Bijlage 2.2 - Effect strategie Hoorn
Tekst van het document
Hoorn: effect klimaatadaptatie strategie
1 - Toprisico's voor Hoorn o.b.v. stresstest. Klik of tik op de afbeelding om deze te vergroten
De keuze voor een ambitieniveau heeft gevolgen voor Hoorn. Deze zijn in een interne workshop met de gemeente nader onderzocht. De resultaten zijn weergegeven in de tabellen met korte toelichting hieronder.
Algemeen Om van Hoorn een klimaatbestendige stad te maken is inzet nodig van zowel de gemeente, inwoners en bedrijven. Met name voor wateroverlast ligt er een grote opgave voor de gemeente. Met een beschermingsniveau dat momenteel iets lager ligt dan in de rest van Westfriesland, heeft Hoorn bij elk ambitieniveau een aanzienlijke opgave om wijken bestendig te maken tegen wateroverlast. Daarnaast is het voor wateroverlast, droogte en hitte een uitdaging om voldoende openbare ruimte te vinden om maatregelen te nemen. De gemeente draagt daarom actief uit dat een gedeelde verantwoordelijkheid cruciaal is om de klimaatrisico’s te verminderen. Waar de stedelijke dichtheid hoger is, is het vaak lastiger voldoende ruimte te vinden voor maatregelen, zowel in de openbare ruimte als de ondergrond.
Ambitieniveau A Om het beschermingsniveau bij ambitie A te behalen gaat de gemeente Hoorn voor alle wijken na waar de knelpunten van wateroverlast zitten. Om deze wateroverlast knelpunten aan te pakken is een grote wijkaanpak nodig, waarin onderhoud en klimaatadaptatie is ge combineerd. De focus zal eerst liggen bij het ziekenhuis en de ontwikkeling van Poort van Hoorn. Maar ook in zowel de Omgevingsvisie als het plan Inrichting Openbare Ruimte, dat in 2021 wordt geschreven en vastgesteld, krijgt klimaatadaptatie een plek. Op deze manier kan bij stadsvernieuwing en onderhoud in de wijk klimaatadaptie meegenomen worden. Ook geldt voor dit ambitieniveau dat de gemeente capaciteit moet vrijmaken om de vergroening van tuinen en schoolpleinen te stimuleren.
De gemeente geeft hierin het goede voorbeeld, om zo bewustwording te creëren bij bewoners en bedrijven om ook zelf aan de slag te gaan. De communicatie hiervoor kan binnen de bestaande middelen van de gemeente. Denk aan het reserveren van ruimte voor het thema klimaatadaptatie in de nieuwsbrief, op de gemeentelijke website en een specifiek informatiedocument. Voor de afstemming binnen de gemeente is extra capaciteit en budget nodig. Afstemming moet geborgd worden zodat relevante afdelingen betrokken zijn en hun taken met betrekking tot klimaatadaptatie oppakken.
2 - Ambitieniveau A: Effect van maatregelen op capaciteit, budget en kwaliteit leefomgeving. Tik of klik op de afbeelding om deze te vergroten
Ambitieniveau B Bij Ambitieniveau B stuurt de gemeente aan op een hoger beschermingsniveau en een meer integrale herziening van de openbare ruimte, waarin groen een steeds grotere rol speelt. Dit is binnen gemeente Hoorn een opgave, gezien de beperkte ruimte. Voor ambitieniveau B is het daarom van belang dat de gemeente Hoorn meer regie neemt over de indeling van de openbare ruimte en ondergrond. De huidige integrale aanpak wordt geïntensiveerd om ruimte vrij te maken voor klimaatadaptatie. De Omgevingsvisie vormt de basis om een prioritering van functies in zowel de onder- als bovengrond vast te stellen. Voor de gemeente betekent dit meer samenwerking en afstemming tussen de verschillende afdelingen, maar ook extern met andere partijen zoals de provincie en het hoogheemraadschap. Team stadsbeheer waarborgt dat klimaatadaptatie een plek krijgt in alle werkzaamheden van de gemeente, maar ook in de bouwplannen van ondernemers, projectontwikkelaars en bewoners. Om het ambitieniveau te behalen is inzet van particulieren nodig. Zonder aanpassing en vergroening van
particulier terrein worden ambities op met name hittestress en wateroverlast niet behaald. Dit alles vraagt om fors extra capaciteit en budget om een uitgebreide communicatie- en participatieaanpak uit te voeren.
Ambitieniveau C Ambitieniveau C vereist ingrijpende wijziging van de openbare ruimte in de hele gemeente. Dit komt voornamelijk door de hoge ambitie om ook bij een bui van 70 mm per uur schade te voorkomen. Voor het halen van dit ambitieniveau geeft de gemeente Hoorn klimaatadaptatie maatregelen hoge prioriteit in de openbare ruimte, en zet daarnaast volop in op particuliere maatregelen bij scholen, zorginstellingen, bedrijven en bewoners. Middels een subsidieregeling en een-op-een stimulering worden particulieren betrokken om klimaat adaptieve maatregelen toe te passen op eigen terrein. Hiervoor wordt nauw samengewerkt met kennisinstellingen. Dit ambitieniveau vereist voor gemeente Hoorn dat er een uitgebreid professioneel programmateam wordt samengesteld dat interdisciplinair binnen de gemeente opereert. Dat betekent dat op verschillende afdelingen aanzienlijk meer capaciteit nodig is voor het opstellen en implementeren van de richtlijnen, stimuleringsmaatregelen, vergunningverlening, en projecten. Ook voor de communicatieaanpak is een hoge i nzet van eigen medewerkers en ingehuurde bureaus nodig.
3 - Ambitieniveau C: Effect van maatregelen op capaciteit, budget en kwaliteit leefomgeving. Tik of klik op de afbeelding om deze te vergroten
Resultaten indicatieve berekening kosten maatregelen wateroverlast gemeente Hoorn Het door Sweco ontwikkelde instrument ‘Celsius’ maakt het mogelijk om voor wateroverlast indicatief te berekenen wat de maatregelkosten zijn bij een bepaald ambitieniveau. De huidige inrichting van het stedelijk gebied in de gemeente Hoorn kan gemiddeld een bui aan van 41mm in 1 uur. Zwaardere buien komen in de toekomst vaker voor en veroorzaken schade. Als geen maatregelen worden getroffen dan loopt de totaal berekende schade in de periode tot 2050 op to t een bedrag van 110 miljoen euro. Onderstaande tabel laat zien wat de maatregelkosten van wateroverlast zijn bij een oplopend ambitieniveau (netto contant voor de periode t/m 2050). De berekening geeft inzicht in de kosten voor maatregelen om wateroverlast tegen te gaan. Hiervan is een redelijk inschatting te maken. Voor de andere klimaatthema’s is deze inschatting nog niet te maken. De berekening geeft dus wel inzicht, maar niet in de volledige kosten om de gemeente klimaatbestendig in te richten. Klik hier voor een verdere toelichting op de kosten en baten van klimaatadaptatie.
4 - Tik of klik op de afbeelding om deze te vergroten
* Kosten maatregelen / 30 jaar