voor de stad. Wat willen we bereiken? Doelstelling De doelstellingen van het programmaplan en de actie-agenda zijn: 1. Een aantrekkelijk aanbod: het nastreven van een mix van centrumfuncties, het vergroten van de herkenbaarheid en verminderen van leegstand. 2. Bezoekers stimuleren: het trekken van meer bezoekers die langer verblijven, meer besteden en vaker terugkomen voor de kernkwaliteiten van Hoorn. Hierbij gaat extra aandacht naar het trekken van bezoekers buiten het hoogseizoen. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 188/271 3. Bedrijvigheid bevorderen: stimuleren en versterken van de(kennis)economie in de binnenstad. Een indicator voor succes is een toename van banen en werkplekken in de binnenstad. 4. Verblijfsklimaat verbeteren: bijvoorbeeld meer groen en meer ruimte voor de voetganger en fietser. Essentieel daarbij zijn betere loopverbindingen in de binnenstad, bijvoorbeeld tussen het stationsgebied, het kernwinkelgebied, de havens en het stadsstrand. Het doel van het programma Waterfront is het nog beter benutten van de ligging van Hoorn aan het water en het verbeteren van de bereikbaarheid over het water.
We versterken de verblijfskwaliteit aan het water en de verbinding tussen binnenstad en Waterfront. De randvoorwaarden zijn: • Balans leefbaarheid (inwoners) en levendigheid. • Goede verkeerscirculatie (voetganger, fiets, OV, motor, auto). • Voldoende parkeergelegenheid auto en fiets. • Veilige binnenstad. • Goede toegankelijkheid. Wat gaan we daarvoor doen? Prestaties 2027 De actie-agenda Binnenstad & Waterfront uitvoeren: 1. Actie-agenda 2027 en programmaplan uitvoeren voor programma Binnenstad en Waterfront: • Aanpak leegstand, vergroening; ontmoetingsplekken; toegankelijkheid; ruimte reserveren trafohuisjes; broedplaatsen; centrummanagement; opzet van een vastgoed-BIZ; samenwerking via het SAT; fietsparkeer plekken; onderzoek verbetering verkeerscirculatie; optimaliseren stadsdistributie; citymarketing; • Verblijf aan het water; kwaliteit van de havens; toerisme, recreatie; toekomst Julianapark; 2. Starten actie-agenda 2028 Binnenstad en Waterfront; 3. Verbeteren samenwerking betrokken stakeholders door het ingestelde Strategisch actieteam; 4. Een integraal toekomst- en uitvoeringsbeeld voor de binnenstad opstellen, waarin mobiliteit, groen, energie, openbare ruimte en verblijfskwaliteit samenkomen; 5. De ruimtelijke inpassing van de benodigde uitbreiding van het elektriciteitsnet voorbereiden, waaronder circa 30 - 40 trafohuisjes. Waterfront: 1.
Stadsstrand: Dagelijks onderhoud voor schoonhouden is uitbesteed aan Recreatieschap Westfriesland. Technisch/groot onderhoud ligt hoofdzakelijk bij gemeente; 2. Stadsstrand: Onderzoek evenementenlocatie; 3. Versterken van de verbinding tussen binnenstad, havens en Waterfront en verbeteren van de verblijfskwaliteit aan het water; 4. Ruimtelijk voorbereiden van ontwikkelingen in Marina Kaap Hoorn; 5. Coördineren van het maaien van fonteinkruid in het Markermeer; We doen dit samen met het Rijk, provincies, tien deelnemende gemeenten en private partijen (watersportverbonden, commerciële en verenigingshavens). De gemeente is al een aantal jaar de trekker van het maaien van de waterplanten voor de tien om het Markermeer heen liggende gemeentes. Daarnaast heeft Hoorn een actieve rol in de landelijke werkgroep waterplanten. Deze werkgroep streeft naar oplossingen voor de korte en lange termijn. Dit jaar wordt hiervoor een aangepaste samenwerkingsovereenkomst afgesloten die de betrokkenheid van nog meer stakeholders garandeert. Daarnaast is de gemeente actief met het informeren van booteigenaren over de toegankelijkheid van de havens in het hele Markermeergebied door het gebruik van de waterplanten-app en andere communicatiemiddelen. Er wordt gewerkt aan een nieuw maaivaartuig en uitbreiding van het maai-areaal.
Met omliggende gemeentes wordt gezocht naar samenwerking op beurzen en bijeenkomsten om zo de regio meer te promoten. Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 | 189/271 Er is een relatie met Openbare Orde en Veiligheid, Verkeer, vervoer en waterstaat (beleidsveld Water- en havenbeheer) en Economie (beleidsveld Toerisme). Wat mag het kosten? In onderstaand overzicht zijn de beschikbaar gestelde budgetten en investeringskredieten opgenomen, inclusief de werkelijke lasten en baten t/m 2025: Tabel 121 Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000, - = nadeel) Begroot t/m | Realisatie | Restant 2030 | t/m 2025 | 2026-2030 Lasten Stimuleren lokale economie | 464 | 221 | 243 Programma Binnenstad Waterfront | 325 | 138 | 187 Totaal lasten | 789 | 359 | 430 Baten Subsidies en bijdragen derden | 0 | 0 | 0 Overige baten | 0 | 0 | 0 Totaal baten | 0 | 0 | 0 Saldo van baten en lasten | 789 | 359 | 430 Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 190/271 Kansen voor de Kersenboogerd Begroting 2027 - werkversie 30 oktober 2026 191/271 Wat willen we bereiken? Doelstelling Verbetering van de leefbaarheid in en het toekomstbestendig maken van centrumgebied Kersenboogerd. Wat gaan we daarvoor doen? Prestaties 2027 Spoor 1: Kwaliteitsimpuls/verduurzaming openbare ruimte en huurwoningen, aansluiting op warmtenet 1.
Kwaliteitsimpuls openbare ruimte vormgeven volgens de door de raad in september 2022 vastgestelde kaders. Uitvoering buurt Patio Pergola Prieel en buurt Groef Stijl Messing. Daarnaast de voorbereiding van de uitvoering van buurt Lijster Ekster Koolmees, buurt Mina Krusemanstraat e.o., buurt Bibliotheek Wijkcentrum e.o., buurt Waterpoort Rondeelstraat Bastion. 2. Faciliteren esthetische aanpak woningen Intermaris, bijvoorbeeld door het afsluiten van stegen en het aanpassen van trappenhuizen, portieken en tuinen. Spoor 2: Woningdifferentiatie 1. De gezamenlijke afspraken met Intermaris uitvoeren, met als basis de in september 2022 door de raad vastgestelde kaders. De woningdifferentiatie komt tot stand via concrete projecten voor centrumgebied Kersenboogerd en via (prestatie)afspraken met Intermaris. Spoor 3: Winkelcentrum en stationsgebied 1. Voorbereiden en start van de uitvoering van de kwaliteitsimpuls van de openbare ruimte van het stations- en winkelgebied. 2. Verkenning mogelijkheid tot opstellen actie-agenda winkelcentrum. Spoor 4: Sociale aanpak 1. Uitbreiding van de sociale buurtaanpak in de sociale huurwoningen naar andere buurten in afstemming met Intermaris. 2. Uitvoering en evaluatie van de pilot buurtverbinder. Spoor 5: Veiligheid 1.