Raadsvoorstel Zienswijze op kadernota 2022 WerkSaam Westfriesland en overheveling participatiebudget 2022.

GEMEENTE HOORN Raadsvoorstel Zaaknummer: 1829784 Steller: C. Bakker E-mail: c.bakker@hoorn.nl

Team: ZS Teammanager: Jean Paul Verbeek Portefeuillehouder: K. Al Mobayed

Onderwerp Zienswijze op kadernota 2022 WerkSaam Westfriesland en overheveling participatiebudget 2022

Agendering Ter besluitvorming

Bijlagen 1 Kadernota 2022 WerkSaam Westfriesland 2

3 4 5

De raad besluit 1. Een positieve zienswijze af te geven op de conceptkadernota 2022 van WerkSaam Westfriesland. 2. Het dagelijks bestuur van WerkSaam Westfriesland te vragen: a. gemeenten op de hoogte te houden van de ontwikkelingen rondom tekorten via de reguliere rapportages; b. gemeenten op de hoogte te houden van de ontwikkelingen rondom de: • kostenverhogende effecten van de Wet Arbeidsmarkt in Balans; • taakstelling beschut werk; • uitvoeringstaken voor de Wet inburgering; • nieuwe methodiek om inzicht te krijgen in de ontwikkeimogelijkheden van bijstandsgerechtigden. 3. In 2022 90% van het participatiebudget over te dragen aan WerkSaam Westfriesland. 4. De financiële consequenties te verwerken in de kadernota 2021 van de gemeente Hoorn. Samenvatting De raad kan tot 1 maart 2021 een zienswijze geven op de conceptkadernota 2022 van WerkSaam Westfriesland (verder in het voorstel aangeduid als WerkSaam). Deze nota vormt de basis voor de programmabegroting van het daaropvolgende jaar. In de conceptkadernota staat dat WerkSaam in 2022 aan de slag gaat met de uitvoering van het nieuwe beleidsplan en met de Wet inburgering. Er is ook aandacht voor de taakstelling beschut werk en de Tweede Kamer verkiezingen 2021. Wat hieruit voortvloeit en wat dit concreet gaat betekenen, is nu nog niet bekend.

WerkSaam geeft aan geen mogelijkheden te zien om de gemeentelijke bijdrage te verlagen. Aan de raad wordt voorgesteld om een positieve zienswijze af te geven op de conceptkadernota 2022. De gemeenteraden moeten voor 15 maart 2021 aangeven welk deel van het participatiebudget in 2022 wordt overdragen aan WerkSaam. Vanwege de huidige coronacrisis en de onzekerheid op korte en langere termijn wordt geadviseerd om niet af te wijken van de voorgaande jaren. Voorgesteld wordt om in 2022 90% van het participatiebudget over te dragen aan WerkSaam. Van het participatiebudget is er 5% structureel ingeboekt als bezuiniging. De overige 5% is de couleur locale. Pas bij de meicirculaire is duidelijkheid over de hoogte van de integratie-uitkering sociaal domein. Het is dus niet mogelijk om voor 15 maart 2021 uitspraak te doen over de werkelijke hoogte van het participatiebudget. 1/6

HTS GEMEENTE HOORN

1. Inleiding: reden van het voorstel Aanleiding De Westfriese raden kunnen tot 1 maart 2021 een zienswijze geven op de conceptkadernota 2022 van WerkSaam. Daarnaast moeten zij voor 15 maart 2021 aangeven welk deel van het Participatiebudget zij overdragen aan WerkSaam in 2022. Belang Het algemeen bestuur van WerkSaam neemt op 11 maart 2021 een besluit over de conceptkadernota 2022 en houdt hierbij rekening met de zienswijzen van de raden. Voor het opstellen van de begroting 2022 heeft WerkSaam voor 15 maart 2021 informatie nodig over de hiervoor beschikbare budgetten. Centrale vraag Welke zienswijze wil de raad afgeven op de conceptkadernota 2022 van WerkSaam en welk deel van het Participatiebudget draagt de raad over aan WerkSaam in 2022? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Door duidelijkheid te geven over wat wordt overgeheveld aan WerkSaam, kan WerkSaam de begroting opstellen. Dit (interne) resultaat draagt bij aan het maatschappelijke resultaat van WerkSaam Westfriesland om werkzoekenden zo snel mogelijk aan werk te helpen en werkgevers die op zoek zijn naar (tijdelijke) arbeidskrachten goed te bedienen. 3. Bijdrage aan de duurzaamheidsambitie Een goede uitvoering van de Participatiewet door WerkSaam Westfriesland draagt bij aan de aspecten People en Profit. Het gaat immers om het laten participeren van mensen, bij voorkeur via werk.

Dit geeft impuls aan de lokale en regionale economie en werkgelegenheid. Daarnaast vergroot het de zelfredzaamheid en mogelijkheden om mee te doen aan de maatschappij. 4. Kaders Raadsbesluit Op 19 december 2017 stelde de raad de notitie 'Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen’ vast. Doel van de notitie is gemeenteraden beter informeren en actiever betrekken bij de nieuwe financiële en beleidskaders van een aantal gemeenschappelijke regelingen. WerkSaam is hier één van. Eén van de verzoeken aan de gemeenschappelijke regelingen is om vanaf 2019 jaarlijks voor 1 januari een conceptkadernota te sturen waarop de raden voor 1 maart zienswijzen kunnen afgeven. Het algemeen bestuur van een gemeenschappelijke regeling besluit over de kadernota en betrekt hier de zienswijzen bij. Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) In 2019 stelden de gemeenteraden in Noord-Holland Noord en de provincie Noord-Holland de FUGR vast. De FUGR is vanuit de regietafel geïnitieerd met als doel stroomlijning en versimpeling. De FUGR vervangt de regeling uit 2012 en is gemoderniseerd en vereenvoudigd. Met de komst van de FUGR worden vaste uitgangspunten voor het indexcijfer voor loon -en prijsontwikkelingen gehanteerd.

Gemeenschappelijke Regeling WerkSaam Westfriesland In artikel 24 staat het volgende: In het jaar voorafgaande aan het begrotingsjaar wordt door de deelnemende raden uiterlijk 15 maart de hoogte van het over te dragen participatiebudget uit de integratie-uitkering sociaal domein vanuit de gemeenten aan WerkSaam aangegeven. Binnen dit kader moet het beleid worden uitgevoerd.

Zaaknummer: 1829784 2/6

GEMEENTE HOORN Algemene Uitkering In de mei- en septembercirculaire ontvangt de gemeente duidelijkheid over de hoogte van de integratieuitkering sociaal domein. Hierdoor is het jaarlijks niet mogelijk om voor 15 maart een uitspraak te doen over de werkelijke hoogte van het over te dragen budget. Integratie-uitkering Sociaal domein De integratie-uitkering is onderdeel van de Algemene Uitkering en bevat gelden voor de uitvoering van Jeugdzorg, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Participatiewet. Om de doelgroepen integraal te kunnen benaderen kunnen de gelden zonder schotten (vrij besteedbaar) worden ingezet. Van de participatiewet wordt het onderdeel re-integratie klassiek uit de integratie-uitkering sociaal domein vanaf 2019 overgeheveld naar de algemene uitkering. Het bedrag re-integratie klassiek wordt bepaald op het basisbedrag 2021 en wordt verhoogd met de indexatie van 1,3% in 2021 (percentage indexatie is conform de afspraak van de regietafel gemeenschappelijke regeling Noord-Holland Noord). 5. Argumenten Er wordt voorgesteld een positieve zienswijze af te geven. WerkSaam voldoet met de conceptkadernota 2022 aan het doel om raden meer sturing en grip te geven op de hoofdlijnen van de begroting 2022. Met het afgeven van een positieve zienswijze geeft de raad aan in te stemmen met de nota.

Er zijn inhoudelijk geen redenen om een negatieve zienswijze af te geven of af te zien van het afgeven van een zienswijze. Er zijn wel redenen om het dagelijks bestuur te verzoeken om gemeenten op de hoogte te houden van ontwikkelingen rondom de: • kostenverhogende effecten van de Wet Arbeidsmarkt in Balans; • taakstelling beschut werk; • uitvoeringstaken voor de Wet inburgering. Kaderbrief/kadernota Er zijn regionale afspraken gemaakt over de kadernota’s van gemeenschappelijke regelingen. Hierin staan de beleidskaders voor de komende jaren en een financieel meerjarenperspectief. De raden kunnen een zienswijze geven op de conceptkadernota’s. Hoofddoelen beleidsplan WerkSaam Op dit moment geldt het beleidsplan 2018-2021. De hoofddoelen uit dit beleidsplan zijn: ontwikkeling, werk en het beperken van de uitkeringslast. De kadernota 2022 gaat inhoudelijk in op zaken die ten opzichte van het bestaand beleid nieuw zijn en/of extra aandacht gaan krijgen in 2022. In 2021 wordt een nieuw beleidsplan opgesteld en vastgesteld voor de periode 2022-2025. De inhoud van dit nieuwe beleidsplan is bij het opstellen van de conceptkadernota 2022 nog niet bekend. WerkSaam geeft in deze conceptkadernota al wel aan dat de hoofddoelen gelijk blijven. Verder wijst WerkSaam op wijzigingen die van invloed (kunnen) zijn op het beleid.

Dit gaat om de Wet inburgering, het wetsvoorstel Breed offensief en het wetsvoorstel rondom passend aanbod. Ook is aandacht voor de taakstelling beschut werk. Begin 2021 is duidelijk of de gemeenten kiezen voor inzet op extra beschut werkplekken om een wachtlijst te voorkomen. Tot slot wijst WerkSaam op de Tweede Kamer verkiezingen in 2021. Wat hieruit voortvloeit en wat dit concreet gaat betekenen, is nu nog niet bekend. WerkSaam gaat in 2022 aan de slag met de volgende doelen 1. Uitvoeren van het nieuwe beleidsplan 2022-2025; 2. Uitvoeren van gemeentelijke opdracht(en) voor de Wet inburgering; 3. Voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving: landelijke ontwikkelingen implementeren.

3/6

'I3 GEMEENTE HOORN Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) Vanaf 1 januari 2020 geldt de WAB. Deze wet heeft als doel meer arbeidszekerheid te realiseren door tijdelijke contracten te ontmoedigen. Tijdelijke contracten worden duurder voor de werkgever. Het risico hiervan is dat werkgevers daardoor minder mensen met een arbeidsbeperking in dienst zullen nemen. Werkgevers moeten dezelfde voorwaarden bieden aan medewerkers die gedetacheerd zijn als aan eigen medewerkers. De WAB maakt hierbij een uitzondering voor de doelgroep Wsw1. Deze groep valt onder de cao Wsw, ook als de Wsw’er gedetacheerd is bij een ander bedrijf. De VNG en de vakbonden voeren cao-onderhandelingen en naar verwachting gaat de nieuwe cao op 1 januari 2021 in. De WAB werkt op de volgende punten kostenverhogend voor gemeenten: • voor tijdelijk personeel wordt de WW-premie 5% hoger dan voor vast personeel; • er geldt een verplichte transitievergoeding aan het einde van een (tijdelijk) dienstverband; • vanaf 2021 geldt een pensioenpremie voor personeel dat via een payroll constructie werkt; • arbeidsvoorwaarden in de nieuwe cao leiden tot hogere kosten dan de huidige voorwaarden. WerkSaam berekent de kostenverhoging zoveel mogelijk door in de prijs richting opdrachtgevers. Het kostenverhogend effect van de WAB en de onzekerheden hierover onderdeel van de risicoparagraaf vanaf de begroting 2021 van WerkSaam.

Dit betekent concreet dat WerkSaam nadelen opvangt vanuit de algemene reserve. Financieel meerjarenperspectief De algemene reserve bedraagt maximaal 2,5% van de totale lasten. Tot de vaste lasten rekent WerkSaam ook de uitgaven van de BUIG2 en komt daarmee op een maximum bedrag van € 2.145.000 voor de Algemene Reserve. De hoogte van de stand van de algemene reserve op basis van ingeschatte risico’s voor de begroting 2021 komt uit op € 2.000.000 en valt binnen het maximum van 2,5%. De normen voor de gemeenschappelijke regelingen 2021 zijn als volgt: prijsindexatie 1,4% (telt mee voor 30%), loonindexatie 1,3% (telt mee voor 70%). De indexatie gemeentelijke bijdrage wordt dan 1,3%. WerkSaam volgt deze normen. Het onderdeel re-integratie klassiek uit de integratie-uitkering sociaal domein is vanaf 2019 overgeheveld naar de algemene uitkering. Het bedrag re-integratie klassiek wordt bepaald op het basisbedrag 2019 en wordt jaarlijks verhoogd met dezelfde indexatie als die gebruikt wordt voor de gemeentelijke bijdrage, zijnde 1,3%. Er is een reserve schommelingen bedrijfsvoering in het leven geroepen om de jaarlijkse gemeentelijke bijdrage op peil te houden (met uitzondering van de verhoging door de index). Vanaf 2021 heeft WerkSaam een structurele bezuiniging gerealiseerd van € 463.000 op de bedrijfsvoering (het bedrag dat jaarlijks werd onttrokken uit deze reserve).

Participatiebudget 2022 Het participatiebudget is bedoeld voor participatie en re-integratie van bijstandsgerechtigden. Vanaf 2015 krijgt WerkSaam van de gemeenten 90% van het participatiebudget om mensen aan het werk te helpen en te houden. Het gaat hier om bijstandsgerechtigden die binnen nu en vijfjaar ontwikkelbaar zijn naar werk. De overige 10% zetten gemeenten naar eigen inzicht en behoefte in (couleur locale) en kan ook worden ingezet voor participatie van zorgklanten. Dit zijn de bijstandsgerechtigden die binnen nu en vijf jaar niet ontwikkelbaar zijn naar werk. In Hoorn wordt vanaf 2021 structureel 5% van het participatiebudget aangewend voor de dekking van de tekorten in het sociaal domein. Vanwege de onzekerheid over de huidige coronacrisis en de gevolgen hiervan op korte en langere termijn, wordt voorgesteld om het percentage van 90% te handhaven voor 2022. Een verandering in het over te dragen budget heeft gevolgen voor WerkSaam en kan ook gevolgen hebben voor de BUIG en voor de gemeentelijke bijdrage. ' Wsw= Wet sociale werkvoorziening 2 BUIG= Bundeling van Uitkeringen Inkomensvoorzieningen aan Gemeenten. Zaaknummer: 1829784 4/6

njS GEMEENTE HOORN

WerkSaam ging uit van de methodiek van de participatieladder om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van bijstandsgerechtigden. Dit levert niet het gewenste effect op en maakt niet inzichtelijk in hoeverre diegene kan participeren of ontwikkelen. WerkSaam is daarom op zoek naar een passend alternatief zodat het totaalbeeld inzichtelijk wordt. Voorgesteld wordt om het dagelijks bestuur te vragen de gemeenteraden hiervan op de hoogte te houden. 6. Maatschappelijk draagvlak Het maatschappelijk draagvlak is niet onderzocht. 7. Financiële consequenties De budgetten van WerkSaam zijn onderdeel van het sociaal domein. Dit geldt voor de Participatiewet, de BUIG-budgetten, de rijksuitkering BUIG en de Bedrijfsvoering. De verschillen (positief of negatief) worden verwerkt binnen het sociaal domein. Gemeentelijke bijdrage De gemeentelijke bruto bijdrage volgt de indexatie zoals vastgesteld door de Regietafel Gemeenschappelijke Regelingen NHN. Voor 2022 is de indexatie vastgesteld op 1,3%. Naast de indexatie wordt de bijdrage verder beïnvloed door de toegevoegde waarde en de ontwikkeling van de taakstelling beschut werk. De bijdrage per gemeente is gebaseerd op de verdeelsleutels in de begroting 2021 en geeft daarmee een indicatie.

In de begroting 2021 wordt de verdeling conform de bepalingen in de gemeenschappelijke regelingen geactualiseerd op basis van de aantallen inwoners en uitkeringsgerechtigden op 1 januari 2022. 2021 5.552.870

2022 5.588.870

2023 5.624.870

2024 5.660.870

2025 5.660.870

-38.679

110.314 36.328 -74.679

110.314 36.328 -74.679

110.314 39.355 -74.679

110.314 42.383 -74.679

Nieuwe gem. bijdrage____________5.514.191

5.660.833

5.696.833

5.735.860

5.738.888

71.963

71.963

74.990

78.018

Begroot Bij: loonindex Bij: taakstelling BW Af: actualisatie verdeelsleutel

Mutatie KN 2021

-38.679

De gemeentelijke bijdrage voor Hoorn is voor 2021 begroot op € 5.552.870. De verwachte kosten komen uit op € 5.514.191. Per saldo wordt de gemeentelijke bijdrage van € 38.679 lager. Dit komt ten gunste van het sociaal domein. De mutaties van gemeentelijke bijdrage voor 2022 en verder leiden tot een nadeel. Deze worden ten laste van het sociaal domein gebracht. Risico’s Coronacrisis De mogelijke gevolgen van de coronacrisis zijn nog niet te overzien. WerkSaam neemt de economische gevolgen hiervan op in de risicoparagraaf. Dit betekent dat wanneer dit risico zich voordoet, dit ten laste komt van de algemene reserve van WerkSaam. Wet Arbeidsmarkt in Balans WerkSaam schat in dat de WAB € 305.000 extra kost. Hiervan kan WerkSaam een bedrag van € 170.000 doorbelasten aan leveranciers via prijzen. Een bedrag van € 135.000 is berekend voor de cao beschut werk. Als dit risico zich voordoet, dekt WerkSaam dit uit de algemene reserve. 5/6

ITS ;

F- ft v N !

HOORN Participatiewet Voor 2021 is voor de Participatiewet een bedrag begroot van € 7.897.623. Dit bedrag is gebaseerd op de stand van de meicirculaire 2020. Voor het onderdeel re-integratie is dit € 2.851.674 en voor de Wet sociale werkvoorziening € 5.045.949. De hoogte van de integratie-uitkering wordt bijgesteld bij de meicirculaire 2021. De financiële consequenties hiervan worden gemuteerd in de kadernota 2021. Voorgesteld wordt om in 2021 90% van het Participatiebudget over te hevelen naar WerkSaam (€ 2.770.989). Voor couleur locale is na verwerking van de bezuinigingsmaatregel van 5% en de inzet van participatiecoaches in 2021 nog € 61.888 beschikbaar. In 2019 heeft WerkSaam een bestemmingsreserve re-integratiemiddelen ingesteld. Dit is gedaan om de middelen die in enig jaar niet zijn uitgegeven, te storten in de reserve en als er een tekort is, wordt dit aangevuld vanuit deze reserve. 8. Communicatie WerkSaam wordt na het raadsbesluit op de hoogte gesteld van de zienswijze op de conceptkadernota 2022 en over het over te hevelen deel van het participatiebudget in 2022. 9. Realisatie Na het raadsbesluit op 16 februari 2021 kan WerkSaam tijdig op de hoogte worden gebracht. Het algemeen bestuur van WerkSaam stelt op 12 maart 2020 de kadernota 2021 vast.

Hoorn,

1 2 JAN. 2021

Zaaknummer: 1829784 6/6