Bijlage 3.4. ETFAL Ladderonderbouwing verplaatsing supermarkt
Tekst van het document
21 oktober 2024 Ladderonderbouwing verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn Gemeente Hoorn Rapport Swe c o | Bu s i n e s s u n it S t e d e li jk e Pla n n in g Rap po r t L a d d e r o n d e r b o u wi n g Ve r plaa tsin g su pe r m a r kt loca tie Va n De d e m str a a t n a a r B u ite n sta d Ho o r n, Ge m e e n te Ho o r n Pr o ject n u m m e r 51023098 21 okto b e r 2024 2/25 SW EC O N e der l a n d B .V . B usin e s s u ni t St e del i j k e Pl a nni ng De Ho ll e B il t 22 3732 HM De B il t w w w .sw e c o .n l Ha n d e lsr e g iste r 30129769 Onde rwe rp Ladderonder b o u w ing v e r plaa tsing su pe r mar k t lo c a tie Va n De d e ms tr a a t n a a r B u it e n sta d Ho o r n Proj e c t n um m e r 51023098 In opdrac ht v a n Ge mee n te Ho o r n D a t um 6 se pte mbe r 21 o k to b e r 2024 Proj e c t t e a m V oor m e e r i nf orm a t i e @ sw e c o .n l V e rs i e Eind r a ppo r t 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.2e 5.1.1e Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 3/25 Inhoudsopgave Managementsamenvatting ............................................................................................................................. 4
Aanleiding ...................................................................................................................................................... 4 Uw vragen ...................................................................................................................................................... 5 Uitkomsten in een notendop .......................................................................................................................... 5 1 Contextanalyse ......................................................................................................................................... 7 1.1 Locatie en projectomschrijving ........................................................................................................... 7 1.1.1 Poort van Hoorn ........................................................................................................................... 7 1.1.2 Buitenstad Hoorn – enige mogelijke verplaatsingslocatie ........................................................... 7 1.1.3 Ontwikkelingsgebied Buitenstad Hoorn ....................................................................................... 8 1.2 Trends en ontwikkelingen ................................................................................................................... 9 1.3
Toets aan beleid ................................................................................................................................ 10 1.3.1 Rijksbeleid .................................................................................................................................. 10 1.3.2 Provinciaal en regionaal beleid .................................................................................................. 10 1.3.3 Gemeentelijk beleid ................................................................................................................... 11 1.3.4 Conclusie toets aan beleid ......................................................................................................... 12 2 Kwantitatieve en kwalitatieve behoefte ................................................................................................ 13 2.1 Kwantitatieve Toets ........................................................................................................................... 13 2.1.1 Vraagzijde van de Markt ............................................................................................................ 13 2.1.2 Aanbodzijde van de markt ......................................................................................................... 14 2.1.3 Confrontatie vraag en aanbod
................................................................................................... 16 2.2 Kwalitatieve toets .............................................................................................................................. 18 2.2.1 Mogelijkheid tot grote stedelijke projecten ................................................................................. 18 2.2.2 Algemene randvoorwaarden supermarkt ................................................................................... 20 3 Effectenanalyse ...................................................................................................................................... 21 3.1 Economisch en ruimtelijk impuls ....................................................................................................... 22 3.2 Effecten op bestaande structuur ....................................................................................................... 22 3.3 Effecten op leegstand, woon , leef en ondernemersklimaat ............................................................ 23 3.3.1 Leegstand .................................................................................................................................. 23 3.3.2 Woon , leef en ondernemersklimaat ......................................................................................... 24
Bijlage 1: Supermarktaanbod ....................................................................................................................... 25 Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 4/25 Managementsamenvatting Aanleiding De gemeente Hoorn heeft de ambitie om “meer stad te worden” middels een aantal stedelijke ontwikkelingen. Een van deze ontwikkelingen is project Poort van Hoorn. Hier is een menging van functies gewenst. Op dit moment bevindt zich een supermarkt in het gebied van 1.920 m ² winkelvloeroppervlakte (wvo). In de nieuwe setting past geen full service supermarkt (beginnend bij 1.200 m² wvo) . Verplaatsing van de huidige winkel aan de Van Dedemstraat is noodzakelijk om de ontwikkeling van het stationsgebied als onderdeel van Poort van Hoorn mogelijk te maken. In 2019 heeft de gemeente een onderzoek uitge voerd naar welke locatie de winkel kan verplaatsen. Vanuit het beleid om retail te concentreren is allereerst gezocht naar mogelijkheden in de bestaande retailclusters van Hoorn. In die clusters bleek fysiek echter geen ruimte aanwezig. Daarop zijn alterna tieve locaties bekeken. De enige mogelijkheid blijkt het te
transformeren bedrijventerrein Berkhouterweg te zijn. Op deze nieuwe locatie bestaan plannen voor het project Buitenstad Hoorn ; een herontwikkeling naar een stedelijk woongebied met maximaal 600 nieuwe woningen. De komst van een supermarkt draagt bij om een meer gemengd stedelijk woongebied te creëren. Het geeft een kwalitatieve impuls aan de omgeving en kan fungeren als een ontmoetingsplaats voor de inwoners en bezoekers en werkt daardoor versterkend voor de sociale cohesie in de wijk. De eigenaar van Berkhouterweg 11 is bereid gevonden om zijn pand te herontwikkelen voor een supermarkt. De omvang van de supermarkt op de locatie blijft gelijk aan die op de huidige locatie. Figuur 1 : Verplaatsing supermarkt Hoorn Bron: BRT Achtergrondkaart, bewerkt door Sweco
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 5/25 Uw vragen Voor de ruimtelijke besluitvorming die is benodigd om de verplaatsing van de supermarkt mogelijk te maken, is een toets nodig aan de Ladder voor Duurzame verstedelijking. In 2022 heeft Bureau Stedelijke Planning (inmiddels Sweco Stedelijke Planning) deze toets uitgevoerd. Gezien het feit dat het rapport de wettelijke termijn van twee jaar gepasseerd is en de insteek in Poort van Hoorn is veranderd wat betreft gewenst dagelijks aanbod (komst van een buurtsupermarkt en gemakswinkel in plaats van alleen een ge makswinkel ), heeft de gemeente Hoorn Sweco gevraagd de toets opnieuw uit te voeren. Voorliggend ladderonderzoek geeft antwoord op de volgende vragen: • Is behoefte aan de te verplaatsen supermarkt op de nieuwe plek? • Is de beoogde locatie geschikt? • Wat zijn de effecten op de bestaande en gewenste detailhandelsstructuur? Uitkomsten in een notendop Het ladderonderzoek geeft de volgende inzichten in relatie tot de genoemde onderzoeksvragen. Behoefte aan de supermarkt • Op de schaal van de gemeente Hoorn is op dit moment geen marktruimte voor uitbreiding van het supermarktaanbod, ook niet in 203 5.
• In de directe omgeving van de supermarkt (primaire onderzoeksgebied) zijn woningbouwplannen voor 1.130 woningen (hard) tot 2.120 (hard en zacht) . Wanneer al deze plannen doorgang vinden ontstaat de nodige marktruimte in het directe onderzoeksgebied van de supermarkt. Het gaat om 460 tot 1.050 m ² wvo / 580 tot 1.320 m² bvo (zie tabel 3) . Dit duidt erop dat het gebied voorrang dient te krijgen in de mogelijke versterking van het aanbod binnen Hoorn. De vraag overstijgt hier immers het aanbod. Geschiktheid beoogde locatie • Uit onderzoek van de gemeente Hoorn blijkt dat er geen mogelijkheden zijn om de supermarkt te verplaatsen naar een van de retailconcentratiegebieden in Hoorn. • Op basis van de huidige spreiding van de inwoners en de woningbouwplannen van de gemeente concentreert de (toekomstige) vraag naar supermarkten zich vooral in het westen van de gemeente – voor de hand ligt dat de supermarkt zich naar dat deel verplaatst. • Met de verplaatsing van de supermarkt op nabije afstand van de huidige plek blijft de geografische evenwichtige spreiding en hiërarchische structuur van (moderne) supermarkten over Hoorn behouden.
• Als functie past een supermarkt bij de beoogde invulling van het ontwikkelingsgebied ‘Buitenstad Hoorn’ als een gemengd woon en voorzieningengebied, namelijk, de supermarkt: • voorziet de nieuwe inwoners en overige inwoners rond de locatie op korte afstand van hun woning in hun eerste levensbehoefte. • geeft het nieuwe woongebied een kwalitatieve impuls. Het geeft het gebied een levendige en frisse uitstraling en een sociale functie vanuit de ontmoetingsfunctie en versterking van de leefbaarheid. Effecten op bestaande en gewenste structuur • Aangezien het om een verplaatsing gaat en geen uitbreiding, zijn de ruimtelijke economische effecten van de ontwikkeling beperkt. Door de verplaatsing kan de supermarkt een kleine omzetsprong halen door een betere autobereikbaarheid. • De mogelijke omzetverdringing op de bestaande supermarkten is minimaal en wordt verdisconteerd door de groei van het bestedingspotentieel (groei inwoners) in het primaire onderzoeksgebied.
In lijn met gemeentelijk beleid Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 6/25 Vanwege de zwaarwegende belangen van de doorgang van de grootstedelijke projecten is verplaatsing van de huidige full service supermarkt noodzakelijk. In de bestaande retailconcentratiegebieden in Hoorn is geen ruimte. De solitair gelegen supermarkt wordt verplaatst op nabij afstand, blijft solitair gelegen en vergroot niet in winkelvloeroppervlakte. De bestaande winkelstructuur in Hoorn blijft daarmee gelijk en de effecten zijn beperkt.
In het gemeentelijk beleid is aangegeven dat vanwege zwaarwegende belangen kan worden afgeweken van het standpunt om geen solitaire supermarkten toe te staan. De verplaatsing van de supermarkt in het stationsgebied als onderdeel van Poort van Hoorn is in het beleid meegenomen als een van de uitgangspunten. Om te zorgen dat de ontwikkeling van het stationsgebied van de grond komt en het gebied Buitenstad Hoorn een levendig woon en commercieel gebied wordt, past de verplaatsing binnen de doelstellingen van h et gemeentelijk beleid. Vanuit de behoefte, de beperkte effecten en zwaarwegende belangen voldoet de verplaatsing van de supermarkt van Poort van Hoorn naar Buitenstad Hoorn aan de Ladder voor Duurzame Ontwikkeling.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 7/25 1 Contextanalyse 1.1 Locatie en projectomschrijving 1.1.1 Poort van Hoorn De huidige supermarkt in Poort van Hoorn is solitair gelegen boven het NS Station en het P+R terrein. Dit gebied wordt de komende jaren getransformeerd en draagt de naam Poort van Hoorn. In Poort van Hoorn is een onderscheidend stedelijk milieu beoogd dat bijdraagt aan de externe trekkracht van de regio. Met de realisatie van Poort van Hoorn wil de gemeente aan de noordzijde van het IC station van Hoorn een functiemix realiseren voor de stad. Deze plannen zijn vergelijkbaar met andere ontwikkelingen rond spoorprojecten in het land. In de directe nabijheid van Hoorn kan worden gedacht aan de ontwikkelingen van de spoorzones van Zaanstad, Purmerend en Alkmaar. Breder gekeken zijn de spoorprojecten rond de stations van Zwolle, Leiden, Tilburg, Delft en Apeldoor n voorbeelden. Verschillende andere spoorzones hebben al een ambitiesprong ondergaan waar het gebied rond het centraal station in Den Bosch en Amersfoort mooie referenties voor zijn.
‘Poort van Hoorn’ zorgt dat het gebied rond het ICstation van Hoorn een echte poort voor de gemeente wordt en een knooppunt voor de hele regio. Het grootste deel van de voorzieningen is beoogt aan de Noordzijde van het station. De plannen richten zich op een versterking van de identiteit van het huidige programma dat onder meer bestaat uit het ziekenhuis en het stoomtreinmuseum. Nieuwe regionaal trekkende functies worden aan deze bestaande functies toegevoegd. Met de binnenstad die aan de zuidkant ligt kom t vanuit de noordzijde een aantrekkelijke verbinding zodat een optimale wisselwerking ontstaat. Voor het nieuwe stations gebied als onderdeel van Poort van Hoorn wordt uitgegaan van een beperkte omvang aan detailhandel, passend bij het functioneel profiel van het gebied. De huidige supermarkt van circa 1.920 m² wvo, oftewel 2.000 m² brutovloeroppervlakte (bvo), past niet binnen de toekomstvisie van het stations gebied. Dit betekent dat de huidige supermarkt moet verplaatsen naar een andere locatie . In het stationsgebied van Poort van Hoorn wordt rekening gehouden met een kleine supermarkt van m a x im a a l 850 m² wvo en een gemakswinkel van m a x im a a l 200 m² wvo.
1.1.2 Buitenstad Hoorn – enige mogelijke verplaatsingslocatie Figuur 2 : Verplaatsing Supermarkt van de Dedemstraat 19 naar Berkhouterweg 11 (Buitenstad Hoorn ) Bron : LVB Achtergrondkaart, bewerk t door Sweco
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 8/25 Op basis van de visie voor het stationsgebied voor Poort van Hoorn heeft de gemeente Hoorn in 2019 het volgende onderzoek uitgevoerd: v erkenning relocatiemogelijkheden Albert Heijn Hoorn. Om de supermarkt tot een verplaatsing te bewegen is in de verkenning gezocht naar een locatie met een betere marktpositie en omzetmogelijkheden voor de supermarkt. Wat betreft de locatie komt het rapport tot de volgende conclusie: om in de toekomst de kern en regionaal verzorgende functie te handhaven en versterken moet een nieuwe locatie voor de AH zorgvuldig worden gese lecteerd. Een locatie langs de doorgaande verkeersader van Hoorn (Provinciale weg) ligt daarbij voor de hand. Het detailhandelsbeleid van Hoorn hangt het beleid aan dat supermarkten in eerste instantie thuishoren in de bestaande wijk en buurtcentra. In pr incipe is in de wijkwinkelcentrum (Huesmolen, Grote Beer, Kersenboogerd) plaats voor twee supermarkten, in de buurtwinkelcentra (Korenbloem, Bangert Oosterpolder, Zwaag/Blokker) één supermarkt. Deze ruimte is volledig bezet op grond waarvan geen plek is vo or verplaatsing van de AH uit het stationsgebied naar een bestaand cluster . Bovendien betreft het
door de uitzonderlijke grote omvang (in vergelijking met andere supermarkten in Hoorn) en huidige ligging centraal in Hoorn een supermarkt met een stedelijke en zelfs een beperkt regionale functie wat pleit voor een (solitaire) locatie, die voor autoverkeer vanuit de hele stad én de regio goed bereikbaar is. Met het oog op het feit dat de Supermarkt weg moet uit het stationsgebied van Poort van Hoorn zijn er afspraken gemaakt gemaakt om de supermarkt te verplaatsen naar Buitenstad Hoorn , op korte afstand van de huidige locatie. Als onderdeel van de ontwikkelingsopgave van dit gebied tot een gemengd wonen en werken terrein wordt de voormalige Opel garage herontwikkeld en ontstaat ruimte voor de te verplaatsen supermarkt. De centrale ligging binnen de gemeente (zie figuur 7) en een goede berei k baarheid vanuit sta d en regio zijn sterke voordelen van deze locatie. Bovendien valt de locatie in 'gemengd stedelijk gebied', waar functiemenging de norm is. Een integrale stedelijke ontwikkeling, met stapeling van functies (wonen, detailhandel, andere commerciële functies en parkeren), past hier dus prima. Vanuit het gegeven dat in de huidige wijk en buurtwinkelcentra geen plek is, is de locatie Berkhouterweg als enige mogelijke locatie overgebleven.
1.1.3 Ontwikkelingsgebied Buitenstad Hoorn Figuur 3 : Ontwikkelingsgebied Buitenstad Hoorn Bron: SVP Architecten, bewerk t door Sweco Op de hoek van de Berkhouterweg met Dampten bestaan plannen om een gebied van ruim twee hectare te herontwikkelen. Het gebied – Buitenstad Hoorn – heeft nu een bestemming als bedrijventerrein, maar wordt getransformeerd tot een gebied met maximaal 600 woningen en ca. 4.000 m² commerciële ruimten, waaronder de supermarkt van 1.920 m² . De locatie is goed bereikbaar met auto en fiets. Het ligt tussen
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 9/25 afslag acht van de A7 en het station van Hoorn in. De Berkhouterweg sluit aan op de Provincialeweg, die dwars door Hoorn loopt. De supermarkt is voorzien op de hoek Berkhouterweg – Dampten, op de begane grond. De supermarkt krijgt hetzelfde metrage als nu op de Van Dedemstraat, namelijk 1.920 m² wvo. Binnen het plangebied komen in totaal 544 parkeerplaatsen, waaronder 149 parkeerplaatsen op de begane grond voor de supermarkt en bezoekers van de woningen. De ingang van de supermarkt is voorzien aan de oostzijde, aan de Dampten. Beoogt is om een modern gebouw te realiseren met grote ruime gevels (veel glas), zodat de supermarkt goed z ichtbaar is.
Figuur 4 : Voorlopige p lattegrond begane grond beoogde supermarkt Buitenstad Hoorn (links ) en entrees tot Buitenstad Hoorn (rechts ) Bron: Gemeente Hoorn , bewerkt door Sweco 1.2 Trends en ontwikkelingen Detailhandel is een branche die voortdurend aan ontwikkelingen onderhevig is. Een voorbeeld is de toename van online aankopen en de daarmee gepaard gaande effecten op de fysieke winkelstructuur. In deze paragraaf behandelen we de belangrijkste trends en on twikkelingen die van invloed zijn op het supermarktlandschap. De vraag naar detailhandel en andere commerciële voorzieningen is in ontwikkeling. Onderstaand is een aantal belangrijke trends voor de dagelijkse sector weergegeven: FOOD WINT AAN BELANG Waar de niet dagelijkse detailhandel door generieke ontwikkelingen onder druk staat, drukt de foodsector juist een steeds grotere stempel op winkelgebieden in de grote stad. De merendeels jonge en hoogopgeleide bevolking met grootstedelijke levensstijl identificeert zich sterk met zijn eetgedrag. SUPERMARKTEN PROFITEREN Albert Heijn liep in de jaren negentig voorop met een assortiment dat aansloot bij de behoeften van de klant (gemak, vers, kwaliteit). Inmiddels maken de andere formules met aangepaste concepten een inhaalslag en groeit de omzet in de fysieke supermarkt no g steeds.
VERSSPECIAALZAKEN ONDER DRUK Supermarkten worden steeds belangrijker in de distributie van levensmiddelen. Ruim 85% van de bestedingen in levensmiddelen wordt gedaan in de supermarkt. Supermarkten besteden daarnaast steeds meer aandacht aan hun versafdelingen. Het gevolg: versspeciaal zaken staan al jarenlang onder druk. Onder invloed van de huidige coronacrisis beleven de versspeciaalzaken echter momenteel een opleving. SCHAALVERGROTING EN VERKLEINING Minder, maar grotere supermarkten. Naar de huidige maatstaven zijn full service supermarkten van minder dan 1.200 m² wvo te klein en hebben een te weinig gedifferentieerd aanbod om aantrekkelijk te blijven voor de consument. Er is sprake van enerzijds uitv al aan de onderkant (de kleine reguliere, buurt en dorpsverzorgende supermarkten) en anderzijds opwaardering aan de bovenkant (vergroting/relocatie). Daarnaast zijn gemakswinkels in opkomst . Daar waar buurtsupers veel last hebben van de steeds hogere drempelwaarde (druk op omzet en marges) , oplopende energie en loopkosten en verlies van tabaksomzet, bedient de gemakswinkel meer doelgroepen en heeft daarmee meer omzet en margepotentie.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 10/25 SLUITINGEN EN FAILLISSEMENTEN ZETTEN CENTRA ONDER DRUK Het detailhandelslandschap verandert. Met name de niet dagelijkse detailhandel staat onder druk. Verschillende formules sluiten (veel van hun) vestigingen, of gaan failliet. De meeste klappen vallen in het middensegment. GROTE IMPACT E COMMERCE In de Randstad wordt 3,1% van de totale bestedingen in dagelijkse artikelen online gedaan. We verwachten een verdere groei; ook lokale supermarkten moeten inspelen op de veranderende wensen van de consument en ze ook bedienen met een goede webshop. In Hoor n is Picnic sinds 2021 actief. Figuur 5: Trends en ontwikkelingen in de dagelijkse sector 1.3 Toets aan beleid 1.3.1 Rijksbeleid Op grond van de Omgevingswet dienen overheden nieuwe stedelijke ontwikkelingen standaard te motiveren met een Ladder voor Duurzame Verstedelijking.
De Ladder voor Duurzame Verstedelijking beoogt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke besluiten, met als doel een zorgvuldige benutting van schaarse ruimte, door het voorkomen van over programmering en het vraaggericht programmeren en realiseren van verstedelijking. De Ladder geldt voor alle stedelijke functies zoals woningen, kantoren, winkels en voorzieningen. Voor winkelplannen geldt dat bij nieuwbouw en uitbreiding van winkels de ondergrens in beginsel bij een bruto vloeroppervlakte van 500 m² ligt. De laddertoets dient alleen uitgevoerd te worden bij ‘nieuwe’ stedelijke ontwikkelingen. In het geval dat de Ladder niet van toepassing is moet er wel een evenwichtige toedeling van functies aan locaties gemotiveerd worde n in het kader van een goede ruimtelijke ordening . In het kader van een goede ruimte ordening is het nodig om de behoefte en eventuele effecten op de detailhandelsstructuur in kaart te brengen. De beoogde ontwikkeling in Hoorn betreft een verplaatsing waarbij er op een nieuwe locatie een supermarkt van meer dan 500 m² bvo w ordt gebouwd. Daarom is het initiatief getoetst aan de Ladder van Duurzame Verstedelijking middels dit rapport.
1.3.2 Provinciaal en regionaal beleid Omgevingsverordening 2022 van 1 juli 2024 Sind s 2022 zijn de provinciale detailhandel suitgangspunten verwoord in de omgevingsverordening. De verordening sluit volledig aan op de omgevingswet en luid t als volgt : • Het behouden en versterken van detailhandel in de centra van kernen door het voorkomen van versnippering van het aanbod in en buiten de kernen. • Het voorkomen van ruimtelijk relevante leegstand in winkelgebieden om zo een detailhandelsstructuur te behouden die uitgaat van duurzaam ruimtegebruik. • Het vrijwaren van veel consumentenverkeer op bedrijventerreinen. • Het tegengaan van extra verkeersbewegingen en landschappelijke aantasting van het landelijk gebied door vestiging van detailhandelsbedrijven. Uitganspunten West Friesland Regionale Detailhandelsvisie (2015): • Focus op bestaande detailhandelsstructuur, waarbij voor Hoorn de volgende toewijzingen gelden: • Binnenstad Hoorn: recreatief centrum met regionale functie ; • Kersenboogerd, De Huesmolen en Grote Beer als ondersteunende centra met een gemaksfunctie voor inwoners omliggende wijk ; • Hof van Hoorn als regionaal grootschalig detailhandelscentrum met grootschalige retail en leisure.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 11/25 • Nieuwe initiatieven zijn alleen mogelijk binnen de bestaande detailhandelsstructuur, met uitzondering van een bescheiden boodschappencentrum in Banger t en Oosterpolder in Hoorn ; • Voor initiatieven groter dan 1.500 m 2 geldt een verplichte advisering in bovenregionaal verband binnen de Regionale Adviescommissie Detailhandel Noord Holland Noord (RAC NHN). Voor plannen in het centrum van Hoorn geldt een verplichte advisering voor detailhandelsplannen groter dan 3.000 m² . 1.3.3 Gemeentelijk beleid Uitgangspunten D etailhandelsnota 2020 2025 gemeente Hoorn, vastgesteld op 21 april 2021 : • Gezonde en toekomstbestendige detailhandelsstructuur; • Concentratie van winkels in de reguliere winkelgebieden; • Verkleining publiekshart in centrum en uitbreiding publieksfuncties; • Geen kwantitatieve marktruimte voor supermarkten ; • Terughoudend ten opzichte van nieuwe winkelontwikkelingen buiten de bestaande structuur; • Uitbreiding en/of verplaatsing van bestaande solitaire winkels ongewenst; • Van bovenstaande twee punten mag worden afgeweken op basis van zwaarwegende belangen.
Hierbij wordt specifiek het voorbeeld van voorliggende verplaatsing van de supermarkt Van Dedemstraat genoemd. Uitgangspunten l eegstandsverordening, 2021 ( 2022): • Tegengaan leegstand onder andere op het gebied van winkels ; • Doel om e igenaren van leegstaande winkels, woningen en kantoren makkelijk aan te sporen om te zoeken naar een invulling voor het pand ; • meldingsplicht voor panden die langer dan zes maanden leegstaan . Na een melding volgt een overleg met de pandeigenaar, met als doel om tot een invulling te komen ; • Hieruit kan een zogenaamde leegstandsbeschikking volgen, waarin een oordeel staat of het pand klaar is voor gebruik. Als dit het geval is, krijgt de eigenaar 12 maanden de tijd om een gebruiker te vinden. Als het pand na deze 12 maanden nog steeds leeg sta at kan het college een gebruiker voordragen. Als de eigenaar hier niet op in gaat, kan het college besluiten om een bestuurlijke boete op te leggen. Omgevingsplan gemeente Hoorn, onderdeel Bestemmingsplan Venneweg Middelweg – Berkhouterweg (2017) De locatie heeft de bestemming ‘bedrijf’. Deze bestemming bevat bedrijven in de milieucategorie 1 en 2.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 12/25 Figuur 6: Omgevingsplan gemeente Hoorn, onderdeel Bestemmingsplan Venneweg – Middelweg – Berkhouterwe g Bron: Gemeente Hoorn en BRT Achtergrondkaart, bewerkt door Sweco 1.3.4 Conclusie toets aan beleid Het beleid is gericht op het beschermen van de bestaande winkelstructuur. Er wordt terughoudend omgegaan met solitaire ontwikkelingen. Toch wordt in het beleid aangegeven dat afwijking van het beleid over solitaire vestigingen mogelijk is wanneer er zwaarwegende belangen zijn. Dit vereist een goede motivering met afweging van de effecten. Daarvoor dient dit rapport.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 13/25 2 Kwantitatieve en k walitatieve b ehoefte In dit hoofdstuk is aan de hand van kwantitatieve toetsen en een kwalitatieve benadering beargumenteerd in hoeverre er mogelijkheden zijn voor de verplaatsing van de beoogde supermarkt in Hoorn. In paragraaf 2.1 is de zogenaamde kwantitatieve behoefte uitgewerkt, in paragraaf 2.2 de kwalitatieve behoefte . 2.1 Kwantita tieve Toets De kwantitatieve toets komt tot stand op basis van een confrontatie van de vraag met het aanbod. In deze paragraaf is eerst de vraagzijde uitgewerkt, vervolgens de aanbodzijde en daarna de confrontatie. 2.1.1 Vraagzijde van de Markt Onderzoeksgebied Om de behoefte en effecten van de beoogde supermarkt op de locatie ‘Buitenstad Hoorn ’ in beeld te brengen , merken we de gehele gemeente Hoorn als onderzoeksgebied aan.
De verzorgingsstructuur in Hoorn is sterk wijkgericht. Iedere wijk heeft haar eigen retailcentrum. Vanuit haar ligging gaat de toekomstige supermarkt in Buitenstad Hoorn zich vooral richten op de wijken Binnenstad (Wijk 10), Hoorn Noord (Wijk 12), Grote Waal (Wijk 13) en Berkhout in Koggeland. Deze vier wijken hanteren we als primair onderzoeksgebied . Wijk 20 Risdam Zuid ligt zeer nabij de projectlocatie (net ten noorden) , maar rekenen we niet tot het primair onderzoeksgebied. D e reden ligt in het feit dat in d ie wijk , winkelcentrum De Huesmolen ligt met twee supermarkten. In het nu afgebakende primaire onderzoeksgebied is de voorziene ontwikkeling de enige supermarkt van substantiële grootte. Figuur 7: Primair onde rzoeksgebied nieuwe supermarkt locatie. Bron: BRT achtergrondkaart, bewerkt door Sweco. Door de goede autobereikbaarheid en ligging aan de doorgaande route vanaf de snelwegafslag wordt ook de nodige toevloeiing verwacht. Kenmerken verzorgingsgebied
INW. | | % 0 | 15 | %15 | 25 | %25 | 45 | | %45 | 65 | %65+ | Gem. HH. | Gem. ink. per Groote | | inw. Primair Onderzoeksgebied | | 22.165 | 13 | 11 | 25 | 26 | 23 | 2,1 | €30.330 Hoorn | | 75.216 | 16 | 12 | 25 | 26 | 20 | 2,2 | €29.600 Nederland | | | 15 | 12 | 25 | 28 | 20 | 2,1 | €30.800 Tabel | 1: Demografische kenmerken onderzoeksgebied Bron: CBS kerncij | fers wijken en buurten 2023, inkomen betreft 2022 (meest recente cijfers) • | In Hoorn woonden op 1 | januari 202 | 4 circa 7 | 5.220 mensen. De leeftijdsgroepenverdeling en huishoudengrootte komt overeen met het Nederlands gemiddelde. Het welvaartsniveau ligt onder het landelijk gemiddelde: de inwoners verdienen gemiddeld 3, | 9% minder | . • | In het primaire | onderzoeksgebied wonen 2 | 2.170 mensen. | D | e gemiddelde huishoudgrootte | in dit gebied | ligt op het Nederlands gemiddelde | . In het primaire verzorgingsgebied | wonen | relatief meer ouderen | . Het inkomensniveau ligt | iets onder | het landelijk | g | emiddelde. Woningbouw | ontwikkelingen en inwonersprognose • | Het inwoneraantal van Hoorn neemt de komende jaren flink toe. Volgens de | Primos | prognose wonen in 2035 minimaal | 82.130 mensen | in de gemeente, een toename van | 9% ten opzichte van 202 | 4.
• | In Hoorn bestaan verschillende woningbouwontwikkelingen, verspreid over de gemeente, met het zwaartepunt rondom het station. Dit zijn zowel harde plannen (vastgelegd | in het | Omgevingsplan Gemeente Hoorn | ) als zachte plannen (nog niet | vergund / moet het | Omgevingsplan | nog voor worden gewijzigd | ). De grootste plannen zijn: • | Bangert en Oosterpolder: | deels nog in aanbouw 388 woningen (zacht plan) | . • | Pelmolenpad: 610 woningen. • | Stationsgebied: 450 woningen. • | Rozenbuurt: 450 woningen (enkelen zijn al opgeleverd). • | Holenkwartier: 400 woningen (gedeeltelijk al opgeleverd). • | De Compagnie: 265 woningen. • | Buitenstad Hoorn | : maximaal 600 woningen. • | De Vrijheid | : 133 woningen | . De woningbouw | van het komende decennium | concentreert zich | op | het westen van Hoorn. • | Bij realisatie van alle plannen (hard en zacht), valt de bevolkingsgroei hoger uit dan de prognose van de provincie.
• | Binnen het primair onderzoeksgebied spelen de woningbouwplannen | in | het stationsgebied | Poort van Hoorn, Pelmolenpad, Pakhuis Dampten, Hart en Noord, Noord van Noord, Jan Willemszstraat 18 en Buitenstad Hoorn | . In dit gebied gaat het om | minimaal | 1.130 woningen | (harde plannen) | en maximaal 2.120 (harde en zachte plannen) | woningen tot 2035 | 1. Met een gemiddelde huishoudensgrootte van 2,1 (huidig gemiddelde) leidt dit tot | 2.370 tot | 4.460 nieuwe inwoners | 2. Het inwoneraantal komt zo op minimaal 2 | 4.540 tot maximaal 2 | 6.630 in 2035. Conclusie inwonersontwikkeling en vraag naar supermarkten De | vraag naar supermarkten | concentreert | zich op het westen van de gemeente. Hier liggen de wijken met de hoogste inwonersaantallen. Op basis van de woningbouwplannen, concentreert ook de inwonersgroei zich vooral | op | het westen.
2.1.2 | Aanbodzijde van de markt Detailhandelsstructuur 1 Bron: | bouwprojecten.hoorn, | gemeente Hoorn, 2024 2 1.129 * 2,1 = 2.370 en | 2.124 * 2,1 = 4.460 Sweco | Business unit Stedelijke | Planning Rapport | Ladderonderbouwing Verplaatsing | supermarkt | locatie Van Dedemstraat naar | Buitenstad Hoorn | , Gemeente Hoorn Projectnummer | 51023098 21 oktober 2024 | | 14/25 Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 15/25 Figuur 8: Supermarktaanbod Hoorn en omgeving (nummers gekoppeld aan tabel bijlage 1) Bron: Supermarktgidsonline, 202 4; BRT Achtergrondkaart; bewerk t door Sweco De detailhandelsstructuur van Hoorn bestaat uit het centrum, zes ondersteunende wijkwinkelcentra en een woonboulevard: • Centrum Hoorn . Het centrum kent het grootste winkelaanbod van de gemeente. Het meeste aanbod valt binnen de branche Mode & Luxe. De supermarkten vormen geen trekkers voor het gebied. Hier zijn alleen 3 kleinschalige supermarkten gevestigd gericht op kleine aankopen. • Hof van Hoorn. Hof van Hoorn is een middelgrote woonboulevard met bouwmarkten en woonwinkels.
• Grote Beer . Het wijkcentrum is recent vernieuwd en heeft een compleet aanbod. Hier zijn twee moderne full service supermarkten gelegen, namelijk een Aldi en Dekamarkt. • De Huesmolen vormt het wijkwinkelcentrum van de wijk Risdam. De supermarkten zijn de grote trekkers maar er is ook een divers aanbod aan overig dagelijks en niet dagelijks. Voor het gebied bestaan diverse ontwikkelplannen. Het supermarktaanbod bestaat uit een Lidl (ca . 1.120 m² wvo) en een Albert Heijn (ca. 1.350 m² wvo). De Lidl gaat mogelijk verplaatsen naar de noordzijde van het winkelcentrum. • Korenbloem . In de Korenbloem is slechts één supermarkt gelegen en een beperkt aanbod aan overige dagelijkse winkels. De supermarkt is een Dekamarkt is met 2.500 m² wvo de grootste supermarkt van de gemeente. • Kersenboogerd . Het wijkwinkelcentrum heeft een compleet aanbod aan dagelijkse en niet dagelijkse winkels. De twee supermarkten, een Albert Heijn en Vomar, vormen de belangrijkste trekkers. Beide hebben een beperkte omvang van ca. 1.000 m² wvo. • De Beurs ( Centrum Blokker ) betreft een dorpscentrum waar een supermarkt (Dekamarkt), beperkt dagelijks aanbod en een Action gelegen zijn. Iets verderop bevindt zich een solitaire Aldi.
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 16/25 • Hollandse Cirkel (lokaal bekend als De Bangert) is een nieuw compact buurtcentrum dat zich vooral richt op dagelijkse aankopen. Onderdeel is een moderne en ruime Albert Heijn supermarkt. Supermarktstructuur • In 2024 tel t de gemeente Hoorn 2 1.900 m² wvo aan supermarktmeters, verdeeld over 20 supermarkten 3. De supermarktdichtheid (aantal supermarktmeters per inwoner) ligt daarmee met 0,29 iets boven het landelijk gemiddelde van 0,27. • Het aanbod is divers en bestaat uit negen full service supermarkten (> 1.250 m² wvo) , negen kleinschalige supermarkten, waaronder drie discounters, een toko en een Poolse supermarkt. • Het gemiddeld metrage ligt op ca. 1.100 m² wvo. Er zijn twee supermarkten met een omvang boven de 2.000 m² wvo (Lidl Clausplein en Dekamarkt Korenbloem) en negen supermarkten met een metrage onder de 1.000 m² wvo. • Tot voor kort was Deen met acht supermarkten het sterkst vertegenwoordigd in de gemeente. Na de overname van Deen is de Albert Heijn met zeven vestigingen het sterkst vertegenwoordigd. • Het aanbod is fijnmazig verdeeld over de gemeente waardoor de meeste supermarkten een wijk of buurtverzorgende functie hebben.
• Hoorn kent relatief veel solitair gelegen supermarkten. Van de 20 supermarkten liggen er acht buiten een winkelgebied (inclusief Poolse supermarkt en Toko). De overige 12 supermarkten zijn verspreid over de zeven winkelgebieden in Hoorn. Primair onderzoeksgebied • Het primaire onderzoeksgebied telt ruim 6.5 10 m² wvo aan supermarktmeters, verdeeld over zes supermarkten 4. De supermarkt dichtheid (aantal supermarktmeters per inwoner) in het primaire gebied ligt daarmee met 0, 29 op het niveau van de dichtheid in heel Hoorn. • Het aanbod is divers. Wel zijn er opvallend veel kleine supermarkten, die vooral in de Binnenstad zijn gelegen. Slechts drie supermarkten zijn full service supermarkten (> 1.250 m² wvo). • De te verplaatsen supermarkt is de enige met een substantiële omvang in het primaire onderzoeksgebied. Plancapaciteit In de gemeente Hoorn zijn twee concrete zachte plannen in behandeling , te weten: • Een buurtsuper (m a x im a a l 850 m² wvo ) • Ee n gemakswinkel van m a x im a a l 200 m² wvo. Beide plannen hebben betrekking op het plangebied Poort van Hoorn.
2.1.3 Confrontatie vraag en aanbod In deze paragraaf zijn kwantitatieve toetsen uitgevoerd om de toekomstige behoefte aan supermarktvoorzieningen in kaart te brengen. Deze behoefte wordt berekend aan de hand van twee methoden, namelijk: • Supermarktdichtheid (m² wvo per inwoner); • Distributieve berekening (DPO). Supermarktdichtheid 2024 2035 Min. Max. Primair onderzoeksgebied 0,29 0,27 0,26 3 Supermarktgidsonline.nl, 2024 4 Supermarktgidsonline.nl, 202 4 Hoorn | | 0,29 | 0,27 Nederland | | 0,27 | Tabel | 2: Supermarktdichtheid | 2024 – 2035 uitgaande van het huidige supermarktaanbod en | huidige en verwachte inwoneraantallen Bron: | Supermakrtgids | 2024 en CBS Statline 202 | 4 Het huidige supermarktaanbod per inwoner in | zowel Hoorn als het primaire onderzoeksgebied | ligt | iets | hoger dan het landelijk gemiddelde. | Op dit moment is daarom geen kwantitatieve marktruimte voor supermarkten in Hoorn. | In 2035 leidt de bevolkingsgroei | vanuit het minimummodel | niet tot marktruimte | . De dichtheid | komt op het Nederlands gemiddelde te liggen | (0,27). In het maximale scenario, waarbij alle woningbouwplannen worden gerealiseerd komt de supermarktdichtheid met 0,2 | 6 onder het landelijk gemiddelde te liggen (0,27).
Hieruit kan worden geconcludeerd dat het primaire onderzoekgebied extra aandacht vereist bij de optimalisatie van het supermarktaanbod in Hoorn | . Distributieve berekening Door middel van een distributieve berekening (DPO) | doen we een uitspraak over de ontwikkelingsmogelijkheden voor de supermarktsector in de | huidige | en | toekomstige situatie. | In het algemeen zijn ontwikkelingsmogelijkheden verklaarbaar op basis van een | te verwachten groei van het bevolkingsdraagvlak | en/of het | bovengemiddeld functioneren van het huidige aanbod en/of een groei in ambitie | een hogere, maar wel te verantwoorden binding en toevloeiing. | We zijn uitgegaan van de | volgende (ken)getallen | in de berekeni | ng | : • | Inwoners. | Voor het draagvlak is uitgegaan van een inwoneraantal van | 75.220 in | Hoorn | in 2024 en 82.130 in 20355. In het primaire onderzoeksgebied wonen momenteel 2 | 2.170 mensen | . Het inwonertal | neemt toe tot minimaal | 24.540 en maximaal 2 | 6.630 in 2035, afhankelijk van de doorgang van alle woningbouwplannen | .
• | Bestedingen per hoofd | . De bestedingen zijn gebaseerd op de Omzetkengetallen 202 | 2 (Panteia en INretail). Per jaar besteedt een gemiddelde Nederlander | € 2.180 in fysieke supermarkten. We corrigeren deze besteding voor het gemiddeld | 3,9 lagere inkomen van de inwoners in Hoorn en 1,5% lagere inkomen in het primaire onderzoeksgebied (met een prijselasticiteit van 0,4). We gaan er voorzichtigheidshalve van uit dat deze constant cijfers de komende jaren constant blijven. Dit is conservatief, | want de kans is groot | dat de nieuwe inwoners gemiddeld meer verdienen. • | Binding en toevloeiing.
| De koopkrachtbinding is het aandeel van de supermarktbestedingen van de inwoners in het onderzoeksgebied dat zij besteden bij winkels in dat gebied. De koopkrachttoevloeiing is het aandeel van de omzet van de winkels afkomstig van inwoners van buiten het g | ebied. | De huidige binding | scijfers | voor de gehele gemeente Hoorn | zijn bekend | (Randstad koopstromen, 2021) en bedraagt 92%. De | toevloeiing | ligt op | 12%. We veronderstellen dat deze cijfers constant blijven | . Voor het primaire onderzoeksgebied zijn geen koopstromen bekend. Wij gaan uit van een iets lagere binding (90%) | dan voor de hele gemeente | aangezien | aan de randen van Hoorn ook supermarkten liggen die voor sommige inwoners dichterbij liggen. Door de optimale ligging en bereikbaarheid van het gebied | in Hoorn | gaan we | voor de huidige en toekoms | tige | situatie uit van een hogere toevloeiing | ten opzichte van die in heel Hoorn | , namelijk | van | 20%. • | Gemiddelde vloerproductiviteit | . De gemiddelde vloerproductiviteit betreft de winkelomzet per m | 2 wvo. Deze zijn eveneens gebaseerd op Omzetkengetallen 202 | 2. Voor supermarkten betreft het 5 | jaarsgemiddelde van de gemiddelde vloerproductiviteit | € 8.590 per m | 2 wvo per jaar. • | Gevestigd aanbod.
| Het gevestigde aanbod | aan | supermarkten in | Hoorn | bedraagt | 21.920 m² wvo | 6. Het gevestigd aanbod in het primaire onderzoeksgebied aan supermarkten bedraagt 6.5 | 10 m² wvo | 7. HOORN | | PRIMAIR ONDERZOEKSGEBIED 5 Primos | , 2024 6 Supermarktgidsonline, 2024 7 Supermarktgidsonline, | 2024 Sweco | Business unit Stedelijke | Planning Rapport | Ladderonderbouwing Verplaatsing | supermarkt | locatie Van Dedemstraat naar | Buitenstad Hoorn | , Gemeente Hoorn Projectnummer | 51023098 21 oktober 2024 | | 17/25 2024 | 2035 | 2024 | 2035 | 2035 MIN. | | MAX. Inwoners | | 75.216 | 82.130 | 22.165 | 24.540 | 26.630 Bestedingen per hoofd in | € | 2.183 | 2.183 | 2.183 | 2.183 | 2.183 Bestedingspotentieel in | € mln. | | 164 | 179 | 48 | 54 | 58 Bestedingspotentieel in | € mln., incl. inkomenscorrectie | | 162 | 176 | 48 | 53 | 58 Koopkrachtbinding | | 92% | 92% | 90% | 90% | 90% Gebonden bestedingen in | € mln. | | 149 | 162 | 43 | 48 | 52 Koopkrachttoevloeiing | | 12% | 12% | 20% | 20% | 20% Omzet door toevloeiing in | € mln. | | 20 | 22 | 11 | 12 | 13 Totale bestedingen in | € mln.
| | 169 | 185 | 54 | 60 | 65 Gemiddelde vloerproductiviteit in | € per m | ² wvo | | 8.589 | 8589 | 8.589 | 8.589 | 8.589 Gerealiseerde vloerproductiviteit | | 7.709 | 8417 | 8.305 | 9.195 | 9.978 Haalbaar aanbod in m² wvo | | 19.675 | 21483 | 6.299 | 6.974 | 7.568 Gevestigd aanbod in m² wvo | | 21.921 | 21.921 | 6.514 | 6.514 | 6.514 Uitbreidingsruimte in m² wvo | | Geen | | Geen | | Geen | | 460 | 1.054 Uitbreidingsruimte in m² bvo | | Geen | | Geen | | Geen | | 575 | 1.318 Tabel | 3: Distributieve berekeningen supermarkten H | oorn en primair onderzoeksgebied | 2024 en 2035 • | Uit de berekening blijkt dat het supermarktaanbod in Hoorn onder | het | gemiddeld | e presteert. De gerealiseerde vloerproductiviteit ligt 1 | 0% onder het landelijk gemiddelde. | Een verklaring hiervoor is de relatieve hoge dichtheid aan supermarkten in de gemeente. | In de huidige situatie is dan ook geen ruimte voor uitbreiding en | ook | met de voorziene bevolkingsgroei | ontstaat | geen marktruimte in 203 | 5. • | In het primaire onderzoeksgebied | ontstaat | wat | marktruimte in 203 | 5, namelijk | 460 tot | 1.050 m | 2 wvo | . Dit duidt erop dat het gebied voorrang dient te krijgen in de mogelijk versterking van het aanbod binnen Hoorn | . De vraag | gaat | hier het aanbod overstijgen.
• | Kijkende naar de plannen komt de planologisch uit te breiden supermarktmeters in 203 | 5 in het primaire verzorgingsgebied | neer op de | beoogde komst van de | voorzieningen | in Poort van Hoorn (buurtsupermarkt van | m | a x | im | a | a l 850 m² wvo en een | gemakswinkel van | m | a x | im | a | a l 200 m² wvo) | . De te verplaatsen | supermarkt | behoudt dezelfde meters op de nieuwe locatie | – Buitenstad | Hoorn | als die zij momenteel heeft in Poort van Hoorn, namelijk 1.920 m² wvo. Conclusie: zowel uit de dichthedenanalyse als het distributief onderzoek blijkt dat momenteel | in heel Hoorn geen marktruimte aanwezig is. Als gevolg van de concentratie van woningbouwplannen in het primaire verzorgingsgebied ontstaat in dat gebied | in de toekomst kwantitatief in beperkte mate marktruimte. De | sis echter al aanwezig in Hoorn | – het gaat om een verplaatsing. De behoefte aan de te verplaatsen | supermarkt maakt onderdeel uit van de huidige en toekomstige marktruimte. Kwantitatief is die ruimte dan | ook aanwezig. 2.2 | Kwalitatieve toets De kwalitatieve toets | richt zich | zowel | op | het mogelijk maken van de ambitie van de gemeente Hoorn om “meer | stad te worden | ” middels een aantal stedelijke ontwikkelingen als | een optimalisatie van de detailhandelsstructuur.
2.2.1 | Mogelijkheid tot grote stedelijke projecten Poort van Hoorn Sweco | Business unit Stedelijke | Planning Rapport | Ladderonderbouwing Verplaatsing | supermarkt | locatie Van Dedemstraat naar | Buitenstad Hoorn | , Gemeente Hoorn Projectnummer | 51023098 21 oktober 2024 | | 18/25 Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 19/25 In Poort van Hoorn in de gemeente Hoorn komt een aantrekkelijk stedelijk woon en werkmilieu dat bijdraagt aan de externe trekkracht van de regio. Het moet de poort vormen van de regio West Friesland . De ontwikkeling bestaat uit onderstaand gebied. De huidige Albert Heijn ligt in Stationsgebied Noord aan de noordzijde van het IC station van Hoorn. In dit gebied is een mix voorzien van wonen, werken, cultuur, (OV) reizen en parkeren . De plannen richten zich op een versterking van de identiteit van het huidige programma dat onder meer bestaat uit het ziekenhuis en het stoomtreinmuseum. Nieuwe regionaal trekkende functies worden aan deze bestaande functies toegevoegd.
Er komen enkele winkels gericht op de trein en busreizigers, aangevuld met een kleine binnenstadssupermarkt van m a x im a a l 850 m² wvo en een gemakswinkel van m a x im a a l 200 m2 wvo voor forensen en bewoners van de binnenstad en Poort van Hoorn. Figuur 9: Huidige l ocatie supermarkt in Poort van Hoorn Bron: Karres en Brands 2020; bewerk t door Sweco De huidige supermarkt ligt in het plangebied van Stationsgebied Noord (zie figuur 9) en past niet in het beoogde toekomstige concept. Verplaatsing van de winkel is noodzakelijk om de ontwikkeling van het gebied mogelijk te maken. De mogelijke nieuwe locaties voor de supermarkt zijn schaars in Hoorn. Zoals eerder aangegeven ontbreekt het aan ruimte bij de bestaande retailclusters. Een verplaatsing naar de Berkhouterweg als onderdeel van de ontwikkelingslocatie Buitenstad Hoorn, biedt een optimale uitkomst. Buitenstad Hoorn De Berkhouterweg 11 de kavel van de voormalige Opel garage – maakt onderdeel uit van Buitenstad Hoorn. Het huidige bedrijventerrein wordt omgevormd naar een stedelijk gebied met een mix van wonen en commerciële voorzieningen. De ontwikkelingslocatie geeft invulling aan de ambitie van de gemeente Hoorn om “meer stad te worden ” en sluit aan op de beleidsdoelstelling van de gemeente om meer woonruimten te
Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 20/25 bieden aan jongeren bij het stationsgebied. De komst van de te verplaatsen supermarkt draagt bij om aan de creatie van een krachtiger gemengd stedelijk woongebied, namelijk: • Kwalitatieve impuls omgeving . Met de ontwikkeling wordt een kwalitatieve impuls gegeven aan de buurt. Het gebied gaat met de supermarkt meer bezoekers trekken, zowel uit de directe omgeving als van verder weg. De supermarkt met haar hoge puien geeft het gebied een levendige en frisse uitstraling . • Een sociale functie voor buurtbewoners en zorgt voor een versterking van de leefbaarheid . De supermarkt voorziet in de dagelijkse behoefte van de inwoners. Daarnaast fungeert de supermarkt als een ontmoetingsplaats voor de inwoners en bezoekers en werkt daardoor versterkend voor de sociale cohesie in de wijk. Ook neemt de leefbaarheid van de wijk overdag en ’s avonds toe. Immers supermarkten hebben ruime openingstijden en worden van ’s morgensvroeg tot ’s avonds laat doorlopend bezocht .
2.2.2 Algemene randvoorwaarden supermarkt De succesvolle exploitatie van een supermarkt, nu en in de toekomst, hangt af van een aantal randvoorwaarden. Indien de randvoorwaarden niet optimaal zijn, wordt het toekomstperspectief van een supermarkt onzeker. De afgelopen jaren zijn deze randvoorwaard en veranderd door verschillende ontwikkelingen in het retaillandschap. Hieronder zijn de belangrijkste randvoorwaarden weergeven en hoe de oude en nieuwe locatie van de supermarkt hierop aansluiten. Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 21/25 VOORWAARDEN AANSLUITING OUDE EN NIEUWE LOCATIE SUPERMARKT Draagvlak : Er moet voldoende vraag zijn vanuit de consument om de supermarkt optimaal te kunnen laten functioneren. De afgelopen jaren is de drempelwaarde voor het draagvlak hoger geworden. Er zijn meer consumenten in de directe omgeving nodig om een rendabele supermarktexploitatie te voeren. Het d raagvlak tussen de locaties blijft grotendeels hetzelfde : • De nieuwe locatie ligt nabij de oude . • De daling in aantal forensen door het vertrek van de st ationslocatie wordt goedgemaakt door een betere autobereikbaarheid (dichter bij afslag snelweg) , waardoor de toevloeiing hoger uitvalt.
Bereikbaarheid : De supermarkt moet zowel per auto, per fiets alsmede te voet goed bereikbaar zijn voor de consument . Wanneer dit niet het geval is, kiest de consument voor een winkel die beter bereikbaar is. Andersom kan een goede bereikbaarheid, ook voor bewoners van buiten de wijk, een supermarkt een forse impuls geven. Zowel de oude als nieuwe locatie is goed bereikbaar : • Gelijk e bereikbaar voor bezoekers die te voet of met de fiets komen . • De b ereikbaarheid met het OV neemt in de nieuwe situatie af . • De autobereikbaarheid neemt toe door de ligging aan de P rovincialeweg , nabij de snelweg. Parkeren : De parkeersituatie moet goed geregeld zijn, met voldoende parkeerplekken direct nabij de winkel. Dit vergemakkelijkt het boodschappen doen voor de consument per auto en verhoogt daarmee de aantrekkingskracht van de supermarkt. In beide situatie zijn er voldoende parkeerplekken : • Op oude locatie ca. 80 parkeerplekken (deels gratis) . • Op nieuwe locatie komen ca. 150 openbare parkeerplekken voor bezoekers van Albert Heijn en de woningen. Uitstraling: Belangrijk is een goede eigentijdse uitstraling. E en verouderde uitstraling van zowel de binnen als buitenkant van een supermarkt heeft een negatieve impact op het consumentengedrag.
De uitstraling verbetert iets : • De oude locatie heeft een prima uitstraling . Het omliggende gebied is echter weinig aantrekkelijk . • Op de nieuwe locatie kan een gebouw worden geplaatst dat voldoet aan de eisen van een moderne supermarkt en goed opgaat in de omgeving. Maatvoering en indeling: De consument wil op een zo makkelijk mogelijke manier boodschappen doen. Een te kleine supermarkt met onvoldoende keuze in assortiment en een onhandige indeling draagt hier niet aan bij. De winkelvloeroppervlakte blijft gelijk : • De afspraak is dat het wvo niet mag toenemen en dus 1.919 m 2 wvo blijft . • De indeling kan wel worden verbeterd. Zichtbaarheid: Een supermarkt die goed zichtbaar is, trekt consumenten aan. Ook passanten die toevallig voorbij de winkel komen, worden sneller overgehaald de winkel te bezoeken. De zichtbaarheid neemt af: • De huidige zichtbaarheid van de solitair gelegen winkel is zeer goed . • Op de nieuwe locatie moet meer met signing worden gewerkt, aangezien de winkel meer ingesloten komt te liggen.
Figuur 1 0: Randvoorwaarden supermarkten en a an sluiting beide locaties Uit bovenstaande analyse blijkt dat de beide locaties niet veel verschillen wat betreft de aansluiting op de randvoorwaarden van supermarkten. De locaties liggen zeer nabij elkaar waardoor de ruimtelijke spreiding van supermarkten grotendeels gelijk blijft. De belangrijkste verschillen in randvoorwaarden zijn: • Minder aanstroom van forensen op de nieuwe locatie . • Dichter bij de afslag van de snelweg , wat zorgt voor een hogere toevloeii ng. 3 Effectenanalyse In dit hoofdstuk worden de ruimtelijk economische effecten van de verplaatsing van de supermarkt in het onderzoeksgebied beschreven.
P Sweco | Business unit Stedelijke Planning Rapport Ladderonderbouwing Verplaatsing supermarkt locatie Van Dedemstraat naar Buitenstad Hoorn , Gemeente Hoorn Projectnummer 51023098 21 oktober 2024 22/25 3.1 Economisch en ruimtelijk impuls Economische impuls voor gemeente en regio De te verplaatsen supermarkt geeft een economische impuls in de vorm van t ijdelijke effecten : Gedurende de realisering van de herstructurering en uitbreiding van de supermarkt ontstaat tijdelijke werkgelegenheid, vooral in de bouwnijverheid. Maatgevend voor het bepalen van deze tijdelijke (project)effecten zijn de sloop , stichtings en overige (in richtings)kosten, inclusief parkeren en aanpassingen aan de omliggende infrastructuur. Uitgangseffecten Naast de genoemde kwantitatieve economische effecten heeft het project ook andere effecten die lastig te kwantificeren zijn en moeilijk onder een noemer te vatten. D it zijn de zogenaamde uitstralingseffecten: • Katalysator nieuwe investeringen. Een dergelijke ontwikkeling fungeert vaak als katalysator voor nieuwe investeringen in de omgeving. Door de ontwikkeling wordt het gebied aantrekkelijker en trekt het nieuwe investeerders aan.
• Versterking vestigingsklimaat . Een aantrekkelijke supermarkt die aan de moderne maatstaven voldoet zorgt er voor dat het gebied aantrekkelijk wordt als woon en werkgebied bij bewoners en bedrijven . Het zet het gebied krachtiger op de kaart. • Sociale functie voor buurt en wijk. (Dagelijkse) winkelvoorzieningen en vooral supermarkten zijn bij uitstek plaatsen waar buurtbewoners elkaar ontmoeten. De komst van de supermarkt naar de te ontwikkelen woonwijk Buitenstad Hoorn kan deze functie voor de toekomstige bewoners bewerkstelligen. 3.2 Effecten op bestaande structuur Uiteraard heeft de verplaatsing van een supermarkt naast positieve effecten ook mogelijke verdringingseffecten. Ondanks dat het een verplaatsing betreft en de supermarkt in omvang niet vergroot kan de verplaatsing wel effect hebben op de zittende supermarkten. De verbeterde autobereikbaarheid zorgt voor een hogere toevloeiing. Dit kan zorgen voor een verdringingseffect. De mate van verdringing voor individuele supermarkten en winkelgebieden hangt vooral af van de volgende aspecten : • Overlap in formule en functie: Hoe meer gelijkenis met het format en overlap in functie (metrage, verzorgingsbereik, formule, prijsstelling, doelgroep), hoe groter het effect. In het onderzoeksgebied zijn alle typen supermarkten aanwezig tussen discount en fullservice.
• Uitbreiding dan wel nieuwvesting : In aansluiting hierop speelt mee of het een uitbreiding of een nieuwvestiging betreft. Bij een uitbreiding is de additionele omzetclaim beperkter dan die van een nieuwe winkel. Immers, een belangrijk deel van de omzet van een uit te breiden winkel is reed s aanwezig. In dit geval gaat het om een relocatie van een bestaande vestiging en blijft het winkelvloeroppervlak gelijk . Bovendien vindt de verplaatsing over een marginale afstand plaats. Hierdoor blijft het effect beperkt. • Overlap in verzorgingsgebied en afstand tot supermarkt: Hoe groter de overlap, des te groter het effect. De afstand (in reistijd) tussen het project en de desbetreffende supermarkt is vaak maatgevend. Buiten de 10 minuten reisafstand is het effect vaak verwaarloosbaar. • Het functioneren van de betreffende supermarkt : Het effect op s upermarkten die matig of slecht functioneren is het grootst, zeker als er sprake is van overlap in functie, verzorgingsgebied en formule. Omzetclaim en omzetherkomst supermarkt De verplaatsing van de supermarkt zorgt niet voor extra vloeroppervlakte. Wel kan de supermarkt een omzetsprong maken aangezien de nieuwe locatie goed bereikbaar is met de auto en daardoor meer auto klanten van grotere afstand kan trekken. Op basis van een (landelijk) gemiddelde vloerproductiviteit van
€ 8.590 per m² wvo | 8 behaalt de supermarkt met 1.9 | 20 m | 2 wvo een rekenkundig omzetclaim van ca. | € 16,5 miljoen. Voor de nieuwe locatie gaan wij uit van een | maximale | omzetstijging van 15%. Dit betekent een rekenkundig | e | extra omzetclaim van | € 2,5 miljoen | 9. Deze | omzetclaim | gaat | ten koste van overige supermarkten in Hoorn. Het gaat dan ( | gerelateerd aan de totale omzetclaim van het nu in Hoorn gevestigde supermarktaanbod ( | € 188,3 miljoen | 10) om een additioneel aandeel in deze claim van 1,3% | 11. Hierbij moet ook worden genoteerd dat door de verplaatsing sommige klanten van de oude Albert Heijn (Berkhouterweg) mogelijk naar andere supermarkten trekken aangezien die dichterbij zijn gelegen. Naar verwachting | ziet de | klant | en omzetherkomst | (gemiddeld over het jaar) | van | de | supermarkt | op de nieuwe locatie aan de Berkhouterweg 11 | er | globaal | als volgt uit | : • | Circa 90% van de omzet is afkomstig van de bewoners van Hoorn (zijnde € 14,9 miljoen); • | De overige 10% van de omzet is afkomstig van buiten Hoorn (zijnde € 1,7 miljoen | ). We houden deze verdeling ook aan voor de extra omzet die de supermarkt gaat | realiseren | . Dit betekent dat 2,2 miljoen van de extra omzet afkomstig is van inwoners van Hoorn en | € 250.000 van buiten Hoorn.