Bijlage 6c Rapport Hoorn Samenvatting Vergelijking met West Friese gemeenten
Tekst van het document
Hoorn VERGELIJKING West-Friesland
SAMENVATTING
Inhoud Inleiding
3
Kernprestaties
4
Milieu
6
Kosten
12
Dienstverlening
13
Regievaardigheden
14
Bedrijfsvaardigheden
15
Basisgegevens
16
Datum: 6 oktober 2023 Status: definitief
De Benchmark Huishoudelijk Afval is een product van de NVRD, in samenwerking met Rijkswaterstaat en uitgevoerd door Cyclusmanagement.
Pagina 2 van 15
Inleiding De benchmark huishoudelijk afval is een prestatiemeting waarbij gemeenten en inzamelbedrijven aan de hand van vooraf vastgestelde indicatoren hun afval(scheidings)prestaties vergelijken. Doel van de benchmark is het inzicht in eigen functioneren en presteren te vergroten om op die manier handvatten voor verbetering te bieden.
De Benchmark kent vier prestatiegebieden: milieu, kosten, dienstverlening en vaardigheden. Per prestatiegebied zijn prestatie-indicatoren gedefinieerd. Het gemeentelijk afval- en grondstoffenbeheer beoogt over het algemeen zo min mogelijk ongescheiden restafval (te realiseren door preventie, reparatie en hoogwaardig hergebruik) tegen zo laag mogelijke beheerkosten. De hoeveelheid restafval en de totale beheerkosten zijn de belangrijkste prestatie-indicatoren in deze benchmark.
Vergelijkingsbasis Aan de benchmark peiljaar 2022 hebben 116 deelnemers meegedaan die in totaal 183 gemeenten vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven doen voor meerdere gemeenten mee). In de benchmark worden de gemeenten en bedrijven zoveel mogelijk vergeleken op basis van dezelfde omstandigheden. Omdat het aandeel hoogbouw in een verzorgingsgebied zeer prestatiebepalend blijkt te zijn en hierop nauwelijks kan worden gestuurd, zijn de deelnemende organisaties gegroepeerd naar hoogbouwklasse. De volgende hoogbouwklasses zijn gedefinieerd: Klasse A 50 t/m 100% hoogbouw Klasse B 30 t/m 49% hoogbouw Klasse C 20 t/m 29% hoogbouw Klasse D 0 t/m 19% hoogbouw In deze regiorapportage West-Friesland kunnen gemeenten en bedrijven van verschillende hoogbouwklasses zijn opgenomen.
Leeswijzer Deze rapportage is een samenvatting van de benchmark. Aan ieder prestatiegebied is een aparte paragraaf gewijd waarin de belangrijkste prestatie-indicatoren zijn weergegeven. Voor een uitgebreide vergelijking wordt verwezen naar het hoofdrapport.
Pagina 3 van 15
Kernindicatoren Hoe presteert Hoorn tov West-Friesland?
Milieu Hoorn
West-Friesland
170
145
Inzamelkosten restafval (€/aansl)
50
46
Inzamelkosten gft (€/aansl)
26
36
Afvalbeheerkosten (€/ aansl)
243
269
209
232
8
16
Arbeidsproductiviteit restafval (mensuur/ aansl)
0
0
Arbeidsproductiviteit gft (mensuur/ aansl)
0
0
Restafval (kg/inw)
.
Kosten
Dienstverlening Dienstverlening grondstoffen (score)
Regievaardigheden Regievaardigheid (score)
Bedrijfsvaardigheden
Legenda
Toelichting Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval). Afvalbeheerkosten = de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht, bestaande uit de inzamelkosten, overslag- en transportkosten, verwerkingskosten, en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten), minus de opbrengsten verkregen vanuit producentenverantwoordelijkheid. Dienstverleningsniveau = het gemak waarmee grondstoffen gescheiden kunnen worden aangeboden. In de benchmark wordt op basis van de intensiteit van de dienstverlening (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) een totaal score berekend. Regievaardigheid = de mate waarin de gemeente regie voert op het afval- en grondstoffenbeheer. In de benchmark worden 26 regieaspecten onderscheiden. De score wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden (max. 26 punten).
Pagina 4 van 15
Kosten-effectiviteit In de onderstaande figuur zijn alle West-Friesland-gemeenten weergegeven, waarbij de hoeveelheid restafval is afgezet tegen de totale afvalbeheerkosten. De positie van de bol geeft een indicatie van de kosten-effectiviteit van het afval- en grondstoffenbeheer. De kleur van de bol geeft de toegepaste inzamelstrategie weer. 190 185 Enkhuizen
180 175
Hoorn
170 165
Stede Broec
160
Restafval incl. grof (kg/inw)
155 150 145 Drechterland
140 Koggenland
135
Opmeer
130 125 120 115 110 105 100 95 Medemblik
90 85 230
240
250
260
270
280
290
300
310
Afvalbeheerkosten (€ per huish) Tariefdifferentiatie Servicedifferentiatie Tarief- en servicedifferentiatie Basis-systeem
Toelichting Tariefdifferentiatie (diftar) = gemeenten die een variabel tarief voor restafval hebben ingevoerd: hoe meer of hoe vaker restafval wordt aangeboden, hoe meer een huishouden betaalt. Servicedifferentiatie (omgekeerd inzamelen) = gemeenten die hun serviceniveau hebben verlegd van afval naar grondstoffen: grondstoffen worden met een hoog serviceniveau ingezameld (inzameling aan huis, hoge ophaalfrequentie) en restafval wordt met een laag serviceniveau ingezameld (lage ophaalfrequentie of met verzamelcontainers op buurtniveau). Tarief- en servicedifferentiatie = gemeenten die zowel tariefdifferentiatie als servicedifferentiatie hebben toegepast. Basis-systeem = gemeenten die noch tariefdifferentiatie, noch servicedifferentiatie hebben toegepast.
Pagina 5 van 15
Milieu Hoe presteert Hoorn op de milieu-indicatoren huishoudelijk afval, afvalscheiding en restafval ten opzichte van West-Friesland? Hoorn
West-Friesland
Huishoudelijk afval (kg/inw)
549
557
Afvalscheiding (%)
69%
74%
Restafval (kg/inw)
170
145
.
Huishoudelijk afval
Afvalscheiding
Restafval
kg per inwoner
%
kg per inwoner
800
80
600
60
400
40
200
20
0
0
250 200 150
50
Hoorn West-Friesland
.
kg per inwoner
.
200
165
150 100
131
135
170
181
140
91
Basis-systeem Servicedifferentiatie Tarief- en servicedifferentiatie
Enkhuizen
Hoorn
Stede Broec
Drechterland
Koggenland
Opmeer
0
Medemblik
50
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
154
145 91
West-Friesland
Restafval
Tariefdifferentiatie
Toelichting Huishoudelijk afval = de totale hoeveelheid aan afval en grondstoffen die bij huishoudens vrijkomt (inclusief grof afval). Afvalscheiding % = het aandeel van het van het huishoudelijk afval dat (na)gescheiden wordt ten behoeve van hergebruik en nuttige toepassing. Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval). Deze milieu-indicator kan worden vergeleken met de landelijke VANG-doelstelling.
Pagina 6 van 15
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2022
2021
2020
2019
2018
0 2017
2022
2021
2020
2019
2018
2017
100
Fijn huishoudelijk kg per inwoner Hoorn
West-Friesland
Fijn restafval
150
121
Groente-, fruit- en tuinafval
77
120
Oud papier en karton
51
58
Plastic, metalen en drankenkartons
26
34
Glas verpakkingen
23
22
Textiel
2
3
Klein chemisch afval
2
2
Luiers
0
0
Frituurvet
0
0
Minerale stoffen
0
0
Metalen uit bodemas
0
0
Biogranulaat (onf)
0
0
Fijn huishoudelijk totaal
331
359
Scheidings% fijn huishoudelijk afval
55%
66%
Grof (verbouwings-)restafval
20
23
Grof tuinafval
27
26
Kringloopgoederen
0
0
Oud IJzer
8
8
Elektr(on)ische apparatuur
9
8
Hout A en B
42
40
.
Grof huishoudelijk kg per inwoner
Hout C
6
6
Puin
56
54
Overig brongescheiden
28
27
Nagescheiden
22
13
Grof huishoudelijk totaal
218
198
Scheidings% grof huishoudelijk afval
91%
88%
549
557
Totaal kg per inwoner Huishoudelijk afval totaal
Toelichting Per materiaalstroom is weergegeven hoe Hoorn presteert ten opzichte van West-Friesland. De hoeveelheid restafval (fijn en grof) is gecorrigeerd voor nascheiding. Minerale stoffen, metalen uit bodemas en biogranulaat zijn uit nascheiding verkregen stoffen.
Pagina 7 van 15
Trend
10
0
0
Hoorn West-Friesland
2022
20
2022
20
2021
30
40
2020
60
2017
40
2022
80
2021
50
2020
100
2019
60
2018
120
2017
70
2020
kg per inwoner
140
2019
kg per inwoner
2019
Oud papier en karton
2018
Groente-, fruit- en tuinafval
2021
In de onderstaande figuren is weergegeven hoe de afvalscheidingsresultaten van Hoorn zich in de afgelopen 7 jaar hebben ontwikkeld ten opzichte van West-Friesland.
Hoorn West-Friesland
Plastic, metalen en drankenkartons
Glas
kg per inwoner
kg per inwoner
40
30 25
30 20 20
15 10
10 5
Hoorn West-Friesland
2018
2017
2022
2021
2020
2019
2018
0 2017
0
Hoorn West-Friesland
Pagina 8 van 15
Grondstoffen in het restafval kg per inwoner Hoorn
West-Friesland
Groente-, fruit- en tuinafval
51
40
Oud papier en karton
13
8
Plastic, metalen en drankenkartons
14
8
Glas verpakkingen
7
5
Textiel
8
7
Totaal
93
68
.
34% 38%
Hoorn heeft 93 kilogram per inwoner aan grondstoffen (gft, pmd, glas, papier en textiel) in het fijn restafval zitten. Dat is 62% van de totale hoeveelheid fijn restafval.
9% 9% 5%
5%
CO2-reductie kg per inwoner CO2-reductie (kg/inw)
Hoorn
West-Friesland
101
125
.
Toelichting Grondstoffen in het restafval = geeft een indicatie van het afvalscheidingspotentieel. Het geeft aan hoeveel kilogram aan gft, oud papier en karton, pmd, glas en textiel nog in het restafval zit. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyse van het fijn huishoudelijk restafval. Eventuele nagescheiden grondstoffen zijn hierop in mindering gebracht. CO2-reductie = de gereduceerde hoeveelheid CO2 als gevolg van het recyclen van grondstoffen (gft, pmd, oud papier, glas, textiel, hout, grof tuinafval, frituurvet en luiers). Bij het bepalen van deze indicator is gebruik gemaakt van de geactualiseerde CO2-kentallen van adviesbureau CE-Delft (2021).
Pagina 9 van 15
Grondstofketens in kaart Voor de belangrijkste grondstoffen is de keten in kaart gebracht, gebruikmakend van data die door sorteerders/ verwerkers zijn aangereikt. Meetpunt is de 'post sortering' voor pmd, en post verwerking voor gft, papier en glas. De verwerkingsrendementen zijn door de opbulking van de grondstromen op installatieniveau (en dus niet op gemeenteniveau) bepaald. Indien geen verwerkingsdata van een grondstof is opgevraagd, wordt de grondstofketen ervan niet weergegeven.
Pagina 10 van 15
Kosten € per aansluiting Inzamelkosten
Hoorn
West-Friesland
163
177
Overslag- en transportkosten
0
0
Verwerkingskosten
76
76
Overige kosten
6
29
Vergoedingen Afvalfonds
-2
-13
Totale afvalbeheerkosten
243
269
253
270
279
293
Drechterland
247
.
Koggenland
243
Medemblik
300
Hoorn
Totale afvalbeheerkosten 297
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
200
Gemiddelde
Basis-systeem
Servicedifferentiatie
273
247
269
West-Friesland
Opmeer
Enkhuizen
Stede Broec
100 0
.
Tariefdifferentiatie
Inzamelkosten per materiaalstroom € per aansluiting Hoorn
West-Friesland
Fijn restafval
50
46
Groente-, fruit- en tuinafval
26
36
Oud papier en karton
20
26
Plastic, metalen en drankenkartons
21
24
Glas verpakkingen
4
4
Textiel
3
3
Grof huishoudelijk afval
39
36
Fijn restafval
151
160
Groente-, fruit- en tuinafval
157
137
Oud papier en karton
182
195
Plastic, metalen en drankenkartons
354
309
Glas verpakkingen
69
83
Textiel
772
526
.
€ per ton
Toelichting Totale afvalbeheerkosten = de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht, bestaande uit de inzamelkosten, overslag- en transportkosten, verwerkingskosten, en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten). Kwijtscheldingsbeleid, btw-compensatie en kosten voor zwerfafval en bedrijfsafval maken geen deel uit van deze kosten. Om die reden kunnen de totale afvalbeheerkosten lager uitvallen dan de afvalstoffenheffing. Inzamelkosten = de kosten die gemoeid zijn met de inzameling (tot aan overslag), exclusief overhead en winstopslag en BTW. Deze kosten bestaan uit personele kosten, voertuigkosten en kosten van inzamelmiddelen (kapitaallasten, beheer- en onderhoudskosten).
Pagina 11 van 15
Dienstverlening Het dienstverleningsniveau wordt in de benchmark gekwantificeerd met behulp van een vragen-score methodiek. Afhankelijk van de intensiteit (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) en de omvang (% huishoudens dat gebruik kan maken van de service) worden scores toegerekend. Er worden twee scores berekend: één voor de dienstverlening op grondstoffen (inclusief milieustraat) en één voor de dienstverlening op (grof) restafval. Een lage score voor restafval hoeft niet per definitie slecht te zijn (ivm het stimuleren van afvalscheiding). Hoorn
West-Friesland
Dienstverlening grondstoffen (score)
209
232
Dienstverlening restafval (score)
31
31
Groente-, fruit- en tuinafval
26
26
Oud papier en karton
26
22
Plastic, metalen en drankenkartons
0
14
13
15
Groente-, fruit- en tuinafval
0
26
Oud papier en karton
0
0
Plastic, metalen en drankenkartons
0
0
Glas verpakkingen
675
623
.
Halen aan huis aantal ophaalrondes per jaar
Glas verpakkingen Textiel Fijn restafval
Brengvoorzieningen aantal huishoudens per voorziening
Textiel
3750
1820
Milieustraat
33749
12069
Fijn restafval
48
38
Afvalscheiding gestapelde bouw % gestapelde bouw waar gescheiden wordt ingezameld Groente-, fruit- en etensresten (gfe)
5%
Oud papier en karton
76%
Plastic, metalen en drankenkartons
30%
Milieustraat Aantal afvalstromen milieustraat
18
19
Openingsuren doordeweeks
38
40
Openingsuren zaterdag
6
6
Pagina 12 van 15
Regievaardigheden In welke mate voert de gemeente of het inzamelbedrijf regie op het afval- en grondstoffenbeheer. In de benchmark worden 26 regieaspecten onderscheiden op 4 verschillende gebieden: beleid, burgerparticipatie, informatiesturing en circulariteit. De regiescore wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden (maximaal 26 punten). Het percentage geeft aan hoeveel % van de gemeenten de betreffende regievaardigheid hebben toegepast. Hoorn
West-Friesland
8
16
Score regievaardigheden
.
Beleidsregie Hoorn Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerige beleidsevaluatie plaatsgevonden Er is een actueel afvalbeleidsplan voor huishoudelijk afval vastgesteld Bewoners zijn betrokken bij opstellen beleidsplan Er is een afvalpreventieplan of-paragraaf opgesteld Er worden regelmatig sorteeranalyses voor fijn restafval uitgevoerd Er worden regelmatig sorteeranalyses voor grof restafval uitgevoerd Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerig bewonersonderzoek plaatsgevonden
Burgerregie Er wordt jaarlijks een communicatiekalender opgesteld Er wordt regelmatig een communicatiecampagne rond afvalscheiding uitgevoerd Er wordt regelmatig een communicatiecampagne rond afvalpreventie uitgevoerd Gemeente maakt gebruik van afvalcoaches Er is een mobiele afval-app voor bewoners Met de mobiele app kun je een grofvuilafspraak maken Met de mobiele app kunnen bewoners klachten doorgeven
Informatiesturing Inzamelgegevens worden per deelstroom en inzamelwijze geregistreerd Er vindt registratie van aanbiedgedrag plaats (containermanagement) Er wordt jaarlijks een afval-grondstoffenmonitor opgesteld Prestatie-indicatoren maken deel uit van de Planning & Control cyclus Er vindt uren en kostenregistratie per inzamelactiviteit plaats Gemeente voert actief contractmanagement met verwerkers en leveranciers
Circulariteit Er is een actueel beleidsplan Circulaire Economie opgesteld Er is binnen de organisatie een ketenregisseur aangesteld Er vindt registratie plaats op circulaire indicatoren Circulariteit maakt onderdeel uit van contracten met ketenpartners De inzameldienst doet aan circulaire inkoop De inzamelmiddelen zijn vervaardigd van circulair materiaal
Pagina 13 van 15
Bedrijfsvaardigheden Productiviteit afval- en grondstoffenbeheer aantal mensuur per aansluiting Hoorn
West-Friesland
Fijn restafval
0
0
Groente-, fruit- en tuinafval
0
0
Oud papier en karton
0
0
Plastic, metalen en drankenkartons
0
0
Glas verpakkingen
0
0
Textiel
0
0
Containerbeheer (cms)
0
0
Grof afval halen
0
0
Milieustraat
0
0
Fijn restafval
0
0
Groente-, fruit- en tuinafval
0
0
Oud papier en karton
0
0
Plastic, metalen en drankenkartons
0
0
Glas verpakkingen
0
0
Grof afval halen
0
0
Milieustraat
0
0
Fijn restafval
0
0
Groente-, fruit- en tuinafval
0
0
Oud papier en karton
0
0
Plastic, metalen en drankenkartons
0
0
Glas verpakkingen
0
0
Grof afval halen
0
0
.
Arbeidsproductiviteit inzameling tonnage per mensuur
Voertuigproductiviteit inzameling tonnage per voertuiguur
Toelichting De productiviteit van de afvalinzameling wordt in drie indicatoren uitgedrukt: Productiviteit afval- en grondstoffenbeheer = het aantal mensuur dat totaal wordt besteed aan de inzameling, overslag en transport van het huishoudelijk afval per huisaansluiting. Arbeidsproductiviteit inzameling = tonnage dat per mensuur wordt ingezameld. Voertuigproductiviteit inzameling = tonnage dat per tractie-uur wordt ingezameld.
Pagina 14 van 15
Basisgegevens Algemeen Hoorn
West-Friesland
Aantal inwoners
74298
30776
Aantal aansluitingen
33749
13402
Aandeel hoogbouw (in %)
29%
18%
Gemeentelijk beleid Doelstelling restafval (grof + fijn)
100kg/inw
Jaartal restafvaldoelstelling Doelstelling afvalscheiding
75%
Jaartal afvalscheidingsdoelstelling Doelstelling huishoudelijk afval Jaartal huishoudelijk afvaldoelstelling Diftar Restafval op afstand Frequentieverlaging restafval Scheidingsmethode PMD laagbouw
Uitsluitend bronscheiding
Scheidingsmethode PMD hoogbouw
Bron- en nascheiding
Nascheiding grof huishoudelijk
Bij gehaald en gebracht grof (verbouwings)restafval
Tarieven Tariefsysteem Afvalstoffenheffing (gemiddeld vastrecht in €/ aansl) Diftar-tarief restafval (in €/ 100 liter)
Huishoudgrootte 317
347 5
Diftar-tarief gft (in €/ 100 liter) Verwerkingstarief restafval (€/ton) incl. verbrandingsbelasting
120
Verwerkingstarief gft (€/ton)
66
Verwerkingstarief oud papier en karton (€/ton)
-140
Verwerkingstarief glas (€/ton)
-52
Pagina 15 van 15