Raadsvoorstel Bindend adviesrecht onder de Omgevingswet

GEMEENTE

Raadsvoorstel Zaaknummer: 1869926 Steller: A. de Vries Datum commissie: 18 of 20 januari 2022 Datum raadsvergadering: 8 februari 2022

Team: ROWE Teammanager: T. Plat Portefeuillehouder: A. Helling E-mail: a.de.vries@hoorn.nl

Onderwerp Bindend adviesrecht onder de Omgevingswet Agendering Ter besluitvorming

Bijlagen 1 Meningsvormend voorstel Adviesrecht onder de Omgevingswet inclusief oplegger griffie en samenvatting meningsvormende bespreking (commissie 17 juni 2021)

De raad besluit: 1. Om op basis van artikel 16.15, lid 1 van de Omgevingswet vast te stellen dat bindend advies van de gemeenteraad nodig is ingeval het college van burgemeester en wethouders voornemens is mee te werken aan een aanvraag om omgevingsvergunning die in strijd is met het Omgevingsplan en: a. die niet past in een door de gemeenteraad vastgestelde kader, zoals een stedenbouwkundige visie, een nota van uitgangspunten of een ander vergelijkbaar ruimtelijk kader; b. die voorziet in een ingrijpende wijziging van de stedenbouwkundige of ruimtelijk structuur. 2. De bevoegdheid tot het vertalen van verleende buitenplanse omgevingsvergunningen in het omgevingsplan, verleend na inwerkingtreding van de omgevingswet, te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders. 3. De nieuwe werkwijze binnen één jaar nadat de Omgevingswet in werking is getreden te evalueren en indien nodig, aan te passen. Samenvatting Onder de Omgevingswet (die naar verwachting op 1 juli 2022 in werking treedt) is het college van burgemeester en wethouders bevoegd om te besluiten over plannen die niet passen binnen de mogelijkheden van omgevingsplannen, zogenaamde buitenplanse omgevingsplan activiteiten. Echter de gemeenteraad kan gevallen aanwijzen waarin zij bindend advies wil geven.

Om duidelijkheid over het standpunt van de raad te krijgen, zijn er twee interactieve en beeldvormende sessies gehouden. Naar aanleiding van de uitkomsten van beide sessies is in een meningsvormende bespreking van 17 juni 2021 met de commissieleden besproken hoe het adviesrecht zou kunnen worden ingevuld. De breed gedeelde uitkomst van deze bespreking was dat de leden zich achter de doelstellingen van de Omgevingswet kunnen scharen (transparantie, kortere procedures), dat de raad over de kaders moet gaan en het college over de uitvoering en dat het huidige beleid over het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen (wgb) naar tevredenheid functioneert. De uitkomsten zijn verwerkt in voorliggende voorstel dat uitgaat van een voortzetting van het huidige wgb-beleid. Dus voor gevallen die niet passen binnen het door de raad vastgestelde kader of die voorzien in een ingrijpende wijziging van de stedenbouwkundige of ruimtelijke structuur is bindend advies van de raad nodig.

1/6

HTa GEMEENTE HOORN 1. Inleiding: reden van het voorstel Aanleiding Voor het inwerkingtreden van de Omgevingswet dient de raad een besluit te hebben genomen over het geven van bindend advies over buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (dat zijn activiteiten die niet in het omgevingsplan passen). De raad is in verschillende besprekingen geïnformeerd over het bindend adviesrecht onder de Omgevingswet. In een meningsvormende bespreking op 17 juni 2021 heeft de commissie richting gegeven aan de uitwerking van het adviesrecht. Deze input is verwerkt in dit voorstel. Belang Het college is bevoegd om te besluiten over buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Echter de raad kan gevallen aanwijzen waarvoor zij bindend advies wil geven. Mocht de raad ervoor kiezen om geen gevallen aan te wijzen, dan wordt nog steeds voldaan aan de Omgevingswet. Centrale vraag Voor welke buitenplanse omgevingsplanactiviteiten wil de gemeenteraad bindend advies geven? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Tot de doelstellingen van de Omgevingswet behoren onder meer snellere en inzichtelijkere procedures rond de afhandeling van aanvragen en het bieden van ruimte aan initiatieven. Deze doelstellingen van de Omgevingswet worden meegenomen bij het aanwijzen van gevallen waarover de raad bindend advies wil geven. 3.

Bijdrage aan de duurzaamheidsambitie Het adviesrecht op zich levert geen extra bijdrage aan de duurzaamheidsambitie. Maar het adviesrecht maakt onderdeel uit van de Omgevingswet en in deze wet staat de fysieke leefomgeving centraal. Gemeenten kunnen via deze nieuwe wet regels opstellen voor het behoud van een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Duurzaamheid is straks een geïntegreerd onderwerp binnen de Omgevingswet. 4. Kaders Omgevingswet (OW) • Adviesrecht Op grond van artikel 16.15a onder b Omgevingswet wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om gevallen aan te wijzen wanneer zij advies wil uitbrengen aan het college. Het gaat hierbij om aanvragen om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (dat is een activiteit die in strijd is met de bepalingen van het omgevingsplan). Het college van burgemeester en wethouders is bevoegd om op een aanvraag van een omgevingsvergunning te beslissen. In artikel 4.21 Omgevingsbesluit is de raad aangewezen als adviseur voor een aanvraag om een omgevingsvergunning voor zover de aanvraag betrekking heeft op een door hem aangewezen geval van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De gemeenteraad dient vooraf aan te geven in welke gevallen zij advies wil uitbrengen aan het college.

In artikel 16.15b van de Omgevingswet is bepaald dat het advies van de gemeenteraad bij de besluitvorming bindend is. Dit betekent dat het college het advies dient over de nemen. Als er een aanvraag binnenkomt waarvoor advies verplicht is, stuurt het bevoegd gezag de aanvraag naar het adviesorgaan (de raad). Het bevoegd gezag verwerkt het advies in zijn besluit. Het geeft in de motivering van het besluit aan wat het advies was. Als de reguliere procedure geldt, bepaalt het bevoegd gezag binnen welke termijn het advies binnen moet zijn. Deze termijn moet lang genoeg zijn om een goed advies te kunnen geven (artikel 3:6 Awb). Welke termijn redelijk is, hangt af van de soort aanvraag waar het bevoegd gezag advies over vraagt. Als de uitgebreide procedure geldt, moet het advies binnen 6 weken na ter inzagelegging van het ontwerpbesluit binnen zijn (artikel 3:16 Awb). Zaaknummer: 1869926 2/6

GEMEENTE HOORN Als het adviesorgaan het advies niet binnen de gestelde termijn geeft, mag het bevoegd gezag het besluit zonder advies nemen (artikel 3:6 lid 2 Awb). • Participatie Artikel 16.55, lid 7 Omgevingswet: de gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarin participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit kan worden ingediend. • Uitgebreide procedure Artikel 16.65, lid 4 Omgevingswet: het bevoegd gezag kan afdeling 3:4 van de Algemene wet bestuursrecht (dat is de Uniforme Openbare Voorbereidingsprocedure) bij besluit van toepassing verklaren op de voorbereiding van de beslissing op een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Zie voor een verder uitleg onder 5.4. • Wijziging omgevingsplan Bedoeld voor concrete initiatieven en plannen die nog uitwerking behoeven. Er kan een gedetailleerde of globale regeling worden opgesteld en alles wat daar tussen in zit. • Initiatieven waarbij gelijktijdig een aanpassing van de lokale regelgeving nodig is ter voldoening aan instructieregels, beleid of om de uitvoerbaarheid te kunnen aantonen. Bijvoorbeeld afschalen van de gebruiksruimte van omliggende bedrijven om woonbebouwing mogelijk te kunnen maken.

Het vaststellen van een deelomgevingsplan is de bevoegdheid van de raad tenzij de raad dit mandateert aan het college. Resultaat meningsvormende bespreking adviesrecht in de ARC Op 17 juni 2021 heeft een meningsvormende bespreking plaatsgevonden over het adviesrecht. De uitkomst van deze bespreking is onder het kopje "Argumenten” vermeld. Tijdens de meningsvormende bespreking ging de commissie ook in op participatie. Over participatie wordt een apart raadsvoorstel voorgelegd, dat gelijktijdig met het raadsvoorstel over adviesrecht in de commissie wordt geagendeerd. 5. Argumenten 1. Meningsvormende bespreking in de ARC van 17 juni 2021 • Vragen die werden voorgelegd aan de ARC 1. Wil de raad gevallen aanwijzen waarin zij bindend advies wil geven? 2. Kan bij het aanwijzen van gevallen waarvoor bindend advies van de raad nodig is worden aangesloten bij het huidige wgb-beleid? 3. Onderschrijft de raad de doelstelling van de Omgevingswet, zoals snellere en transparantere procedures en dat kader worden vastgesteld door de raad en de uitvoering aan het college is?

•

Uitkomst meningsvormende bespreking adviesrecht in ARC De commissie geeft aan dat zij gebruik wil maken van het bindend adviesrecht en dat hierbij het wgbbeleid kan worden voortgezet. De commissie onderschrijft de doelstellingen van de Omgevingswet, zoals meer ruimte voor initiatieven en snellere en inzichtelijkere procedures en is van mening dat de raad over de kaders gaat. Verschillende fracties gaven aan dat zij bij de afhandeling van gevoelige dossiers willen worden betrokken. Tevens werd gewezen op een artikel van de VNG over het adviesrecht. Hier is in eerdere besprekingen met de commissie aandacht aan besteed en de conclusie was toen dat de voorbeelden van de VNG duidelijkheid beogen, maar bij toepassing juist veel discussie kunnen geven: een beperkt aantal woningen kan meer discussie geven dat een groter aantal woningen. M.a.w.: het aantal zegt wel iets, maar lang niet alles! Dit geeft 'schijn-duidelijkheid’ en de lijst is niet allesomvattend.

• Voorstel besluitvorming bindend adviesrecht 1. Om op basis van artikel 16.15, lid 1 van de Omgevingswet vast te stellen dat bindend advies van de gemeenteraad nodig is ingeval het college van burgemeester en wethouders voornemens is mee te werken aan een aanvraag om omgevingsvergunning die in strijd is met het Omgevingsplan en: a. die niet past in een door de gemeenteraad vastgestelde kader, zoals een stedenbouwkundige visie, een nota van uitgangspunten of een ander vergelijkbaar ruimtelijk kader; Zaaknummer: 1869926

3/6

GEMEENTE

b. die voorziet in een ingrijpende wijziging van de stedenbouwkundige of ruimtelijk structuur. 2. De bevoegdheid tot het vertalen van verleende buitenplanse omgevingsvergunningen in het omgevingsplan, verleend na inwerkingtreding van de omgevingswet, te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders. 3. De nieuwe werkwijze binnen één jaar nadat de Omgevingswet in werking is getreden te evalueren en indien nodig, aan te passen.

• Toelichting op de besluitvorming Ad 1a. Indien de gemeenteraad de ruimtelijke kaders heeft vastgesteld, is het college gehouden aan deze kaders. Wanneer een aanvraag niet past binnen de ruimtelijke kaders en het college wil meewerken aan het initiatief, dan wordt de aanvraag voor bindend advies aan de gemeenteraad voorgelegd. Aanvragen die in overeenstemming zijn met een eerder vastgesteld ruimtelijk kader hoeven niet voor advies te worden voorgelegd. Wat zijn voorbeelden van door de raad vastgestelde kaders? Hieronder worden verstaan een nota van uitgangspunten, stedenbouwkundige visie/randvoorwaarden, gebiedsvisie of daarmee te vergelijken ruimtelijk kader. Ad 1b. Ook worden plannen die een ingrijpende wijziging vormen van de ruimtelijke- of stedenbouwkundige structuur voor bindend advies voorgelegd aan de raad. Wat wordt verstaan onder een ingrijpende wijziging van de ruimtelijke- of stedenbouwkundige structuur? Een stedenbouwkundige structuur is de opbouw van en de manier waarop bebouwing, straten, pleinen, groen en andere openbare ruimten ten opzichte van elkaar zijn gesitueerd en zich tot elkaar verhouden. Een ingrijpende wijziging is bijvoorbeeld een grootschalige aanpassing van de weg- of groenstructuur en een wezenlijke wijziging in de bebouwingsstructuur.

Onder een ingrijpende wijziging wordt bijvoorbeeld niet verstaan het bouwen van bijbehorende bouwwerken (schuren, aanbouwen), het uitbreiden van hoofdgebouwen, het voortzetten van bestaande bebouwingsstructuren, het wijzigen van het gebruik van bestaande gebouwen waarbij de massa van het gebouw niet wijzigt of maximaal verhoogd wordt met één bouwlaag of van een tijdelijke ontwikkeling (van maximaal tien jaren). Wanneer de aanvraag betrekking heeft op het verhogen van (delen van) een bestaand gebouw met twee bouwlagen of meer, is er sprake van een ingrijpende wijziging van de stedenbouwkundige structuur. Eén bouwlaag mag hierbij maximaal 3 meter bedragen. Bij de toename in hoogte wordt altijd uitgegaan van het geldende planologisch kader. De bestaande feitelijke situatie is niet maatgevend. Het vermelde onder ad a en b kan gezien worden als een voortzetting van het wgb-huidige beleid. Er is geen aanleiding om dit beleid te wijzigen onder de Omgevingswet. Met betrekking tot de afhandeling van gevoelige dossiers: het een ongeschreven regel dat het college de raad altijd opzoekt in politiek gevoelige dossiers. Ad 2. Na verlening van een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit moet dit besluit worden verwerkt in het omgevingsplan.

Als na de besluitvorming op de vergunning nogmaals een besluit genomen moet worden over het nieuwe omgevingsplan is er sprake van een dubbele besluitvorming over hetzelfde onderwerp. De Omgevingswet bepaalt dat na de transitieperiode verleende omgevingsvergunningen binnen vijfjaar verwerkt moeten worden in het omgevingsplan. Het gaat hierbij alleen over buitenplanse initiatieven. De inpassing van de vergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waar de gemeenraad al over heeft besloten (bindend advies) in het omgevingsplan wordt gedelegeerd aan het college, omdat dit zorg voor een efficiënte besluitvorming.

Zaaknummer: 1869926 4/6

GEMEENTE HOORN Ad 3. Het beleid wordt conform de wens van de commissie binnen een jaar na inwerkingtreden van de Omgevingswet geëvalueerd, zodat besproken kan worden of de afspraken naar wens werken. Er zal naar verwachting ook jurisprudentie ontstaan over de Omgevingswet. Het is daarom raadzaam om als dat nodig is eerder met elkaar te evalueren c.q. in gesprek te gaan. 3. Participatie en het adviesrecht. Participatie en het adviesrecht worden via aparte raadsvoorstellen aan de raad voorgelegd. In de Omgevingswet is opgenomen dat de raad gevallen kan aanwijzen waarvoor participatie verplicht is. In het raadsvoorstel over participatie wordt voorgesteld om voor die gevallen waarvoor bindend advies van de raad nodig is, participatie verplicht te stellen. In een participatienota en -verordening worden hiertoe de kaders aangegeven. 4. Uitgebreide procedure Uitgangspunt van de Omgevingswet is dat bij de afhandeling van aanvragen om omgevingsvergunningen, waaronder ook aanvragen die in strijd zijn met het omgevingsplan, de reguliere voorbereidings-procedure van toepassing is met een afhandelingstermijn van 8 weken, met een verlengingsmogelijkheid van 6 weken. Dit hangt samen met de doelstelling van de Omgevingswet tot snellere besluitvorming. Echter het college kan de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing verklaren met een beslistermijn van 26 weken.

Onderdeel van deze uitgebreide procedure zijn tervisielegging gedurende 6 weken en de mogelijkheid van het indienen van een zienswijze. Deze mogelijkheid is opgenomen omdat de praktijk leert dat plannen die niet passen binnen het omgevingsplan dusdanig complex kunnen zijn, dat het niet lukt binnen 8 weken een zorgvuldig voorbereid en goed gemotiveerd besluit te nemen, bijvoorbeeld omdat rapporten niet volledig zijn of bijstelling behoeven. Om gebruik te maken van de uitgebreide procedure moet het gaan om activiteiten die aanzienlijke gevolgen kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving en waartegen naar verwachting verschillende belanghebbende bedenkingen zullen hebben. Daarnaast moet de aanvrager, voorafgaand aan het nemen van het besluit om de uitgebreide procedure van toepassing te verklaren, door het college in de gelegenheid worden gesteld zijn of haar zienswijze daarover naar voren te brengen. Het college kan dus pas de uitgebreide procedure van toepassing verklaren als er een aanvraag is ingediend. 6. Maatschappelijk draagvlak Dit is niet onderzocht. 7. Financiële consequenties De kosten van het afhandelen van aanvragen om omgevingsvergunning is opgenomen in de legesverordening, waaronder ook de kosten van het voeren van een reguliere of uitgebreide procedure ingeval het een buitenplanse omgevingsplanactiviteit betreft en het afgeven van een bindend advies door de raad.

8. Communicatie Het besluit moet worden gepubliceerd om rechtskracht te krijgen. De aanwijzing van gevallen waarvoor het bindend adviesrecht geldt, is een algemeen verbindend voorschrift en daarmee niet vatbaar voor beroep. 9. Realisatie Het adviesrecht moet vastgesteld zijn voor het inwerkingtreden van de Omgevingswet en geldt onder de Omgevingswet. Op het moment van het schrijven van dit voorstel is er nog geen zekerheid over de invoergingsdatum van de Omgevingswet, maar vermoedelijk zal dit op 1 juli 2022 zijn.

Zaaknummer: 1869926

5/6

OTn) gemeente HOORN

Hoorn,

2 1 DEC 2021

Zaaknummer: 1869926