Raadsvoorstel zienswijze Jaarstukken 2022 en conceptbegroting 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling Afvalbeheer Westfriesland

GEMEENTE HOORN Raadsvoorstel Zaaknummer: 2041498 Steller: D. de Heer Datum commissie: 1 juni 2023 Datum raadsvergadering: 15 juni 2023

Team: B&R Teammanager: Norbert Oud Portefeuillehouder: T. L. M. Bennis E-mail: d.de.heer@hoorn.nl

Onderwerp Conceptjaarstukken 2022 en conceptbegroting 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling Afvalbeheer Westfriesland

Agendering Ter besluitvorming

Bijlagen Financieel verslag 2022 Afvalbeheer Westfriesland 1 Begroting 2024 Afvalbeheer Westfriesland 2 3 4 5

De raad besluit Een positieve zienswijze af te geven over de conceptjaarstukken 2022 en de conceptbegroting 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling Afvalbeheer Westfriesland.

Samenvatting De Gemeenschappelijke Regeling Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) heeft de conceptjaarstukken 2022 en conceptbegroting 2024 ingediend. Er zijn op voorhand geen zaken geconstateerd die een positieve zienswijze in de weg staan. Flet college stelt de raad voor om een positieve zienswijze af te geven over de conceptjaarstukken 2022 en de conceptbegroting 2024. Een eventuele zienswijze van de raad wordt meegenomen bij de vaststelling van de ABWF-begroting door het Algemeen Bestuur.

1.

Inleiding: reden van het voorstel

Aanleiding Flet ABWF heeft de conceptjaarstukken 2022 en de conceptbegroting 2024 ingediend en de raad heeft de mogelijkheid om daar een zienswijze over te geven. Belang Flet ABWF legt verantwoording af voor het gevoerde beleid. De jaarstukken moeten aan de gemeenteraden van de bij de regeling aangesloten gemeenten worden aangeboden. Dit geeft de gemeenteraad van Floorn de mogelijkheid om aan te geven welke ontwikkelingen er worden gesteund of afgewezen. Centrale vraag Welke zienswijze wil de raad geven over de jaarstukken 2022 en conceptbegroting 2024 van het ABWF?

1/6

GEMEENTE HOORN 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Het ABWF voert voor de Westfriese gemeenten de taken uit voor de inzameling van huishoudelijk afval. Het overleggen van de jaarstukken en begroting draagt bij aan een goede uitvoering van de gemeenschappelijke regeling. Het brengt de raad in de gelegenheid om haar controlerende taak over de gemeenschappelijke regeling goed uit te voeren. Dit is van belang voor de inwoners van Westfriesland.

3. Bijdrage aan de duurzaamheidsambitie Dit voorstel draagt niet rechtstreeks bij aan de duurzaamheidsambitie van de gemeente Hoorn.

4. Kaders De Wet op de Gemeenschappelijke Regelingen Deze wet is de grondslag voor samenwerkingsverbanden tussen verschillende gemeenten. Per 1 juli 202 is de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) van kracht geworden. De gewijzigde Wgr dwingt tot wijziging van alle gemeenschappelijke regelingen. Het ABWF houdt rekening met deze en andere wijzigingen in de wetgeving. De Wet open overheid Sinds 1 mei 2022 vervangt de Wet open overheid (Woo) de Wet openbaar bestuur (Wob). De Woo wordt gezien als een belangrijke stap naar een open overheid en is bedoeld om overheden meer transparant te maken door ervoor te zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en toegankelijk worden. Het ABWF houdt rekening met deze en andere wijzigingen in de wetgeving. Deelname van de gemeente Hoorn aan de gemeenschappelijke regeling Afvalbeheer Westfriesland Jaarlijks legt het ABWF-voorheen CAW- rekening en verantwoording af voor het gevoerde beleid. Dit gebeurt aan de hand van “de Hoornse 10”, spelregels over gemeenschappelijke regelingen. Gemeenschappelijke regeling Afvalbeheer Westfriesland Gemeente Hoorn heeft haar afvaltaken ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling (GR) ABWF. Naast de gemeente Hoorn zijn de gemeenten Opmeer, Drechterland, Enkhuizen, Koggenland, Stede Broec en Medemblik deelnemer in de gemeenschappelijke regeling.

Het aandeelhouderschap van de GR-CAW/ABWF is in april 2022 overgedragen aan de individuele gemeenten. De intergemeentelijke afstemming zowel op het gebied van afvalbeleid en -uitvoering als aandeelhouderszaken HVC vindt plaats binnen de GR- ABWF. Raadsbesluit van 19 december 2017 Hierbij is de notitie 'Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen’ vastgesteld. Doel van de notitie is dat de raden beter geïnformeerd worden over en actiever betrokken worden bij de nieuwe financiële en beleidskaders van een aantal gemeenschappelijke regelingen, waaronder het CAW. Een van de verzoeken aan de gemeenschappelijke regelingen is om vanaf 2019 jaarlijks voor 1 januari een kadernota naar de raden te sturen waar voor 1 maart zienswijzen op gegeven kunnen worden. Het Algemeen Bestuur (AB) van een gemeenschappelijke regeling besluit over de kadernota, waarbij de zienswijzen worden betrokken. Raadsbesluit van 4 febmari 2020, Hierbij is de gemeenschappelijke regeling CAW tussentijds technisch gewijzigd. De nieuwe dienstverleningsovereenkomsten met de HVC zijn op 5 december 2019 aangegaan door de gemeente en niet meer door het CAW. Ook het beleid wordt in deze nieuwe situatie bepaald door de gemeente. Dit betekent dat de beleids- en verordenende bevoegdheid, die tot 2020 nog bij het CAW lag, weer teruggehaald is naar de gemeente.

De verordenende bevoegdheid en taken die daarmee van doen hebben (inzameltaken, verlenen vergunningen, handhaving) zijn uit de tekst van de gemeenschappelijke regeling geschrapt. En passant is ook de beleidsbepalende bevoegdheid van het CAW geschrapt. Zaaknummer: 2041498

2/6

«ITS GEMEENTE HOORN

Raadsbesluit 30 juni 2020 Het toenmalig CAW heeft een onderzoek laten uitvoeren naar de samenwerkingsvorm tussen de CAWgemeenten. De raad heeft een positieve zienswijze afgegeven over de conclusies en aanbevelingen uit het onderzoek naar de toekomst van de gemeenschappelijke regeling Centraal Afvalverwijderingsbedrijf Westfriesland. De conclusies en aanbevelingen komen samengevat op het volgende neer: 1. De regio Westfriesland blijft gebaat bij een regionale samenwerking op het afval- en grondstoffendossier gezien de meerwaarde en noodzakelijkheid ervan. 2. Gezien deze samenwerking is het CAW omgevormd tot "Afvalbeheer Westfriesland”, die beheerorganisatie is voor de stortplaats Westwoud en intergemeentelijk afstemmingsplatform voor beleid, dienstverleningsovereenkomsten- en aandeelhouderzaken. 3. Het huidige collectieve aandeelhouderschap wordt ingeruild voor een individueel aandeelhouderschap van de zeven Westfriese gemeenten in HVC. 4. In 2023 wordt de situatie rond het beheer van de stortplaats Westwoud en de samenwerkingsvorm opnieuw beschouwd. Zie Het AB van het toenmalig CAW heeft kennisgenomen van de zienswijzen en heeft ingestemd met het wijzigen van de gemeenschappelijke regeling. Raadsbesluit 15 juni 2021 De raad heeft ingestemd met de gewijzigde gemeenschappelijke regeling en de term “Afvalbeheer Westfriesland” is formeel van kracht.

Raadsbesluit 7 febmari 2023 Op 23 juli 2018 is er door de Regietafel Noord-Holland-Noord besloten dat de raden uiterlijk 1 maart een zienswijze moeten kunnen afgeven op de kadernota met financiële- en beleidskaders voor gemeenschappelijke regelingen waarvoor een openbaar lichaam is ingesteld. Vanwege dit besluit is de kadernota al eerder voor een zienswijze voorgelegd aan de raad. In de raad van 7 februari 2023 heeft de raad een positieve zienswijze afgegeven over de kadernota 2024. 5. Argumenten De procedure Het ABWF overlegt de volgende (financiële) stukken: • conceptjaarstukken 2022: het jaarverslag vormt samen met de jaarrekening de verantwoording voor het gevoerde beleid; • conceptbegroting 2024: de begroting geeft de financiële verwachtingen voor 2024 weer. Hierbij wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om een zienswijze af te geven aan het AB van het ABWF. Er zijn geen zaken geconstateerd die een positieve zienswijze in de weg staan. Het advies van het college aan de raad is om een positieve zienswijze voor de conceptjaarstukken en conceptbegroting af te geven.

3/6

*13 GEMEENTE HOORN Voorstel resultaatbestemming 2022 Het resultaat over 2022 is positief (€ 87.162,-) en hoger uitgevallen dan begroot. Dit is hoofdzakelijk veroorzaakt door een vrijval uit de voorziening Westwoud. Voorgesteld wordt om het positieve resultaat over 2022 van € 87.162,- toe te voegen aan de algemene reserve. Weerstandsvermogen Voor de algemene reserve van het ABWF heeft het AB een ondergrens vastgesteld van € 25.000,-. Na resultaatbestemming 2024 bedraagt de algemene reserve € -20.091Dit is lager dan de door het AB gestelde ondergrens van € 25.000,- Door de te verwachten positieve resultaten over 2024 en volgende jaren zal de algemene reserve in 2026 positief zijn. Stortplaats Westwoud De gronden van de voormalige stortplaats in Westwoud zijn na de verkoop aan de HVC bij het CAW achtergebleven. De voorziening in verband met de nazorg van deze stortplaats is ook bij het CAW achtergebleven en was op het moment van verkoop € 2.197.427,In 2011 heeft Bodemzorg (onderdeel van Afvalzorg NV, beheerder van stortlocaties) een onderzoek uitgevoerd naar de langjarige ontwikkeling van de beheerskosten c.q. niveau van de voorziening voor de nazorg van de voormalige stortplaats te Westwoud.

Een voorziening van € 2.145.536,- zoals in de jaarrekening 2011 is verantwoord, wordt daarbij door Bodemzorg als voldoende beschouwd Voorwaarde hierbij is wel, dat het ABWF aan een gefaseerde aanpak gaat werken, die leidt tot vermindering en uiteindelijk tot beëindiging van de beheersmaatregelen op de voormalige stortplaats in Westwoud. De dagelijkse beheerswerkzaamheden worden sinds 1 oktober 2019, in opdracht van het ABWF, uitgevoerd door Bodemzorg. Naast de praktische werkzaamheden heeft Bodemzorg afgelopen jaren het afrondende onderzoek naar de grondwatersamenstelling uitgevoerd, evenals onderzoek naar de dikte van de afdeklaag en de status van het drainagesysteem. Ook heeft Bodemzorg de mogelijke oplossingsrichtingen voor toekomstige beheersing in kaart gebracht. Bij de oplossingsrichtingen is het Hoogheemraadschap (die hierbij tevens de provincie Noord-Holland betrekt) betrokken. In 2021 is aanvullend onderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van staalslakken en PFAS (Poly- en perfluoralkylstoffen, chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt en schadelijk kunnen zijn voor het milieu). Uit het onderzoek bleek dat er geen indicatie is van de aanwezigheid van staalslakken. Wel zijn er hogere PFAS waarden gevonden. Al hoewel dit niet leidt tot een acuut gevaar voor milieu en volksgezondheid, is vervolgonderzoek gewenst.

In 2022 heeft een deel van dit vervolgonderzoek plaatsgevonden. Het onderzoek is in 2023 afgerond, waaruit geen nieuwe inzichten blijken met betrekking tot milieu en volksgezondheid Daarbij zijn geen nadere indicaties voor aanvullingen op de voorziening naar voren gekomen vanuit dit onderzoek. Eveneens zal in 2023 een nieuwe berekening gemaakt worden van het doelvermogen. Voor een complete overdracht van de stortplaats (eigendom met alle verantwoordelijkheden voor de nazorg) is, volgens het uitgevoerde toekomstonderzoek, Bodemzorg de enige partij die dit zou kunnen of hier voor in aanmerking komt. Op het moment dat Bodemzorg met een aanbod komt om de stortplaats over te nemen, laat het AWBF dit beoordelen door een externe, ter zake deskundige partij. Geldstromen dienstverleningsovereenkomst met HVC Omdat sinds 2020 sprake is van een nieuwe dienstverleningsovereenkomst tussen HVC en de individuele gemeenten, zijn er geen geldstromen in het kader van de uitvoering van de dienstverleningsovereenkomst meer opgenomen in de begroting

Zaaknummer: 2041498 4/6

GEMEENTE HOORN Ondersteuning Het ABWF heeft geen eigen huisvesting (met de daaraan gekoppelde kosten) en ook geen eigen personeel. Sinds 2006 werd de ondersteuning door HVC gedaan. Deze ondersteuning doet sinds 2021 de ambtelijke werkorganisatie van de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland (SED). Het gaat daarbij om de secretarisfunctie, de (financiële) administratie en de coördinatie van het beheer van de voormalige stortplaats Westwoud. Daarnaast wordt ondersteuning geleverd door beleidsmedewerkers van de zeven deelnemende gemeenten. De bijdrage van Hoorn aan het ABWF bedraagt voor 2024 €25.578. Garantstellingsprovisie In de Ballotage-Overeenkomst hebben aandeelhouders van de HVC onderling afgesproken hoe zij zich als aandeelhouder (zullen) gedragen. Artikel 9 van de overeenkomst bepaalt dat elke aandeelhouder garant staat voor de betaling van de rente en aflossing voor geldleningen die door de HVC zijn aangegaan. Uitsluitend voor leningen die zijn aangegaan onder deze bepaling staan de aandeelhouders garant. Indien een aandeelhouder wordt aangesproken, geldt een onderlinge vrijwaring naar rato van het aantal gehouden aandelen. De door HVC uitbetaalde garantstellingprovisie 2022 bedraagt 1% van de stand van de gegarandeerde leningen per 31 december 2021 en bedroeg voor Hoorn € 204.190.

In verband met de omzetting van een collectief aandeelhouderschap via het ABWF naar een individueel aandeelhouderschap van HVC is in de begroting van 2024 geen uitkering van HVC meer opgenomen uit hoofde van de garantstellingprovisie.

6. Maatschappelijk draagvlak Bij de behandeling van de kadernota 2024 van het ABWF is een positieve zienswijze door de raad afgegeven. In eerdere raadsvergaderingen zijn kritische opmerkingen geplaatst over het functioneren van het CAW en de hoogte van de afvalstoffenheffing. Er wordt momenteel door het ABWF onderzocht welke samenwerkingsvormen er mogelijk zijn voor een optimaal afvalbeheer. Een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met bijbehorende lagere tarieven en meer sturingsmogelijkheden voor de raad is inmiddels afgesloten. Deze ontwikkelingen zullen naar verwachting gaan zorgen voor meer draagvlak bij de raad. Het is niet bekend of andere gemeenteraden in Westfriesland een positieve of negatieve zienswijze gaan indienen. 7. Financiële consequenties Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen voor de Hoornse begroting.

8. Communicatie De raad neemt op 15 juni 2023 een besluit of een zienswijze voor de conceptjaarstukken 2022 en conceptbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling ABWF wordt afgegeven. Dit besluit is openbaar en wordt naar het ABWF gecommuniceerd

5/6

njS GEMEENTE HOORN

9. Realisatie Een eventuele zienswijze van de raad wordt meegenomen bij de vaststelling van de begroting ABWF in de eerstvolgende vergadering van het Algemeen Bestuur. Hoorn

-9 MEI 2(!?3

Zaaknummer: 2041498