Oplegger wensen en bedenkingen
Tekst van het document
Memo 28 september 2026 Onderwerp: Zienswijzen en wensen en bedenkingen Zaaknummer: Steller: J. Bonenkamp Team: Griffie Aan: Leden van de raad Status: Definitief Reden: Ter kennisgeving Teammanager: Paraaf 1/2 Deze memo is bedoeld om: - Duidelijk te maken wat het geven van zienswijzen en wensen en bedenkingen inhoudt en waarom de raad dat doet; - Duidelijk te maken hoe het geven van wensen en bedenkingen en het geven van een zienswijze in zijn werk gaat; De raad geeft zijn mening We zien regelmatig voorstellen langskomen waarin de raad wordt gevraagd zijn mening te geven. Daarvoor zijn vier vormen: - Een meningvormend voorstel - Het adviesrecht bij BOPA’s - Het geven van een zienswijze - Het kenbaar maken van wensen en bedenkingen Over meningvormende voorstellen en het adviesrecht bij BOPA’s zijn aparte opleggers beschikbaar. Wat is een zienswijze Een zienswijze is een reactie op een voorgenomen besluit van een medeoverheid of een gemeenschappelijke regeling. Zo kan een gemeenschappelijke regeling of een medeoverheid rekening houden met wat de raad ergens van vindt. Zienswijzen komt de raad vooral tegen bij de bespreking van (de begroting en/of de kadernota en voorgenomen ingrijpende besluiten van) gemeenschappelijke regelingen. Soms kan de raad een zienswijze geven op ruimtelijke plannen van medeoverheden (maar meestal doet het college dat namens de gemeente).
Een zienswijze moet binnen een voorgeschreven tijdvak worden gegeven. Daarom heeft de raad maar beperkt de tijd voor besluitvorming. Wat zijn wensen en bedenkingen Wensen en bedenkingenprocedures vloeien voort uit de Gemeentewet. Daarin staat dat het college de gemeenteraad de kans moet geven om wensen en bedenkingen te uiten voordat het college besluit om stichtingen, vennootschappen, coöperaties of andere rechtspersonen op te richten of om daarin te participeren (artikel 160, lid 2 GW). Dat moet ook voor collegebesluiten met ingrijpende gevolgen voor de gemeente (artikel 169, lid 4 GW). Dit wordt ook wel de “voorhangprocedure” genoemd. Belangrijk: In gevallen die de wet voorschrijft móét de gemeenteraad zijn wensen en bedenkingen kunnen geven. Maar het college kan die (gemotiveerd) naast zich neerleggen. Dat komt doordat de raad niet in de bevoegdheden van het college mag treden. 2/2 Naast de wensen en bedenkingen procedures die de wet vereist, wordt ook wel om wensen en bedenkingen procedures gevraagd als dat niet is voorgeschreven. Dan gebeurt dat meestal omdat het een “handige” manier is om de raad zich uit te laten spreken. Raadsbesluit Voorstellen die om een zienswijze of om wensen en bedenkingen vragen, worden na bespreking in de algemene raadscommissie geagendeerd voor de raadsvergadering.
Zienswijzen en wensen en bedenkingen moeten namelijk in een raadsbesluit worden vastgelegd. Raadsvoorstellen en -besluiten worden voorbereid door het college. Dat geldt ook voor zienswijzen en wensen en bedenkingen. Als de raad af wil wijken van zienswijzen of wensen en bedenkingen die zijn voorbereid door het college, is besluitvorming vaak redelijk complex. In dat geval moet het dictum van het concept besluit aangepast worden. Daarvoor is een amendement nodig. Een meerderheid van de raad moet het amendement ondersteunen om het aangenomen te krijgen. Als de raad een besluit heeft genomen, zorgt het college voor de uitvoering daarvan. De zienswijze van de raad wordt door het college aan de betrokken gemeenschappelijke regeling of mede overheid toegestuurd. Aangenomen wensen en de bedenkingen neemt het college mee in zijn definitieve besluitvorming. Hoe bespreken we een voorstel over een zienswijze of wensen en bedenkingen Technische vragen over het voorstel kunnen (tijdig) schriftelijk voor de commissievergadering worden gesteld, zodat alle fracties voor de commissievergadering de antwoorden hebben. In de commissievergadering is ruimte voor het politieke debat over het voorstel, niet voor de technische finesses van het voorgenomen besluit. De commissievoorzitter ziet hierop toe.
Iedere fractie geeft in zijn pitch zijn mening over het voorstel en over de concept zienswijze of concept wensen en bedenkingen die door het college zijn geformuleerd. De pitch is ook de gelegenheid om voorgenomen raadsinstrumenten aan te kondigen, om die toe te lichten (als ze al concreet zijn) en om er steun voor te zoeken. Houd bij het opstellen van de raadsinstrumenten rekening met de eigen bevoegdheden van de raad! Het gebruiken van een instrument over andermans bevoegdheden is niet effectief.