Raadsvoorstel zienswijze kadernota 2027 en overheveling participatiebudget 2027 WerkSaam

GEMEENTE HOORN Raadsvoorstel Zaaknummer: 3009890 Steller: C. Bakker Datum commissie: 3 februari 2026 Datum raadsvergadering: 10 februari 2026

Team: ZS Teammanager: Jean Paul Verbeek Portefeuillehouder: A.A.M. Boomgaars E-maíl: c.bakker@hoorn.nl

Onderwerp Zienswijze kadernota 2027 WerkSaam en overhevelen Participatiebudget 2027 WerkSaam

Agendering Ter besluitvorming

Bijlagen 1 Kadernota 2027 WerkSaam

De raad besluit 1. Een positieve zienswijze af te geven op de Kadernota 2027 van WerkSaam. 2. WerkSaam te verzoeken om gemeenteraden te informeren over: a. de vormgeving en invulling van maatschappelijke participatie; b.de inzet van het impulsbudget vanaf 2027 en de gevolgen daarvan. 3. ln 2027 vooralsnog 90% van het Participatiebudget onderdeel re-integratie over te dragen aan WerkSaam.

Samenvatting WerkSaam vraagt de gemeenteraden om een zienswijze af te geven op de conceptkadernota 2027. Hierin staat dat WerkSaam in 2027 aan de slag gaat met wijzigingen vanuit de Participatiewet en de Wet handhaving Sociale Zekerheid die waarschijnlijk op 1 januari 2027 ingaat. ln 2026 geven WerkSaam en gemeenten samen vorm aan maatschappelijke participatie. De implementatie daarvan loopt door in 2027. Voorgesteld wordt om een positieve zienswijze af te geven op de concept kadernota 2027. Wel onder de voorwaarden dat WerkSaam gemeenteraden tijdig informeert. Allereerst over de vormgeving en invulling van maatschappelijke participatie en mogelijke gevolgen hiervan. Daarnaast ook over de inzet van het regionale impulsbudget en de gevolgen van deze inzet. Gemeenten moeten voor 15 maart 2026 aangeven welk deel van het participatiebudget in 2027 wordt overdragen aan WerkSaam. Het is nu nog onduidelijk of de keuzes rondom maatschappelijke participatie van invloed zijn op huidige afspraken met WerkSaam. Daarom wordt voorgesteld om de gemaakte afspraken vooralsnog aan te houden en in 2027 90% van het participatiebudget over te dragen aan WerkSaam.

1/5

HOORN lnleiding: reden van het voorstel Aanleiding De Westfriese gemeenteraden kunnen voor 1 maart 2026 een zienswijze afgeven op de conceptkadernota 2027 van WerkSaam. Daarnaast moeten zij voor 15 maart 2026 aangeven welk deel van het Participatiebudget zij overdragen aan WerkSaam in 2027. Belang Het algemeen bestuur van WerkSaam neemt op 12 maart 2026 een besluit over de conceptkadernota 2027 en houdt hierbij rekening met de zienswijzen van de gemeenteraden. Voor het opstellen van de begroting 2027 heeft WerkSaam voor 15 maart 2026 informatie nodig over de hiervoor beschikbare budgetten. Centrale vraag Welke zienswijze wii de gemeenteraad afgeven op de conceptkadernota 2027 van WerkSaam en welk deel van het Participatiebudget draagt de gemeenteraad over aan WerkSaam in 2027? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Door duidelijkheid te geven over wat wordt overgeheveld aan WerkSaam, kan WerkSaam de begroting opstellen Dit (interne) resultaat draagt bij aan het maatschappelijke resultaat van WerkSaam om werkzoekenden zo snel mogelijk aan werk te helpen en werkgevers die op zoek zijn naar (tijdelijke) arbeidskrachten goed te bedienen. Bijdrage aan de duurzaamheidsambitie 3.

WerkSaam staat voor een duurzame en inclusieve arbeidsmarkt en geeft uitvoering aan de volgende zeven Global goals: 1 geen armoede 2 geen honger 3 goede gezondheid en welzijn 8 eerlijk werk en economische groei 10 ongelìjkheid verminderen 12 verantwoorde consumptie en productie 17 partnerschap om doelstellingen te bereiken 4. Kaders Beleidsplan Meedoen is het beiangnjkste! 2026-2030 van WerkSaam ln 2025 is dit beleidsplan ter zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. Het plan wordt vastgesteld in maart 2026 De focus ligt op een inciusieve arbeidsmarkt, participatie en ontwikkeling eri op bestaanszekerheid Daarnaast voert WerkSaam nieuwe en gewijzigde wet- en regelgeving uit Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) ln 2019 door de gemeenteraden in Noord-Holland Noord en de provincie Noord-Holland vastgesteld. De FUGR vervangt de regeling uit 2012 en hanteert vaste uitgangspunten voor het indexcijfer voor loon -en prijsontwikkelingen. Gemeenschappelijke Regeling WerkSaam Westfriesland Hierin staat dat deelnemende raden in het jaar voorafgaande aan het begrotingsjaar uiterlijk 15 maart de hoogte van het over te dragen participatiebudget uit de integratie-uitkering sociaal domein moeten aangeven aan WerkSaam. Motie indexering en bezuinigingen gemeenscìiappelijke regelingen dd.

7 november 2023 Hierin verzoekt de gemeenteraad het college om zich in te spannen voor een indexatiepercentage bij GR-en die zoveel mogeiijk in lijn zijn met de indexatie die de gemeente Hoorn intern hanteert Ook om Zaaknummer 3009890

2/5

HO0RN een negatieve zienswijze voor te leggen bij een te hoge indexering van gemeenschappelijke regelingen. De gemeenteraad verzocht tot slot om in aansluiting bij de bestuursopdracht in Westfries en bovenregionaal verband te onderzoeken hoe en welk percentage aan bezuinigingen mogelijk zijn. 5. Argumenten Beslispunt 1 en 2: kadernota 2027 Er wordt voorgesteid in te stemmen met de nota en een positieve zienswijze af te geven Ook wordt voorgesteld om WerkSaam te verzoeken om gemeenteraden te informeren over hoe vorm en invuiling wordt gegeven aan maatschappelijke participatie Dat is nu nog onvoldoende duidelijk WerkSaam en gemeenten gaan hier in 2026 samen mee aan de slag. Dit kan gevolgen hebben voor de huidige afspraken, werkwijze en financiering Daarom is het belangrijk dat de gemeenteraden goed worden geinformeerd. ln de kadernota 2027 staat geen informatie over de inzet van het regionale impulsbudget en de gevolgen hiervan voor de inzet vanuit WerkSaam in 2027. De inzet van dit budget heeft hier wel invloed op. Daarom wordt voorgesteld om WerkSaam te verzoeken om gemeenteraden te informeren over de inzet van dit regionale budget en de (financiële) gevolgen daarvan.

Er zijn inhoudelijk geen redenen om een negatieve zienswijze af te geven of af te zien van het afgeven van een zienswijze WerkSaam voldoet met de conceptkadernota 2027 aan het doel om gemeenteraden meer sturing en grip te geven op de hoofdlijnen van de begroting 2027. De kadernota 2027 is in lijn met de missie en visie van WerkSaam Wij leveren maatwerk in werk, ontwikkeling en inkomen. we gaan eívoor dat iedereen meedoet WerkSaam gaat in deze kadernota inhoudelijk in op de doelen voor 2027, zaken die naast bestaand beleid nieuw zijn en/of extra aandacht gaan krijgen in 2027 en doorontwikkeling van staand beleid. Doelen ln 2027 voert WerkSaam wijzigingen vanuit de Participatiewet uit Doel van de wetgever is om meer balans te krijgen op bestaanszekerheid, participatie en handhaving. Dit moet worden bereikt door het centraal zetten van de mens en hierbij uit te gaan van vertrouwen en door vereenvoudiging van de wet. Hier hangt ook een harmonisatie van het maatregelenbeleid vanuit de Wet handhaving Sociale Zekerheid mee samen Deze wet gaat waarschijnlijk per 1 januari 2027 in. WerkSaam gaat werken volgens de nieuwe lijn van passend handhaven waarbij er meer ruimte is voor maatwerk bij het toepassen van sancties en bijvoorbeeld het afzien van vorderingen.

De Wet proactieve dienstverlening moet het niet gebruik van uitkeringen en voorzieningen verminderen Wanneer deze wet ingaat is onbekend. WerkSaam is al gestart met de voorbereidingen en zet concreet in op aanpassing van werkprocessen, systeem en ICT en op training van medewerkers. Daarnaast zet WerkSaam ook in op communicatie aan inwoners om niet gebruik tegen te gaan en om inwoners te wijzen op hun rechten en mogelijkheden Voiwachfingon anders dan bestaand beleid WerkSaam geeft aan dat de arbeidsmarkt al langere periode zeer krap is. Mensen die direct aan het werk kunnen lukt dat vaak zonder hulp of begeleiding. Dit geldt meestal niet voor mensen in de bijstand. Zij hebben vaak juist veel hulp en begeleiding nodig om aan het werk te komen Voor steeds meer mensen in de bijstand is betaald werk en/of uitstromen uit de bijstand geen optie Voor hen is maatschappelijk participeren het maximaal haalbare ln de Participatiewet in balans geldt vanaf 2027 een participatieplicht WerkSaam en de gemeenten buigen zich in 2026 samen over de vormgeving hiervan en inzet hierop vanaf 2027 om zoveel mogelijk mensen actief mee te kunnen laten doen aan de samenleving.

ln de kadernota is aandacht voor de uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur Het Rijk wil per arbeidsmarktregio een werkcentrum waar werkzoekenden, werkenden en werkgevers terecht kunnen met vragen over werk, loopbaanontwikkeling, scholing en het vinden van geschikt personeel. WerkSaam is vanaf de start in 2025 een belangrijke partner in het werkcentrum in onze arbeidsmarktregio Noord3/5

HOORN Holland Noord. Vanaf 2026 zet WerkSaam zich met de andere deelnemende partners actief in op harmonisatie, professionalisering en op een intensieve samenwerking Dit moet leiden tot een werkcentrum, ¡nclusief locatie in Hoorn, met een volledig geintegreerde dienstverlening en herkenbaar regionaal profiel in 2030. Doorotìtwikkeling bestaand beleid WerkSaam schreef in 2025 het beleidsplan voor de periode 2026-2030. Dit plan sluit aan op veranderende wetgeving waarin vertrouwen en maatwerk centraal staan ln 2027 geeft WerkSaam hter verder uitvoering aan Beslispunt 3: overheveling participatiebudget De gemeenten moeten volgens de gemeenschappelijke regeling jaarlijks aangeven welk deel van het participatiebudget wordt overgedragen aan WerkSaam. Afgesproken is dat de gemeenten een vast percentage (90%) van het participatiebudget overdragen aan WerkSaam om mensen aan het werk te helpen en te houden. De overige 10% zetten gemeenten naar eigen inzicht en behoefte in ln de mei- en septembercirculaire ontvangt de gemeente duidelijkheid over de hoogte van de integratieuitkering sociaal domein. Hierdoor is het niet mogelijk om jaarlijks voor 15 maart een uitspraak te doen over de werkelijke hoogte van het over te dragen budget.

De afspraak om 90% over te dragen aan WerkSaam hangt samen met de afspraken over zorgklanten1 Andere afspraken over maatschappelijke participatie en/of zorgklanten kunnen leiden tot wtjzigingen in het over te dragen budget. ln 2026 onderzoeken WerkSaam en gemeenten samen hoe vorm en invulling wordt gegeven aan maatschappelijke participatie en of wijzigingen in de huidige afspraken nodig zijn Daarom is bij beslispunt 3 gesproken over een percentage van vooralsnog 90%. Mochten er wijzigingen nodig zijn, wordt dit aan de raad voorgelegd. Financieel meerjarenperspectief lndexatie De loon-prijsindexatie 2027 is conform de door gemeenten vastgestelde regeling FUGR en geldt voor alle gemeenschappelijke regelingen. Het indexatiepercentage 2027 is vastgesteld op 7,59 %. Voor Hoorn betekent dit een verhoging van de bijdrage met € 574.519. De indexatie is als gevolg van de FUGR systematiek (loonindexatie telt 70% mee, prijsindexatie telt 30% mee en na 3 jaar volgt een eventuele correctie. FUGR indexatie 2027:

lndexatie 2027 l Correctie op 2024 l Totale indexatie

lndexatie loondeel 70%

5,70%

2,70%

lndexatie prijsdeel 30%

2,50%

3,20%

5,70%

Totale indexatie

4,74%

2,85%

7,59%

8,40%

Bij de Hoornse kadernota 2026 wordt deze indexatie in onze begroting 2027 en verder verwerkt. Rond april 2026 wordt bekend hoe hoog de compensatie voor Hoorn hiervoor wordt in de algemene uitkering en wordt duidelijk of dit de 7,59% toename n voldoende mate dekt Dit betekent dat dan pas duidelijk wordt of deze indexatie als te hoog kan worden beschouwd terwijl de zienswijze al voor 1 maart 2026 moet worden gegeven Momenteel wordt de werking van de FUGR geëvalueerd Alle deelnemende gemeenten en GR-en zijn gevraagd om input te leveren, ook de gemeente Hoorn doet hieraan mee. De regiegroep komt in de 1oop van 2026 met de uitkomsten van deze evaluatie. Voor de bijdrage inburgering wordt de indexering op basis van de loonvoet sector overheid, zoals afgesproken in de dienstverleningsovereenkomst inburgering toegepast 5,10%. Voor Hoorn betekent dit

zorgklanten ziin bijstandsgerechtigden die binnen vijfjaar niet bemiddelbaar zijn naar betaald werk Voor hen is participatie het hoogst haalbaar. Zij worden niet begeleid door WerkSaam maar door de genleenten zelf. Hoorn zet vanuit 1 Hoorn participatiecoaches in voor deze groep bijstandsgerechtigden Zaaknummer 3009890 4/5

GE HOORN een verhoging van de bijdrage met € 8.546. Net zoals voorgaande jaren loopt de taakstelling beschut werk op Het gaat om een verhoging van in totaal € 40 246. die al voorzien was lmpulsbudget Het impulsbudget wordt tijdelijk van 2025 tot 2035 uitgekeerd via een decentralisatie-uitkering (DU) binnen het gemeentefonds aan de grootste gemeente binnen een samenwerkingsverband. Voor Westfriesland is dit Hoorn. ln 2026 volgt een besluit over de inzet van dit regionale budget dat is bedoeld ter ondersteuning bij het toekomstbestendig maken van sociaal ontwikkelbedrijven. Voor onze regio is dit WerkSaam Het moet zorgen voor een beter vangnet en betere springplank voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt door te investeren in structuurverandering, betere dooístroom naar regulier werk, en duurzame werkplekken. Met dit budget kunnen gemeenten inzetten op innovatieve projecten en op de veranderende behoeften van de Participatiewet DU lmpulsbudget sociale infrastructuur

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Totaal

585.796

524 038

524 038

524.038

524.038

524.038

3.205.986

Maatschappelijk draagvlak en participatie 6. De kadernota 2027 is in de klankbordgroep beleid en financiën besproken. ln deze klankbordgroep zijn de zeven Westfriese gemeenten en WerkSaam ambtelijk vertegenwoordigd. 7. Financiële gevolgen Dit voorstel heeft financiele gevolgen voor het begrotingsresultaat. De mutaties op de begroting (indexatie en taakstelling beschut werk) leiden tot een nadeel van € 623.315 Dit komtten laste van het begrotingsresultaat De verwerking vindt plaats bij de kadernota 2027. Gemeentelijke bijdrage Voor 2027 heeft de regietafel de indexatie vastgesteld op 7.59%. De bijdrage wordt verder beinvloed door de ontwikkeling van de taakstelling voor beschut werk De bijdrage per gemeente is gebaseerd op de verdeelsleutels in de begroting 2025 en geeft daarmee een indicatie. Na 1 januari 2026 zijn de aantallen inwoners en uitkeringsgerechtigden bekend. Dan actualiseert WerkSaam de verdeelsleutel. Communicatie 8. WerkSaam wordt na het raadsbesluit op de hoogte gesteld van de zienswijze op de conceptkadernota 2026 en over het over te hevelen deel van het participatiebudget in 2027 Realisatie 9. Na het raadsbesluit op 10 februari 2026 wordt WerkSaam op de hoogte worden gebracht Het algemeen bestuur van WerkSaam stelt op 12 maart 2026 de kadernota 2027 vast.

Hoorn,

L

JAN. 202

het college van burgemeester en wethouders van Hoorn,

de burge

\

5/5