Bijlage 3 - Evaluatie Slag op de Zuiderzee 2022

HOORN VIERT DE VRIJHEID

Evaluatie 2022

Inleiding

In 2022 is de eerste editie van de Slag op de Zuiderzee gevierd. Een zeer succesvolle editie waarin een mooi cultureel programma werd gekoppeld aan allerlei nautische activiteiten, historische muziek en re-enactment. Door een stevige PR-campagne, offline en online, is er een goed begin gemaakt om het verhaal van de Slag over te brengen in de ‘hearts & minds’ van de Hoornse bevolking, waarmee het ‘ons verhaal’ wordt. Dit heeft de weg vrijgemaakt om de jubileumviering (450 jaar) in 2023 nog groter neer te zetten en het evenement de jaren daarna als vast ankerpunt op de Hoornse agenda te zetten. De Slag op de Zuiderzee is het goud van Hoorn. Een verhaal dat hoort bij de stad en haar ontstaansgeschiedenis, maar tevens van regionaal en landelijk belang is geweest. Maar het is wonderbaarlijk genoeg nog amper in beeld gebracht. Voordeel daarvan is: er is nog geen eigenaarschap. En bij wie past het beter dan bij de stad waar de slag plaatsvond? Het is een belangrijke kans voor Hoorn. Marketingtechnisch is het een aantrekkelijk instrument om in zetten bij het neerzetten van Hoorn als sterk merk, daarnaast biedt het verhaal een verbindende storyline voor het commitment tussen alle partijen in de stad. En voor de inwoners en bezoekers van de stad is het een spannend historisch verhaal vol avontuur en heldendom, maar ook een verhaal van een stad op zoek naar de vrijheid.

De ondertitel ‘Hoorn viert de vrijheid’ geeft ruimte om vanuit diverse invalshoeken te laten zien dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Niet voor een land - we zien de voorbeelden dagelijks in de media maar ook voor individuele mensen en groepen in onze samenleving. De viering in 2022 is een mooie opmaat naar de grootscheepse manifestatie in 2023, vanwege het feit dat de slag dan 450 jaar geleden plaatsvond. Ook in de jaren daarna kan de viering een vast onderdeel zijn van de Hoornse evenementen-agenda.

Doelstelling van het evenement

De Slag op de Zuiderzee is een verbindingbrengend evenement en verhaal waar Hoorn en zijn inwoners trots op kunnen zijn. Het versterkt daarmee de stadstrots en zorgt zo voor meer cohesie en samenwerking tussen bewoners, cultuurveld en ondernemers. Het verhaal leent zich uitstekend voor storytelling en werkt als een schakel voor de activiteiten die horen bij onze stad. Het is een sterke vorm van citybranding, een marketingevenement dat Hoorn jaarlijks in the picture zet: regionaal, landelijk en uiteindelijk zelfs internationaal. Het levert bekendheid op, trekt bezoekers naar de stad voor onze prachtige historische binnenstad en haven en de kunst- en cultuuractiviteiten, bovendien zorgt het voor meer inkomsten voor (culturele en andere) ondernemers.

Doelgroep

In principe beschouwen we de gehele Hoornse bevolking als doelgroep, als deelnemers en bezoekers, maar ook bezoekers uit de regio, heel Nederland en zelfs het buitenland hopen we (op termijn) te bereiken. De jeugd en ook jonge gezinnen worden daarbij niet vergeten. Het evenement is door allerlei jeugdactiviteiten en een mooi educatieprogramma zeer aantrekkelijk voor deze doelgroep.

Nagestreefde resultaten

• Het historische verhaal van de slag bekendheid geven • Goed bezochte activiteiten door inwoners en bezoekers van Hoorn • Bijdrage leveren aan citybranding • Bijdrage leveren aan de cohesie bij de inwoners van Hoorn door het historische verhaal te koppelen aan het thema vrijheid • Verbeteren samenwerking ondernemers en culturele veld

De activiteit is gericht op Hoorn en zijn inwoners

De Slag op de Zuiderzee vertelt niet alleen het verhaal van een stad, het vertelt vooral ook het verhaal van de eigengereide en dappere bevolking, een heroisch epos van verzet en moed, van een stad die vecht voor het eigen behoud en trots is op wie ze zijn. Het is een keerpunt in de geschiedenis en die trots loopt als een rode draad onbewust, maar voelbaar door het verhaal. Daarom is deze emotie in het spannende aansprekende verhaal uitstekend geschikt als onderliggende laag voor verbindende storytelling voor de hele stad en alle bewoners.

Organisatie

Het project is geinitieerd door Stichting Hoorn Kunst & Cultuur, die de organisatie, promotie en financiele afhandeling heeft verzorgd. Input en samenwerking werd gevonden bij Cultuur Hoorn, het samenwerkingsplatform van alle culturele instellingen van Hoorn en bij de Hoornse ondernemers. Daarnaast ook bij de Gemeente Hoorn die in de organisatie een meedenkende en faciliterende rol had. Het project werd aangestuurd en georganiseerd door een klein projectteam vanuit Stichting Hoorn Kunst & Cultuur als overkoepelende en verbindende organisatie.

Samenwerking in de stad

Met het evenement wordt nagestreeft om inwoners, ondernemers en culturele instellingen aan elkaar te verbinden. De vele bezoekers hebben genoten van de activiteiten die georganiseerd werden in Oosterkerk, Hotel Maria Kapel, Boterhal, Expoost, Bibliotheek en Westfries Museum. Verbinding werd ook gezocht en gevonden met de Hoornse ondernemers in de binnenstad. Naast sponsoring van de lunchpakketten voor alle deelnemers (meer dan 120) mocht de organisatie ook gebruikmaken van de elektrische bakfiets van de ondernemersvereniging voor vervoer van allerlei spullen tijdens het evenement. Voor de volgende edities wordt ook samenwerking gezocht met de horeca in de haven en winkeliers die speciale producten kunnen ontwikkelen.

Activiteiten 2022

De viering van de Slag op de Zuiderzee vond plaats in het weekend van 8 en 9 oktober 2022. Door de korte voorbereidingstijd van ongeveer vier maanden moest er gekeken worden welke activiteiten in die korte periode nog gerealiseerd zouden kunnen worden. Daarbij was het uitgangspunt dat alle activiteiten gratis voor het publiek toegankelijk moesten zijn om het ook een feest van iedereen te laten zijn.

Zaterdag 8 oktober: cultureel programma in de Hoornse binnenstad

• Rond het middaguur arriveert Museumschip de Halve Maen in Hoorn en meert af aan het Houten Hoofd. Het schip is de hele middag gratis toegankelijk. Er komen deze middag zo’n 350 nieuwsgierige mensen aan boord. • In Expoost kan het publiek genieten van een speciaal voor deze gelegenheid georganiseerde tentoonstelling van de Nederlande Vereniging van Zeeschilders. De expositie duurt van 7 oktober tot 27 november 2022. • In het foreestenhuis is een lezing over Willem van Oranje door Rene van Stipriaan (winnaar van twee boekenprijzen), georganiseerd door de Vereniging Oud Hoorn. De lezing is uitverkocht.

• ‘s Avonds is er een cultureel programma. De avond begint in de Oosterkerk, waar muziekgroep Hailander bij de ingang voor de ontvangst zorgt. In de Oosterkerk staat het shantykoor Kaap Hoorn met voor de gelegenheid frontvrouw Monique de Meza. Schilderscollectief Dikke Show werkt met acht beeldend kunstenaars aan een groot gezamelijk doek van 1 x 7 meter. Panelen 1-5-7-3 van het Westfries Archief vertellen het verhaal van de geboorte van Nederland, een ander paneel verbeeldt de heldendaad van Jan Haring. Honderden mensen weten de Oosterkerk deze avond te vinden. Het openingswoord komt van burgemeester Jan Nieuwenburg en wethouder Axel Boomgaars. Daarna waaiert het publiek uit over de Hoornse binnenstad naar de Bibliotheek, Statenpoort, Hotel Maria Kapel, Boterhal, Westfries Museum en Expoost. Daar kan tussen 20.00 en 22.30 uur genoten worden van een zeer divers cultureel programma bestaande uit korte optredens. Een vertelling over de Beker van Bossu, een theatervertelling over Jan Haring, een slavernijvertelling, een syrische danseres, een filosofische vertelling over vrijheid, liederen vanuit de LHBTI+-gemeenschap... en dat afgewisseld met een zeer divers muzikaal programma. De avond wordt afgesloten in de Oosterkerk.

Zondag 9 oktober: Nautische activiteiten in het havengebied

De activiteiten zijn op zondagmiddag, van 1200 - 17.00 uur, vooral gericht op het nautische aspect in het havengebied, gelardeerd met een cultureel programma. • Op de Vismarkt zijn tenten neergezet waarin schilderscollectief Dikke Show verder gaat met hun gezamenlijke doek. Kunstkantoor Bild zorgt voor de jeugdactiviteiten die bestaan uit het maken van flessenpost en scheepjes van papier. Grote blikvanger is de klimmuur van 7 meter hoog van Fun2Sport. Zo’n 250 kinderen worden deze middag, soms met enige hulp en in ieder geval altijd met alle geldende veiligheidsmaatregelen, onder aanmoediging van het publiek naar boven begeleid. Een groot zeildoek van 2 x 8 meter vertelt het hele historische verhaal van de Slag op de Zuiderzee in aansprekende beelden. Vanaf de Vismarkt kan ook op drie verschillende tijdstippen meegelopen worden met stadsgids Alette Dirkse langs locaties die met de Slag op de Zuiderzee te maken hebben. Schepen van Varend erfgoed liggen afgemeerd langs de kade, en ook Clean 2Anywhere is aanwezig met de scheepjes van afvalplastic. De watertaxi heeft het de hele middag druk met gratis tochtjes door de Hoornse grachten en havens, waarbij de schippers het verhaal van de Slag vertellen. • Op de Appelhaven zijn twee parkeergarages omgetoverd tot pop-up theaters.

Er kan genoten worden van historische muziek, de Jan Haring vertelling en een slavernijvertelling, waarin het thema vrijheid nog eens extra naar voren wordt gebracht. • Muziekgroepen Hailander en Vive les Gueux zorgen de hele middag in de haven voor reuring.

• Op de Appelbrug doet Admiraal Bossu zijn beklagenswaardig verhaal en zorgt stadsdichter Levi Noe voor een bijzondere afwisseling met zijn Spoken Word en speciaal voor de gelegenheid gemaakte gedicht over de zinloosheid van oorlog en het belang van vrijheid voor ieder mens. • Re-enactment is een belangrijk onderdeel van deze middag. Op het plantsoen van het Venidse is de Compagnie te Voet neergestreken. ZIj bootsen een legerkamp van de guezen na en marcheren meerdere keren door stad en haven. Op het water laat re-enactmentgroep Allemansend van zich horen. Leterlijk, want vanuit hun bootje schieten ze met een fors en luidruchtig wapen op alles wat los en vast zit. • De Hoge Brug laat aan het begin en eind van de middag de schepen door naar en van de Vismarkt. Varend erfgoed verzorgt vanaf die plek kleine zeiltochtjes naar de buitenhaven. • Op de Veermanskade zijn de 1-5-7-3 panelen van het Westfries Archief te zien die het historisch achtergrondverhaal vertellen van de geboorte van Nederland. • Museumschip de Halve Maen zorgt weer voor grote drukte op het Houten Hoofd. Het schip is de hele middag gratis toegankelijk. Er komen deze middag zo’n 450 mensen aan boord, nog veel meer mensen nemen een kijkje op het Houten Hoofd, stappen aan boord van de ook afgemeerde Abel Tasman en genieten van het Shantykoor.

Op zaterdag worden de activiteiten zeer goed bezocht en alle lokaties noteren honderden bezoekers die avond. Naar schatting hebben op de zondag zo’n 10.000 - 15.000 mensen van alle leeftijden van de activiteiten genoten. De Slag op de Zuiderzee trok lokale, regionale en landelijke bezoekers naar Hoorn wat ook te merken was aan de drukte bij de horeca in de binnenstad. Met rond de 20 vrijwilligers en 200 uitvoerende acteurs, muzikanten etc. werd de viering meteen een van de grotere evenementen van Hoorn.

Promotionele activiteiten

Zie voor de basis van alle promotionele activiteiten het PR-plan dat voor de viering van de Slag in 2022 en de jaren daarna is geschreven. Vanwege de korte voorbereidingstijd en het geringe budget was al bekend dat er voor dit jaar een keuze gemaakt moest worden welke middelen effectief ingezet konden worden. Al met al is er toch heel veel gerealiseerd. Dit jaar is vooral ingezet op stedelijke en regionale marketing en communicatie-uitingen. De ingezette middelen zijn echter ook de basis voor de landelijke uitstraling nu en voor de landelijke uitrol in 2023. Zo is er een website gerealiseerd, een Facebookpagina en Instagrampagina aangemaakt en werd met de beperkte middelen een online campagne gerealiseerd met een groot bereik. Het verhaal werd ook door landelijke mediaplatforms opgepikt. Zo kunnen we voortbouwen op de investeringen die al dit jaar voor De Slag op de Zuiderzee zijn gedaan. Bij de ontwikkeling van de producten en middelen is bewust gekozen voor samenwerking met Hoornse partijen. Open Huisstijl Cultureel reclamebureau De Praktijk heeft samen met Communicatiebureau Vitamedia een open huisstijl ontwikkeld die ingezet wordt voor alle communicatie-uitingen van de Slag op de Zuiderzee en daarnaast ook door alle partners en samenwerkende organisaties gebruikt kan worden.

Door binnen de eigen communicatiemiddelen en die van partners de stijlelementen telkens terug te laten keren, ontstaat herkenning. In de open huisstijl, die via de website gedownload kan worden, zitten o.a. een logo van de Slag, de voorgestelde kleurstellingen en font (lettertype), plus basis social media-berichten om te delen. Website Het Hoornse bedrijf Project 23 heeft in samenwerking met De Praktijk een website voor de viering ontworpen. De website is het platform voor alle organisaties, evenementen en partners die deelnemen aan de viering, maar uiteraard vooral voor het geinteresseerde publiek. Hier wordt het historische verhaal verteld en staat de gehele programmering van de viering vermeld. De website zal voor de volgende jaren worden omgebouwd naar een platform waarop alle activiteiten rond de Slag te vinden zijn. Cijfers zie bijgaand

Social media: Facebook Het Facebookaccount Slag op de Zuiderzee is gericht op de potentiele bezoekers van het evenement en in eerste instantie ook op alle stad- en regiobewoners. Daarnaast is het account ook bedoeld voor communicatie van de betrokken partners in het veld, evenementen-organisaties, locaties, vrijwilligers en sponsoren. De Facebookpagina is informerend, maakt nieuwsgierig en is wervend voor het evenement. Er wordt bewust ingezet op de vier thema’s: het toont het historische verhaal van de Slag en het verhaal over Jan Haring, zet in op het thema Vrijheid en werkt als promotie voor de stad Hoorn als historische stad aan het water die het bezoeken waard is. Via een hiervoor ontwikkelde contentkalender werden de vier benoemde thema’s ingezet als format voor de berichtgeving. Van twee-drie berichten per week werd opgeschaald naar vrijwel dagelijkse berichten vanaf eind september. Daarnaast is er de laaste week een bescheiden betaalde campagne ingezet met een groot bereik. Cijfers zie bijgaand Social media: Instagram Het Instagramaccount Slag op de Zuiderzee heeft dezelfde doelstellingen als het Facebookaccount, maar richt zich op een net iets ander publiek: wat jonger, creatiever en meer visueel gericht. Het account plaatste dezelfde berichten in een net iets ander jasje.

Op beide accounts zijn samenwerkingspartners, stadsbewoners en bezoekers via de hashtags #slagopdezuiderzee #hoornwintdevrijheid #janharing #hoornaanhetwater #hoornaandeslag gestimuleerd om zelf foto’s en berichten te plaatsen over aankomende of plaatsvindende activiteiten. Via een hiervoor ontwikkelde contentkalender werden de vier eerder benoemde thema’s ingezet als format voor de berichtgeving. Van twee-drie berichten per week wordt opgeschaald naar vrijwel dagelijkse berichten vanaf eind september. Cijfers zie bijgaand Offlinecampagne: presentaties Om de viering van de Slag op de Zuiderzee aan te kondigen is aansluiting gezocht bij verschillende evenementen eerder in het jaar. Zo is in juli het grote zeildoek te zien geweest bij de Hoornse Waterweken. Bezoekers van de waterweken liepen langs het doek en konden kennis nemen van het historische verhaal. Begin september, tijdens het Cultuurweekend, zijn er twee kramen op de grote kunst- en culturmarkt gehuurd. Ook hier is het zeildoek met het historische verhaal getoond. er waren flyers beschikbaar en er zijn gesprekken met het langslopende publiek gevoerd. De presentatie in de kramen kwam tot stand in nauw overleg met de Vereniging Oud Hoorn.

Voorafgaande aan het Cultuurweekend verzorgde de OSH de verspreiding van de flyer in de Hoornse winkelstraten. Digiborden Met dank aan Gemeente Hoorn kon er in de week voor het evenement gebruik worden gemaakt van de Digiborden langs de Hoornse in- en uitvalswegen. Offline en online: Free publicity Via persberichten en persoonlijke contacten werd ingezet op zoveel mogelijk online exposure via gespecialiseerde platforms, vooral vanuit free publicity. Historische, maritieme en andere passende online platforms als Maand van de geschiedenis zijn gestimuleerd om artikelen te plaatsen over de Slag op de Zuiderzee en Hoorn. Binnen het beschikbare budget is er geen ruimte om landelijk ruimte in te kopen. Landelijke en regionale aandacht is gerealiseerd met het versturen van persberichten en het benaderen van perscontacten bij radio, tv-kranten en online mediaplatforms. Om een groot bereik te realiseren wordt samengewerkt met het Westfries Museum, waardoor via de ANP-tool van het museum tweemaal een persbericht getarged zeer breed landelijk verspreid werd.

Er zijn plaatsingen gerealiseerd in o.a.: - Maand van de Geschiedenis - Holland boven Amsterdam - Historisch Nieuwsblad - NHnieuws radio en TV - Scheepspost - Cultuur Hoorn, inclusief narrow casting - Hoorn Echt mooi - Ik hou van Hoorn - website gemeente Hoorn Offlinecampagne: Advertenties en artikelen In de Zondagskrant is een week voor de viering een 1/1 pagina advertentie geplaatst. Het NHD plaatst twee artikelen en ook een stelling: ’Vier Slag op de Zuiderzee in Hoorn voortaan met vrije jaarlijkse feestdag’, Magazine Hier in Hoorn plaats een artikel van 6 pagina’s over de Slag en de viering. Het Parool plaatst een artikel over twee pagina’s.

Offlinecampagne: Posters en flyers Om bekendheid aan het evenement te geven, worden A3-posters en flyers gemaakt die in alle culturele organisaties in Hoorn, op openbare plekken en bij ondernemers worden verspreid en opgehangen. Dit gebeurt via Citydogs en via de HEO (Hoornse Evenementen Organisatie). Daarnaast worden er 30.000 flyers huis-aan-huis verspreid in Groot-Hoorn bij het Hoorns Nieuwsblad. Offlinecampagne: Programmafolder en borden met het programma Voor het evenement wordt er voor de bezoekers een programmafolder met blokkenschema ontworpen voor 8 en 9 oktober. Deze worden uitgedeeld bij de startlocaties van het evenement, alvorens de bezoeker ‘op ontdekkingsreis’ door de stad gaat. Ook staat er in de hele stad het weekend van de viering het programma op borden aan diverse lantarenpalen in de Hoornse binnenstad om de bezoekers te informeren. Offlinecampagne: Beachflags Er zijn als blikvangers grote beachflags met het logo gemaakt, die op zaterdagavond als uithangbord fungeerden bij de culturele locaties in de binnenstad. Zondag werden ze gebruikt op alle locaties waar activiteiten plaatsvonden, van Vismarkt tot Houten Hoofd. Sponsoring Door de korte voorbereidingstijd was er nauwelijks tijd om achter sponsoring aan te gaan. WEl werd een samenwerking gevonden met de vereniging van ondernemers in de binnenstad, wat o.a.

resulteerde in de sponsoring van zo’n 120 lunchpakketten voor alle deelnemers.

Zie bijgaand voor voorbeelden van publicaties en andere promotionele uitingen.

Stichting Hoorn Kunst & Cultuur december 2022

Reacties op Social Media:

Wat een mooi evenement was dit! Chapeau voor de organisatie. We hebben genoten! Geweldig ook die stadswandeling, de Halve Maen... het Westfries Museum, de watertaxi rondvaart, een plastic duurzame boot.... wat een verleden...wat een toekomst. Hulde aan allen die dit zo mooi ten tonele hebben gebracht! Tot volgend jaar! Neerlands Glorie, Ons Hoop in Bange Dagen! Prachtige stad Hoorn en haar rijke Historie. Alleen maar moois en geweldig om te zien. Heel erg leuk! We hebben ons vermaakt! Het prachtige weer maakte het nog leuker!

HOORN VIERT DE VRIJHEID

VIER HET MEE: Zaterdag 8 oktober Zondag 9 oktober Hoorn aan de slag! ZATERDAG 8 OKTOBER

Cultureel programma in de Hoornse binnenstad - 7 culturele locaties - Bezoek museumschip Halve Maen - Lezingen - Vertellingen Bekijk hier het - Theater uitgebreide - Muziek en actuele - Dans en meer programma

ZONDAG 9 OKTOBER Nautisch programma in de Hoornse haven

- Varend Erfgoed bij de Vismarkt - Bezoek museumschip Halve Maen - Maak je eigen flessenscheepje - Klim in de mast - Vrijheidsvertellingen - Theater - Muziek - Vaartochtjes met de watertaxi - Stadswandeling Slag op de Zuiderzee

Gratis activiteitenprogramma voor jong en oud!

Een initiatief van Stichting Hoorn Kunst & Cultuur en Gemeente Hoorn

W W W. S L A G O P D E Z U I D E R Z E E . N L Poster2.indd 1

28-09-2022 11:32

Homepage website www.slagopdezuiderzee.nl

Bereikgegevens website www.slagopdezuiderzee.nl

Bereikgegevens Facebook en Instagram (op Facebook is een betaalde campagne gevoerd)

VIER HET MEE: Zaterdag 8 oktober Zondag 9 oktober

HOORN VIERT DE VRIJHEID

Hoorn aan de slag! ZATERDAG 8 OKTOBER Cultureel programma in de Hoornse binnenstad

ZONDAG 9 OKTOBER Nautisch programma in de Hoornse haven

- 7 culturele locaties - Bezoek Museumschip Halve Maen - Lezingen Bekijk hier het - Vertellingen uitgebreide en actuele - Theater programma - Muziek - Dans en meer

- Varend Erfgoed bij de Vismarkt - Bezoek Museumschip Halve Maen - Maak je eigen flessenscheepje - Klim in de mast! - Vrijheidsvertellingen - Theater - Muziek - Ontmoet de Compagnie te Voet - Vaartochtjes met de watertaxi - Stadswandelingen

Gratis activiteitenprogramma voor jong en oud!

Een initiatief van Stichting Hoorn Kunst & Cultuur en Gemeente Hoorn

W W W. S L AG O P D E Z U I D E R Z E E . N L

Flyers (35000 stuks huis-aan-huis)

NHD 250822

NHD 030922

Heel Hoorn aan de Slag! De Slag op de Zuiderzee in 1573 is voor Hoorn misschien wel de belangrijkste geschiedkundige gebeurtenis. Volgend jaar is het 450 jaar geleden dat de Spaanse vloot in het Hoornse Hop wordt verslagen door de watergeuzen en de Hoornse bevolking. Met als heroïsch hoogtepunt de matroos Jan Haring die eigenhandig de vlag uit de mast van het vijandelijke admiraliteitsschip weet te rukken. De overwinning betekende een keerpunt in de vaderlandse historie. Hoorn won de vrijheid en dat gaan we jaarlijks vieren, dit jaar op 8 en 9 oktober. Maar hoe zat het ook alweer?

Hoorn viert op 8 en 9 oktober de Slag op de Zuiderzee

HOORN VIERT DE VRIJHEID

Heel Hoorn aan de Slag!

Tekst: Marian Vleerlaag, foto: Bewerking van het schilderij van Jan Theunisz. Blanckerhoff 8

9

Hoornse historie

Hoorn viert de Slag op de Zuiderzee

HOORN VIERT DE VRIJHEID

Het is 1573. Ons land is verwikkeld in de 80-jarige oorlog met Spanje, de Spaanse katholieke koning Filips II is de baas over Nederland. Als meerdere steden in opstand komen, stuurt Filips een afgezant naar Nederland om orde op zaken te stellen: de hertog van Alva. Met de geuzen strijdt Willem van Oranje tegen de Spaanse overheerser: hij wil de Spanjaarden verjagen en van de Nederlanden een zelfstandige staat maken. De Spanjaarden reageren met harde hand: plunderend en brandstichtend gaan ze door steden als Zutphen en Naarden. Ook Haarlem wordt na een lange belegering ingenomen. Alkmaar is daarna aan de beurt. Hoorn is solidair met Alkmaar en stuurt in het najaar van 1573 manschappen en kanonnen naar de stad om te helpen bij de strijd tegen de Spanjaarden. De Alkmaarse bevolking houdt moedig stand. Dan worden de dijken rondom Alkmaar doorgestoken, de Spaanse soldaten krijgen natte voeten en slaan op 8 oktober 1573 op de vlucht. ‘Bij Alkmaar begint de Victorie’, maar… op de Zuiderzee gaat de strijd met de Spanjaarden door. Een enorme vloot is vanuit het Spaansgezinde Amsterdam

10

Vieren van vrijheid voor iedereen Zondagmiddag 9 oktober: Gek genoeg Slag nog amper in beeld gebracht: in de geschiedenautisch programma Hollandse vloot overgenomen van de gewonde Cornelis Dircksz, bur- is deHoorn wint de vrijheid het het verhaal maarvan minimaal niet voor. Daar Op zondagmiddag 9 oktober staat de gemeester van Monnickendam. De Hoornse bevolking doetnisboeken wat ze kan:komt Na winnen de Slagof ophelemaal de Zuiderzee breekt in de Noordkop gaan we verandering in brengen. Voortaan gaatvan in Hoorn jaarlijks de haven men gaat zelfs in roeibootjes de vijand te lijf. en Westfriesland een periode grote welvaart aan. De vijand is van uit Hoorn bol van de nautische Slag op de Zuiderzee worden. De viering vanook de niet Slag meer op deterugkomen. activiteiten. onze gevierd contreien verdreven en zal er Vanuit Voor jong en oud is er van Zuiderzee is dus een historische viering, maar ook een viering van de te beleven. Schepen van Varend De moed van Jan Haring de havensteden kan vrije handel worden gevoerd en Hoornalles wordt het vrijheid in zijn algemeenheid. Niet alleen de vrijheid van de stad toen Erfgoed en Clean2Anywhere varen door De Hoornse matroos Jan Haring is erbij als het schip van Jan Floor de bestuurlijk centrum van het Noorden van Holland. Amsterdam, dat nog gevierd, maar ook de kunnen leven endrijvendeover Hoge Inquisitie entert.

In een flits weet hij wat te doen. Hij klimt inwordt het want jarenlang in vrijheid Spaansewaarin handenwe is, samen kan geen handel meer zeeBrug naar de Vismarkt. Daar de persoonlijke vrijheid die we hebben. Vrijheid immers nooit in dede mast worden geklommen en van het admiraliteitsschip en haalt de admiraliteitsvlag eigenhandig naar en de Westfriese steden nemenisdie rol over. Devanzelfzeevaart opkan vooral sprekend, van oorlog dichter bij huis dan jezee denkt, tot zich het onder opbloeide klimmuur. In de knutseltent maken beneden. Jan Haring wordt uit de mast vanhet schip geschoten en stort Oostzee en Middellandse breidt snel uitdruk tot een zeer staaninvan persoonlijke vrijheid. En in onze eigen kan het ook nog beginnen: kinderen Een strijd die niet te winnen lijkt dodelijk getroffen neer op het dek, maar het blijkt de ommekeer ende internationale handel. De stad Hoornse hoogtijdagen een hun eigen flessenpost en er altijd beter gebiedvan vangrote gelijkewelvaart rechten breekt en vrijheid wordt geschilderd door schilderscollectief De kanonnen zijn net op tijd klaar, want de wind draait en de Spaanse de strijd: de andere Spaanse schepen denken dat Admiraal Bossu zich op het periode aan. voor iedereen. Hoorn aan de slag Dikke Show aan een doek van 10 meter vloot zet koers richting Hoorn: op 11 oktober 1573 raken de Spanjaarovergegeven heeft.

Zij vluchten terug naar Amsterdam. Het gevecht Dedus! Slag op de Zuiderzee hoort bij de stad en haar ontstaansgeschiedebreed. Benedendeks vertellen mensen den slaags met de watergeuzen in het Hoornse Hop. Het lijkt een strijd rondom het admiraliteitsschip en enkele andere overgebleven Spaanse nis, maar is dus ook van regionaal en landelijk belang geweest. Na de Vandemastklimmen theater uit de over wat die bij voorbaat verloren is: het Spaanse admiraliteitsschip van bevelschepen duurt nog een hele nacht, maar op 12 oktober geven Slag tot op de Zuiderzee vertrok de landvoogd, de gehate Hertog vanLHBTIQ+-gemeenschap Alva, Op zaterdag en terug zondag 9 oktober a.s. Holland staat er van hebber Bossu is met zijn enorme omvang en bewapening schijnbaar Spanjaarden zich over. Bossu wordt met 200 soldaten in Hoorn gevan- 8 oktober roemloos naar Spanje, en kon alles zich te - ondanks (on)vrijheid de oorlog voor hen betekent. gebeuren haven van Hoorn: van theater muziek voortduurde Verderop- aan de Appelhaven is het onoverwinnelijk. En ook de rest van de vloot en Spaanse manschappen gengezet. Het lichaam van Jan Haring wordt met eerbied door de stadin de binnenstad die vooral en in de Zuidelijke Nederlanden nogen jarenlang tot mastklimmenlangzamerhand en de Halve Maen aan het Houten Hoofd. En volgend Theaterlokaal van de Vrijheid.

Jan Haring in Bossu’s kielzog zijn een veel te grote overmacht voor de watergeugedragen en in de Oosterkerk opgebaard. ontwikkelen tot een wereldmacht. jaar? Dan vieren we het nog groter. Het Westfries Archief werkt bijen de tot slaaf gemaakte Tabo vertelzen en de Hoornse bevolking, al vechten ze met man en macht. voorbeeld aan een prachtig boek over de Slag op de Zuiderzee, dat in len daar over hun ervaringen en Carel De Hoornse schipper Jan Floor heeft inmiddels het bevel over de oktober 2023 gepresenteerd zal worden. De Westfriese archeologische Brouwers houdt een lezing over vrijheid. ZATERDAG 8 OKTOBER Dienst doet maritiem onderzoek in het Hoornse Hop naar scheepsOp de Appelbrug kom je Admiraal Cultureel programma wrakken van de Slag. Wat halen zij boven water? Ook wordt in 2023 Bossu tegen, en loop je door naar het in de Hoornse binnenstad door directeur Ad Geerdink van het Westfries Museum een theaterplantsoen van het Venidse dan heb tour door Westfriesland gehouden over de geboorte van Nederland je grote kans dat je daar de Hoornse - 7 culturele locaties en de rol van Westfriesland daarin. En na 2023 vieren we het gewoon schutterij tegen het lijf loopt. Strak in het - Halve Maen aan het Houten Hoofd jaarlijks weer. Want de Slag op de Zuiderzee is het verhaal van Hoorn, gelid marcheren zij vanaf hun tijdelijke 11 - Lezingen en staat voor de moed om vrij te zijn.

Doe mee, vier mee: heel Hoorn tentenkamp naar de Roode Steen en - Vertellingen aan de Slag! naar de Halve Maen bij het Houten - Theater Hoofd en houden een oogje in het - Muziek Zaterdag 8 oktober: Cultureel programma zeil. Het Shantykoor, Vive les Gueux - Dans Zaterdag 8 oktober wordt de start van het evenement Slag op de Zuien Hailander zorgen voor de muzikale derzee 2022 ingeluid met het Wilhelmus vanaf het Carillon van de Groomlijsting op de kades. te Kerk. De dag kent een uitgebreid cultureel programma. ‘s Middags is ZONDAG 9 OKTOBER er een lezing over Willem van Ornaje en kan er een bezoekje gebracht Check hier het uitgebreide Nautisch programma worden aan de Halve Maen, ‘s avonds zijn er mooie activiteiten op veren actuele programma: in de Hoornse haven schillende locaties in de Hoornse binnenstad. De opening vindt plaats

Zaterdag 8 oktober Zondag 9 oktober 2022

de Zuiderzee opgegaan om die vrij te maken van opstandelingen die de handelsroutes blokkeren. Hoorn vreest al enige tijd voor een aanval over land of over zee, en dat terwijl de kanonnen nog in Alkmaar zijn! In allerijl moeten er nieuwe kanonnen worden gemaakt. Metalen hekken en andere zaken moeten eraan geloven: ze worden door de ongeruste Hoornse bevolking naar de Oosterkerk gebracht en daar omgesmolten. Ze weten maar al te goed wat er met Naarden, Zutphen en Haarlem is gebeurd.

Hoorn aan de slag! Programma:

- Varend Erfgoed op de Vismarkt - Halve Maen aan het Houten Hoofd - Maak je eigen flessenpost - Mastklimmen - Vrijheidsvertellingen LHBTIQ+ - Theater - Muziek - Vaartochtjes met de watertaxi - Stadswandeling Slag op de Zuiderzee

in de Oosterkerk, waar ook geschilderd wordt en het Shantykoor zingt. Geniet van de voordraagkunst van Levi Noë en de vertelling over het prachtige glas-in-loodraam. In de Boterhal, de Bibliotheek, het Westfries Museum, Hotel Maria Kapel, Statenpoort en Expoost worden vertellingen, theater en dans afgewisseld met muziek. Afsluitend kunnen in de Oosterkerk de ervaringen van de avond nog worden uitgewisseld onder het genot van een drankje en een kort muzikaal programma.

www.slagopdezuiderzee.nl

Alle activiteiten zijn gratis

W W W. S L AG O P D E Z U I D E R Z E E . N L

Artikel 6 pagina’s in herfsteditie magazine HIer in Hoorn

13

Parool 290922

Digiborden

HBA: website, neiuwsbrief en social media

Hoorns Nieuwsblad

NHNieuws: website en film

Zondagskrant: advertentie

https://www.maandvandegeschiedenis.nl/page/25047/slag-op-de-zuiderzee