Bijlage 6b Rapport Hoorn Samenvatting Vergelijking klasse C gemeenten Nederland
Tekst van het document
Hoorn
SAMENVATTING
Inhoud 1. Inleiding
3
2. Kernprestaties
4
3. Milieu
6
4. Kosten
11
5. Dienstverlening
12
6. Regievaardigheden
13
7. Basisgegevens
14
Datum: 6 oktober 2023 Status: definitief
De Benchmark Huishoudelijk Afval is een product van de NVRD, in samenwerking met Rijkswaterstaat en uitgevoerd door Cyclusmanagement.
Pagina 2 van 14
1. Inleiding De benchmark huishoudelijk afval is een prestatiemeting waarbij gemeenten en inzamelbedrijven aan de hand van vooraf vastgestelde indicatoren hun afval(scheidings)prestaties vergelijken. Doel van de benchmark is het inzicht in eigen functioneren en presteren te vergroten om op die manier handvatten voor verbetering te bieden.
De Benchmark kent vier prestatiegebieden: milieu, kosten, dienstverlening en vaardigheden. Per prestatiegebied zijn prestatie-indicatoren gedefinieerd. Het gemeentelijk afval- en grondstoffenbeheer beoogt over het algemeen zo min mogelijk ongescheiden restafval (te realiseren door preventie, reparatie en hoogwaardig hergebruik) tegen zo laag mogelijke beheerkosten. De hoeveelheid restafval en de totale beheerkosten zijn de belangrijkste prestatie-indicatoren in deze benchmark.
Vergelijkingsbasis Aan de benchmark peiljaar 2022 hebben 116 deelnemers meegedaan die in totaal 183 gemeenten vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven doen voor meerdere gemeenten mee). In de benchmark worden de gemeenten en bedrijven zoveel mogelijk vergeleken op basis van dezelfde omstandigheden. Omdat het aandeel hoogbouw in een verzorgingsgebied zeer prestatiebepalend blijkt te zijn en hierop nauwelijks kan worden gestuurd, zijn de deelnemende organisaties gegroepeerd naar hoogbouwklasse. De volgende hoogbouwklasses zijn gedefinieerd: Klasse A 50 t/m 100% hoogbouw Klasse B 30 t/m 49% hoogbouw Klasse C 20 t/m 29% hoogbouw Klasse D 0 t/m 19% hoogbouw Hoorn heeft 29% hoogbouw en is ingedeeld in klasse C. In deze rapportage vindt de vergelijking plaats vanuit gemeentelijk perspectief. Dat wil zeggen dat Hoorn wordt vergeleken met vergelijkbare gemeenten (met of zonder eigen inzameldienst).
Leeswijzer Deze rapportage is een samenvatting van de benchmark. Per prestatiegebied wordt Hoorn op de belangrijkste prestatie-indicatoren vergeleken met het klasse C-gemiddelde. Voor een uitgebreide vergelijking wordt verwezen naar het hoofdrapport.
Pagina 3 van 14
2. Kernprestaties Hoe presteert Hoorn tov de benchmark? Op de vier prestatiegebieden van de benchmark is weergegeven hoe Hoorn presteert ten opzichte van de benchmark klasse C.
Milieu
Restafval (kg/inw)
Hoorn
KLASSE C
170
144
243
210
209
285
8
17
.
Kosten Afvalbeheerkosten (€/ aansl)
Dienstverlening Dienstverleningsniveau (score)
Regie Regievaardigheid (score) Legenda
Toelichting Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval). Afvalbeheerkosten = de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht, bestaande uit de inzamelkosten, overslag- en transportkosten, verwerkingskosten, en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten), minus de opbrengsten verkregen vanuit producentenverantwoordelijkheid. Dienstverleningsniveau = het gemak waarmee grondstoffen gescheiden kunnen worden aangeboden. In de benchmark wordt op basis van de intensiteit van de dienstverlening (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) een totaal score berekend. Regievaardigheid = de mate waarin de gemeente regie voert op het afval- en grondstoffenbeheer. In de benchmark worden 26 regieaspecten onderscheiden op 4 verschillende gebieden: beleid, burgerparticipatie, informatiesturing en circulariteit. De score wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden (maximaal 26 punten).
Pagina 4 van 14
Kosten-effectiviteit In de onderstaande figuur zijn alle gemeenten uit KLASSE C weergegeven, waarbij de hoeveelheid restafval is afgezet tegen de totale afvalbeheerkosten. De positie van de bol geeft een indicatie van de kosten-effectiviteit van het afval- en grondstoffenbeheer. De kleur van de bol geeft de toegepaste inzamelstrategie weer. 230 220 Waardlanden
210
Wassenaar
200 Almelo
190
Bloemendaal
Almere Pijnacker-Nootdorp Enkhuizen
180 Aalsmeer
Hoogeveen
Midden-GroningenHoorn
Restafval incl. grof (kg/inw)
170 Assen
Bergen NH
160 Rheden
Midden-Delfland
Meppel
150 140 Emmen Teylingen 130
Landgraaf
120
Bodegraven-Reeuwijk Roosendaal Simpelveld Enschede
110
Epe
Doesburg
Ede Apeldoorn Renkum
100 90
Gulpen-Wittem
80
Valkenburg a/d Geul
Heerenveen
Oosterhout 70 60 140
160
180
200
220
240
260
280
300
320
Afvalbeheerkosten (€ per huish) Tariefdifferentiatie Servicedifferentiatie Tarief- en servicedifferentiatie Basis-systeem
Toelichting Tariefdifferentiatie (diftar) = gemeenten die een variabel tarief voor restafval hebben ingevoerd: hoe meer of hoe vaker restafval wordt aangeboden, hoe meer een huishouden betaalt. Servicedifferentiatie (omgekeerd inzamelen) = gemeenten die hun serviceniveau hebben verlegd van afval naar grondstoffen: grondstoffen worden met een hoog serviceniveau ingezameld (inzameling aan huis, hoge ophaalfrequentie) en restafval wordt met een laag serviceniveau ingezameld (lage ophaalfrequentie of met verzamelcontainers op buurtniveau). Tarief- en servicedifferentiatie = gemeenten die zowel tariefdifferentiatie als servicedifferentiatie hebben toegepast. Basis-systeem = gemeenten die noch tariefdifferentiatie, noch servicedifferentiatie hebben toegepast.
Pagina 5 van 14
3. Milieu Hoe presteert Hoorn op de milieu-indicatoren huishoudelijk afval, afvalscheiding en restafval ten opzichte van de benchmark? Hoorn
KLASSE C
Huishoudelijk afval (kg/inw)
549
474
Afvalscheiding (%)
69%
70%
Restafval (kg/inw)
170
144
.
Huishoudelijk afval
Afvalscheiding
Restafval
kg per inwoner
%
kg per inwoner
800
80
600
60
400
40
200
20
0
0
250 200 150
50
144
103
177
135
213
Waardlanden
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
KLASSE C
211
193
Almelo
Wassenaar
187
Aalsmeer
185
176
Almere
174
Hoorn
Hoogeveen
Bloemendaal
170
Pijnacker-Nootdorp
169
Midden-Groningen
182
166
181
164
Assen
Servicedifferentiatie
Enkhuizen
156
Bergen NH
135
Emmen
154
134
Teylingen
Midden-Delfland
127
Landgraaf
153
118
Bodegraven-Reeuwijk
Rheden
118
Gemiddelde Basis-systeem Tarief- en servicedifferentiatie
Meppel
115
Simpelveld
113
Roosendaal
107
Epe
Enschede
98
Apeldoorn
106
98
Renkum
100
95
Heerenveen
Ede
90
Doesburg
81
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
Gulpen-Wittem
.
Valkenburg a/d Geul
kg per inwoner
76
.
Oosterhout
Restafval
185
Hoorn KLASSE C
Tariefdifferentiatie
Toelichting Huishoudelijk afval = de totale hoeveelheid aan afval en grondstoffen die bij huishoudens vrijkomt (inclusief grof afval). Afvalscheiding % = het aandeel van het van het huishoudelijk afval dat (na)gescheiden wordt ten behoeve van hergebruik en nuttige toepassing. Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval).
Pagina 6 van 14
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2022
2021
2020
2019
2018
0 2017
2022
2021
2020
2019
2018
2017
100
Fijn huishoudelijk kg per inwoner Hoorn
KLASSE C
Fijn restafval
150
125
Groente-, fruit- en tuinafval
77
110
Oud papier en karton
51
47
Plastic, metalen en drankenkartons
26
30
Glas verpakkingen
23
23
Textiel
2
5
Klein chemisch afval
2
1
Luiers
0
1
Frituurvet
0
0
Minerale stoffen
0
0
Metalen uit bodemas
0
0
Biogranulaat (onf)
0
2
Fijn huishoudelijk totaal
331
344
Scheidings% fijn huishoudelijk afval
55%
64%
Grof (verbouwings-)restafval
20
19
Grof tuinafval
27
25
Kringloopgoederen
0
2
Oud IJzer
8
5
Elektr(on)ische apparatuur
9
5
Hout A en B
42
26
.
Grof huishoudelijk kg per inwoner
Hout C
6
3
Puin
56
25
Overig brongescheiden
28
14
Nagescheiden
22
6
Grof huishoudelijk totaal
218
129
Scheidings% grof huishoudelijk afval
91%
84%
549
474
Totaal kg per inwoner Huishoudelijk afval totaal
Toelichting Per materiaalstroom is weergegeven hoe Hoorn presteert ten opzichte van de benchmark. De hoeveelheid restafval (fijn en grof) is gecorrigeerd voor nascheiding. Minerale stoffen, metalen uit bodemas en biogranulaat zijn uit nascheiding verkregen stoffen.
Pagina 7 van 14
Trend In de onderstaande figuren is weergegeven hoe de afvalscheidingsresultaten van Hoorn zich in de afgelopen 7 jaar hebben ontwikkeld ten opzichte van de benchmark.
Groente-, fruit- en tuinafval
Oud papier en karton
kg per inwoner
kg per inwoner
140
60
120
50
100
40
80 30 60
2021
2022 2022
2020 2020
2021
2019 2019
Hoorn KLASSE C
2017
2022
2021
2020
0 2019
0 2018
10
2017
20
2018
20
40
Hoorn KLASSE C
Plastic, metalen en drankenkartons
Glas
kg per inwoner
kg per inwoner
40
30 25
30 20 20
15 10
10 5
Hoorn KLASSE C
2018
2017
2022
2021
2020
2019
2018
0 2017
0
Hoorn KLASSE C
Pagina 8 van 14
Grondstoffen in het restafval kg per inwoner Hoorn
KLASSE C
Groente-, fruit- en tuinafval
51
41
Oud papier en karton
13
9
Plastic, metalen en drankenkartons
14
12
Glas verpakkingen
7
5
Textiel
8
7
Totaal
93
73
.
34% gft
38% overig
Hoorn heeft 93 kilogram per inwoner aan grondstoffen (gft, pmd, glas, papier en textiel) in het fijn restafval zitten. Dat is 62% van de totale hoeveelheid fijn restafval.
9% pmd
5% textiel
5% glas
9% opk
CO2-reductie kg per inwoner CO2-reductie (kg/inw)
Hoorn
KLASSE C
101
105
.
Toelichting Grondstoffen in het restafval = geeft een indicatie van het afvalscheidingspotentieel. Het geeft aan hoeveel kilogram aan gft, oud papier en karton, pmd, glas en textiel nog in het restafval zit. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyse van het fijn huishoudelijk restafval. Eventuele nagescheiden grondstoffen zijn hierop in mindering gebracht. Ook de procentuele samenstelling is gecorrigeerd voor nagescheiden grondstoffen. Hierdoor kunnen de percentages afwijken van sorteeranalyseresultaten. CO2-reductie = de gereduceerde hoeveelheid CO2 als gevolg van het recyclen van grondstoffen (gft, pmd, oud papier, glas, textiel, hout, grof tuinafval, frituurvet en luiers). Bij het bepalen van deze indicator is gebruik gemaakt van de geactualiseerde CO2-kentallen van adviesbureau CE-Delft (2021).
Pagina 9 van 14
Grondstofketens in kaart Voor de belangrijkste grondstoffen is de keten in kaart gebracht, gebruikmakend van data die door sorteerders/ verwerkers zijn aangereikt. Meetpunt is de 'post sortering' voor pmd, en post verwerking voor gft, papier en glas. De verwerkingsrendementen zijn door de opbulking van de grondstromen op installatieniveau (en dus niet op gemeenteniveau) bepaald. Indien geen verwerkingsdata van een grondstof is opgevraagd, wordt de grondstofketen ervan niet weergegeven.
Pagina 10 van 14
4. Kosten € per aansluiting Inzamelkosten
Hoorn
KLASSE C
163
141
Overslag- en transportkosten
0
9
Verwerkingskosten
76
51
Overige kosten
6
36
Vergoedingen producentenverantwoordelijkheid
-2
-17
Totale afvalbeheerkosten
243
210
.
Gemiddelde Basis-systeem Tarief- en servicedifferentiatie
Servicedifferentiatie
210
210
282
Wassenaar
0
187
277
Bergen NH
100
KLASSE C
270
Pijnacker-Nootdorp
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
234
269
Enkhuizen
243
Almere
231
Hoorn
226
Midden-Delfland
222
201
Aalsmeer
197
Teylingen
220
194
Roosendaal
Waardlanden
194
Ede
217
192
Renkum
Oosterhout
190
Apeldoorn
209
190
Almelo
Midden-Groningen
189
Enschede
208
182
Assen
Emmen
179
Meppel
206
178
Hoogeveen
Heerenveen
176
Gulpen-Wittem
205
175
Simpelveld
Bloemendaal
167
Valkenburg a/d Geul
205
162
Rheden
Epe
157
Doesburg
200
Landgraaf
300
Bodegraven-Reeuwijk
400
225
.
303
Totale afvalbeheerkosten
Tariefdifferentiatie
Kosten per materiaalstroom € per aansluiting Hoorn
KLASSE C
Fijn restafval
95
76
Groente-, fruit- en tuinafval
40
41
Oud papier en karton
7
5
Plastic, metalen en drankenkartons
21
24
Glas verpakkingen
3
3
Textiel
3
1
Grof huishoudelijk afval
68
41
Fijn restafval
288
249
Groente-, fruit- en tuinafval
235
181
Oud papier en karton
62
51
Plastic, metalen en drankenkartons
354
324
.
€ per ton
Glas verpakkingen
58
66
Textiel
713
137
Toelichting Totale afvalbeheerkosten = de kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke zorgplicht, bestaande uit de inzamelkosten, overslag- en transportkosten, verwerkingskosten, en overige afvalkosten (wo beleidskosten, voorlichting, handhaving en perceptiekosten). Kwijtscheldingsbeleid, btw-compensatie en kosten voor zwerfafval en bedrijfsafval maken geen deel uit van deze kosten. Om die reden kunnen de totale afvalbeheerkosten lager uitvallen dan de afvalstoffenheffing. De kosten per materiaalstroom zijn de kosten voor inzameling, overslag en transport, en verwerking.
Pagina 11 van 14
5. Dienstverlening Het dienstverleningsniveau wordt in de benchmark gekwantificeerd met behulp van een vragen-score methodiek. Afhankelijk van de intensiteit (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) en de omvang (% huishoudens dat gebruik kan maken van de service) worden scores toegerekend. Er worden twee scores berekend: één voor de dienstverlening op grondstoffen (inclusief milieustraat) en één voor de dienstverlening op (grof) restafval. Een lage score voor restafval hoeft niet per definitie slecht te zijn (ivm het stimuleren van afvalscheiding). Hoorn
KLASSE C
Dienstverlening grondstoffen (score)
209
285
Dienstverlening restafval (score)
31
54
Groente-, fruit- en tuinafval
26
28
Oud papier en karton
26
14
Plastic-, metalen en drankenkartons
0
24
.
Halen aan huis aantal ophaalrondes per jaar
Glas verpakkingen
17
Textiel
6
Fijn restafval
13
19
Groente-, fruit- en tuinafval
0
41
Oud papier en karton
0
714
Plastic, metalen en drankenkartons
0
448
Glas verpakkingen
675
566
Textiel
3750
1525
Milieustraat
33749
21416
Fijn restafval
48
49
Brengvoorzieningen aantal huishoudens per voorziening
Afvalscheiding gestapelde bouw % gestapelde bouw waar bij het perceel gescheiden wordt ingezameld Groente-, fruit- en etensresten (gfe)
69%
Oud papier en karton
89%
Plastic, metalen en drankenkartons
91%
Milieustraat Aantal afvalstromen milieustraat
18
24
Openingsuren doordeweeks
38
35
Openingsuren zaterdag
6
7
Pagina 12 van 14
6. Regie In welke mate voert de gemeente of het inzamelbedrijf regie op het afval- en grondstoffenbeheer. In de benchmark worden 26 regieaspecten onderscheiden op 4 verschillende gebieden: beleid, burgerparticipatie, informatiesturing en circulariteit. De regiescore wordt bepaald door de som van de van toepassing zijnde regievaardigheden (maximaal 26 punten). Het percentage geeft aan hoeveel % van de gemeenten de betreffende regievaardigheid hebben toegepast. Hoorn
KLASSE C
8
17
Score regievaardigheden
.
Beleidsregie Hoorn
KLASSE C
Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerige beleidsevaluatie plaatsgevonden
50%
Er is een actueel afvalbeleidsplan voor huishoudelijk afval vastgesteld
63%
Bewoners zijn betrokken bij opstellen beleidsplan
63%
Er is een afvalpreventieplan of -paragraaf opgesteld
34%
Er worden regelmatig sorteeranalyses voor fijn restafval uitgevoerd
91%
Er worden regelmatig sorteeranalyses voor grof restafval uitgevoerd
28%
Er heeft de afgelopen 5 jaar een uitvoerig bewonersonderzoek plaatsgevonden
81%
Burgerregie Er wordt jaarlijks een communicatiekalender opgesteld
72%
Er wordt regelmatig een communicatiecampagne rond afvalscheiding uitgevoerd
78%
Er wordt regelmatig een communicatiecampagne rond afvalpreventie uitgevoerd
47%
Gemeente maakt gebruik van afvalcoaches
75%
Er is een mobiele afval-app voor bewoners
94%
Met de mobiele app kun je een grofvuilafspraak maken
41%
Met de mobiele app kunnen bewoners klachten doorgeven
41%
Informatiesturing Inzamelgegevens worden per deelstroom en inzamelwijze geregistreerd
97%
Er vindt registratie van aanbiedgedrag plaats (containermanagement)
69%
Er wordt jaarlijks een afval-grondstoffenmonitor opgesteld
59%
Prestatie-indicatoren maken deel uit van de Planning & Control cyclus
63%
Er vindt uren en kostenregistratie per inzamelactiviteit plaats
69%
Gemeente voert actief contractmanagement met verwerkers en leveranciers
88%
Circulariteit Er is een actueel beleidsplan Circulaire Economie opgesteld
38%
Er is binnen de organisatie een ketenregisseur aangesteld
28%
Er vindt registratie plaats op circulaire indicatoren
31%
Circulariteit maakt onderdeel uit van contracten met ketenpartners
72%
De inzameldienst doet aan circulaire inkoop
81%
De inzamelmiddelen zijn vervaardigd van circulair materiaal
63%
Pagina 13 van 14
7. Basisgegevens Algemeen Hoorn
KLASSE C
Aantal inwoners
74298
61571
Aantal aansluitingen
33749
27229
Aandeel hoogbouw (in %)
29%
25%
Gemeentelijk beleid Doelstelling restafval (grof + fijn)
100 kg/inw
Jaartal restafvaldoelstelling Doelstelling afvalscheiding
75%
Jaartal afvalscheidingsdoelstelling Doelstelling huishoudelijk afval Jaartal huishoudelijk afvaldoelstelling Tariefdifferentiatie Restafval op afstand Frequentieverlaging restafval Scheidingsmethode PMD laagbouw
Uitsluitend bronscheiding
Scheidingsmethode PMD hoogbouw
Bron- en nascheiding
Nascheiding grof huishoudelijk
Bij gehaald en gebracht grof (verbouwings)restafval
Tarieven Tariefsysteem Afvalstoffenheffing (gemiddeld vastrecht in €/ aansl)
Huishoudgrootte 317
258
Diftar-tarief restafval (in €/100 liter)
4
Diftar-tarief gft (in €/ 100 liter)
2
Verwerkingstarief restafval (€/ton) incl. stortbelasting
103
Verwerkingstarief gft (€/ton)
58
Verwerkingstarief oud papier en karton (€/ton)
-121
Verwerkingstarief glas (€/ton)
-12
Pagina 14 van 14