Brief Streekomroep West- Friesland aan gemeenteraad Hoorn bij begroting 2025

Aan de leden van de gemeenteraad Hoorn Van: Het bestuur van S5ch5ng Streekomroep West-Friesland SWF) Betre@: financiering lokale omroep Datum: 31 oktober 2024 Geachte leden van de gemeenteraad, Graag informeren wij u over de bekos5ging van de lokale omroep die bij de behandeling van de cultuurnota aan de orde is geweest. De aanleiding is dat uw gemeenteraad overweegt om enkele raadsinstrumenten in te zeOen bij de behandeling van de begro5ng voor 2025. Omdat de bekos5ging van SWF een gezamenlijke taak van de zeven gemeenten in West-Friesland is, en dat de andere zes gemeenten de ontwikkelingen in Hoorn afwachten, willen wij u vragen om te overwegen deze kwes5e zeer serieus te nemen. Concreet hebben diverse frac5es van uw raad de inten5e om één of meer raadsinstrumenten bij de begro5ng in te dienen. Die zullen in ieder geval worden gericht op vergoeding van de door SWF in 2023 en 2024 gemaakte fusie- en fric5ekosten, alsook op het leveren van een bijdrage aan de personeelskosten in 2025, 2026 en 2027. Als Hoorn daarmee akkoord gaat, zullen de andere gemeenten van West-Friesland met grote mate van waarschijnlijkheid ook hun bijdrage leveren naar rato van zijn aantal huishoudens1. U zal niet alleen komen te staan in de broodnodige financiele ondersteuning van de Streekomroep.

Wij adviseren om zeker ook contact op te nemen met uw collega’s in de regio om zoveel mogelijk tot één West-Fries geluid te komen. Hieronder zullen wij uitleg geven over - achtereenvolgens - de aanleiding in Hoorn, het gevolgde proces in de afgelopen jaren en de inhoud, zoveel mogelijk als samenvaXng en zonder al te veel details. Mocht iemand van u behoe@e hebben aan meer informa5e dan zijn wij al5jd bereid om nadere toelich5ng te geven. Aanleiding Omdat SWF al heel lang in overleg is met de West-Friese gemeentes over haar financiering (zie ook hieronder), waren wij verbaasd over formulering van de cultuurnota met betrekking tot de streekomroep op de raadsagenda van Hoorn op 22 oktober j.l. In die cultuurnota staat dat de omroep uitsluitend het richtsnoerbedrag ontvangt. Dit terwijl wij nog met Hoorn in procedure zijn over ons bezwaar. SWF hee@ ingesproken in de commissie op 8 oktober en veel frac5es - zowel van de coali5e als uit de opposi5e - hebben ervoor gepleit om die zinsnede te interpreteren als een eerste stap en ruimte te laten voor een vervolg en verdere financiering. Tevens werd er voor gepleit om ‘het goede gesprek aan te gaan’ en gelukkig is voor zo’n eerste ambtelijk overleg inmiddels de datum van 6 november vastgesteld.

TensloOe, zoals hiervoor gesteld, hebben diverse frac5es aangekondigd om bij de behandeling in de raad van de cultuurnota (later bijgesteld naar ‘bij de behandeling van de begro5ng’) met raadsinstrumenten te zullen komen. Proces

1

Verdeling naar rato van aantal huishoudens: Drechterland 8,63%, Enkhuizen 8,63%, Hoorn 37,54%, Koggenland 9.74%, Medemblik 20,09%, Opmeer 5.43%, Stede Broec 9.64%

In januari 2023 hebben wij bij alle gemeenteraden ingesproken 5jdens het debat over de aanwijzing als lokale omroep Toen hee@ u opgeroepen om par5jen op één lijn te krijgen. Wij hebben die handschoen opgenomen en zijn met van Hoorn zeggen, HoornRadio en WEEFF gefuseerd tot Streekomroep West-Friesland. Binnenkort zal dat ook te zien zijn op onze geheel nieuwe website. Het onder één dak brengen van drie organisa5es vergt éénmalige fusie en fric5ekosten. U hee@ ons daartoe aangespoord, maar laat ons tot nu toe ziOen met de, voor de streekomroep, te grote financiële gevolgen. Voor de streekomroep brengt dat grote risico’s met zich mee. De situa5e is ook in het kader van de relevante regelgeving onjuist. De aanwijzende gemeenten dienen - volgens de Mediawet - haar lokale omroep strúctureel in staat stellen een Lokaal Toereikend Mediaaanbod (LTMA) te bieden2. Voor die twee bijdragen hebben wij - na ambtelijk overleg in april 2023 - een begro5ng ingediend vóór 1 juli 2023. Die begro5ng is ook door uw concerncontroller inzichtelijk en onderbouwd genoemd. Wij hebben vervolgens in oktober ingesproken in een portefeuillehoudersoverleg van West-Friesland. Het college in Hoorn hee@ de raad daarover geïnformeerd middels een raadsbrief en daarin gezegd dat we nog in overleg waren over een bijdrage. De wijze van informeren van de andere raden kan daarvan verschillen, de boodschap is hetzelfde.

Tot onze verbazing kregen we in december 2023 een afwijzing op grond van het bereiken van het subsidieplafond, maar met de vermelding dat er nog overleg zou . En er is sindsdien geen enkel inhoudelijk overleg geweest. Terwijl de hoogte van het subsidieplafond ook in april al bekend was en uiteindelijk u als gemeenteraad gaat over het eventueel wijzigen van het subsidieplafond. Wij hebben in alle gemeenten bezwaar aangetekend, waarbij het ons is opgebroken dat alle colleges op andere data een besluit tot afwijzing hebben genomen. Daardoor zijn de termijnen van indiening van bezwaar verschillend evenals de daarop volgende procedures. Wij hopen steeds op een gezamenlijke behandeling van ons dossier in zeven gemeenten, maar dat blijkt nog een brug te ver. Wel is ons diverse malen te kennen gegeven dat de andere gemeenten in principe zullen afwachten hoe de procedure in Hoorn loopt en vervolgens de uitkomst zullen volgen. In maart 2024 zijn wij gehoord door de commissie bezwaarschri@en Hoorn en begin april hebben zij hun advies gegeven. Wij hebben daarin voor een belangrijk deel gelijk gekregen: De bekos5ging van lokale media is geen subsidie volgens de AWB en de gemeente hee@ een zorgplicht volgens de Mediawet.

In mei 2024 was de hoorziXng van de commissie bezwaarschri@envan de SED gemeentes en bij de gemeente Koggenland is de procedure geëscaleerd tot een gang naar de bestuursrechter. De bezwaarschri@encommissie Hoorn hee@ reeds uitspraak gedaan. Die luidde: “Er moet nader onderzocht worden in hoeverre de fusie [..] nog andere financiële verplich5ngen met zich meebrengt dan alleen [..] het richtsnoerbedrag” en: “Daarbij moet rekening worden gehouden met [..] de Mediawet, onder andere de eis dat het vergoeden van kosten moet gebeuren op zodanige wijze dat [..] in een toereikend media aanbod kan worden voorzien. De commissie acht het dan ook raadzaam om vooral het goede gesprek aan te gaan”. Het advies van de commissie tensloOe was als volgt verwoord: “De commissie adviseert om […] nader onderzoek uit te voeren ter voorbereiding van de beslissing op bezwaar”. 2

Mediawet art 2.170 b lid 2: De bekos5ging betre@ vergoeding van de kosten die rechtstreeks verband houden met het verzorgen van de lokale publieke mediadienst, voor zover die kosten niet op andere wijze zijn gedekt, op zodanige wijze dat op lokaal niveau in een toereikend media-aanbod kan worden voorzien en con/nuïteit van bekos5ging is gewaarborgd.

Daarna hee@ het college van Hoorn tweemaal van ons uitstel gevraagd en gekregen tot 1 oktober en hee@ een onaoankelijk expert om advies gevraagd om een oordeel te geven over de door SWF ingediende begro5ng. Inmiddels hebben wij op 25 oktober een afwijzing ontvangen. Die is wat ons betre@ nog steeds gebaseerd op een onjuist uitgangspunt. Wij beraden ons op eventuele vervolgstappen. De commissie van de SED gemeentes hee@ ook om uitstel van haar uitspraak gevraagd. Daarvoor is door ons inmiddels ook twee keer uitstel verleend en hee@ nog niet plaatsgevonden. De procedure Koggenland bij de bestuursrechter verwachten wij in 2025. Inhoud Bij de gesprekken tussen ministerie en VNG over de realisering van streekomroepen volgens het beleid van het ministerie is ook gesproken over een normbegro5ng voor dergelijke streekomroepen. In 2018 werd uitgegaan van ongeveer € 800.000 per jaar per streekomroep, waarvan een kwart door eigen inkomsten uit bijvoorbeeld adverten5es zou moeten komen. Met infla5ecorrec5e zou dat inmiddels ongeveer € 1.000.000 zijn met een bijdrage van € 750.000 van de gemeenten. Een benchmark levert op dat goedlopende streekomroepen (Venlo, RoOerdam, Groningen, Twente) nog veel hogere begro5ngen hebben en de Noordkop 5 à 6 keer meer aan de streekomroep bijdraagt dan West-Friesland.

De door SWF ingediende begro5ng met het verzoek om de bijdrage te verdubbelen plus af te bouwen in de volgende jaren is in dat licht dus al een uitermate bescheiden verzoek. De financiering van SWF bevat drie componenten: 1. De basisbekos5ging door middel van het richtsnoerbedrag. Dat is geen subsidie maar een bekos0gingsplicht vanuit de Mediawet2. Daar mogen gemeenten alleen om zwaarwegende redenen – gemo5veerd - van afwijken. Denk daarbij aan gevallen van wanpresta5e of financieel wanbeheer. 2. Daarbovenop zijn er extra verplich0ngen die voortkomen uit de Mediawet. De gemeente moet haar publieke media-instelling in staat stellen om een Lokaal toereikend media-aanbod (LTMA) te verzorgen. En dat ook nog eens in een vorm waarin de con0nuïteit van dat aanbod voor de aanwijzingsperiode wordt geborgd. 3. TensloOe de fusie- en fric5ekosten. De gemeenten hebben ons aangespoord om te fuseren. Maar stellen ons niet in staat om aan die fusie gestalte te geven en laten ons ziOen met de financiële gevolgen van een samenvoeging die in wezen construc5ef is, maar die door gebrek aan middelen serieus onder druk staat. Ondertussen stapelen de problemen zich op: -

-

Alle reserves van SWF zijn opgebruikt om te bereiken wat we nu bereikt hebben: Om een subsidie te kunnen verkrijgen van het S5muleringsfonds voor de Journalis5ek en om te voldoen aan de eisen van het Keurmerk Streekomroep van de NLPO moeten er twee journalis5eke medewerkers in dienst zijn. SWF hee@ deze medewerkers het eerste jaar uit de eigen reserves betaald, die daarmee op zijn. Maar zonder reserves kunnen we niets financieren en zonder structurele bijdrage van de gemeenten kunnen we ook geen huur- of lease contracten sluiten. Op dit moment is onze redac5e in Hoorn geves5gd en willen we daar ook de radiostudio inrichten. De benodigde investering kunnen we niet meer betalen, waardoor we gedwongen zijn om de huur van twee radiostudio’s (WEEFF in Enkhuizen en HoornRadio in Hoorn) door te betalen.

-

-

Deze disloca5e leidt er toe dat de vrijwillige radiomakers zich verweesd voelen en inmiddels is al een derde deel uitgestroomd. Doordat we per jaar worden gefinancierd kunnen we betaalde medewerkers slechts een jaarcontract aanbieden. Dat staat enerzijds na een aantal jaren op gespannen voet met de regelgeving en leidt anderzijds tot onzekerheid bij de werknemers. Inmiddels hebben twee gewaardeerde medewerkers om die reden een andere werkkring gezocht. Als de kwaliteit van SWF niet op peil te houden is kan een volgende subsidie van het S5muleringsfonds naar een andere omroep gaan en dan zijn we terug bij af: een lokale omroep met zeer beperkte kwaliteit en alleen vrijwillige medewerkers.

Maar wij blijven openstaan voor het goede gesprek om samen tot oplossingen te komen. Voor dat gesprek hebben we de volgende vragen en aandachtspunten geformuleerd rich5ng ambtenaren en colleges: a. De raden in dienen in staat te worden gesteld om 5jdig kennis te kunnen nemen van de inhoud van de uitspraak van de bezwaarschri@encommissie Hoorn, alsook van het advies van de extern adviseur. Pas dan kan er een zorgvuldige afweging worden gemaakt over de bekos5ging van streekomroep West-Friesland en hoe dit te verwoorden in een cultuurnota, een medianota en/of aanvullende instrumenten. b. Streekomroep West-Friesland wordt nu per jaar gefinancierd. Dat conflicteert met de voorschri@en van de Mediawet. De streekomroep dient in staat te worden gesteld om con5nuïteit in haar bedrijfsvoering te brengen en toereikende content te brengen op de kanalen die de wetgever daarvoor hee@ aangewezen. Met jaarlijkse financiering is het niet mogelijk om huur- of lease contracten te sluiten of leningen aan te gaan. c. Streekomroep West-Friesland voldoet aan de doelstellingen van het nieuwe Mediastelsel en doet mee in het subsidieregime van het S5muleringsfonds voor de Journalis5ek. Deelname aan die regeling dient door de aanwijzende gemeenten te worden geborgd/gefaciliteerd. d.

Hoorn kan aangesporen tot het formuleren van een gemeenschappelijk mediabeleid voor West-Friesland, uiteraard in samenwerking met de andere aanwijzende gemeenten.

> Voor nadere informa5e en inlich5ngen kunt u contact opnemen met Erik Bout. Hoofdredacteur / directeur van Streekomroep West-Friesland. Telefoon: 06 25 168 168 / Email: erik.bout@weeff.nl