Commissieadvies - Meningvormende bespreking Startersleningen 2025

Advies Algemene Raadscommissie Gemeente Hoorn d.d. 25 februari 2025 Onderwerp: Zaaknummer:

Meningvormende bespreking Startersleningen 2025 2162853

Advies: De commissie adviseert de wethouder om de scenario’s 1, 2 en 3 verder uit te werken, aangevuld met een scenario 0, waarin afhankelijke van de actuele rente en de beschikbare middelen per jaar wordt bezien hoeveel budget nodig is. De commissie ziet de maximale hoogte van de starterslening, de hoogte van de koopsom en sociale of economische binding met de gemeente of regio als mogelijke knoppen die gebruikt kunnen worden om het instrument starterslening zo effectief mogelijk in te zetten. De wethouder neemt het voorstel mee terug naar het college en werkt dit verder uit. Hoofdlijn discussie commissie De commissie onderschrijft nut en noodzaak van het instrument starterslening. De fracties PvdA en GroenLinks plaatsen daarbij de kanttekening dat ze zich afvragen of het instrument in de huidige markt goed functioneert. Doelstellingen De commissie onderschrijft dat de doelstellingen van de starterslening voldoende zijn behaald. Scenario’s De commissie is het erover eens dat afschaffen van de starterslening (scenario 4) niet aan de orde is. Het is een waardevol instrument om starters te helpen toegang tot de koopmarkt te krijgen. Fractie D66 vindt dat het helpt om gelijke kansen op de woningmarkt te creëren. Fractie GroenLinks vindt de keuze om het instrument te blijven gebruiken moeilijk omdat de fractie ook oog heeft voor de negatieve effecten ervan.

Fractie PvdA vindt de starterslening een nuttig instrument, maar stelt dat het onder de huidige marktomstandigheden niet effectief is. Fracties VVD en Hart van Hoorn vragen waarom het in andere gemeenten, zoals Almere en Opmeer, geen probleem is om geld bij te storten in het SvN-fonds en in Hoorn wel. Fractie Hoorn Lokaal wil weten of de wethouder contact heeft met andere gemeenten over het mislopen van rente inkomsten door de gemeente doordat leningen binnen 3 jaar worden afgelost. Fractie Sociaal Hoorn wil weten waarom de gemeente leningen meer verstrekt. Fractie ChristenUnie suggereert dat het bedrijfsleven wellicht ook een bijdrage kan leveren aan het SvNfonds. Fractie CDA Hoorn vindt geen van de genoemde scenario’s ideaal, en stelt een scenario 0 voor: op basis van de actuele rente en de beschikbare middelen bekijkt de gemeente jaarlijks hoeveel budget er nodig en beschikbaar is voor startersleningen. Dit vindt bijval van de fracties D66, PvdA, ChristenUnie en Fractie Breuker/Webster. Fracties VVD en Fractie Webster/Breuker opteren voor scenario 1, fractie ChristenUnie voor scenario 1 of 2, fractie HOE?! voor scenario 2 of 3, Fractie Hoorn Lokaal geeft de voorkeur aan het uitwerken van scenario 3. Fractie Van Beusekom/Vinkenborg vindt dat alle mogelijke financiële middelen ingezet moeten worden.

Prijsopdrijvend effect Het is voor de commissie niet duidelijk of de starterslening een prijsopdrijvend effect heeft. Onderzoeken op dat vlak lijken elkaar tegen te spreken. Hoorn Lokaal vindt het belangrijk dat gemonitord wordt of er sprake is van een prijsopdrijvend effect. Knoppen om aan te draaien 1/2

De fracties Hoorn Lokaal, Fractie Tonnaer, GroenLinks, CDA Hoorn, ChristenUnie, Fractie Van Beusekom/Vinkenborg en HOE?! noemen de hoogte van de starterslening, de aankoopsom en een vorm van sociale en/of economische binding met Hoorn of de regio als knoppen waaraan gedraaid moet worden om het instrument starterslening effectief in te zetten. Fractie PvdA noemt het bouwen van betaalbare woningen nog als knop. Fractie Hart van Hoorn vraagt of het bouwen van woningen met een erfpachtconstructie een bijdrage kan leveren aan de betaalbaarheid van woningen voor starters. Andere fracties zijn daar niet enthousiast over. Fractie Van Beusekom/Vinkenborg is van mening dat het speelveld voor starters ongelijk is omdat de regelingen voor startersleningen onderling verschillen per gemeente: de ene gemeente is daardoor aantrekkelijker dan de andere. Reactie wethouder De wethouder antwoordt op vragen van de fractie VVD dat het voor andere gemeenten gemakkelijker is om bij te storten in het SVN fonds doordat hun leenbedrag lager is; de rentelasten zijn voor hen lager. Op de vraag van de fractie Sociaal Hoorn over het stopzetten van nieuwe leningen antwoordt de wethouder dat het college daarmee is gestopt omdat de resultaten van de evaluatie van het beleid nog niet bekend waren. Er was een gedegen onderbouwing nodig voor het uitgeven van nieuwe leningen en de kosten daarvan.

Toezeggingen - De wethouder onderzoekt wat de mogelijkheden zijn om het bedrijfsleven een bijdrage te laten leveren aan het startersleningenfonds en of het bedrijfsleven daartoe bereid is - De wethouder informeert de raad over de uitkomsten van haar overleg met woonwagenbewoners. - De wethouder neemt het voortouw in een lobby richting SVN om een oplossing te vinden voor het mislopen van rente inkomsten doordat startersleningen binnen drie jaar worden afgelost.

Marieke Rijk, voorzitter

Joost Bonenkamp, commissiegriffier

2/2