Meningvormend raadsvoorstel Beleidskeuzes Rondkomen 2026–2030 – keuzemogelijkheden voor ondersteuning

AVTE HOORN Raadsvoorstel Zaaknummer 2278205 Steiler: S. Spekkels/ W. van Dongenl D. Leek Datum commissie: 14 oktober 2025

Team: ZS Teammanager. Jean Paul Verbeek Portefeuillehouder: K. Hakhoff E-mail: S.Spekkels@hoorn.nl

Onderwerp Beleidskeuzes Rondkomen 2026-2030 — keuzemogelijkheden voor ondersteuning Agendering Ter meningvormende bespreking in de Algemene Raadscommissie Bijlagen 1 Financieel kader 2 3

Uitwerking keuzemogelijkheden

Vragen van het college aan de raadscommissie voor de meningvormende bespreking zijn 1. Welke van de keuzemogelijkheden vindt u passend én realistisch om ruimte te maken voor de gewenste accenten (preventie. beter bereik, toegankelijke hulp en eenvoudige regelingen)? 2. Een van de keuzemogelijkheden die voldoende middelen vrijmaakt is het aanpassen van de ondersteuning bij zorgkosten: van een collectieve zorgverzekering naar een regeling voor hoge zorgkosten. Wat zijn uw gedachten bij deze keuze? 3. Welke randvoorwaarden vindt u belangrijk voor de verdere uitwerking van het beleidsplan Rondkomen 2026-2030? Samenvatting Het huidige beleid Rondkomen Ioopt eind 2025 af. Voor de periode 2026-2030 werken we het beleid bij. We bouwen voort op de bestaande koers, met aandacht voor preventie, beter bereik, meer samenwerking en scherpere sturing op effect. Niet alle keuzes liggen opnieuw ter discussie. Het budget staat onder druk. Zonder keuzes ontstaat in 2029 een tekort van € 130.000 per jaar. Met uitvoering van de beleidsaccenten loopt dit op tot € 293.000 per jaar. Daarom vraagt het college de raad om richting te geven. Het college legt zeven keuzemogelijkheden voor. Deze verschillen in impact en in financiële ruimte. De raad bepaalt welke keuze worden meegenomen ¡n het beleidsplan Rondkomen 2026-2030.

Geen van de keuzes is zonder gevolgen: ze vragen altijd om een zorgvuldige afweging tussen financiële ruimte en steun aan inwoners. De keuzes die u maakt bepalen of en hoe we de extra inzet kunnen uitvoeren. Extra inzet betekent dat we meer doen op preventie, bereik, eenvoudige regelingen en toegankelijke hulp. Daarmee leveren we meer resultaat voor inwoners.

Zaaknummer: 2278205

1/6

HOORN lnleiding: reden van het voorstel Aanleiding Het huidige beleid Rondkomen loopt af. Op 6 mei 2025 heeft de raad ingestemd met de accenten voor de nieuwe periode: meer preventie, beter bereik, toegankelijke hulp en eenvoudige regelingen. Daarmee is de koers grotendeeis bepaald. Dit voorstel gaat daarom niet over een volledig nieuw beleidskader, maar over keuzes binnen de beschikbare financiële ruimte. Het budget voor Rondkomen al geruime tijd onder druk. Bij ongewijzigd beleid ontstaat er een structureel tekort van € 133.000 perjaar. Voor de gewenste prioriteiten, is nog eens minimaal € 160.000 perjaar extra nodig. Daarmee loopt het tekort op van € 1 80.000 in 2026 tot € 293.000 in 2029. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat de ombuiging van € 400.000 op bewindvoering uit 2021 de afgelopen vierjaar niet haalbaar bleek. Daarnaast is een deel van de voorzieningen wettelijk verplicht en andere vallen onder aanvullend beleid. Omdat niet alles kan worden uitgevoerd binnen de beschikbare middelen, zijn keuzes noodzakelijk. Belang Het doel is dat inwoners kunnen rondkomen, nu en in de toekomst. De keuzes raken direct aan de zorgplicht van de gemeente voor inkomen en bestaanszekerheid. Dat is deels wettelijk vastgelegd, maar vraagt ook om politieke keuzes in hoe we dit lokaal invullen.

Centrale vraag Welke van de voorgelegde keuzemogelijkheden wilt u meegeven voor het beleid Rondkomen 2026 2030? 2. Beoogd maatschappelijk resultaat Meer inwoners krijgen op tijd de juiste hulp. We zetten daarbij in op preventie, samenwerking en ondersteuning. Met een toegankelijke aanpak proberen we geldzorgen te voorkomen, pakken we schulden aan en bieden we uitzicht op een schuldenvrij bestaan. Zo versterken we rondkomen, bestaanszekerheid en meedoen. 3. Bijdrage aan de duurzaamheidsambitie Geen armoede is doel nummer één van de Global Goals. 4. Kaders Het beleid is gebaseerd op wetgeving en lokale beleidsstukken (zie onderstaand overzicht). Tijdens de meningsvormende commissievergadering van 6 mei 2025 zijn er aandachtspunten meegegeven. Wettelijke basis Wetgeving

Wat regelt het

Participatiewet

Regels voor bijstand en inkomensondersteuning

Burgerlijk wetboek (Boek 1)

Regels voor beschermingsmaatregelen (zoals bewindvoering) ______________________________________ Gemeentewet Artikel 108 maakt het voor gemeente mogelijk om lokaal aanvullend beleid in verordeningen vast te leggen. _____________________________________ Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening Regels voor schuldhulp en vroegsignalering Beleid en aanvullende kaders Document/ Regeling

Wat staat erin?

Beleidsvisie Rondkomen 2021 - 2025

Visie op preventie, vroegsignalering, inkomensondersteuning, hulp bij schulden en beschermingsmaatregelen.

______________________________________ Zaaknummer: 2278205

2/6

HOORN [iidsvisie lntegrale Schuldhulpverlening 2022 - 2025 Verordening en beleidsregels (2021 — 2023)

Uitwerking van het beleid schuldhulp. Regels over schuldhulpverlening, bijzondere bijstand, inkomensondersteuning en fraudebestrijding

Argumenten 5. Het beieid Rondkomen moet bijdragen aan het uitgangspunt dat iedereen kan meedoen We geven we daar invulling aan door inwoners te ondersteunen bij meedoen, rondkomen en vooruitkomen. We bouwen voort op bestaand beleid: wettelijke ondersteuning, (zoals bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en de individuele inkomenstoeslag) en aanvullende voorzieningen (zoals het Meedoenbudget en het Kindpakket). Deze regelingen bieden waardevolle steun aan inwoners met een laag inkomen. Tegelijk stijgen de uitgaven en uitvoeringskosten, terwijl het budget onvoldoende is om zowel de bestaande regelingen in stand te houden als nieuwe accenten te realiseren. De met de raad afgesproken accenten zijn: meer preventie, beter bereik. toegankelijke hulp en eenvoudige regelingen. Voor de uitvoering hiervan ¡s een structurele investering van circa € 160.000 perjaar nodig. Zonder keuzes loopt het tekort vanaf 2026 op tot € 1 80.000 per jaar en vanaf 2029 tot € 293.000 per jaar. Uitgangspunt is dat we niet bezuinigen op rondkomen. Tegelijk is er door de bezuinigingstaakstelling geen ruimte om meer geld uit te geven. Dat maakt keuzes noodzakelijk. Het college heeft daarom zeven keuzes uitgewerkt.

Deze gaan over het aanpassen van regelingen, aanscherpen van voorwaarden of verschuiven van prioriteiten De keuzes raken direct aan de bestaanszekerheid van inwoners, hun vertrouwen in de overheid en het werk van maatschappelijke partners. Alle opties leveren financiële ruimte op, maar brengen ook risicos met zich mee. Veel keuzes kunnen bovendien pas vanaf 2027 worden ingevoerd. Daardoor blijft de druk in 2026 groot en is een tekort mogelijk Om de opties zorgvuldig te wegen, hanteert het college vijf criteria: • Effectiviteit — draagt de keuze bij aan de financiële bestaanszekerheid? • Bereik — hoeveel inwoners worden ermee geholpen en welke doelgroepen? • Uitvoerbaarheid — is het uitvoerbaar binnen de capaciteit en systemen van de organisatie? • Financiële impact — hoeveel ruimte levert de keuze op, of hoeveel kost het? • Bijdrage aan beleidsdoelen 2026-2030 — sluit de keuze aan bij de richting die eerder met de raad is besproken? De keuzes die u maakt bepalen of en hoe we de extra inzet kunnen uitvoeren. Extra inzet betekent dat we meer doen op preventie, bereik, eenvoudige regelingen en toegankelijke hulp. Daarmee leveren we meer resultaat voor inwoners. De extra inzet zorgt dat inwoners op tijd hulp krijgen. We signaleren eerder en voorkomen dat geldzorgen groter worden.

We bereiken jaarlijks extra huishoudens die nu nog geen gebruik maken van regelingen waar ze wel recht op hebben. Dit verkleint het niet-gebruik en versterkt bestaanszekerheid. We voorkomen problematische schulden en geven inwoners sneller rust en overzicht. Ook maken we regelingen eenvoudiger en de dienstverlening duidelijker, zodat het vertrouwen in de gemeente groeit. keuzemogeiijkheden in hoofdlijnen 1. Ondersteuning bij zorgkosten aanpassen

De huidige collectieve zorgverzekering sluit niet altijd goed aan bij de persoonlijke situatie van inwoners. Sommige inwoners zijn over verzekerd, terwijl anderen juist geen passende dekking hebben. 000r deze regeling af te bouwen, het beëindigingen of verlagen, ontstaat financiële ruimte om gerichter te Zaaknummer: 2278205 3/6

rMNT

HOORN ondersteunen of meer in te zetten op de andere beleidsaccenten. Bij de keuze om de collectieve zorgverzekering te beëindigen, betekent dit voor deelnemende inwoners dat zij geen premiebijdrage meer ontvangen. Daar staat tegenover dat er een nieuwe regeling wordt uitgewerkt, voor een vangnet. Deze regeling is beschikbaar voor inwoners met hoge zorgkosten en een laag inkomen, voor kosten die niet door de zorgverzekeraar worden vergoed. Zo blijft er steun waar dat het meest nodig is en worden middelen doelmatiger ingezet. Dit vraagt om zorgvuldige communicatie en begeleiding, zodat inwoners de overstap goed kunnen maken. Deze keuze levert voldoende financiële ruimte op om het tekort te dekken en vraagt om zorgvuldige communicatie en begeleiding. 2. lnkomensgrens verlagen Als de inkomensgrens daalt van 120% naar 110% verliezen circa 800 huishoudens toegang tot gemeentelijke regelingen zoals het Kindpakket en Meedoenbudget. Deze keuze levert veel financiële ruimte op en maakt het mogelijk om de extra inzet op bereik en preventie te bekostigen. 3. Verlaging individuele inkomenstoeslag De individuele inkomenstoeslag kan worden verlaagd met € 50 of € 100 per jaar. Deze toeslag is bedoeld voor inwoners die langdurig een laag inkomen hebben. Circa 900 huishoudens krijgen hierdoor minder financiële steun.

Deze keuze levert wel financiële ruimte op, maar afzonderlijk onvoldoende om de gewenste ambities waar te maken. 4. Meedoenbudget volwassenen Het Meedoenbudget voor volwassenen kan worden verlaagd met € 50 of helemaai worden afgeschaft. Dit budget ondersteunt deelname aan sport, cultuur en sociale activiteiten. Circa 1.500 volwassenen krijgen hierdoor minder of geen budget. Ook deze keuze levert afzonderlijk onvoldoende financiële ruimte op. 5. Kindpakket Het Kindpakket kan worden verlaagd met € 50 of beperkt door onderdelen te schrappen, zoals zwemdiploma, kermisbudget of laptops. Dit pakket biedt kinderen van gezinnen met een laag inkomen steun bij meedoen. Ook deze keuze levert afzonderlijk onvoldoende financiële ruimte op. 6. Bijzondere bijstand De bijzondere bijstand kan strenger worden getoetst, bijvoorbeeld door normbedragen in te voeren. Dit betekent dat inwoners minder vergoed krijgen voor bijzondere kosten. Deze keuze levert mogelijk financiële ruimte op, maar afzonderlijk onvoldoende om het tekort te dekken. 7. Subsidies partners De subsidies voor partners kunnen opnieuw worden beoordeeld op effectiviteit en doelmatigheid. Dit kan leiden tot verlaging of beëindiging van subsidies en kan betekenen dat er minder toegang is tot laagdrempelige hulp en activiteiten.

De opbrengst hiervan is afhankelijk van keuzes per project en afzonderlijk onvoldoende om de ambities te realiseren. Voor deze herijking van subsidies loopt daarnaast een apart traject. ln onderstaand overzicht staan de zeven keuzes kort weergegeven. Een volledige toelichting vindt u in bijlage 2.

Zaaknummer: 2278205 4/6

HOORN

Nr.

Keuze

1 a) Beeindigen van de collectieve zorgverzekering

1 b) Verlagen bijdrage aan collectieve zorgverzekering

2

Verlagen inkomensgrens

Wat verandert er?

Gevolgen voor de inwoner:

1 a) Beëindigen en inzet van een nieuwe regeling.

Deelnemers krijgen geen premiebijdrage (van € 240 tot € 360) per jaar meer (Circa 2.000 gebruikers) en moeten een andere zorgverzekering afsluiten.

_____________________________

Voor inwoners met een laag inkomen en hoge zorgkosten, wordt een nieuwe regeling uitgewerkt.

lb) Verlagen met 50%

lnkomensgrens van 120% naar 110%

_____________________ _______________________________ 3a) Verlagen met € 50 individuele Verlagen inkomenstoeslag

_______________________________ 3b) Verlagen met € 100

_____________________ _______________________________ 4a) stoppen met het 4a) Stoppen met het Meedoenbudget voor Meedoenbudget voor volwassenen volwassenen 4 4b) Verlagen Meedoenbudget voor volwassenen

4b) Verlagen met € 50

___________________ ____________________________

5

6

Verlagen en aanpassen van het Kindpakket

Circa 800 huishoudens verliezen toegang tot gemeentelijke regelingen (op basis van CBS-data zie uitwerking). lnwoners krijgen € 50 minder toeslag per jaar (Circa 900 huishoudens). lnwoners krijgen € 100 minder toeslag perjaar (Circa 900 huishoudens). Volwassenen krijgen helemaal geen Meedoenbudget (€ 100) meer perjaar (Circa 1.500 volwassenen) Volwassenen krijgen € 50 minder perjaar voor sport, cultuur en ontmoeting (Circa 1 .500 volwassenen die het bedrag deels of geheel gebruiken).

€ 460 000

______________________ € 330.000

Bandbreedte € 675.000 - €825.000 _______________________ € 45.000 _______________________ € 90.000 _______________________ € 135.000 ____________________

€ 30.000 _____________________

5a) Verlagen bedrag Meedoenbudget met € 50

Kinderen krijgen minder tegoed (€ 200) perjaar (Circa 1200 kinderen)

€ 43 500

5b) Afschaffen van het zwemdiploma

Kinderen verliezen vergoeding voor zwemles (Circa 60 kinderen).

€ 55 000 _____________________

Kinderen verliezen 25 euro € 16.000 kermistegoed (Circa 1200 _______________________ _______________________________ kinderen). Kinderen komen niet meer in 5d) Afschaffen verstrekken € 1 7.500 aanmerking voor een laptop (Circa laptops _____________________ ___________________ ____________________________ 75 kinderen). lnwoners ontvangen minder ofgeen Strengere toetsing, Aanscherpen NNB vergoeding meer voor normbedragen in plaats van Bijzondere Bijstand noodzakelijke kosten (Circa 2 000) ______________________ ____________________ werkelijke kosten Herijking partners

6.

Deelnemers ontvangen een lagere premiebijdrage (€ 120 tot € 180) per jaar afhankelijk van het pakket.

Vrijgekomen financiële ruimte (indicatie)

subsidies

5c) Afschaffen Kermisbudget

Beoordeling op effectiviteit/ doelmatigheid

lnwoners hebben minder toegang tot laagdrempelige hulp.

Afhankelijk van project heríjkingsubsidies

Maatschappelijk draagvlak en participatie

Voor dit meningsvormende voorstel is geen participatietraject uitgevoerd. Het gaat vooral om keuzes binnen het beschikbare budget De onderbouwing van het voorstel is mede gebaseerd op landelijke onderzoeken en ervaringen uit andere gemeenten en onze eigen inzichten. Financiële gevolgen 7. Dit voorstel heeft nog geen directe gevolgen voor het begrotingsresultaat. De zeven keuzes leveren verschïilende besparingen op. Deze zijn indicatief. Bij het opstellen van het nieuwe beleidsplan werkt het college dit verder uit. Communicatie 8. Niet van toepassing. Er volgt een communicatietraject zodra het beleid voor 2026 —2030 is vastgesteld.

Zaaknummer 2278205 5/6

M!1T1

2HOORN 9. Realisatie Op basis van de richting van de raad werkt het coilege het geactualiseerde Beleidsplan Rondkomen 2026-2030 uit. Eind 2025 wordt dit plan ter besluitvorming aan u voorgelegd. Na vaststelling van het beleidsplan werkt het college de financiële uitwerking bij en verwerkt deze in de begroting. De uitvoering start in 2026. het college van burgemeester en wethouders van

oorn,

\

de buremÇ

Zaaknummer: 2278205 6/6