Bijlage 3 - Evaluatie Waterfront
Tekst van het document
Evaluatie Programma Waterfront
Inleiding De unieke ligging van Hoorn aan het Hoornse Hop is haar kracht. Hoorn heeft veel te danken aan haar ligging aan het water, de karakteristieke havens, de sfeervolle binnenstad en de rijke historie die tot uiting komt in talloze monumenten. Deze kwaliteiten zijn nog steeds voelbaar en zichtbaar langs de kustlijn. In 2013 was echter duidelijk dat op sommige plekken de ruimtelijke kwaliteit te wensen overliet. Om deze uitdagingen aan te pakken, werd de visie “Koers voor de Kust" geformuleerd, samen met een uitvoeringsprogramma voor zowel de korte, middellange als lange termijn. Een ambitieuze visie, vooral gezien de economische recessie op dat moment. Als gemeente wilden we stapsgewijs werken aan de stadsontwikkeling, in samenwerking met onze partners. Het resultaat mag gezien worden, aangezien we veel van onze doelen hebben bereikt en daar mogen we trots op zijn. Hoewel veel doelen zijn gerealiseerd, zijn sommige projecten inmiddels achterhaald, terwijl andere nog moeten beginnen om onze doelen te verwezenlijken en de effecten te maximaliseren. Om de samenhang te bewaken zijn veel activiteiten langs de kustlijn meegenomen in het Programma. Bovendien nemen we binnen het Programma Binnenstad en Waterfront nieuwe initiatieven op die nodig zijn om onze ambitieuze visie te verwezenlijken.
Ambitie Het beter benutten van de unieke ligging aan het water en het verbeteren van de bereikbaarheid. Doelen • Vergroten aantrekkelijkheid Hoorn. • Verbeteren economisch-recreatief profiel. • Verbeteren branding, uitstraling, imago van Hoorn. • Verbeteren ruimtelijke kwaliteit en vergroten verblijfskwaliteit. • Verruimen van het aanbod aan aantrekkelijke woonmilieus. • Verbeteren recreatiemogelijkheden in en aan het water. Uitvoeringsprogramma Visie Koers voor de kust 2013-2025 Programma Waterfront 1/13
• • • • • • • • •
Markermeer De Blue Deal: Planvorming luwtemaatregelen in het Hoornse Hop waarbij wordt aangehaakt op het initiatief van Rijkswaterstaat Uitvoering dijkversterking: Planvorming en aanleg van de oeverdijk inclusief strand en natuurontwikkeling in samenwerking met Het Hoogheemraadschap Noorder Kwartier Stadsstrand: Verdere uitbouw Boulevard Westerdijk: aanleg en inrichten boulevard Westerdijk Oude Schouwburglocatie: Planvorming en herontwikkeling en herinrichten openbare ruimte Westerdijk Julianapark: Beheer, programmering en onderhoud evenals de start van de herinrichting Programmering van evenementen in het Julianapark met speciale aandacht voor het benutten van social media Ontwikkeling van durfsport, watersport en waterwonen Maria Kaap Hoorn / Schelphoek Oostelijk deel: planvorming en ontwikkeling durfsport, watersport, waterwonen e.d.
Overzicht per project of activiteit: Wat is bereikt, wat is het maatschappelijk effect en wat is er nog nodig om de doelen te bereiken? Markermeer Doelen • Verbetering ecologische structuur en mogelijkheden geven voor nieuwe economische activiteiten aan de Noord-Hollandse kust • Ontwikkeling luwtemaatregelen Provincie: realisatie eilandjes voor de kust in het Hoornse Hop als ecologische/toeristische maatregel. In samenwerking met het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en overheden
2/13
•
Maken afspraken over het beheer van de doorvaarbaarheid van het water, ook buiten de vaargeulen in verband met de bereikbaarheid van de havens (fonteinkruid)
Resultaten • Verbeterde waterkwaliteit • Realisatie van een botensteiger en zwemsteiger in het Hoornse Hop (gereed in 2024) • Samenwerkingsovereenkomst met tien gemeenten voor het maaien van fonteinkruid • Vorming werkgroep waterplanten • Jaarlijks maaien fonteinkruid • Realisatie boeienlijn Hoorn-Volendam in 2024 De Provincie heeft geen uitvoering gegeven aan de ontwikkeling luwtemaatregelen.
Maatschappelijk effecten De realisatie van een botensteiger en zwemsteiger in het Hoornse Hop (2024) verbetert de toegankelijkheid van het water, wat op zijn beurt recreatiemogelijkheden vergroot. Dit komt zowel de lokale bevolking als toeristen ten goede, en bevordert actieve en passieve recreatie. De verbetering van de waterkwaliteit heeft een directe invloed op de gezondheid en veiligheid van degenen die het water willen gebruiken. Schoon water draagt bij aan zwem- en vismogelijkheden en zorgt ervoor dat watergebieden geschikt zijn voor recreatie. Het sluiten van samenwerkingsovereenkomsten met tien gemeenten en het betrekken van verschillende belanghebbenden, waaronder het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en overheden, bevordert samenwerking en partnerschappen. Dit versterkt de sociale cohesie en de bereidheid om gezamenlijke problemen aan te pakken. Door de doorvaarbaarheid van het water te waarborgen, dragen de gemaakte afspraken bij aan de bereikbaarheid van havens. Dit is van belang voor economische activiteiten en toerisme, wat op zijn beurt werkgelegenheid kan stimuleren. Het aanpakken van de fonteinkruidproblematiek en de vorming van een werkgroep voor waterplanten benadrukken het belang van milieubewustzijn en natuurbehoud. Dit kan bijdragen aan een groter bewustzijn bij de gemeenschap over de waarde van het milieu- en natuurbehoud.
Het project heeft bijgedragen aan de kwaliteit van leven, economische groei, milieubewustzijn en de algemene aantrekkingskracht van de regio, wat de maatschappelijke effecten positief beïnvloedt.
Wat is er nog nodig • Zonering van het gebied, recreatie / natuur • Realisatie ankerplaatsen voor schepen • Maaien fonteinkruid bij steigers en aanlegplaatsen in verband met de bereikbaarheid • Meer mogelijkheden om meer hectares te maaien. Meer budget en betere schepen • Betere gezamenlijke communicatie van de verschillende gemeenten en de provincie met betrokkenen over het maaien van fonteinkruid • Aandacht voor nieuwe regelgeving omtrent het maaien van fonteinkruid (Natura 2000) • Coördineren van het maaien van fonteinkruid en voeren van een lobby richting het Rijk.
3/13
Daarnaast is het van belang om rekening te houden met de 33 structurerende keuzes die het kabinet maakt die richting geven voor de komende decennia. Zo moet meer water worden opgeslagen in het Markermeer en mag niet meer worden gebouwd op plaatsen die later nodig zijn voor het bergen en afvoeren van water. Water moet van goede kwaliteit blijven en bedrijven en inwoners gaan 20% minder drinkwater gebruiken.
Uitvoering dijkversterking in samenwerking met Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Doelen • Planvorming en aanleg oeverdijk; het open zicht op Hoornse Hop blijft gegarandeerd • Aanleg stadsstrand met (water)recreatie, aanlegplekken, horeca, parkeermogelijkheden, fietspad, fietsverbindingen, waterloop en natuurontwikkeling Resultaten • Realisatie oeverdijk met een waterloop • Oplevering eerste deel van het stadsstrand in de zomer van 2023 • Realisatie Fiets- en voetverbinding • Realisatie sport- en spelvoorzieningen • Plaatsen foodtruck en openbare toiletten • Goede samenwerking met HHNK, Provincie Noord-Holland en het Recreatieschap • Goede communicatie en participatie met alle belanghebbenden • Goed gebruik gemaakt van de meekoppelkansen van de dijkversterking • Goede interne samenwerking door alle vakafdelingen vroegtijdig te betrekken • Optimaal gebruik gemaakt van subsidiemogelijkheden Maatschappelijke effecten De aanleg van een stadsstrand met (water)recreatie, aanlegplekken en sport- en spelvoorzieningen heeft de recreatiemogelijkheden in het gebied vergroot. Dit heeft een positieve invloed op de levenskwaliteit van de bewoners en bezoekers en trekt mogelijk meer toeristen aan. De fiets- en voetverbindingen dragen bij aan de toegankelijkheid van het gebied.
Dit verbetert de mobiliteit van bewoners en bezoekers, wat de bereikbaarheid van recreatieve voorzieningen en economische activiteiten vergroot. De beschikbaarheid van sport- en spelvoorzieningen en een stadsstrand stimuleren fysieke activiteit en gezondheid. Dit kan de gezondheid en het welzijn van de gemeenschap verbeteren. Sociale interactie en gemeenschapsgevoel: De ontwikkeling van recreatieve voorzieningen en horeca bevordert sociale interactie en gemeenschapsgevoel. Het kan mensen bij elkaar brengen en de lokale gemeenschap versterken. Samenwerking en partnerschappen: Het project heeft geleid tot goede samenwerking met verschillende belanghebbenden, waaronder Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, de Provincie NoordHolland en het Recreatieschap. Dit benadrukt het belang van samenwerking en kan leiden tot effectievere aanpak van gemeenschappelijke uitdagingen. Betrokkenheid van belanghebbenden: Door goede communicatie en participatie met alle belanghebbenden is er een betrokkenheid opgebouwd bij het project. Dit draagt bij aan een groter draagvlak en een gevoel van inspraak binnen de gemeenschap. Het project heeft verschillende maatschappelijke effecten gehad die de levenskwaliteit, economische ontwikkeling en sociale cohesie in het gebied hebben verbeterd.
Het heeft ook bijgedragen aan een aantrekkelijkere en toegankelijkere openbare ruimte voor zowel de bewoners als bezoekers. 4/13
Wat is er nog nodig • Afbouw van het strand met o.a. horecapaviljoen, 3 bruggen, natuurontwikkeling en hondenstrand • Benoemen gebiedsregisseur • Verdere ontwikkelmogelijkheden op het strand, denk aan beleid over exploitatie, evenementen, veiligheid, toezicht etc. • Betrek het Waterfront bij Programma Binnenstad
Boulevard Westerdijk Doelen • Realiseren boulevard met fietspad, steigers en kunst, een voorkant; geeft nieuw gezicht aan de stad Resultaten • Aanleg fiets- en voetpad • Aanleg steiger • Aanleg recreatief balkon • Gedicht van stadsdichter Levi Noë op fiets- en voetpad • Doorgaande fietsroute vanaf de Kuil naar de Galgenbocht (fietsroute Hoorn-Amsterdam) Maatschappelijke effecten De realisatie van de boulevard, het recreatieve balkon en de steiger hebben de openbare ruimte in Hoorn verbeterd. Dit heeft geleid tot een aantrekkelijkere omgeving waarin mensen kunnen wandelen, fietsen, en ontspannen. De aanleg van het fiets- en voetpad heeft de mobiliteit van bewoners en bezoekers verbeterd. Dit heeft bijgedragen aan een efficiëntere en veiligere doorstroming van verkeer.
5/13
Kunst in de openbare ruimte draagt bij aan culturele verrijking en kan mensen inspireren. De aanleg van de boulevard heeft de uitstraling van Hoorn verbeterd. Sociale Ontmoeting: Het aantrekkelijke ontwerp van de boulevard heeft sociale ontmoetingen aangemoedigd. Mensen komen samen om te genieten van de omgeving, wat de sociale cohesie in de stad kan versterken. Een verbeterde openbare ruimte kan toeristen aantrekken en economische activiteit stimuleren, met name in de horeca en detailhandel. Het project heeft bijgedragen aan een aangenamere leefomgeving, verbeterde mobiliteit, culturele verrijking en recreatieve mogelijkheden.
Wat is er nog nodig • Terugplaatsen van een aantal bomen
6/13
Oude Schouwburglocatie en Westerdijk Doelen • Planvorming en herontwikkeling Oude Schouwburglocatie door woningbouw met eventueel functies in de plint • Logische routing auto- en fietsverkeer aan de bebouwde zijde • Herinrichten openbare ruimte (parkeerruimte) Westerdijk met bomen Resultaten • Planvorming en realisatie 12 woningen met balkon of berging en tuin • Sanering grond in goede samenwerking met de Omgevingsdienst • Geen nieuwe routing voor autoverkeer • Geen herinrichting van de openbare ruimte De openbare ruimte is niet heringericht door het ontbreken van budget en prioriteit. Maatschappelijke effecten De realisatie van 12 woningen draagt bij aan het vergroten van de beschikbare huisvesting in de stad. De herontwikkeling van de Oude Schouwburglocatie draagt bij aan de stedelijke ontwikkeling en verbetering van de ruimtelijke ordening. De herontwikkeling kan de leefbaarheid van de omgeving verbeteren. Dit project heeft bijgedragen aan huisvesting, stedelijke ontwikkeling en leefbaarheid.
7/13
Wat is er nog nodig? • We verkennen de mogelijkheden om tegen lage kosten toch een kwalitatieve verbetering te realiseren. Hierbij denken we aan het vergroenen van het gebied
Julianapark Doelen • Aantrekkelijk openbaar stadspark • Realisatie ruimte voor horeca, aanlegplekken, botenverhuur, recreatiemogelijkheden en evenementen voor jong en oud • Verbeteren inrichting van het park en oever met aantrekkelijke routes voor wandelaar en fietser • Programmering events nabij Schelpenstrand; inzetten social media Resultaten • Vestiging horecabedrijf Slijs • Aanleg verlichting naar aanleiding van de Initiatievenmarkt Gemeenteraad • Plaatsen zwemplatform via Voor een mooie stad • Organisatie jaarlijks event Outdoor Stereo en Hoorn zingt Hollands • Inzet extra beveiliging in zomerperiode • Plaatsing hekken bij vijf ingangen om scooters te weren De inrichting van het park is niet aangepakt door het ontbreken van budget, capaciteit en prioriteit. Het doel was om het gebied met behulp van partners te ontwikkelen en uit te voeren (co-creatie).
8/13
Maatschappelijk effecten De vestiging van een horecabedrijf draagt bij aan economische activiteit en creëert werkgelegenheid. Het biedt ook een sociale ontmoetingsplek. De programmering van evenementen nabij het Schelpenstrand en het organiseren van jaarlijkse evenementen bevorderen de culturele en sociale uitwisseling in de stad. De inzet van extra beveiliging tijdens de zomerperiode draagt bij aan een veilige omgeving voor bezoekers en evenementen. De aanleg van verlichting, zwemplatform en sport- en spelroutes kan bijdragen aan gezondheid en veiligheid in het park. Wat is er nog nodig • Op dit moment zijn er geen grote knelpunten in het ruimtegebruik binnen het Julianapark en geven de bestaande beleidskaders voldoende richting. Er is een aantal actuele vraagstukken in het Julianapark, die we binnen de huidige kaders kunnen beoordelen. Het gaat dan om: eventuele uitbreiding van het terrein voor het evenement Outdoor Stereo eventuele horeca-uitbreiding van bedrijf Slijs de invulling van het huidige skatepark na verplaatsing Marina Kaap Hoorn / Schelphoek (eigendom Bouwbedrijf Ooms) Doelen • Verbeteren recreatiemogelijkheden in en aan het water • Ontwikkelen Oostelijk deel Schelphoek • Ruimte voor durfsporten en (water)recreatie • Ontwikkelen water- en bootwoningen • Faciliteren waterrecreatie gebonden activiteiten als onderhoud, werven, opleiding etc.
Resultaten • Vestiging nautische bedrijven • Vestiging horecabedrijven • Uitbreiding havencapaciteit • Planinitiatief van eigenaar Ooms • Vestiging leer-/werkbedrijf Clean2Anywhere Er zijn geen water- en bootwoningen gerealiseerd onder andere door het ontbreken van een visie van het gebied en de complexe regelgeving in en aan het water (Natura 2000). De eigenaar van het gebied heeft wel diverse planinitiatieven ingediend. Buitendijkse ontwikkelingen worden bemoeilijkt doordat het kabinet water- en bodemsturend leidend maakt bij ruimtelijke keuzes.
Maatschappelijke effecten De verbetering van recreatiemogelijkheden in en aan het water vergroot de toegankelijkheid van waterrecreatie voor bewoners en bezoekers. Dit draagt bij aan de aantrekkelijkheid van Hoorn als bestemming voor ontspanning. De vestiging van nautische bedrijven en horecabedrijven in het gebied creëert economische activiteit en werkgelegenheid. Dit komt ten goede aan de lokale economie. De mogelijkheid voor durfsporten en (water)recreatie kan bijdragen aan de bevordering van actieve levensstijlen en de gezondheid van bewoners. 9/13
Het vergroten van de havencapaciteit maakt het gemakkelijker voor mensen om toegang te krijgen tot waterrecreatie en watersport. De vestiging van een leer-/werkbedrijf, zoals Clean2Anywhere, kan bijdragen aan sociale inclusie en kansen bieden aan mensen met diverse achtergronden. Dit project heeft bijgedragen aan de economische groei, sociale betrokkenheid en recreatiemogelijkheden. Het versterkt de aantrekkelijkheid van Hoorn als stad aan het water en biedt ruimte voor diverse vormen van waterrecreatie en ontspanning. Wat is er nog nodig • Faciliteren van ontwikkelingen binnen het gebied Daarnaast is het van belang om rekening te houden met de 33 structurerende keuzes die het kabinet maakt die richting geven voor de komende decennia. Zo moet meer water worden opgeslagen in het Markermeer en mag niet meer worden gebouwd op plaatsen die later nodig zijn voor het bergen en afvoeren van water. Water moet van goede kwaliteit blijven en bedrijven en inwoners gaan 20% minder drinkwater gebruiken.
Communicatie en participatie op programmaniveau Communicatiedoelen programma Waterfront • Geïnteresseerden informeren over gemeentelijke ontwikkelingen Waterfront • Actieve organisaties en bedrijven met hart voor de Hoornse kust samenbrengen zodat ze elkaar kunnen ontmoeten en (beter) leren kennen Ingezette middelen • Nieuwsbrief Waterfront: Een na grootste themanieuwsbrief: 1276 abonnees. Voornamelijk informatie over stadsstrand en Westerdijk. Nieuwsbrief nog steeds in gebruik om nieuws stadsstrand te delen. Deze nieuwsbrief gaan we omzetten in een nieuwsbrief Binnenstad&Waterfront.
10/13
•
Netwerkbijeenkomst Opzet: presentaties van bedrijven en organisaties die actief zijn aan het Hoornse Waterfront gevolgd door een borrel. Tweemaal georganiseerd: 2017 en 2018, goed bezocht en goed gewaardeerd.
Geen onderdeel van het uitvoeringsprogramma, wel activiteiten uitgevoerd Visserseiland Aanleg steiger, herstellen lichtbaken, aankoop Haai (strategisch), herinrichten openbare ruimte, realiseren zwemlocatie met steiger, planten prikstruiken i.v.m. overlast, onderzoek nieuwe locatie Reddingsbrigade (Grashaven, strand), plaatsen kunstblokken i.s.m. Mariaschool. Havens en havenkwartier Havenplan vastgesteld in juli 2020. Havenvisie 2013-2025 (in 2023 de basisvoorzieningen in de havens verder op orde brengen, waaronder afvalverwerking, stroomvoorzieningen en handhaving). In 2024 start evaluatie en actualisatie van de Havenvisie (dan in gesprek met de raad over de toekomst en koers van de haven). Wat is er nog nodig Het maken van een Havenvisie onderdeel van Programma Binnenstad en Waterfront. Hierbij is het van belang dat de verbinding wordt gelegd tussen de havens en de rest van de binnenstad. Op deze manier kunnen ze elkaar versterken. Samenwerking havens. Veiligheid kustzone Controle en handhaving langs de kustlijn werkt preventief. Wat is er nog nodig Toezicht vanaf het water door Boa's kan in de toekomst nodig zijn. Dit betekent dat er meer Boa's nodig zijn waar budget voor nodig is. Een locatie voor handhaving op het strand onderzoeken in samenwerking met bijvoorbeeld een EHBOpost.
Wat is nog meer nodig om ambitie te halen? Beter benutten unieke ligging aan het water door (regionale) samenwerking en het vergroten van de verblijfskwaliteit, bereikbaarheid en veiligheid over het water. Waterfrontontwikkeling: Blijf werken aan de ontwikkeling van het waterfrontgebied door het creëren van aantrekkelijke recreatie- en ontspanningsmogelijkheden. Denk aan de ontwikkeling van promenades, parken en havens. Promotie en marketing: Voer effectieve marketing- en promotiecampagnes uit om de stad Hoorn te positioneren als een aantrekkelijke bestemming voor zowel toeristen als bedrijven. Dit draagt bij aan de verbetering van branding, uitstraling en imago. Samenwerking met stakeholders: Blijf samenwerken met diverse stakeholders, waaronder overheidsinstanties, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bewoners, om gezamenlijke doelen te bereiken en te zorgen voor een breed draagvlak. Betrekken van de bewoners: Blijf de bewoners betrekken en informeren over de ontwikkelingen en verbeteringen. Dit zorgt voor betrokkenheid en acceptatie. 11/13
Recreatiemogelijkheden verbreden: Blijf investeren in recreatieve voorzieningen in en aan het water. Dit kan onder meer de ontwikkeling van watersportfaciliteiten, wandelpaden en groene zones omvatten. Samenvattend Om de doelen van het Programma Waterfront te bereiken, zijn verschillende acties nog vereist: Markermeer • Zonering van het gebied, recreatie / natuur • Realisatie ankerplaatsen voor schepen • Maaien fonteinkruid bij steigers en aanlegplaatsen in verband met de bereikbaarheid • Meer mogelijkheden om meer hectares te maaien. Meer budget en betere schepen. • Betere gezamenlijke communicatie naar de buitenwereld over het maaien van fonteinkruid. • Aandacht voor nieuwe regelgeving omtrent het maaien van fonteinkruid (Natura 2000) Uitvoering dijkversterking (in samenwerking met Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) • Afbouw van het strand met o.a. horecapaviljoen, 3 bruggen, natuurontwikkeling en hondenstrand • Benoemen gebiedsregisseur • Verdere ontwikkelmogelijkheden op het strand, denk aan beleid over exploitatie, evenementen, veiligheid, toezicht etc. • Betrek het Waterfront bij Programma Binnenstad. Boulevard Westerdijk • Terugplaatsen van een aantal bomen. Oude Schouwburglocatie en Westerdijk • De ambitie om het gebied achter de dijk volledig opnieuw in te richten is financieel niet haalbaar gebleken.
We verkennen de mogelijkheden om tegen lage kosten toch een kwalitatieve verbetering te realiseren. Hierbij denken we aan het vergroenen van het gebied. Havens en havenkwartier: • Het maken van een Havenvisie als onderdeel van het Programma Binnenstad&Waterfront. Julianapark • Op dit moment zijn er geen grote knelpunten in het ruimtegebruik binnen het Julianapark en geven de bestaande beleidskaders voldoende richting. Er is een aantal actuele vraagstukken in het Julianapark, die we binnen de huidige kaders kunnen beoordelen. Het gaat dan om: eventuele uitbreiding van het terrein voor het evenement Outdoor Stereo eventuele horeca-uitbreiding van bedrijf Slijs de invulling van het huidige skatepark na verplaatsing Marina Kaap Hoorn / Schelphoek (eigendom Bouwbedrijf Ooms) • Faciliteren van ontwikkelingen binnen het gebied • Daarnaast is het van belang om rekening te houden met de 33 structurerende keuzes die het kabinet maakt die richting geven voor de komende decennia. Zo moet meer water worden opgeslagen in het Markermeer en mag niet meer worden gebouwd op plaatsen die later nodig zijn voor het bergen en afvoeren van water. Water moet van goede kwaliteit blijven en bedrijven en inwoners gaan 20% minder drinkwater gebruiken.
12/13
Veiligheid kustzone • Toezicht vanaf het water door Boa's kan in de toekomst nodig zijn. Dit betekent dat er meer Boa's nodig zijn waar budget voor nodig is. • Een locatie voor handhaving op het strand onderzoeken in samenwerking met bijvoorbeeld een EHBO-post Communicatie en participatie • Blijf communiceren over gemeentelijke ontwikkelingen aan het Waterfront. • Verbind actieve organisaties en bedrijven voor ontmoetingen en kennisdeling. • Blijf de ontwikkelingen delen met geïnteresseerden via middelen zoals de nieuwsbrief en netwerkbijeenkomsten. Overige punten • Creëren van meer mogelijkheden voor recreatie en ontspanning in het waterfrontgebied. • Uitvoeren van effectieve marketingcampagnes om Hoorn als aantrekkelijke bestemming te positioneren. • Voortzetten van samenwerking met stakeholders. • Blijven betrekken en informeren van bewoners over de ontwikkelingen. • Blijven investeren in recreatieve voorzieningen in en aan het water, zoals watersportfaciliteiten, wandelpaden en groene zones.
13/13