Presentatie Hoorn Informatieve bijeenkomst Raad

Toekomstige exploitatie en beheer zwembaden, ijsbaan en binnensportaccommodaties gemeente Hoorn Informatieve bijeenkomst Raad, 23 september 2025 Paul Louwerse

Inhoud  Vormen van beheer /

organisatiemodellen  Ontwikkelingen 1970 – nu

 Samenvattende vergelijking modellen

 Toelichting scores matrix  Voorkeursmodel: Sportbedrijf Hoorn

 Aanleiding

 Financiële context

 Waarom nu keuzen nodig zijn

 Draagvlak en participatie

 Drie onderzochte modellen

 Planning en implementatie

 Beoordelingscriteria

 Slot en vervolgstappen

Vormen van beheer / organisatiemodellen in de sport in Nederland

Ontwikkelingen organisatiemodellen 1970 - nu 1970 – 1985

Gemeentelijk beheer en exploitatie, Stichtingen voor buitenbaden/buitensport. Opkomst privatisering/marktpartijen (zwembaden)

1985 – 2000

Verwachting privatisering > 75%

Gemeentelijk beheer, contractmanagement/budgetfinanciering 2000 – 2015

Vermindering gemeentelijk beheer Toename privatisering, maar minder dan verwacht.

2015 – nu

Minder marktpartijen (SFN, Optisport, Laco, Hydra, Semad)

Sterke toename sportbedrijven (rechtsvorm BV) Synergie beleid en uitvoering (sport, cultuur, welzijn, gezondheid)

Aanleiding ▪ In 2016: aanbesteding beheer en exploitatie

zwembaden en ijsbaan sterk financieel gedreven. Het huidige exploitatiecontract met Optisport loopt af in 2026 ▪ Naast €, wil de gemeente nu de

maatschappelijke impact van sport versterken: gezondheid, inclusie, verbinding ▪ Huidige uitvoering is versnipperd: wens om

meer samenhang aan te brengen tussen beheer, exploitatie en gemeentelijk sportbeleid ▪ Het college heeft opdracht gegeven voor een

onderzoek naar toekomstbestendige organisatievormen

Waarom nu keuzes nodig zijn

1

2

3

De voorbereiding op de nieuwe exploitatie moet tijdig starten (2026 = implementatiejaar)

Besluitvorming in 2025 nodig om juridische en organisatorische kaders op tijd gereed te hebben

Belang van zorgvuldige transitie en overdracht van personeel, middelen en verantwoordelijkheden

Drie onderzochte modellen Model 1

Model 2

Model 3

Aanbesteding van exploitatie via markt (zoals nu met Optisport)

Joint Venture met een publieke partij (zoals NV SRO Amersfoort)

Sportbedrijf Hoorn (verzelfstandigde organisatie, BV met gemeente als 100% aandeelhouder)

Beoordelingscriteria Maatschappelijke meerwaarde: aansluiting op gemeentelijk beleid, inclusiviteit, samenwerking

Sturingsmogelijkheden: mate van directe invloed van de gemeente op prestaties en tarieven

Juridische uitvoerbaarheid: risico's op bezwaar, procedures, staatssteun

Financiële transparantie: inzicht in kosten, baten en flexibiliteit

Organisatorische uitvoerbaarheid: haalbaarheid, implementatietijd en capaciteit

Samenvattende vergelijking modellen Afwegingscriterium Maatschappelijke meerwaarde Sturingsmogelijkheden Juridische uitvoerbaarheid Financiële transparantie en flexibiliteit Organisatorische uitvoerbaarheid

Model 1 Aanbesteding

Model 2 Joint Venture

Model 3 Sportbedrijf Hoorn

+/+

+ +/+/-

++ ++ + ++ +/-

Legenda: ++ = sterk positief | + = positief | +/- = neutraal of gemengd | - = negatief

Toelichting scores matrix Model 1

Model 2

Model 3

Beperkte tussentijdse sturing, weinig transparantie, maatschappelijke opbrengst tegen meerkosten

Juridische onzekerheid door bodemprocedure tegen vergelijkbare constructie

Scoort het hoogst op bijna alle criteria. “Meer sport en gezondheid voor dezelfde euro” Incidentele kosten in opstartfase

Voorkeursmodel: Sportbedrijf Hoorn Maatschappelijke waarde verankerd in opdracht en bestuur

Volledige regie door de gemeente (als enig aandeelhouder)

Juridisch uitvoerbaar, mits goed ingericht (btw, staatssteun)

Transparantie in kosten, resultaten en maatschappelijke impact

Past bij omvang, ambitie en structuur van Hoorn

Financiële context Huidige exploitatiebijdrage

Nieuwe situatie (alle modellen)

Huidig tekort in gemeentelijke begroting: circa € 850.000 (ijsbaan, zwembaden en binnensportac.)

Nieuwe situatie (alle modellen): structurele lasten stijgen naar circa € 1,7 mln. per jaar

Sportbedrijf

Sportbedrijf: incidentele opstartkosten van circa € 225.000 in 2025/2026

Regie en inzicht

Sportbedrijf biedt meer regie en inzicht

Passende exploitatiebijdrage

Passende exploitatiebijdrage bij wenselijke maatschappelijke opdracht / DVO (kaders raad)

Financiële context Businesscase (5.3. pag. 16-18)

▪ Totale huidige gemeentelijke bijdrage zwembaden, ijsbaan, binnensport: € 850.000 ▪ Indicatie Optisport: € 880.000 tekort op huidige exploitatie zwembaden en ijsbaan ▪ Oorzaken: sterke stijging kosten personeel, energie en onderhoud ▪ Deze kostenstijgingen gelden voor elk organisatiemodel ! ▪ Indicatieve structurele gemeentelijke bijdrage naar 1,7 miljoen. Precieze hoogte gemeentelijke bijdrage is afhankelijk van op te stellen maatschappelijke opdracht/ DVO (activiteitenaanbod, kwaliteit, openstelling, tarieven, kaders gemeenteraad --> begroting ▪ Incidentele kosten oprichting/inrichting Sportbedrijf (2025/2026): € 225.000

Draagvlak en participatie ▪ Gesprekken gevoerd met beleid, beheer en exploitatie bij gemeente, exploitanten en sportbedrijven regio

▪ Breed draagvlak voor een lokaal sportbedrijf met maatschappelijke opdracht ▪ Wens tot samenwerking op thema's zoals jeugdsport, inclusie, preventie en duurzaamheid ▪ Kritische kanttekeningen bij een joint venture met externe partner (afstand, afhankelijkheid)

Planning en implementatie ▪ Q4 2025: besluitvorming gemeenteraad over organisatiemodel ▪ 2026: oprichting sportbedrijf, juridische en organisatorische inrichting, personele overgang. Medewerkers in dienst van Sportbedrijf (niet gemeente) ▪ In overgangsperiode (mei 2026 – december 2026) geen negatieve effecten voor verenigingen en inwoners/gebruikers. Continuïteit beheer en exploitatie door tijdelijke verlenging huidige exploitant of dienstverlening door ander Sportbedrijf in de regio. ▪ Financiële kaders (gemeenteraad) en maatschappelijke opdracht/DVO (college) vragen om goede transparantie beheer en exploitatie door Sportbedrijf ▪ Uiterlijk 1 januari 2027: start nieuwe exploitatieperiode via sportbedrijf

Slot en vervolgstappen ▪ Raadsbesluit 2x nodig over voorkeursmodel sportbedrijf: ➢ principe besluit Q4 2025 ➢ definitief besluit Q4 2026

▪ Besluit over incidentele middelen voor opstartkosten (€ 225.000) ▪ 2026 uitwerking: governance code, statuten, maatschappelijke opdracht, huur- en exploitatieovereenkomst, zorgvuldige overgang medewerkers, meerjarenbegroting

▪ 2027 start beheer en exploitatie sportvoorzieningen door Sportbedrijf Hoorn ▪ Groeiperspectief: verdere uitbreiding/versterking met Sportstimulering, sportcentrum de Opgang, sporthal Zwaag, MFA De Kreek, andere maatschappelijke voorzieningen