Raadsvoorstel Kadernota 2026 WerkSaam en overhevelen Participatiebudget 2026

Raadsvoorstel Zaaknummer: 2209602 Steller. C. Bakker Datum commissie 21 januari 2024 Datum raadsvergadering. 4 februari 2024

Team. ZS Teammanager: Jean Paul Verbeek portefeuillehoucJer. A. A M Boomgaars E-mail• c bakker@hoorn.nl

Onderwerp Zienswijze kadernota 2026 WerkSaam en overhevelen Participatiebudget 2026 WerkSaam

Agendering Ter besluitvorming

Bijlagen 1 Kadernota 2026 WerkSaam Westfriesland

De raad besluit 1 Een positieve zienswijze af te geven op de Kadernota 2026 van WerkSaam Westfriesland. 2 Een positieve zienswijze af te geven op het voorgestelde bezuinigingsscenario. 3. WerkSaam te verzoeken om gemeenten: a. te informeren over inhoudelijke en mogelijk financiële gevolgen van gewijzigde wet- en regelgeving en hiervoor tijdig voorstellen te doen en na de meicirculaire 2025 te informeren over de gevolgen daarvan voor de ingestelde b. reserve 4. ln 2026 90% van het Participatie budget onderdeel re-integratie en over te dragen aan WerkSaam Westfriesland. Samenvatting WerkSaam Westfriesland (verder in het voorstel aangeduid als WerkSaam) vraagt de gemeenteraden om een zienswijze af te geven op de conceptkadernota 2026 van WerkSaam. Hierin staat dat WerkSaam in 2026 wijzigingen in wet- en regelgeving uitvoert in de Participatiewet, het maatregelenbeleid sociale zekerheid en de nieuwe Wet van school naar duurzaam werk. Er wordt gewezen op de uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur en het nieuwe beleidsplan van WerkSaam voor de periode 2026-2030 Daarnaast staan er bezuinigingsvoorstellen in. Voorgesteld wordt om een positieve zienswijze af te geven op de concept kadernota 2026.

Wel onder de voorwaarden dat WerkSaam gemeenten goed informeert over (mogelijke) gevolgen van gewijzigde weten regelgeving en de informatie uit de meicirculaire 2025 en hiervoor tijdig voorstellen te doen Dit raadsvoorstel heeft een nadelig financieel effect op het begrotingsjaar 2026 en verder. Gemeenten moeten voor 15 maart 2025 aangeven welk deel van het participatiebudget in 2026 wordt overdragen aan WerkSaam. Het is nu nog onduidelijk of mogelijke wetswijzigingen van invloed zijn op huidige afspraken met WerkSaam. Daarom wordt voorgesteld om de gemaakte afspraken aan te houden en in 2026 90% van het participatiebudget over te dragen aan WerkSaam.

lnleiding: reden van het voorstel 1/5

2HOORN

Aanleiding De Westfriese gemeenteraden kunnen voor 1 maart 2025 een zienswijze afgeven op de conceptkadernota 2026 van WerkSaam. Daarnaast moeten zlj voor 1 5 maart 2025 aangeven welk deel van het Participatiebudget zij overdragen aan WerkSaam ¡n 2026. Belang Het algemeen bestuur van WerkSaam neemt op 1 3 maart 2025 een besluit over de conceptkadernota 2026 en houdt hierbij rekening met de zienswijzen van de gemeenteraden. Voor het opstellen van de begroting 2026 heeft WerkSaam voor 1 5 maart 2025 informatie nodig over de hiervoor beschikbare budgetten. Centrale vraag Welke zienswijze wil de gemeenteraad afgeven op de conceptkadernota 2026 van WerkSaam en welk deel van het Participatiebudget draagt de gemeenteraad over aan WerkSaam in 2026? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Door duidelijkheid te geven over wat wordt overgeheveld aan WerkSaam, kan WerkSaam de begroting opstellen. Dit (interne) resultaat draagt bij aan het maatschappelijke resultaat van WerkSaam om werkzoekenden zo snel mogelijk aan werk te helpen en werkgevers die op zoek zijn naar (tijdelijke) arbeidskrachten goed te bedienen 3.

Bijdrage aan de duurzaamheidsambitie WerkSaam staat voor een duurzame en ¡nclusieve arbeidsmarkt en geeft uitvoering aan de volgende zeven Global goals: 1 geen armoede 2 geen honger 3 goede gezondheid en welzijn 8 eerlijk werk en economische groei 10 ongelijkheid verminderen 12 verantwoorde consumptie en productie 17 partnerschap om doelstellingen te bereiken 4. Kaders Raadsbesluit zienswijze op beleidsplan Meedoen telt! 2022-2025 van WerkSaam Kern van dit op 9 december 2021 vastgestelde beieidsplan is dat WerkSaam zich richt op werk, inkomen en ontwikkeling en werkt aan een snellere afhandeling van aanvragen, meer maatwerk en meer duurzame uitstroom. ln 2025 wordt het nieuwe beleidsplan voor de periode 2026-2030 opgeleverd en vastgesteld Dit wordt vanaf 2026 uitgevoerd. Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) ln 2019 door de gemeenteraden in Noord-Holland Noord en de provincie Noord-Holland vastgesteld. De FUGR vervangt de regeling uit 2012 en hanteert vaste uitgangspunten voor het indexcijfer voor loon -en prijsontwikkelingen Gemeenschappeiijke Regeling WerkSaam Westfriesland Hierin staat dat deelnemende raden in hetjaar voorafgaande aan het begrotingsjaar uiterlijk 15 maart de hoogte van het over te dragen participatiebudget uit de ¡ntegratie-uitkering sociaal domein moeten aangeven aan WerkSaam.

Zaaknummer 2209602 2/5

TMEENTE HOORN Overheveling participatiebudget onderdeel van de Algemene Uitkering De gemeenten moeten volgens de gemeenschappelijke regeling jaarlijks aangeven welk deel van het participatiebudget wordt overgedragen aan WerkSaam. Binnen de gemeenschappelijke regeling is afgesproken dat de Westfriese gemeenten een vast percentage (90%) van het participatiebudget overdragen aan WerkSaam om mensen aan het werk te helpen en te houden. De overige 10% zetten gemeenten naar eigen inzicht en behoefte in ln de mei- en septembercirculaire ontvangt de gemeente duidelijkheid over de hoogte van de integratieuitkering sociaal domein Hierdoor is het niet mogelijk om jaarlijks voor 1 5 maart een uitspraak te doen over de werkelijke hoogte van het over te dragen budget. Van de Participatiewet is het onderdeel reintegratie klassiek uitde integratie-uitkering sociaal domein vanaf2019 overgeheveld naarde algemene uitkering. Motie indexering en bezuinigingen gemeenschappelijke regelingen dd.

7 november 2023 Hierin verzoekt de gemeenteraad het college om: • zich in te spannen voor een indexatiepercentage bij GR-en die zoveel mogelijk in lijn zijn met de indexatie die de gemeente Hoorn intern hanteert • een negatieve zienswijze voor te leggen bij een te hoge indexering van gemeenschappelijke regelingen, • in aansluiting bij de bestuursopdracht in Westfries en bovenregionaal verband te onderzoeken hoe en welk percentage aan bezuinigingen mogelijk zijn Kadernota 2026 Er wordt voorgesteld in te stemmen met de nota en een positieve zienswijze af te geven. Ook wordt voorgesteld om WerkSaam te verzoeken om gemeenten te informeren over de gevolgen van gewijzigde wet- en regelgeving. En om tijdig voorstellen te doen als dit nodig is. Niet alle voorgestelde aankomende wetswijzigingen zijn voldoende duidelijk. Daarom is het belangrijk dat WerkSaam en gemeenten tijdig goed geïnformeerd zijn over alle wijzigingen in wet- en regelgeving. Hierdoor worden de (mogelijke) gevolgen inzichtelijk en kunnen gemeenten, waar dat nodig is, keuzes maken.

Er zijn inhoudelijk geen redenen om een negatieve zienswijze af te geven of af te zien van het afgeven van een zienswijze WerkSaam voldoet met de conceptkadernota 2026 aan het doel om gemeenteraden meer sturing en grip te geven op de hoofdlijnen van de begroting 2026 De kadernota 2026 is in lijn met de hoofddoelen uit het beleidsplan 2022-2025 van WerkSaam. Dit zijn: werk, ontwikkeling en inkomen. WerkSaam gaat in deze kadernota inhoudelijk in op: • doelen voor 2026: • zaken die naast bestaand beleid nieuw zijn en/of extra aandacht gaan krijgen in 2026 • doorontwikkeling van staand beleid. Daarnaast voldoet WerkSaam aan de opdracht om bezuinigingsvoorstellen te doen. Doelen ln 2026 voert WerkSaam wijzigingen vanuit de Participatiewet uit. Doel van de wetgever is om meer balans te krijgen op bestaanszekerheid, participatie en handhaving. Dit moet worden bereikt door het centraal zetten van de mens en hierbij uit te gaan van vertrouwen en door vereenvoudiging van de wet. Hier hangt ook een harmonisatie van het maatregelenbeleid in de sociale zekerheid mee samen. De nieuwe Wet van school naar duurzaam werk leidt tot intensivering van begeleiding aan jongeren tot 27 bij de overgang van school naar werk. Dit kan leiden tot een taakintensivering voor WerkSaam.

3/5

>HOORN Verwachtingen anders dan bestaand beieid WerkSaarn spreekt van een biijvend veranderende doelgroep. Een klein aantal mensen is direct bemiddelbaar naar werk maar voor steeds meer mensen is werk waarschijnlijk nooit haalbaar. De groep met een forse afstand tot de arbeidsmarkt is groot. Voor de realisatie van duurzame uitstroom naar werk is meer aandacht en inzet nodig op ontwikkeling en nazorg. De komende jaren wordt de arbeidsmarktínfrastructuur uitgebreid en zet het Rijk in op het creëren van één regionaal loket, het Werkcentrum, het versterken van het van-werk-naar-werk-stelsel, het meer centraal zetten van de ondersteuning behoefte en structurele borging van een gezamenlijke publiekprivate governance. WerkSaam neemt namens de gemeenten deel in het regionale Ioket voor WestFriesland. Doorontwikkeling bestaand beleid WerkSaarn schrijft in 2025 het nieuwe beleidsplan voor de periode 2026-2030. Dit plan sluit waar mogelijk aan op aankomende veranderende wetgeving waarin maatwerk en de mens centraal staat. Financieei meerjarenperspectief lndexatie WerkSaam volgt de door de regietafel Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord vastgestelde indexatie. Voor 2026 is de indexatie vastgesteld op 7,44%. De gemeentelijke percentages voor de begroting 2026 zijn pas in de loop van 2025 bekend.

De bruto gemeentelijke bijdrage voor de uitvoering van de wettelijke taken wordt met deze index aangepast. ln totaal gaat dit om € 1.531.752 (waarvan € 757.802 voor Hoorn). Beschut Werk De taakstelling loopt jaarlijks op. Daarom wordt dit in deze kadernota bijgesteld. Het gaat om een verhoging van in totaal € 34.476. Bezuinigingsvoorstellen WerkSaam stelt voor om bezuinigingen te realiseren door: 1. het structureel laten vervallen van het budget voor additionele plekken beschut werk 2. afschaffing van bruto indexeren, structureel overgaan op netto indexatie 3. medewerker niet te vervangen na pensionering 4. een incidentele vrijval vanuit de reserve bij de jaarstukken 2024 Het advies is om in te stemmen met deze voorstellen. Voorstel 1 heeft geen invloed op het begrotingsresultaat van Hoorn omdat dit al is verwerkt in de kadernota 2024 van gemeente Hoorn. Het gaat hier om budget dat in de afgelopen jaren niet door WerkSaam is ingezet. Voorstel 2 betreft een oplopende bezuiniging en wordt geheel doorgevoerd in de bedrijfsvoering. Dit voorstel leidt in de toekomst tot minder meer omdat over een lager bedrag geïndexeerd wordt. WerkSaam berekent nu een indexatie over de bedrijfsvoering van de leerwerkbedrijven en de gemeentelijke bijdrage, de bruto indexatie.

WerkSaam stelt voor om te gaan indexeren over dit bedrag na aftrek van de toegevoegde waarde (dit zijn de kosten minus de opbrengsten), de netto indexatie. Dit voorstel leidt vanaf 2026 tot structureel lagere gemeentelijke bijdragen. Met het instellen van een tijdelijke bestemmingsreserve kan WerkSaam een tekort ¡n de eerste jaren opvangen en tegelijkertijd maatregelen nemen om het bedrijfsresultaat van de leerwerkbedrijven op peil te houden. Voorstel 3 gaat om een herverdeling van werkzaamheden omdat een medewerker na pensionering niet vervangen wordt. Dit betreft een besparing van € 45.700 in 2027 (€ 22.350 voor Hoorn) en loopt op naar structureel € 91.400 (Hoorn € 45.700) vanaf 2028. Met voorstel 4 ontvangt Hoorn in 2025 incidenteel een bedrag van € 500.000.

Zaaknummer: 2209602 4/5

2HOORN Scenario s niet volledig uitgewerkt WerkSaam heeft de gevolgen van de bezuinigingsscenarios niet diepgaand uitgewerkt in voor- en nadelen. Wel wordt uit de tekst duidelijk dat het weinig gevolgen heeft voor de organisatie, werkdruk van werknemers en voor de cliënten. Ook staat niet beschreven wat verder is overwogen, maar uiteindelijk niet is opgenomen.

Participatiebudget 2026 Het particrpatiebudget is bedoeld voor participatie en re-integratie van bijstandsgerechtigden. Vanaf 201 5 krijgt WerkSaam van de gemeenten 90% van het participatiebudget om mensen aan het werk te helpen en te houden Het gaat hier om bijstandsgerechtigden die binnen nu en vijfjaar ontwikkelbaar zijn naar werk. De overige 10% zetten gemeenten naar eigen inzicht en behoefte in (couleur locale). Maatschappeiijk draagvlak en participatie 6. Het is niet gelukt om de kadernota 2026 in de klankbordgroep beleid en financien te bespreken. ln deze klankbordgroep zijn de zeven Westfriese gemeenten en WerkSaam ambtelijk vertegenwoordigd. Het is wel gelukt om de bezuinigingsvoorstellen te bespreken die in de kadernota zijn opgenomen. Financiöle gevolgen 7. De mutaties op de begroting leiden tot een nadeel van € 792.278. Dit komt ten laste van het begrotingsresultaat. De verwerking vindt plaats bij de kadernota 2025 Gemeenteiijke biidrage Voor 2026 heeft de regietafel de indexatie vastgesteld op 7,44%. De bijdrage wordt verder beinvloed door de toegevoegde waarde en de ontwikkeling van de taakstelling voor beschut werk. De bijdrage per gemeente is gebaseerd op de verdeelsleutels in de begroting 2024 en geeft daarmee een indicatie Na 1 januari 2025 zijn de aantallen inwoners en uitkeringsgerechtigden bekend. Dan actualiseert WerkSaam de verdeelsleutel.

Communicatie 8. WerkSaam wordt na het raadsbesluit op de hoogte gesteld van de zienswijze op de conceptkadernota 2026 en over het over te hevelen deel van het participatiebudget in 2026. Realisatie 9. Na het raadsbesluit op 4 februari 2025 wordt WerkSaam op de hoogte worden gebracht. Het algemeen bestuur van WerkSaam stelt op 1 3 maart 2025 de kadernota 2026 vast.

Hoorn, 7 januari 2025

)urgemeester en wethouders van Hoorn,

de bur2

5/5