Bijlage 1 Toelichting en dilemmaschets bij de vragen
Tekst van het document
Bijlage 1: Toelichting en dilemmaschets bij de vragen Vraag 1: doelstelling SOK Toelichting Voldoende warmteaansluitingen (denk aan >7.500) voor 2030 is essentieel voor de keuze van aardwarmte als duurzame warmtebron en de kosten van het warmtenet als geheel. Op dit moment zijn ongeveer 2.000 aansluitingen tot 2027 in de Kersenboogerd (centrumgebied) georganiseerd. Aan gebouweigenaren kenbaar maken dat het warmtenet een valide optie kan zijn vraagt actieve stakeholdermanagement. Het benaderen van (grotere) warmtevragers in Hoorn zien als een gezamenlijke opgave vinden de projectpartners essentieel voor het succes. Door het betrekken van andere organisaties en (bewoners)initiatieven met focus op duurzame warmte kan de warmtevraag actief georganiseerd en ontwikkeld worden. Dilemmaschets Op dit moment is iedere partij zelf de kansen aan het verkennen voor uitbreiding en wordt nog niet optimaal gebruik gemaakt van het onderlinge netwerk per partij. HVC heeft daarbij een beperkt bereik bij de (maatschappelijke) partners. Individueel handelen heeft als voordeel dat verantwoordelijkheden niet gedeeld worden. Gezamenlijk partijen benaderen kan meer opleveren maar zorgt ook voor gezamenlijke (bestuurlijke) aansprakelijkheid. Vraag: Is de raad het eens om het doel van de samenwerking vooral in te richten op het organiseren van collectiviteit o.a.
door als gemeente Hoorn het voortouw te nemen in het benaderen van kansrijke gebouweigenaren?
Figuur 1 – Gecontracteerd aantal warmtenet aansluitingen versus ambitie conform Haalbaarheidsstudie Warmtenet
Vraag 2 – Bewonersinitiatieven Toelichting Binnen de toekomstige en huidige wettelijke kaders is er de mogelijkheid voor bewonersinitiatieven en coöperatie initiatieven om tot 1.500 warmteaansluitingen te organiseren. Daarnaast is er momenteel beleid in ontwikkeling om bewonersinitiatieven en coöperatie initiatieven binnen de energietransitie te faciliteren en actief te stimuleren zoals gevraagd doormiddel het amendement op het raadsvoorstel ‘Onderzoek consequenties van een gemeentelijk warmtebedrijf in Hoorn’, tijdens de raadsvergadering van 11 juli 2023. De samenwerkingsovereenkomst kan deze instrumenten versterken door op te nemen dat initiatieven vroegtijdig betrokken worden bij de plannen van de partijen. Dilemmaschets Het voorstel is om in de samenwerkingsovereenkomst alleen op te nemen dat bewonersinitiatieven vroegtijdig betrokken worden bij de plannen van de partijen. De flexibiliteit voor bewonersinitiatieven en coöperatie initiatieven wordt (tot 1.500 aansluitingen) geborgd door de Wet Collectieve Warmte (WCW) en is beoogd opgenomen te worden in lokaal beleid wat momenteel in ontwikkeling is. Dit uitgebreider opnemen in de SOK kan de flexibiliteit voor initiatieven op korte termijn ondersteunen maar op langere termijn ook in de weg staan van lokaal beleid wat momenteel in ontwikkeling is.
Uit het onderzoek naar effectief beleid kunnen bijvoorbeeld net andere uitkomsten komen. Vraag: Wat ziet de raad graag terug in de samenwerkingsovereenkomst over bewoners en energiecoöperatie initiatieven? Vraag 3 – Collectieve warmte Toelichting: De gemeente Hoorn werkt aan het beschikbaar maken van duurzame warmte via een warmtenet voor haar inwoners en bedrijven. Daarbij wordt gewerkt met HVC om dit beschikbaar te maken in een bepaald gebied. Dat is gebaseerd op een aantal argumenten, namelijk: 1. Voor ongeveer 30% van het vastgoed binnen de gemeente Hoorn is een warmtenet de keuze met de laagste (maatschappelijk) kosten. 2. De voorkeurs oplossing aardwarmte (meest duurzame bron) vraagt door de hoge investeringskosten een grote hoeveelheid aansluitingen en/of warmtevragers om deze als duurzame bron te kunnen ontwikkelen. 3. Met een aaneengesloten en vastgesteld gebied kan prijsgelijkheid voor alle woningeigenaren worden geborgd. 4. Met vastgesteld gebied is de kans het grootst op een optimale mix in hoge aantal aansluitingen en lage gemiddelde kosten per woning. De komende warmtewet en het recent beschikbaar gekomen instrumentarium Wet Gemeentelijke Instrumentation Warmtetransitie maakt het mogelijk om dit in de komende herzieningen van de Transitievisie warmte te organiseren.
Daarna zal het boogde gebied moeten worden aanbesteed zodat HVC, en mogelijk andere gegadigden die zich in de eerste plaats een publiek warmtebedrijf mogen noemen, hierop in kunnen schrijven. Binnen een vastgesteld gebied zal een warmtebedrijf aan iedere gebouweigenaar een warmtenet aansluiting zal (moeten) verzorgen. De gemeente wordt daarbij ondersteund door het ACM bij het beoordelen of het warmtebedrijf een goed plan heeft. Daarom is het belangrijk dat de samenwerkingsovereenkomst zodanig wordt ingericht dat er geen afspraken worden gemaakt die een latere aanbesteding in de weg kunnen zitten. (in het kader van mededingen)
Figuur 2 - Kansrijk gebied voor het warmtenet op basis van de haalbaarheidsstudie Warmtenet
Dilemmaschets: Het instrumentarium wat in delen beschikbaar zal komen (2025/2026) maakt het mogelijk dat de gemeente haar aanwijsbevoegdheid kan inzetten om een warmtebedrijf aan iedere gebouweigenaar een aanbieding te laten verzorgen. Deze aanwijsbevoegdheid is geografisch gekaderd en bij het herzien van de gemeentelijke Transitievisie warmte zal daar een juridische basis worden gelegd voor een contour gebaseerd op een optimale mix aan vastgoed en voldoende aantallen aansluitingen. Als voor het gebied een beperkte omvang wordt gekozen is het praktisch niet mogelijk om de meeste duurzame bron aardwarmte te realiseren. Dan liggen warmtebronnen die gebruik maken van warmtepompen voor de hand. Om te voorkomen dat er nog meer druk op het elektriciteitsnet komt is inzet op een groter gebied nodig. Vraag: Zijn er in deze aanpak nog overwegingen die de raad wil meegeven in de verdere uitwerking van deze samenwerkingsovereenkomst?