Bijlage 3 Terugblik stadsgesprek Reinwardt Academie

Terugblik stadsgesprek Hoorn 20-11-2025 Op 1 november begeleidde de Reinwardt Academie een emotienetwerksessie over het standbeeld van JP Coen met circa 80 bewoners uit de gemeente Hoorn. De acht begeleiders deelden hun terugblik op deze sessie met ons. Hieronder volgt een samenvatting van wat hen opviel en welke aandachtspunten zij aangeven. Over het algemeen viel op dat de sfeer aangenaam was en ook zo bleef. Tijdens de gesprekken bleef iedereen rustig en luisterde men naar elkaar, zelfs wanneer men het niet met elkaar eens was. In enkele groepen veranderden deelnemers weinig van positie en bleven zij gedurende het hele gesprek (dicht) bij hun aanvankelijke positie. Wel werden er in sommige groepen lijnen getrokken naar nieuwe perspectieven die deelnemers erkenden, al leidde dat niet altijd tot een verandering in gevoel. Zowel deelnemers als begeleiders spraken de wens uit om dit gesprek in de toekomst met meer diverse groepen te voeren. Een aantal begeleiders stelden vast dat onder de deelnemers al veel kennis aanwezig was over JP Coen als historisch figuur en over het standbeeld. Het onderwerp leeft duidelijk onder de inwoners. In enkele groepen maakte die aanwezige kennis het moeilijker om onderscheid te maken tussen meningen en gevoelens. Ook viel op dat veel deelnemers het lastig vonden om hun gevoel expliciet te benoemen.

Terwijl veel deelnemers tegen het verwijderen van het standbeeld waren, stonden velen - ook degenen die een positief gevoel bij het standbeeld hadden - open voor interventies. De volgende interventies werden voorgesteld: -meer context bij het standbeeld bieden over de schaduwzijde van Coen -het standbeeld op een lagere sokkel plaatsen of de sokkel geheel verwijderen -een tweejaarlijkse herdenking organiseren voor de slachtoffers -een beeld of gedenkplek naast het standbeeld van JP Coen plaatsen, voor de slachtoffers of van de koning van Banda -het beeld in de museumtuin plaatsen -het beeld tijdelijk verwijderen Het weghalen van het standbeeld, bijvoorbeeld om het in een museum te plaatsen, was voor velen geen wenselijke optie. Dit werd gezien als een belemmering of zelfs als het beëindigen van het gesprek over deze geschiedenis. Het standbeeld wordt daarbij beschouwd als een soort ‘katalysator’ voor het gesprek en voor educatie over de geschiedenis van JP Coen. In één groep klonk juist een sterk gedeelde wens om het standbeeld te verwijderen. In deze groep, evenals in een andere, werd voorgesteld om het standbeeld in de museumtuin te plaatsen. Daarbij werd expliciet benadrukt dat het om de tuin ging: het standbeeld moest niet in het museum staan. Naast directe interventies voor het standbeeld is er ook geopperd om Banda een zusterstad van Hoorn te maken.

Over het proces rond het standbeeld stelde één groep voor om een referendum te houden tijdens de gemeenteraadsverkiezingen.

Meerdere groepen benoemden ook het belang van onderwijs hierover en dat deze educatie de genuanceerdheid van het onderwerp beter moet laten zien. Dit geldt voor scholen, maar ook voor het museum. Het filmpje dat na de pauze werd vertoond werd goed ontvangen en raakte de deelnemers. Het werd gezien als toekomstgericht en verzoenend. Slechts in één groep leidde het filmpje tot een grote verschuiving van posities naar een negatiever gevoel over het standbeeld. Aan het einde van de sessie, op de vraag wie niet aanwezig was en welke belanghebbenden voor een volgend gesprek uitgenodigd zouden moeten worden, werden de volgende suggesties gedaan: -ambassade(ur) Indonesie -archieven en heemkundige verenigingen van Hoorn -Cafe Coen -demonstranten tegen en voor het standbeeld -filosoof -gemeente (ambtenaren en raadsleden) -historici -jongeren (12- 35 jaar) -kinderen -leraren (geschiedenis en maatschappijleer) -meer mensen met een cultureel-diverse achtergrond -nazaten van Banda (ook Wisnu Prayudha Latar) -nazaten van inwoners van Hoorn die van (specerijen-)kolonialisme hebben geprofiteerd -ondernemers -onderzoekers vanuit verschillende invalshoeken (economisch, sociaal-psychologisch, milieuen klimaattechnisch) -politici (ook landelijk) -politie/handhaving -Vereniging Oud Hoorn -Westfries Museum (ook voormalig directeur Ad Geerdink) Zoals de Mentimeter al liet zien, werd het gesprek zelf

erg gewaardeerd door de deelnemers. Dit werd ook uitgesproken tijdens terugkoppelingen binnen de groepen. Velen zagen bovendien het belang van het blijven voeren van dit gesprek. In twee groepen werd daarnaast de huidige polarisatie rond deze kwestie benoemd en als zeer onprettig ervaren. Het gesprek voeren werd daarbij al genoemd als een belangrijk middel om deze polarisatie tegen te gaan.