CConstaterende datHoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 6 Beeldkwaliteitsplan Buitenstad

Gemeenteraad 22 september 2026, gemeente HoornBij agendapunt: Afgeven van een bindend advies en vaststellen Beeldkwaliteitsplan voor plan Buitenstad (Portefeuillehouder Heijne)12.006 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Beeldkwaliteitsplan 9 april 2024 Hoorn BUITEN STAD Gewijzigd: 3 juli 2026 2 Colofon Publicatiedatum 9 april 2024 Gewijzigd: 3 juli 2026 Adres SVP Architectuur en Stedenbouw ‘t Zand 17, 3811 GB Amersfoort E-mail info@svp-svp.nl In opdracht van STED project 5 BV, een samenwer- king van STED Development BV en Van der Linden van Sprankhui- zen Beheer BV Voor het geheel of gedeeltelijk overnemen of bewerken van artikelen en/of beeldmateriaal dient men toestemming van de redactie te vragen. In de meeste gevallen zal die graag worden gegeven. Voorbehoud Aan deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend.

3 Hoorn BuitenStad BuitenStad Beeldkwaliteitsplan Hoorn Hoorn BUITEN STAD Zicht op BuitenStad met de toren als nieuw icoon voor Hoorn. De toren presen- teert zich aan de Provinciale weg, de bebouwing aan de Berkhouterweg loopt af in hoogte richting de spoorwegovergang. Het nieuwe Damptenplein is het meest stedelijke deel van BuitenStad, gericht op de aansluiting met het Damptengebied. 5Hoorn Buitenstad Inhoudsopgave Inleiding BuitenStad situering 11 Pijlers van het plan 12 Principes stad & landschap 13 Concept 14 Inspiratie Hoornse hofjes 15 Plankaart 16 Integrale beeldkwaliteit planonderdelen Planonderdelen: Buitenwereld 22 Planonderdelen: Binnenwereld 28 Beeldkwaliteit inrichting openbare ruimte Planonderdelen 36 Concept bomen 38 Concept materialisatie 40 Buitenwereld 42 Damptenplein 44 Berkhouterweg 46 Groene singel 48 Binnenwereld 50 Entrees binnenwereld 52 Stedelijke loper 54 Groene hoven 58 Begrenzing hoven 60 Beeldkwaliteit bebouwing Principes bebouwing 66 1. Bebouwingskorrel 68 2. Ensemble-werking 70 3. Materialisatie 72 4. Geleding gebouwen 74 5. Gevelritmiek 76 Deelaspecten 78 Uitwerking toren 80 Overgang publiek/prive 82 Plinten 84 Prive buitenruimtes 86 Gevels algemeen 88 Gevels commercieel 89 De vijfde gevel 90 Overigen 91 Bijlagen Techniek daktuin 96

6 BUITEN STAD 7 Hoorn BuitenStad Inleiding 8 ‘De punt’ Dit beeldkwaliteitsplan gaat over het project Buiten- Stad. De punt maakt daar geen onderdeel van uit, maar wordt in de visievorming wel steeds meegeno- men in de tekst en afbeeldingen. Hier kunnen echter geen rechten aan worden ontleend. 9 Hoorn BuitenStad ‘BuitenStad’ 10 BuitenStad De ligging van BuitenStad maakt dat het gebied bij twee sferen aansluit: de stad, komend vanuit de binnenstad via Poort van Hoorn, en het landschap en de natuur, komend vanuit het buitengebied aan de westzijde. PELMOLENPAD STATIONSKWARTIER HISTORISCHE BINNENSTAD Stationsgebied Noord DamptenBuitenStad De positie van BuitenStad in Hoorn, als uiterste punt van het nieuwe stationskwartier en Damptengebied BuitenStad campus Backbone stationsgebied Noord Ligging van de deelgebieden, waarbij een doorgaande stedelijke route wenselijk is vanaf het stations- kwartier naar de punt van BuitenStad BuitenStad bestaande verbinding aan te leggen / gewenste verbinding

11 Hoorn BuitenStad BuitenStad BuitenStad Hoorn ligt in de directe nabijheid van het station en het stationskwartier. BuitenStad zoekt samenhang met de ontwikkelingen rondom het station, waar gebieden met een stedelijke en ‘Hoorn- se’ uitstraling gemaakt worden. Het plan van Poort van Hoorn bestaat uit verschillende deelgebieden die samenhangend zijn in beeld maar naar gelang hun positie in de stad ook een eigen gebiedssfeer krijgen. BuitenStad Hoorn ligt in het Dampten gebied en vormt daar de kop van. Het plan heeft dezelfde ambitie om van dit deel van Dampten een aantrekke- lijk bestemmings- en verblijfsgebied te realiseren door een nieuw hoogstedelijke en bijzonder woonmi- lieu toe te voegen aan de stad. Dampten is nu nog een versnipperd gebied met bedrijven en scholen en kenmerkt zich door veelal lostaande bebouwing met een divers karakter. Dampten is door de nabijheid van het station echter ook de plek om te verdichten met woningen, bedrijven en voorzieningen. Wij zien straks een samenhangende openbare ruimte voor ons die de verschillende deelgebieden met elkaar verbindt. Deze deelgebieden kunnen op zichzelf weer een eigen karakter en gebruik hebben. BuitenStad Hoorn is één van die gebieden en de eerste substantiële ontwikkeling in het gebied waarbij ingezet wordt op functiemenging door het toevoegen van woningen en voorzieningen.

Naast de inbedding van het plan op de grotere schaal wordt in BuitenStad Hoorn een zekere intimiteit gecreëerd door de opzet van het wonen aan groene hoven. Het concept voor BuitenStad komt voort uit de specifieke ligging. Het ligt enerzijds aan de (toekom- stige) stedelijkheid van het Damptengebied, ander- zijds aan het landschap van het buitengebied. Stad en landschap komen dus echt samen in BuitenStad en zijn met elkaar verweven. Ruimtes als pleinen en hoven zijn aan elkaar geschakeld en je wordt steeds weer verrast door een nieuwe plek met eigen kwalitei- ten: het contrast tussen reuring en rust. Het concept is tevens geinspireerd op de binnenstad van Hoorn, hoewel de dichtheid van BuitenStad natuurlijk van een andere orde is. Ook daar is de fijnmazige struc- tuur in de openbare ruimte zo kenmerkend: straatjes en pleinen worden afgewisseld met intieme hofjes en binnentuinen. Kortom, BuitenStad wordt een samen- hangende stadswijk, waarbij de samenhang wordt gezocht in het verbindende landschap, de kleur- en materiaalstelling en de intieme woonhoven. Voor verdere visievorming over situering, verbinding met het stedelijk weefsel en de relatie tot bestaand beleid van de gemeente Hoorn, zie het stedenbouw- kundig plan, onderdelen ‘Opgave & ambitie’, ‘Rand- voorwaarden’ en ‘Stedenbouwkundig concept’.

Beeldkwaliteit Het stedenbouwkundig plan vormt de basis voor dit beeldkwaliteitsplan. Voor de uitwerking van de beeldkwaliteit is het samenspel tussen de bebouwing en ruimte essentieel. Voor de uitleg van de beeldkwa- liteitsregels is het eerst belangrijk verder grip te krijgen op de principes die worden toegepast vanuit de Hoornse identiteit, zoals de Hoornse hofjes. Deze zullen hierna eerst verder worden uitgelegd. De principes moeten samengaan en vormkrijgen in beeldkwaliteitsregels die gezamenlijk BuitenStad Hoorn bijzonder maken. De beeldkwaliteit zal eerst als integraal verhaal worden toegelicht op de verschil- lende zijdes van het plan, waarna het verder wordt gespecificeerd en uitgewerkt in de onderdelen ‘inrichting openbare ruimte’ en ‘bebouwing’. 12 BuitenStad - pijlers van het plan Het stedenbouwkundig plan heeft 7 belangrijke pijlers. Deze pijlers vormen de kernwaarden van het plan. De pijlers hebben een ruimtelijke vertaling gekregen in het stedenbouwkundig plan, daarbij staan ze aan de basis voor de beoogde beeldkwaliteit voor de bebouwin en voor de openbare en collectieve ruimtes. 1. 5. 3. 7. Woongebied waar stad en natuur samenkomen Groen is beleefbaar en ervaar - baar op alle schaalniveaus Volop ruimte voor groen en ontmoeting door parkeeroplossing Stedelijk wonen nabij het station 2. 6. 4.

Samenspel gebouwen en ruimtes creëert fijnmazig plan met diversiteit aan plekken Sterk verweven met context Eenduidige beeldkwaliteit brengt rust in plan 13 Hoorn BuitenStad Principes Stad en landschap Het stedenbouwkundig concept van BuitenStad is bedacht op stedelijk wonen met grote landschappe- lijke kwaliteit. De twee begrippen ‘stad’ en ‘landschap’ komen daarbij ieder vanuit een andere zijde het plan binnen. Als een soort yinyang houden deze twee tegengestelde krachten elkaar in balans en grijpen als het ware in elkaar. Dit manifesteerd zich in een compositie van woonge- bouwen rondom collectieve groene binnenhoven op een grote gezamenlijke parkeergarage. Met de stad verbonden door een stedelijke loper. Met de natuur- lijke omgeving verbonden door een groene zachte rand.. Ook in de uitwerking van de beeldkwaliteit zijn de twee afzonderlijke begrippen ‘stad’en ‘landschap’ verder opgepakt. Dat zit in de algehele uitstraling, maar natuurlijk ook in de uitwerking van openbare ruimte en bebouwing. De contrasten die beide begrippen met zich meebrengen versterken de uiteindelijke diversiteit van plekken in het plan en zetten de route richting de punt extra kracht bij. stedelijke structuur groene structuur Buitenstad: de plek waar stad en landschap elkaar onmoeten, compact, groen & stedelijk 14 Concept Stedenbouwkundig plan In de bebouwing komen stad en landschap samen.

De bebouwing is sterk geleed door middel van sprongen in rooilijn, maar ook door gebruik van setbacks. Er wordt gebruik gemaakt van een rustig kleurenpalet op basis van lichte aardse tonen. De één- of tweelaagse plint heeft een verbijzondering door begroeiing met klimplanten. Zo klimt het landschap letterlijk tegen de gebouwen op. De stedelijke loper, van en naar het stationsgebied en Dampten, heeft een warme stenige uitstraling. Het is de hoofdroute waaraan voorzie- ningen en verrassende uitzichten zijn gekoppeld. Het landschap komt vanaf het westelijk buitengebied en treedt Hoorn bij BuitenStad binnen. De uitstraling is vanzelfsprekend groen en natuurrijk en dringt diep de hoven van BuitenStad binnen. Verbindingen met omge- ving Dek met collectieve woonhoven en een groene rand

15 Hoorn BuitenStad BuitenStad - inspiratie Hoornse hofjes 1. Aan de hofjes wordt hoofdzakelijk gewoond Voor BuitenStad geldt dat aan de woonhoven uitsluitend gewoond wordt. De overige voorzieningen liggen aan het Damptenplein. 2. Bij de inrichting van de hofjes staat groen en natuur centraal. De woonhoven worden bij BuitenStad volledig groen ingericht met grassen, beplanting en bomen, waar- naast enkel voor loopzones verharding wordt aange- bracht. 3. De beeldkwaliteit van de bebouwing is eenduidig en straalt rust uit Een rustig en samenhangend materialenpalet zorgt in BuitenStad voor een decor waarbinnen het groen echt naar voren kan komen. 4. De hofjes worden betreden via een poort of onderdoorgang en daarom voelt de ruimte veel meer privé aan. De woonhoven van BuitenStad zijn vanaf de buiten- wereld bereikbaar via een poort (inclusief trap) aan de zijde van de Berkhouterweg of via een pergola als overgang met de stedelijke loper op het dek. 5. De hofjes hebben een maat die in goede verhouding is met de bebouwingshoogte. De dichtheid van BuitenStad is hoger dan in de binnenstad. Voor de afmeting van de hoven is hier- mee rekening gehouden. BuitenStad staat voor stedelijk leven in het groen. Maar ook stedelijk leven heeft behoefte aan een bepaalde rust en intimiteit. Dat gebeurt door de stedenbouwkundige opzet, waarbij ook de meer rustige groene woonhoven ontstaan.

De binnenstad van Hoorn bestaat uit een histori- sche opbouw van straten en pleinen waar de reuring zich bevindt. Binnen deze structuur bevinden zich echter ook de verrassende en besloten hofjes. Ze zorgen voor een gewenst contrast in de stad, ze zorgen voor ontdekking en doorwaadbaarheid en ze zorgen bovenal voor rust. Ondanks dat de dichtheid en schaal van BuitenStad op geen enkele manier is te vergelij- ken met de binnenstad - en dat willen we ook niet suggereren - is het interessant waar te nemen dat de hofjes van de binnenstad dezelfde werking hebben als wij voor ogen hebben voor de groene woonhoven van BuitenStad. Waar bestaan deze hofjes dan uit, wat zijn de belangrijkste eigenschappen en wat kunnen we daaruit leren wat we in BuitenStad kunnen gebruiken en doorvertalen? Dit zijn wat ons betreft de belangrijke elementen die wij vanuit de Hoornse hofjes meenemen in BuitenStad:

16 Plankaart - stedenbouwkundig plan Berkhouterweg Zuidtra Binnenwereld

17 Hoorn BuitenStad Damptenplein ace Buitenwereld

18

19 Hoorn BuitenStad

20 BUITEN STAD 21 Hoorn BuitenStad Integrale beeldkwaliteit planonderdelen 22 Berkhouterweg Damptenplein Zuidsingel Buitenwereld Damptenplein (stedelijk) Het Damptenplein heeft binnen BuitenStad het meest stedelijke karakter, niet alleen vanwege de bebouwingshoogte, maar ook vanwege de aangelegen functies. Het Damptenplein is de verbindende schakel tussen het stedelijke leven van de Poort van Hoorn en BuitenStad. Via het Damptenplein worden langzaam - verkeersroutes vanuit Dampten in Buitenstad doorgetrokken. Het Damptenplein kenmerkt zich door een hoge verblijfskwaliteit. Aan het Damptenplein liggen meerdere commerciële voorzieningen met de supermarkt als grootste trekpleis- ter. De plint met voorzieningen heeft transparante uitnodigende gevels aan een pleinruimte die is ingericht als een ‘shared space’ voor voetgangers en fietsers. Laden en lossen van de supermarkt bevindt zich buiten deze shared space. Boven de plint met voorzieningen bevindt zich een aanzienlijk deel van het woonprogramma van BuitenStad, deze woningen hebben zicht op het levendige plein. Aan het Damptenplein ligt tevens een belang- rijke entree voor de collectieve fietsenstalling van meerdere woongebouwen. De entree ligt hier op een logische plek, gelegen aan de station- en stadskant. Integrale beeldkwaliteit planonderdelen

23 Hoorn BuitenStad De openbare ruimte op het Damptenplein krijgt een multifunctionele inrichting waar het uitgangspunt verblijven en ontmoeten is, waarbij het plein een ‘shared space’ is voor voetgangers en fietsers. Dit kenmerkt zich door een pleininrichting waarbij de verharding op 1 niveau ligt. De inrichtingselementen, plantvakken en bestratings- patronen geven een globale zonering aan. De beplanting in de vorm van bomen, heesters en vaste planten worden in verhoogde plantvakken gesitueerd. De bomen op het plein zijn van de 1e orde en 2e orde, hiermee hebben ze voldoende maat om de schaalsprong te begeleiden naar de hogere bebouwing. De plantvakken spe - len een grote rol in de ruimtelijke organisatie, de sfeer en beleving van het plein. Door de randen uit te voeren als zitranden spelen ze ook daarbij ook een rol in de ontmoetings- en verblijfsfunctie van het plein. Het beoog - de bestratingsmateriaal van gebakken klinkers in een bruintint is beeldbepalend en legt een link met zowel de Poort van Hoorn als de binnenstad. De architectuur sluit aan bij het levendige en stedelijke karakter van de plek. De gebouwdelen hebben onderling verspringende rooilijnen en verschillende hoogtes. De toren aan de noordzijde en een hoogteaccent van acht bouwlagen aan de zuidzijde markeren het plein in het midden.

De gehele stevige straatwand toont zich binnen het aardse kleurenpalet in de donkerste tonen. Daarmee vindt het aansluiting bij de beeldkwaliteit van Poort van Hoorn, passend bij de verbindende functie van het Damptenplein. De gevelgeleding is hier extra aangezet met diepe negges en gevelbanden om de architectuur extra stevigheid mee te geven. Een hoge arcade zorgt voor een prettig wandelmilieu ter plaatse van de toren en verzorgt daarmee een zach- tere overgang tussen binnen en buiten. Privé buitenruimtes zijn in de basis als uitpandige balkons vormgege- ven, waarmee zichtrelaties en daarmee de sociale veiligheid tussen de woningen en het plein wordt versterkt. Het ruime profiel aan het plein maakt het mogelijk de balkons uit te laten steken. In de setbacks van de gebou- wen liggen de buitenruimtes minimaal half inpandig, om de ruimtelijke kwaliteit van de setbacks op het steden- bouwkundig volume in stand te houden. In de toren zijn de prive-buitenruimtes inpandig als loggia’s opgelost vanwege de hoogte en daarmee kans op windhinder. De entree vanaf het Damptenplein naar het openbaar toegankelijke woondek is zo uitnodigend en laagdrempe- lig mogelijk vormgegeven als een royale trap- en hellingbaan. Het doel is om een aantrekkelijke wandelroute te maken vanuit het Damptengebied, over de stedelijke loper en langs de groene woonhoven van BuitenStad, om te eindigen in de Punt.

Op deze manier wordt levendigheid gecreëerd en wordt Buitenstad ruimtelijk en sociaal een onderdeel van het stedelijk weefsel van Hoorn. De gebruiker van de opgang loopt onder een bladerdak van bomen die in plantvakken langs de trap- en hellingbaan staan. De randen van plantvakken bieden ook zitgele - genheid. 24 Berkhouterweg (groen en stedelijk) De Berkhouterweg in Hoorn is een verkeersas met een sterk woonkarakter. De weg is als belangrijke entree voor de stad en voor het plan. De weg vormt een (historische) route vanuit het landelijke buitengebied bij Berkhout richting de binnenstad van Hoorn. Dit betekent dat het karakter van de weg verschuift van landelijk en natuurlijke uitstraling naar een meer stedelijke uitstraling, met als hoogtepunt de ontwikkeling BuitenStad als geheel en de toren ter plaatse van de kruising met de Provinciale weg in het bijzonder. Als visitekaartje voor de stad, bij een belangrijke entree voor Hoorn, is een levendige uitstraling, stedelijke dynamiek en een woonsfeer de doelstelling. In het plan voor Buitenstad liggen aan de Berkhouterweg geclus- terde woongebouwen met royaal vormgegeven hoofdentree’s, opgangen richting de woonhoven, maar ook voordeuren aan de straat van de maisonnette-types in de plint.

Onder de toren is ruimte voor commerciële voorzieningen met een gevel met een zeer transparante uitstraling, in aansluiting op de plinten aan het Damp- tenplein om de hoek. Verder bevinden zich aan de Berkhouterweg ook entree’s naar collectieve fietsenstallingen die voorzien worden van veel daglicht. Aan de kant van het Damptenplein krijgt de inrichting van de openbare ruimte van de Berkhouterweg een stadse en robuuste uitstraling. Bomen en planten staan in strategisch geplaatste verhoogde plantvakken die zorgen voor een afstand tussen fietspad en trottoir. De kleurtint van de verharding is afgestemt op de kleurtin- ten van de architectuur, aardse tinten van donker naar licht richting het westen. Voorbij de toren, richting het westen krijgt het profiel van de Berkhouterweg een groener en zachter karakter. Het trottoir is het voorgebied van de woningen die eraan grenzen. Tussen fietspad en trottoir komt hier een waterbufferende groenstrook (wadi) met beplanting om afstand tot de weg te creëeren, een groen uitzicht en een gevoel van privacy en voor de bewoners. Langs de Berkhouterweg wordt de laanbeplanting van bomen versterkt, omdat dit de verbinding van stad en buitengebied versterkt. De architectuur sluit aan bij het levendige en dynamische beeld dat gewenst is.

De gebouwdelen hebben onderling verspringende rooilijnen en verschillende hoogtes voor een kleinere korrel, waarbij er een gemiddelde opbouw zichtbaar is van laag naar hoog richting de toren. De gehele stevige straatwand toont meerdere architectuurensembles, voor een kleinere menselijke maat en dynamisch beeld. De kleurstelling van de ensem- bles verloopt van donker naar licht (binnen de aardse tonen) richting het westen. Dat staat symbool voor het verloop van stedelijk naar landschappelijk richting het buitengebied. De gevelgeleding is hier extra aangezet met diepe negges en gevelbanden om de architectuur extra stevigheid mee te geven passend bij het karakter. Een hoge arcade zorgt voor een prettig wandelmilieu onder de toren ter plaatse van de voorzieningen en een zachtere overgang tussen binnen en buiten. Privé buitenruimtes van woningen zijn inpandig opgelost vanwege het drukke en dynamische karakter van de Berkhouterweg. Door een inpandige oplossing worden bewoners meer beschermd voor geluid, wind en zicht. Zonder uitstekende balkons is de stedenbouwkundige hoofdmas- sa ook eenduidiger en de korrel beter afleesbaar. De woningen in de plint zijn maisonette-types, met een eigen

25 Hoorn BuitenStad voordeur richting de straat en de privé buitenruimte op de verdieping, zodat genoeg privacy wordt ervaren. De opgangen naar het dek zorgen vanuit het stedelijk weefsel niet alleen voor de nodige verbindingen naar de Berkhouterweg, maar zorgen ook voor licht en lucht aan deze noordelijk gelegen kant van het plan. De opgan - gen worden als trap vormgegeven om de verbindingen mogelijk te maken, maar zorgen wel voor de gewenste drempel om de aangelegen woonhoven een meer besloten karakter te geven. Zuidsingel (groen) De zuidsingel heeft een zeer groen karakter en een parkachtige sfeer. Het is een belangrijk onderdeel voor de hoofdgroenstructuur van Hoorn, waarbij de struc- tuur vanuit het buitengebied doorloopt langs het spoor richting de binnenstad. De waterbuffering van het project BuitenStad vindt uiteindelijk zijn plek aan de zuidsingel, waar met grote wadi’s ruimte wordt gegeven aan hemelwater. De aanwezige groene en blauwe structuren hebben daarmee ook een belangrijke ecologische rol in de stad en voor BuitenStad. Het landschap loopt daarbij glooiend en onbelemmerd het dek op en over. Aan de singel wordt gewoond in vrijstaande gebouwen, die als paviljoens in het park staan. De buurtkamer is een collectieve voorziening die hier ook een plek krijgt.

De buurtkamer speelt een verbindende rol tussen de bewoners, maar ook tussen het leven dat zich afspeelt op maaiveldniveau en het leven op het dek. De buurtka - mer heeft mooi zicht over het landschap en ligt goed op de middagzon. De zuidsingel dient daarnaast als ontsluiting van het autoverkeer van het Damptengebied richting de Berkhouterweg. Het wegprofiel wordt daarbij zo smal en natuurlijk mogelijk ingepast. Een slingerend looppad loopt langs de gebouwen door het groen als doorgaande route van oost naar west. De inrichting van de openbare ruimte van de zuidsingel krijgt een zeer natuurlijke uitstraling, met grote bomen en bloemrijk grasland en bermen, aansluitend bij de grotere groenstructuur die langs het spoort de verbinding legt met de binnenstad. De verbinding met dek is via een flauwe taluds waarin traptredes zijn geschoven die op sommige plekken ook gebruikt kunnen worden als zitrand. Het landschap wordt zo glooiend het dek opgetrok - ken. Wandelaars lopen onder een groen bladerdak van inheemse en gebiedseigen bomen met hier aan daar open plekken. Het maaiveld wordt ingezaaid met een inheems bloemenmengsel geschikt voor wadi’s. De 30 km weg voor auto en bus wordt door de groene inrichting in het gebied aan het zicht onttrokken van de woningen. Het meanderende pad door het gebied is van een halfverharding passend bij de natuurlijke uitstra- ling van het gebied.

De architectuur bestaat in de basis uit dezelfde ingrediënten dan de andere zijdes van het plan. Echter voelt de architectuur wel anders door stedenbouwkundige opzet en nuance-verschillen. Door de meer losstaande compositie van de gebouwen, waarbij ze omspoelt worden door natuur en landschap, staat wonen in het groen centraal. De kleurstelling van de ensembles is hier in de lichtste aardse tonen, die aansluiting vinden in de kleurtoon van de projecten Noorderlicht en Missiehuis. De gebouwen vormen daarmee een rustig decor voor het groen, dat op die manier maximaal de aandacht krijgt. De gevelgeleding heeft hier in het algemeen minder diepe negges dan aan de meer stedelijke zijdes van het Damptenplein en Berkhouterweg, maar er is

26 juist extra aandacht voor klimgroen in de plinten van de gebouwen. Het klimgroen staat symbool voor de samensmelting tussen stad en landschap, hét concept van BuitenStad. In de plinten van de gebouwen aan de zuidsingel wordt gewoond. Extra aandacht wordt besteed aan de overgang tussen openbaar en privé door het vloerpeil van de woningen een meter hoger te leggen dan het straatprofiel van het zuidtracé. Het landschap loopt glooiend op tot aan dit vloerpeil. Daarmee kijken wegge- bruikers of voetgangers niet direct de woning in. Door het strategisch positioneren van beplanting, bomen en struiken wordt de privacy van de bewoners nog eens extra bevorderd. Privé buitenruimtes hangen als uitwen- dige balkons aan de gebouwen. Dit is mogelijk door de ruimte in het plan aan deze zijde. Vanaf de balkons kan daarmee optimaal van het uitzicht over landschap worden genoten. In de plint liggen de buitenruimtes letterlijk in het groen, maar worden ze wel afgezoomd met een hekwerk. In de setbacks van de gebouwen liggen de buitenruimtes minimaal half inpandig, om de ruimtelijke kwaliteit van de setbacks op het stedenbouwkundig volume in stand te houden. Het landschap loopt glooiend op richting het dek, waarbij het groen zo natuurlijk mogelijk het plan in vloeit.

Stapstenen in de taluds maken een fysieke verbinding tussen de route op maaiveld en het dek mogelijk, maar worden geen routes waar nadruk op komt te liggen. Aan de westkant van de singel komt wel een nadrukkelijke route richting het dek. Dit maakt namelijk onderdeel uit van de stedelijke route en dient in gebruik volledig toegankelijk te zijn, om ook als doorgaande route te kunnen functioneren. Met een sculpuraal element van hellingbanen wordt een ‘balkon’ gecreëerd dat uitzicht biedt over het landschap. 27 Hoorn BuitenStad 28 Stedelijke loper De stedelijke loper is het verlengstuk van het Damptenplein en de route komende vanuit Dampten. De stedelijke loper heeft een publiek karakter en verbindt de stad aan de oostzijde met het landschap aan de westzijde, waarmee Buitenstad zich voegt in het stedelijk weefsel van Hoorn. Op de loper komt de stedelijkheid in dichtheid van de gebouwen en samenkomst van mensen naar voren, maar tussen de gebouwen door aan de zuidzijde is het landschap altijd dichtbij. De stedelijke loper staat in het teken van dynamiek en beweging. Aan de stedelijke loper wordt in de basis gewoond, maar hier bevindt zich ook de collectieve buurtkamer. Hoofdentrees van de gebouwen aan de zuidrand liggen aan de stedelijke loper en activeren daarmee de route.

In de inrichting en materialisatie van de stedelijke loper staan de rechte lijnen in de padenstructuur centraal. Daaraan gekoppeld zijn open plekken waar ruimte is voor ontmoeting en uitzicht op de omgeving. De inrichting van de stedelijke loper met bomen en beplanting draagt bij aan klimaatbeleving (zorgen voor schaduw, beper- ken windhinder) en regenwateropvang op het dek. De waterafvoer vanaf de gebouwen en het dek wordt waar mogelijk zichtbaar gemaakt en komt samen op de stedelijke loper van waaruit het wordt afgevoerd naar de wadi’s aan het zuidtrace. Het groen wordt gesitueerd in plantvakken afwisselend los en tegen de gevels aan waar behoefte is aan privacy. De bomen zijn daarom van 2e tot 3e orde met volle kroon en geschikt voor de stenige omgeving. De uitstraling van de verhardingen sluit aan bij de lichtere tinten van de architectuur van de gebouwen. Groene hoven Stedelijke loper Binnenwereld Integrale beeldkwaliteit planonderdelen

29 Hoorn BuitenStad De architectuur van de gebouwen aan de stedelijke loper heeft een stedelijk karakter, doordat over de route meerdere architectuur-ensembles waarneembaar zijn. Dit zorgt voor een gevarieerd beeld en een schaalver - kleining in het plan. In de plinten van de gebouwen zitten extra diepe negges, waardoor op ooghoogte extra stevigheid wordt meegegeven. Hoofdentree’s krijgen een verbijzondering in detaillering, waardoor nadruk wordt gelegd op de individuele woongebouwen. In de plinten, de verdieping direct grenzend aan de stedelijke loper, wordt aandacht besteed aan klimgroen, waardoor stad en landschap ook in de architectuur met elkaar vervlochten raken. Woningen in de plint liggen qua vloerpeil een halve meter tot een meter hoger ten opzichte van de looproute. Hierdoor kijken voorbijgangers minder makkelijk naar binnen. Opgetilde groenstroken tegen de gebouwen aan zorgen voor extra afstand naar de route, waarbij de privé buitenruimtes in het groen van de stroken liggen. Beplanting moet de privacy nog eens extra bevorderen. Op de verdiepingen liggen de privé buitenruimtes steeds half inpandig en half uitpandig. Daarmee kan zowel de rust en privacy binnen de gebouwcontour worden opgezocht, maar ook de reuring en collectiviteit van de stedelijke route, met uitzichten richting het zuidelijk gelegen landschap.

Groene hoven De hoven worden ontworpen als collectieve groene binnentuinen. Ze zijn weliswaar toegankelijk, maar hebben geen publiek karakter. Het moeten rustige oases worden waarin, net als aan de zuidsingel, wonen in het groen centraal staat. Het worden dan ook echte verblijfsplekken. Dit is de plek waar in de zon een boek kan worden gelezen, of jonge kinderen onder toezicht van hun ouders samen spelen. Aan de groene hoven wordt echt gewoond. Ze worden gebruikt door de bewoners van de aangrenzende gebouwen. De hoofdentree’s van de gebouwclusters in de noordrand staan via de begane grond en de verdie- ping op dekniveau met de hoven in verbinding, zodat de route richting huis altijd langs of door de collectieve hoven leidt. Dit zorgt ervoor dat de hoven sneller geactiveerd en gebruikt worden. De inrichting van de groene hoven zorgt voor een intieme en collectieve sfeer. Het worden de ontmoetingsplek- ken voor de bewoners in de omringende woongebouwen. De beplanting loopt van gevel tot gevel, de paden en verzamelplekken worden hieruit gesneden. De beplanting van bomen, heesters en vaste planten zorgt samen met hoogteverschillen in het terrein voor privacy voor de omliggende woningen en op de ontmoetingsplekken zelf.

Het middelste hof is een verbinding tussen de stedelijke loper en de Berkhouterweg en krijgt daardoor een iets stedelijker karakter door de vormgeving en keuzes in verhardingsmateriaal en beplantingen en in de vormge- ving van de paden. De architectuur in de hoven heeft de meest rustige en samenhangende beeldtaal van heel BuitenStad. Dit zorgt voor een rustig decor waarin het groen letterlijk en figuurlijk kan floreren. In het westelijk en oostelijk hof is rondom maar één architectuur-ensemble waarneembaar, het middelste hof is een combinatie van twee ensembles. De plinten hebben een diepere negge waarbij veel aandacht wordt besteeds aan klimgroen. Net als aan de zuidsingel staat de begroeide plint symbool voor het vervlechten van stad en landschap.

30 Het vloerpeil van de woningen op het dek ligt op hetzelfde niveau als de leeflaag van de groene binnentuin. Zo is de binnentuin een verlengde van de woning en lopen prive-buitenruimte en collectieve tuin zowat naadloos in elkaar over. Dit om gebruik van de binnentuin zo laagdrempelig mogelijk te houden. Op de verdiepingen liggen de privé buitenruimtes steeds half inpandig en half uitpandig. Daarmee kan zowel de rust en privacy binnen de gebouwcontour worden opgezocht, maar ook de collectiviteit van de binnentuin, met uitzichten richting het zuidelijk gelegen landschap. De hoven worden aan de randen begrensd door middel van begroeide pergola’s. Met dit middel wordt het verschil in karakter bereikt tussen de stedelijke route en de groene hoven, ze onttrekken de hoven namelijk gedeeltelijk aan het zicht. Om de hoven te betreden moet men met een looppad onder de pergola doorlopen, waardoor men zich als vanzelf te gast voelt in een hof. Eventuele hoogteverschillen tussen route en hof kan ook via dit looppad onder de pergola onder een helling worden opgelost. De begroeide pergola’s spelen tevens een gunstige rol voor het windklimaat: de hoven komen daardoor namelijk nog meer in de luwte te liggen en ontstaat een prettig verblijfsmilieu. 31 Hoorn BuitenStad 32 BUITEN STAD 33 Hoorn BuitenStad Beeldkwaliteit inrichting openbare ruimte 34

35 Hoorn BuitenStad

36 groene hoven Berkhouterweg entrees Damptenplein stedelijke loper Zuidsingel Planonderdelen Buitenwereld Binnenwereld 37 Hoorn BuitenStad Buitenwereld De openbare ruimte rondom BuitenStad bestaat uit drie ruimtelijke structuren die het gebied verankeren in de stedelijke en natuurlijke omgeving en die daarnaast het woongebied een eigen herkenbare identiteit geven. Dit zijn: Berkhouterweg De doorgaande weg met snelfietspad en rijbaan krijgt een versterkte laanstructuur van bomen. Daarnaast wordt er een beplante wadi toegevoegd aan het profiel aan de zijde van de woningen. Deze groene toevoegingen zullen de overwegend verharde omge- ving verzachten.. Damptenplein Het Damptenplein is een plein voor ontmoeting voor zowel bewoners als bezoekers. Het plein krijgt een mulitifunctonele inrichting voor wandelaars, fietsers en laden & lossen voor de supermarkt die aan het plein is gevestigd. Het plein wordt daartoe ingericht als een sharedspace. Zuidsingel Diversiteit aan inheemse boomsoorten, ingezaaide kruidenmengsels en wadi’s, het Zuidtrace is de plek waar landschap en Buitenstad elkaar ontmoeten. Een prettige groene sfeer waar het fijn is om te wandelen, te sporten, te rusten en ontmoeten. Binnenwereld De binnenwereld bestaat uit verschillende typen hoven op het dek. Het type wordt bepaald door de functie en ruimtelijke context. Alle hoven krijgen een eigen karakteristieke sfeer.

Entrees De entreeruimtes zijn de overgang van de buitenwe- reld naar de binnenwereld. De entrees, in de vorm van trappen en hellingbanen, krijgen een uitnodigende en toegankelijke uitstraling, waarbij afhankelijk van de situering ook bomen en beplanting worden toege- voegd. De stedelijke loper De stedelijke loper is de hoofdroute door het gebied op dekniveau en loopt van de Berkhouterweg naar het Damptenplein. De stedelijke loper ontsluit de aaneen- schakeling van verschilende woonhoven. Ook de gemeenschappelijke buurtkamer is hieraan gelegen. De groene hoven De groene hoven liggen besloten in het plan. De hoven zijn de ontmoetingsplek voor de bewoners. Het krijgt een hoge natuurwaarde met een ontspannen en informele sfeer.

38 Concept bomen Concept van natuurlijk naar cultuurlijk Natuur en cultuur ontmoeten elkaar op het dek van Buitenstad. Inheemse en gebiedseigen boomsoorten trekken vanuit de natuurlijke zuidroute op naar de stedelijke loper. Hier komen natuur en cultuur samen. Dit is te zien door de samenstelling van bomen, cultuurlijk met inheems. Vanachter de stedelijke loper zijn de collectieve binnentuinen zichtbaar die zich kenmerken door het gebruik van meerstammige bomen en heesters die gezellige tuinsfeer creeeert. De windstudie heeft uitgewezen dat een strategische positionering van de beplanting helpt om de buiten- ruimte van de woonhoven windluw te maken.

concept: van natuurlijk naar cultuurlijk 39 Hoorn BuitenStad Zuidsingel - natuurlijke inrichting - gebiedseigen soorten - aantrekkelijk voor vogels, zoogdieren insecten - bomen 1e grootte in volle grond (> 12m) - onderbeplanting: kruidenrijk mengsel - heesters: inheems en gebiedseigen Groene hoven - cultuurlijke inrichting: tuinsfeer - gecultiveerde soorten - samenstelling van meerstammig en hoogstam - fraai beeld gedurende de seizoenen - aantrekkelijk voor vogels en insecten - beplanting kan goed tegen hitte en droogte - bomen van 2e tot 3e grootte (12m en kleiner) - inheemse en exotische vaste plantborders in een losse sfeer - strategische geplaatste heesters om privacy te waarborgen Berkhouterweg - cultuurlijke inrichting - bestaande laanbeplanting aanvullen, verkeersgeleidend - bomen van de 1e grootte (>12 m) - onderbeplanting bermmengsel - wadi beplanting met meerstammige bomen, 2e en 3e orde (tussen 6 en 12m) - onderbeplanting wadi zijn zaaimengsels van vaste planten Stedelijke loper - natuur en cultuur ontmoeten elkaar - samenstelling van inheemse en gecultiveerde soorten - aantrekkelijk voor vogels en insecten - beplanting kan goed tegen hitte en droogte - bomen van 2e tot 3e grootte (12m en kleiner) - onderplanting: mix van inheemse en gecultiveerde vaste planten en heesters, jaarrond mooi beeld - heesters: afwisselend beeld van solitaire heesters of in groepjes met

groenblijvende en bladverliezende soorten. 40 Concept materialisatie stedelijke structuur groene structuur Materialisatie Het materialisatie concept voor de inrichting van de openbare en collectieve ruimtes van de buitenwereld en de binnenwereld borduurt voort op het steden- bouwkundig concept voor Buitenstad: het samenko- men van stad en landschap. Voor de buitenwereld wordt in navolging van de Poort van Hoorn aansluiting gezocht met ‘de rode stad’. Deze wordt echter verzacht en meer verbonden met de meer landschappelijke uitstraling van de nabije omgeving, wat zich uit in zachtere grijs-, bruin- en zandtinten passend bij de nieuwbouw en bebouwing in de omgeving. In de uitwerkingen wordt daarbij de Leidraad Inrich- ting Openbare Ruimte gevolgd dan wel op onderdelen in onderling overleg met de gemeente Hoorn gevari- eerd. Afhankelijk van de eigendomssituatie en beheerver- antwoordelijkheid wordt de LIOR al dan niet gevolgd. Dit betekent dat de inrichting van de binnenwereld, de stedelijke loper en hoven, kunnen afwijken van de basisinrichting. Met inrichtingsaccenten, bestratings- details of waterdoorlatende bestrating kan hier naar meer maatwerk worden gezocht. Bij de keuze van meubilair en andere elementen wordt vanuit principes van gezondheid, circulariteit en klimaatadaptatie gewerkt.

HISTORISCHE BINNENSTAD Stationsgebied Noord Damp ten Missiehuis Noorderlicht Pelmolenpad BuitenStad POORT VAN HOORN 41 Hoorn BuitenStad De materialisatie van de profielen en ontmoetings- plekken aan de randen van het plan leggen een directe link naar de Poort van Hoorn. Het gebakken materiaal vinden we terug in de binnenstad van Hoorn. Aan de zuidzijde wordt het groene wegprofiel aangevuld met een pad in zandtinten. De entrees naar het dek en de inrichting van de collectieve ruimtes krijgen een eigen identiteit pas- send bij de architectuur van de gebouwen. Het streven is een zachte en natuurlijke uitstraling in de collectieve hoven door halfverharding of groendoorla- tend materiaal te gebruiken. Een stedelijke sfeer langs de stedelijke loper door bestrating in grotere formaten in zand- en grijstinten. Palet Buitenwereld Palet Binnenwereld

42 Buitenwereld Berkhouterweg Zuidsingel Damptenplein 43 Hoorn BuitenStad

44 32m op breedste punt 5 969 4 Plek voor /f_ietsers en wandelaars Shared space Damptenplein als verblijfsplek Shared space in aansluiting op campus De Dampten is aan de oostzijde van het plan omge- vormd tot een plein. Het is de openbare ruimte tussen de bestaande scholen en het plangebied. Aan deze kant is de hoge plint gesitueerd met voorzieningen, aantrekkelijk voor bezoekers binnen en buiten het gebied. Het plein wordt ingericht als shared space en zal een stedelijke sfeer krijgen met verharding, bomen en zitranden. Bewoners en scholieren gaan via dit plein de supermarkt of het schoolgebied binnen of het dek op. Ontmoeting en ruimte voor voetgangers staat centraal. Het plein is het slotstuk in de doorlo- pende openbare ruimtes naar het stationskwartier.

45 Hoorn BuitenStad Kwaliteitscriteria Plein - verhard plein van gebakken klinkers - zonder richting alzijdig georienteerd - alles op 1 niveau, geen verhoogde stoepen - voor fietsers verharding gelijkwaardig in ander straatverband en/of formaat - inrichtingselementen en/of bestratingsdetails geven globale zonering aan Beplanting - ruime boomspiegels >3m voorzien van beplanting - bij groepen bomen de vakken > 5m doorsnede - bomen van 1e grootte en incidenteel 2e grootte - bakken worden gedeeltelijk opgesloten met een zitrand - vakken met afgeronde hoeken Sfeer • Groen met bladerdak • Overzicht • Beschutting Functie • Fiets- en voetgangersgebied • Shared-space • Fietsverbinding • Bevoorradingsverkeer supermarkt • Opgang dek Kenmerkende inrichtingselementen • Doorlopend gelijkvloers • Grote bomen in bakken met zitranden • Het materiaal is gebakken klinkers met een rood/ bruine tint refererend aan de binnenstad hoorn • grijze banden 46 Berkhouterweg Een stadse entreeweg met groen karakter De facade aan de Berkhouterweg geeft een ontmoe - ting tussen stad en landschap. Het heeft een stadse en robuuste uitstraling waarbij de boomstructuur naar het landschap leidt.

Halverwege de facade aan de Berkhouterweg veranderd het karakter, tussen fietspad en plint wordt met een groene wadi zone een afstand gecreeerd ter bevordering van het privacy gevoel aan het woongedeelte van de Berkhouterweg. De westpunt van BuitenStad is het omslagpunt en staat geheel in het groen. De structuur van laanbomen wordt gevolgd met een aanplant van bomen en planten in vakken waarbij overzicht en oriëntatie centraal staat. Voorbijgangers kunnen de sfeer van het middenge- bied proeven doordat de groene entree goed zicht- baar is als een uitnodigende groene loper.

47 Hoorn BuitenStad Kwaliteitscriteria Paden - Breedte trottoir varierend tussen 3 en 5 m - Warme grijstinten in aansluiting op standaard openbare ruimte - Waterbuffer; tussen pad en fietspad is een verlaagde groenstrook in de vorm van een plantenwadi. Beplanting - Wadi beplanting - bomen met de eigenschappen geschikt voor wadi’s 3e orde, 50% meerstammig, 50% enkel stammig Sfeer • ochtend- en avondzon • overzichtelijk • menselijke schaal door groenelementen • ingekaderd groen Functie • entrees (trappen) naar binnengebied • fietsparkeren bezoekers • voorzieningen afvalinzameling • groen scheidt fietser van trottoir Kenmerkende inrichtingselementen • zitranden • doorlopende (in delen open) vloer • boombakken • groen op (niet overdekte) trappen • beplanting als steppingstone voor fauna en waterinfiltratie • verhardingsmateriaal is gebakken klinkers in rood bruine tint refererend aan binnenstad Hoorn 48 De groene singel langs het spoor Aantrekkelijke wandelroute naar het station en naar buiten In de spoorrand wordt het profiel van de Dampten doorgezet. Een 30km weg voor auto en busverkeer ligt ingebed in een groene singelbeplanting. Fietsers buigen op de hoek af en rijden via het Damptenplein naar de Berkhouterweg. Voetgangers kunnen het gebied doorlopen of Buitenstad bezoeken via deze route. De groene singel is van grote betekenis voor de bewoners, flora en fauna.

Er wordt antwoord gegeven op de wateropgave door wadi’s aan te brengen voor waterbuffering. Daarin worden natuurlijke elementen aangebracht die uitnodigen tot beweging voor jong en oud. De punt krijgt een centrale speelplek Door inheemse beplanting en bomen te gebruiken wordt het een aantrekkelijke plek voor insecten, reptielen en kleine zoogdieren. Hiermee kan het voor educatieve doeleinden worden gebruikt door bewo- ners en omliggende scholen.

49 Hoorn BuitenStad Kwaliteitscriteria Weg en wandelpad - weg is 6 meter breed asfalt - water afvoer via open banden lijn/ op één oor zuidwaarts - wandelpad is min 1,50 m breed ligt gebogen lijnen - halfverharding met 1 m intensief maairand Beplanting - parksfeer met ingezaaide bloemenweides - bomendak met open plekken - wadibeplanting - >80% inheemse soorten - bomen staan in volle grond - 60% bomen 1e grootte - 40% bomen 2e en 3e grootte Maaiveld -flauwe hellingen als aansluiting op dek - traptreden als losse elementen in het groen - keerwanden waar nodig ter borging taluds Sfeer • open • parkachtig / informeel • nat en droog • gebiedseigen natuur speels Functie • 30 km weg bus en autoverkeer • parkgroen • waterbuffer • ecologie / biodiversiteit • wandelverbinding geen fietsers Kenmerkende inrichtingselementen • hellingen met ingesloten wadi’s • stapstenen • diversiteit aan inheemse boomsoorten • speelaanleiding met water en relief • hoogteverschillen enkele lange lage h <1 m • halfverharding in natuurlijke en bruine tinten

50 Binnenwereld Entrees Binnenhoven Begrenzing hoven Stedelijke loper 51 Hoorn BuitenStad

52 Entrees BuitenStad is alzijdig te benaderen via de openbare buitenruimte of via de gebouwen. Iedere zijde heeft een entree. Twee entrees maken de connectie met het Damptenplein en Berkhouterweg. Via een grotere buitenruimte zijn beiden verbonden en geven vervol- gens toegang tot de kleinere binnenruimtes en binnentuinen. Deze met elkaar verbonden entrees wordt rolstoegankelijkheid gewaarborgt door het gebruik van hellingbanen. De entrees leggen de connectie tussen straatniveau en de courtyards. Via trappen dan wel hellingbanen biedt het een vrije toegang tot het gebied. De trappen worden begeleid zitranden en terrasmatige plantvak- ken. Op twee momenten op de dag kan in de zon gezeten worden op zitranden. Aan de kant van de Berkhouterweg is de avondzon een goed moment. De ochtendzon schijnt aan het Damptenplein naar binnen. De groene inrichting draagt tevens bij aan een kleinschalige ecologische verbinding voor vliegers zoals vogels en insecten. Daarbij kan het een rol in de afwikkeling van het regenwater spelen.

Entrees binnenwereld Uitnodigende groene opgangen met elk een eigen identiteit Entree Dampten plein Entree Zuidsingel Entree Berkhouterweg Entree Dampten plein Entree Berkhouterweg Entree Zuidsingel 53 Hoorn BuitenStad Kwaliteitscriteria Paden - breedte hellingbaan Damptenplein is > 2,0 m, helling is rolstoeltoegankelijk - breedte trap Westpunt is >2,0 m - traptredes gecombineerd tot zitranden met een hoogte van 30 - 45 cm - keuze bestrating hellingbaan loopt over in bestrating dek Beplanting - de entrees krijgen binnen de beschikbare ruimte een zo groen mogelijk uitstraling. Dit betekent: - noord- en oostentree bomen en beplanting trapsge- wijze plantvakken met een minimale doorwortelbare grond 50 tot 80 cm dik, bomen 2e/3e grootte - westentree heeft een beperkte ruimte voor groen, voorzien van groen op maaiveld en dek. Bijvoorbeeld in de vorm van een bladerdak. Sfeer • overzicht en openheid • groen ingekaderd • publiek / uitnodigend Functie • verticale verbinding • twee toegangen mindervaliden • schakel voor flora en fauna Kenmerkende inrichtingselementen • trappen in verschillende maten • bak-elementen • eventueel ‘openstaande poorten’

54 De stedelijke loper De stedelijke loper is de plek waar stad en land samen komen. Het is de hoofdroute over het plan van het Damptenplein en komt uit op de punt. De bezoe- ker loopt langs de schakelruimtes in de vorm van pergola’s waarachter de hoven zijn. De beneden wereld van het zuidtrace brengt de natuur het dek op en de sfeer van park naar een serie groene hoven omslaat. De beplaning heeft een natuurlijke, zachte uitstraling wat overloopt over de rand het dek op. De beplantingssfeer van de benedenwereld is terug te vinden op de stadsroute. De plint aan de Groene Singel wordt actief ingezet, waarbij de waterafvoer samen komt en transformeert naar een wadizone. plek voor groen plek voor groen stedelijke loper Stedelijke loper Een route over het dek met verblijfsplekken met een stedelijke sfeer

55 Hoorn BuitenStad Kwaliteitscriteria Paden - pad en pleinachtig breedte >2,5 m tot 5m - vloerpeil bestrating is gelijk danwel lager vloerpeil gebouw - bestrating ligt op een zandbed - verharding in diverse formaten - warme grijs- en zandtinten Beplanting - Vaste planten en heesters staan in plantvakken met randen, de doorwortelbare grond is 50cm dik. - Bomen hebben een grondpakket van 50 tot 80 cm - De bomen op de stadsroute bieden een schaduw percentage van 50% gedurende de dag. - De bomen langs het pad zijn van de 3e orde: <10 m - De bomen om de verblijfsruimte is: 80% 3e order <10m, 20% 2e order <15m Meubilair - vaste banken en zitranden langs het pad en verblijfsruimtes - materiaalafwerking muren en randen aanlsluitend bij vloer of architectuur in vergelijkbaar materiaal Sfeer • gevarieerde overzichtelijke open ruimte • afwisseling van zon en schaduw • uitkijkpunten naar de omgeving • natuurlijk groen • stadse sfeer Functie • voetgangersroute • spelen • ontmoeten/samenkomen • buurtkamer • waterafvoer Kenmerkende inrichtingselementen • plein met zitranden • waterbasins met speelaanleidingen • meubilair zoals XL-banken en ligstoelen • solitaire accent bomen • terras buurtkamer passend bij vormgeving stedelijke loper • het materiaal is een diversiteit aan tegelgrootte grijs en of bruin tinten gemeleerd, zonering wordt geaccentueerd in patroon en fomaat 56

57 Hoorn BuitenStad

58 In de woonhoven loopt het groen van gevel tot gevel. De looppaden zijn hierin uitgesneden. In het groene hof zorgen hoogteverschillen en beplanting voor privacy in de woningen maar ook voor privacy voor de ontmoetingsplekken in het middendeel. hof hof De binnenhoven De binnnehoven zijn openbaar toegankelijk maar door hoogte verschillen aan te brengen in randen en beplanting wordt het visueel afgesloten en krijgt het een intieme prive sfeer. Het is een ontmoetingsplek vooral bedoeld voor alle bewoners van BuitenStad. Dit betekent dat de toegang voor ieder gelijkwaardig is en geen directie toegangen van woning naar collectieve ruimte bestaat De binnentuinen zijn ingericht met veel groen, pergola’s, bomen en informele tuinpaden. Voor de inrichting gelden een aantal basisprincipes die het bijdragen aan het gevoel van eigenaarschap en privacy. Bomen en inrichtingselementen worden ingezet om plekken te maken waarbij het gevoel van bovenaf ‘bekeken worden’ wordt ondervangen. Diverse in transparantie verschillende plantvakken zorgen voor een horizontale zonering en ruimtelijke coulissewerking in de tuinen. Groene hoven Collectieve binnentuinen, kleinschaligheid met een zachte uitstraling De buitenruimtes 1 en 3 zijn de meer besloten hoven.

Het middengebied (2) heeft een grotere verbinding naar de Berkhouterweg en zal een meer openbaar karakter hebben omdat het een grotere rol in de ontsluiting speelt. De hoven aan weerszijden zijn meer collectief van sfeer. 1 2 3 Kwaliteitscriteria | Water - dakopbouw krijgt waterbufferende laag conform Paden | waterplan - maximaal 30% van de tuin is verhard | - Waterbakken/vijvers hebben een minimale diepte - breedte pad is maximaal 1,50m incidenteel > 2,00m | van 50 cm en een maximale diepte van 70 cm. - halfverharding of open verharding in zandkleuren | - breedte is > 2.5 meter - paden op tuinniveau Sfeer Beplanting | • | informeel, filtering van licht - doorwortelbare grondpakket > 50 cm | • | buurtgevoel - bomen doorwortelbaar grondpakket > 80 cm en | • | kleinschalig en intiem volume >15m3 | • | diverse sferen per court afhankelijk van beplan- - De bomen worden minimaal 3 meter van de gevel | ting geplaatst | • | rijk palet aan planten voor winterbeeld en sei- zoensbeleving Hof 1: minimaal aantal bomen: 6 25% 1e orde, 75% 2e orde Functie Hof 2: minimaal aantal bomen: 7 | • | ontmoeting 20% 1e orde, 80% 2e orde | • | rust • | collectief voor aanwonenden Hof 3: minimaal aantal bomen: 7 | • | bezoekers voelen zich ‘te gast’ 30% 1e orde, 70% 2e orde | • | toegang via de paden en entrees • | waterberging Meubilair - losse verplaatsbare elementen - zachte sfeervolle verlichting

| Kenmerkende inrichtingselementen • | muur, pergola • | plantenborders • | hoogteverschillen 59 60 Begrenzing hoven Begrenzing hoven De overgangen tussen de stedelijke loper en de collectieve groene hoven worden zichtbaar gemaakt door begroeide pergola’s. Hiermee wordt de privacy in de woonhoven gewaarborgd en is er een duidelijke overgang tussen de meer besloten sfeer van het hof en de meer openbare sfeer van de stedelijke loper. Op basis van het windonderzoek blijkt dat de begroei- de pergola’s met groenblijvende klimplanten tevens een bevorderende werking te hebben voor de wind- luwheid van de buitenruimtes in de hoven. muren / schermen pergola’s planten en bomen 61 Hoorn BuitenStad Kwaliteitscriteria Verharding - vloerpeil verharding onder de pergola is op 3,50m - breedte pergola en pad is 3.0 m - flauwe hellingbaan onder de pergola met een minimale lengte van 3.70m om een hoogte verschil van 30 cm te overbruggen vanwege de rolstoeltoegankelijkheid van de achterliggende hoven.

- materiaalgebruik in zandkleuren contrastrijk / hergebruik Beplanting - plantvakken hebben een minimale doorwortelbare grond van 50 cm opbouw en >40 cm breedte - vaste planten plantvakken - meerstammige heesters planvakken Pergola - hoogte > 3m in afstemming op architectuurbeeld - staanders staan in beplantingsvak - materiaalgebruik in aansluiting op materialen vloer en architectuur metselwerk of robuust oversized hout - klimvoorzieningen voor windende klimplanten Sfeer • kleinschalig contrastrijk • informeel tot particulier • ‘te gast’ zijn Functie • tussenruimte in het geheel • verbinding Kenmerkende inrichtingselementen • architectonische elementen tussen de bouwde- len zoals muurtjes, pergola’s, trellis • plantenbakken en potten • klimplanten 62

63 Hoorn BuitenStad

64 BUITEN STAD 65 Hoorn BuitenStad Beeldkwaliteit bebouwing 66 Om tot een juiste mix van samenhang en diversiteit te komen voor dit plan, zijn er in hoofdzaak de volgende knoppen waar aan gedraaid kan worden. De invulling van deze parameters worden in de volgende pagina’s verder toegelicht en vastgelegd. 1. Bebouwingskorrel: hoogte + footprint 2. Ensemble-werking 3. Materialisatie 4. Geleding gebouwen in plint, middendeel en kroon 5. Gevelritmiek BuitenStad Hoorn zet in op stedelijkheid, maar op een groene en relaxte manier. De ‘menselijke maat’ is belangrijk en moet ontstaan door variatie in bebouwing, verrassende doorzichten en een aantrekkelijk dwaalmilieu. Tegelijkertijd staat BuitenStad voor een rustige en samenhangende beeldkwaliteit als passend decor voor het ruimschoots aanwezige landschap in en om het plan. Principes bebouwing

67 Hoorn BuitenStad

68 Maat en schaal • De basis bebouwingshoogte bestaat in de basis uit 5 of 6 bouwlagen. Het plan kent drie hoogte- accenten, die ieder een route in en om het plan begeleiden: de toren van 23 lagen en twee gebouwen van 8 lagen hoog. • De hoogteaccenten en de gebouwen in het middengebied en zuidrand hebben een setback over één of meerdere lagen. Daarmee toont het plan zich op ooghoogte een stuk lager dan de basishoogte. • Er is variatie aan grootte en type gebouwen maar er geldt: hoe groter het volume, hoe duidelijker geleed, zowel in verticale zin met setbacks, als in horizontale zin met sprongen in de rooilijn. • Gebouwdelen hebben daarmee een onderling verspringende daklijn (bouwhoogte) en rooilijn. BuitenStad Hoorn zet in op stedelijkheid, maar op een groene en relaxte manier. De ‘mense- lijke maat is belangrijk’ en moet ontstaat door variatie in bebouwing en verkorten van gevel- lengtes. Dit wordt bereikt door een combinatie van hogere en lagere gebouwen, sprongen in de rooilijnen en verticale gevelgeleding met plint, middendeel en kroon. 1.

Bebouwingskorrel 13 4 lagen 5 lagen 6 lagen 7 lagen Basishoogtes: Accenten: 8 lagen 23 lagen 8 23 6 6 6 6 7 6 65 5 4 6 8 3 5 5 5 5 5 4 1 1 1 4 4 4 4 6 20 11 niet zo maar zo 69 Hoorn BuitenStad Samengesteld blok Gekoppeld gebouw Losstaand gebouw Gevellengtes en geleding De gevellengtes van alle gebouwen in het steden- bouwkundig plan variëren van ca 20 tot ca 33 meter. De toren is een sterk getrapt volume met aanvullende eisen (zie onderdeel toren). De gevellengte in het basement van de toren is aan 1 zijde maximaal 36m. Door deze maat ontstaan nooit te lange gevellengtes, waardoor de stad op ooghoogte en de beleving daarvan een prettige kleinere korrel en variatie in zich heeft. Zo ontstaan er veel plekken in het plan met nieuwe en verrassende zichtlijnen. De blokken aan de noordelijke en oostelijke buiten- rand zijn hoger dan de blokken aan de binnenzijde en zuidrand. De gebouwhoogtes reageren daarmee op de meer stedelijke context en de verblijfsgebieden in het plan. In schaal en samenstelling van de gebou- wen zijn een drietal typen te onderscheiden: - de losstaande gebouwen. Deze bevinden zich aan de zuidwest-zijde en staan los in het landschap. - de gekoppelde gebouwen liggen in het hart van het plan en begeleiden de stedelijke route.

- de samengestelde blokken (meer dan twee gebou- wen) bevinden zich aan de noordzijde en vormen zo een beschermende rand voor de achterliggende groene woonhoven. Door de afwisselende bouwhoogtes en ritmiek in de gevels ontstaat een gevarieerd en dynamisch stede- lijk beeld. De verdere uitwerking van de architectuur van de blokken zorgt voor meer geleding in de volumes en de gevels. Gekoppelde of versprongen gebouwdelen kennen variatie in gevelritmiek en richtingen van texturen. Maar ook de verdere uitwer- king van galerijen, arcades, pergola’s, kolonnades en buitenruimtes maken dat de korrels een verdere geleding in het gevelvlak krijgen. Geclusterde gebouwen Gekoppeld gebouwen Vrijstaande gebouwen

70 2. Ensemble-werking Eenheid en diversiteit BuitenStad wordt een grote ontwikkeling met maxi- maal 600 woningen. De grootte van het plan vraagt om een opdeling in kleinere fragmenten om daarmee het plan behapbaar te maken, een meer menselijke maat te bereiken en een diversiteit te geven die je in een stedelijk plan mag verwachten. Desalniettemin zijn de verschillende delen, de ensembles, duidelijk familie van elkaar en blijft BuitenStad in z’n geheel daarmee een eigen signatuur houden. Een plan met eenheid, waarin ruimte is voor subtiele diversiteit. • Het totale plan BuitenStad wordt opgedeeld in een vijftal ensembles. Deze ensembles verschil- len in kleurtoon op subtiele wijze van elkaar. Dit geeft het plan de benodigde kleinere schaal en een diverser stedelijk beeld. • Het basis materialenpalet bestaat uit lichte tinten van bruin, brons en beige/zand metselwerk. Kortom een palet in de aardse tinten. • De kleurstelling verloopt van iets donkerdere tinten aan de zijde van de stad (oostzijde) naar lichte tinten richting het landschap (westzijde). • Aan de oostzijde sluit het qua kleurstelling daarmee aan op Poort van Hoorn, aan de west- zijde op de kleurstelling van omliggende plannen Noorderlicht en Missiehuis. • Gebouwen binnen een ensemble hebben één uitstraling en kleurtoon. • De gekozen materialen dienen een rustig palet te vormen als decor voor het groene landschap.

Het grotere geheel wordt opgedeeld in een vijftal ensembles. Deze ensembles verschillen in kleurenpallet van elkaar in een ton-sur- ton opzet. De kleurstel- ling verloopt van donkerdere naar lichte tinten, vanaf de zijde Poort van Hoorn (stad) richting het landschap. stad landschap 1 2 3 4 5 stadlandschap 71 Hoorn BuitenStad Randen en stedelijke route • Aan de randen van het plan en langs de stedelijke route over het dek zijn steeds meerdere ‘ensembles’ waarneembaar. Dit knipt het grotere geheel optisch op in kleinere delen. • Dit past bij het levendige en dynamische karakter van de stad op deze plekken. • Ensembles bestaan uit samengestelde blokken van meerdere gebouwdelen. • Gebouwdelen hebben onderling verspringende rooi- en daklijnen en hebben verschillende richtingen in gevelgeleding. • Gebouwen en ensembles staan ‘op de grond’, tussen de ensembles vloeit het landschap. • Hoofdentrees zijn herkenbaar ontworpen, liggen steeds aan de randen op maaiveld of aan de stede- lijke route en dragen bij aan een levendig straatbeeld. Binnenzijde ensembles • Binnen de woonhoven is steeds één ensemble waarneembaar. • Aan de binnenkant van een hof is dus een samenhan- gende en rustige beeldkwaliteit aanwezig. Vanuit het hof zijn er doorzichten naar de buitenwereld. • De gebouwen binnen één ensemble zijn ontworpen in dezelfde materiaalstelling en uitstraling.

• Door variatie in massa, gevelgeleding en detaillering zijn de afzonderlijke gebouwdelen van een ensemble toch goed afleesbaar. • Het middelste woonhof grenst aan twee ensembles, en heeft daarmee een iets publieker karakter dan de andere twee hoven. Dit sluit ook aan op de steden- bouwkundige compositie, omdat het middelste woonhof minder door bebouwing wordt omsloten. Over de stedelijke route zijn ook steeds meerdere ensembles te ervaren, passend bij het diverse beeld dat hoort bij het stedelijke karakter van de route. In de woonhoven is slechts één ensemble ervaarbaar voor een samenhangende beeldtaal, passend bij een rustig woonmilieu Aan de randen is BuitenStad steeds in z’n geheel waarneembaar. Voor een kleinere menselijke maat is het daarom gewenst het plan optisch in meerdere ensembles op te knippen. 72 3. Materialisatie BuitenStad heeft een eigen gebiedsfeer en stelt daar- om een samenhangend basispalet voor. Die keuze is afgeleid van de ligging van BuitenStad in Hoorn, nameljk relatief ver van de binnenstad gelegen. De binnenstad kent een zeer kleine korrel met een divers stadsbeeld in vele kleurtonen. Het stationsgebied en Pelmolenpad zijn een hedendaagse vertaling van die principes uit de binnenstad. De verder weg gelegen projecten Noorderlicht en Missiehuis kennen een eigen gebiedssfeer met een zeer samenhangende beeldtaal met lichte materialen.

Met deze gradient van typen beeldkwaliteit door de stad heen, wordt bijgedragen aan een eigen herkenbaarheid en karak- ter van de verschillende delen van Hoorn. Gelegen in dezelfde zone als Noorderlicht en Missiehuis (verder weg van de binnenstad), wordt voor BuitenStad voor dezelfde samenhangende opzet gekozen. Het kleu- renpalet bestaat hiermee uit lichte aardse tinten. In de basis moeten de materialen ervoor zorgen dat een fris en rustig palet ontstaat dat het landschappelijk groen maximaal uit laat komen. • De gebouwen hebben een eenduidige uitstraling en kleurstelling. Het gevelbeeld is steenachtig van karakter en heeft een consistente metsel- werkuitstraling, uitgevoerd in lichte tinten bruin, brons en beige/zand. • Aan deze solide, rustige basis worden extra ingrediënten toegevoegd, weergegeven op de pagina hiernaast. • Extra gevelgeleding en reliëf wordt toegevoegd in banden van beton en/of aluminium. • In de plint is ruimte voor bijzonder metselwerk en extra texturen, gecombineerd met klimgroen. • De setbacks op de gebouwen gaan een contrast aan zonder te detoneren ten opzichte van het hoofdvolume, het gekozen materiaal is afhanke- lijk van het specifieke materialenpalet van een ensemble. Het doel is de basisbebouwing, door materialisatie van de setback, lager te laten ogen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://hoorn.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1051be7d-5a49-4ac0-b2f0-f506e5d38ec0?agendaItemId=b183d25b-77c9-443f-a4b0-553e3585a5e5