Bijlage 4 Inzendingen ideeënbus nav Stadsgesprek JP Coen
Tekst van het document
Inzendingen ideeënbus Stadsgesprek standbeeld J.P. Coen 1 november 2025
Inzending 1 Vernieuw en verbeter hoe dan ook het plakkaat aan het standbeeld. Zet de feiten (genocide, 14.000 slachtoffers, 19+ schepen, 2.000 soldaten) in klare taal, zonder eifemismen neer. Voeg ook een Duitse vertaling toe, voor de toeristen van de riviercruises. Ook zijn de link en QR-code aan onderhoud toe: -
De QR-code linkt naar een pagina die niet meer bestaat. De link gaat naar een Utrechtse schouting vereniging
Inzending 2 Diegene zal nooit sterven, wiens hart met liefde is gaan leven 💌
Inzending 3 Beste gemeenteraad, Bedankt voor deze bijeenkomst. Meer aandacht voor het slavernijverleden van Hoorn lijkt geen vraag. Het zou goed zijn als de gemeente Hoorn excuses aanbiedt voor het leed dat ten behoeve van de economische vooruitgang is geleden, eeuwenlang! Elk vraagstuk is weer één. Het standbeeld van J.P. Coen staat niet gelijk aan het gehele slavernijverleden, het systeem is nog groter. Dat dient te worden benadrukt, met de juiste feiten. Succes met de afwegingen.
Inzending 4 Nodig de Bandaneze nazaten uit. Ga met ze in gesprek, geef ze een podium, en luister naar wat ze zeggen. Behandel ze als gelijken. Neem het initiatief voor culturele uitwisseling, verzoening en leren. Durf ze in de ogen te kijken, en doe er wat mee.
Inzending 5 De toelichting op de sokkel van het standbeeld is in het NL en ENG. Zou het niet mooi zijn om het ook in de Bandanese taal weer te geven?
Inzending 5 Ik wens de gemeenteraad veel WIJSHEID toe over ’t vervolg.
Inzending 6 Neem contact op met de Bandanezen/nabestaanden en kom samen tot een oplossing. Die zal waarschijnlijk door de meesten geaccepteerd worden en hoe mooi om het met verbinding af te sluiten.
Inzending 9 Standbeeld J.P. Coen 8-1-1587 – 22-9-1629 (Rijksmonument 22612) • • •
•
Het stadsgesprek gaat over het wel of niet laten staan van het standbeeld van J.P. Coen in het kader van zijn verleden,… Meer dan 400 jaar geleden!!!! Het standbeeld staat sinds 13 mei 1893 op de Roode Steen en is sinds 1965 een RIJKS MONUMENT !! Mijn vraag is dan ook: Heeft het Rijk hier niet iets over te zeggen !!!!
In de 17e eeuw waren er wel meer personen met hetzelfde verleden als J.P. Coen, waar ook legio namen van straten, -tunnels, -gebouwen en standbeelden van zijn, o.a.; -
Piet Hein (1577-1629) financierde de slavenhandel in de tijd van de W.I.C. Michiel de Ruyter (1607-1676) Deed aan slavenhandel. Verdiende daar veel geld mee in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Witte de With (1599-1658) Bewindvoerder van de V.O.C. en W.I.C. In dienst van Coen en heeft op de Molukken 90.000 kruidnagelbomen verbrand. Jo van Heutsz (1851-1924) 100.000 doden in Atjeh, Nederlands-Indië. Peter Stuyvesant (1611-1672) Slavenhandel Curaçao en Afrika.
Vraag: Hoe staat onze Koning t.o. deze ontwikkelingen rond het koloniale verleden van deze personen? Immers, Koningin Wilhelmina heeft op 30 mei 1919 een krans gelegd bij het standbeeld van J.P. Coen als stichter van Batavia 300 jaar geleden. Vraag: Wat gaan we doen met de naamgeving van J.P. Coen? Foto Coenstad, de J.P. Coenstraat in Hoorn – Coentunnel – Beeld bij de Beurs van Berlage. Geschiedenis: De Bandanezen zijn niet persoonlijk vermoord door J.P. Coen maar door Pieter Willemszoon Verhoef in 1608. Hij was admiraal van een vloot van 13 schepen dat vertrok onder opdracht van Stadhouder Johan Maurits van Oranje (1604-1678), die gaf opdracht het alleenrecht op de handel in nootmuskaat af te dwingen. En Verhoef handelde in mensen (slavernij). De Nederlandse Trans-Atlantische Slavenhandel was vooral in handen van de WestIndische Compagnie, onder bevel van Witte Corneliszoon de With. Coen moest in 1621 hard optreden omdat de Bandanezen zich niet aan het Specerijen-contract hielden en onder druk stonden van de Engelsen. Japanse Samoerai vechters deden hoofdzakelijk het vuile werk en hebben ongeveer 14.000 Bandanezen omgelegd. Wat heeft J.P. Coen bereikt: • • •
Hij heeft van Batavia een machtig handelscentrum gemaakt waar Europa en de rest van de wereld van hebben kunnen profiteren. Het verdrijven van de Spanjaarden en Engelsen die juist veel deden in de slavenhandel. Door zijn pionierschap heeft hij rijkdom gegeven aan zowel Nederland als de rest van Europa en daarbuiten.
Inzending 10 Ron Habibu (historicus die zich bezighoudt met de geschiedenis van Banda) en Wisnu Prayadha Latar hebben een filmpje ingediend. Wisnu is nazaat van de vroegere koning van Banda en woont in Groot Kei (Zuidoost Molukken in Indonesië), waar een groep nazaten van de slachtoffers van Banda
(Wandan) als gemeenschap wonen. Wisnu vindt het belangrijk dat we erkennen dat er een band is tussen de nazaten van Wandan en de inwoners van Hoorn. Wisnu roept op tot dialoog en verzoening: ‘Ik ben hier om een hoofdstuk van onze geschiedenis te delen dat altijd in ons collectieve geheugen is gebleven: de tragische gebeurtenissen van 1621, toen onze mensen genocide en slavernij ondergingen door toedoen van Jan Pieterszoon Coen. Wat velen misschien niet weten is dat circa 800 van onze voorvaders, geleid door de veerkrachtige en dappere koning van Wandan (Banda), Rat War, Fira Mandji Salmasa, een gevaarlijke reis begonnen naar de Kei-eilanden en de essentie van onze beschaving met zich meenamen: religie, cultuur, taal, traditie en het bestuurssysteem. En een nieuw thuis vestigden, een vredige plek in de dorpen Banda Ely en Banda Elat, waar ons erfgoed tot op de dag van vandaag bloeit. Als Wandanezen dragen we deze geschiedenis met ons mee. En het is een uitdaging om het trauma van ons verleden te verzoenen met de verwijzing (standbeeld) naar Jan Pieterszoon Coen. Echter, als iemand die consistentie en bewustzijn onderwijst, geloof ik dat blijven hangen in het verleden geen oplossing biedt. In plaats daarvan stel ik voor dat we in het heden samen komen en empathie en compassie delen, om een nieuw verhaal te creëren over onze gedeelde geschiedenis.
Om dit proces te vergemakkelijken stel ik voor dat we de historische band tussen de Wandanezen en de bewoners van Hoorn erkennen en werken aan wederzijds begrip en respect, omdat we een connectie in het verleden hebben. Dat is mijn perspectief. En ik nodig jullie allemaal uit om met mij te wandelen op het pad van heling, begrip vol mededogen.’ Https://youtu.be/g_kdfADGCXc?si=nDrW7IvQTZDOM88q