Bijlage bij brief van dhr. Lassooij

Bijlage 1 Hester Libbits – De kritische bezoeker. Work in Progress - 3 “Deze publicatie bespreekt de huidige praktijken in musea en de erfgoedsector die ingaan op de eisen die gesteld worden door kritische bezoekers die historisch gemarginaliseerd zijn binnen een culturele context. Het boek wil meer zelfkritische werkwijzen ontwikkelen voor de mensen in en nabij musea en archieven, vooral als het gaat over hoe ze mogelijk tekortkomen en systemen van ongelijkheid in stand houden, Maar structurele ongelijkheden kunnen niet overwonnen worden door één persoon per kwestie inspraak te geven. Gelijkwaardigheid vraagt om faciliteiten en aanpassingen die rekening houden met verschillende behoeften. Hoe werkt dit in musea en erfgoedruimtes? Hoe ziet streven naar rechtvaardigheid eruit in de beroepspraktijk? Ons beginpunt. In 2019 zijn wij – een groep academische onderzoekers en professionals – een samenwerkingsverband begonnen om deze vragen te beantwoorden, door ons bezig te houden met de kritische blik, de behoeften en de eisen van ‘de kritische bezoeker’ van erfgoedplekken, zoals die verondersteld wordt of daadwerkelijk uitgesproken is.

Door de geschiedenis en impact van het verleden te erkennen – in al diens verschillende dimensies – zijn we beter uitgerust om op een ethische manier met het verleden naar de toekomst te werken en om het verleden in het proces van regeneratie te erkennen en uiteindelijk te cureren. Wij geloven dat het (veronderstelde) publiek, de partners of het personeel binnen erfgoedruimtes, die kritiek uiten jegens dominante monocultuur en daarom gepositioneerd worden als ‘kritische bezoekers’, essentieel zijn om uitsluitende obstakels en routes naar gelijkheid te identificeren. Wat ons vooral interesseert: wanneer een conflict voorgelegd wordt door een sociaal gemarginaliseerde partij, hoe zijn erfgoedpraktijken dan een middel om de machtsbalans te veranderen, in plaats van het gangbare stutten van dominante partijen, verhalen en tradities? Hoe zijn er door deze conflicten platforms gebouwd die andere stemmen dan de inheemse Nederlandse, hetero, cisgender, Christelijke, koloniale en mannelijke perspectieven versterken? Middels het bekijken van de wisselwerking tussen theorie, ethiek en praktijk, een aanpak die gebruikt wordt voor het opleiden van erfgoed- en museumprofessionals aan de Reinwardt Academie, hebben we de onderzoeksformats georganiseerd op theoretische concepten als intersectionaliteit, solidariteit, methode van kritische reflectie, het anarchivistische, storytelling, en

dekoloniaal denken, terwijl we ons lieten leiden door het ethische perspectief van sociale rechtvaardigheid in de implementatie van onze praktijken in erfgoed- en museumwerk. Daarvoor hebben we professionalisme geherdefinieerd, niet als neutraliteit, maar als methode van kritische reflectie. Dat brengt een verhoogd verlangen met zich mee om toegankelijkheidsbehoeften te verweven met queeren en dekolonialiserende kaders”.