Bijlage 1 Samenvatting participatie

Participatieverslag Kansen voor de Kersenboogerd Buurt 1 Patio, Pergola & Prieel

Augustus 2023

-1-

Inhoudsopgave Inleiding....................................................................................... 3 Leeswijzer..................................................................................... 4 Programma Kansen voor de Kersenboogerd.............................. 5 Doel participatie.......................................................................... 6 Aanpak participatie..................................................................... 7 Communicatie.............................................................................. 9 Ontwerpproces in buitenruimte............................................... 10 Participatiebijeenkomsten....................................................... 11 Wensen, zorgen en overwegingen............................................ 19 Conclusie.................................................................................... 20 BIJLAGEN I. Overzicht input participatie (wensen en zorgen) en overwegingen II. Uitnodigingsflyers III. Terugkoppelingsflyers IV. Overzicht processtappen participatie

-2-

Inleiding De gemeente Hoorn vindt participatie belangrijk zodat wensen van inwoners zo veel mogelijk worden meegenomen in nieuwe ontwikkelingen. Zeker in het programma Kansen voor de Kersenboogerd waar het niet alleen gaat over nieuwe inrichting maar ook over de cohesie van de wijk is hun inbreng belangrijk. Alleen zo kunnen zij van hun eigen buurt hun thuis maken. Met veel plezier hebben we als projectgroep de contacten met de eerste buurt (Patio, Pergola &Prieel) aangehaald en hen betrokken bij de plannen. We waren verrast over hun positieve houding en betrokkenheid. Het is fijn om te weten dat ons werk gewaardeerd wordt en de wensen veelal haalbaar zijn. Ook na de participatie zullen we de contacten aanhouden als projectorganisatie en na de uitvoering de buurt met zorg overdragen aan de beheersorganisatie.

-3-

Leeswijzer Participatie is niet alleen nummers en feiten, het gaat veelal over vertrouwen, belangen, emoties en beeldvorming. Daarom niet alleen tekst, maar ook beelden. In dit participatieverslag leest u het hoe het proces van participatie is uitgevoerd alsook wat er inhoudelijk aan input is opgehaald en hoe dat verwerkt is. Het verslag begint met een korte toelichting op het programma Kansen voor de Kersenboogerd en het doel van de participatie. Vervolgens leest u hoe de communicatie en de participatie is aangepakt. Daarna vindt u hoe de uitvoering is gegaan en leest u per ronde wat er met de input is gedaan. Tot slot leest u in de conclusie hoe het participatieproces is ervaren en of er draagvlak is voor de plannen, of waarover eventueel nog weerstand is. Het programma Kansen voor de Kersenboogerd is een programma gezamenlijk van woningcorporatie Intermaris en gemeente Hoorn. Dit participatieverslag betreft alleen een weergave van de participatie met betrekking tot de inrichting van de buitenruimte door de gemeente Hoorn. Intermaris zal op eigen wijze verslag doen van het participatietraject.

-4-

Programma Kansen voor de Kersenboogerd Met het programma Kansen voor de Kersenboogerd zet de gemeente zich in om de leefbaarheid in de hele Kersenboogerd te verbeteren. Het is duidelijk dat het centrumgebied om extra aandacht vraagt. Er leven veel kwetsbare mensen bij elkaar in een klein gebied en de stedenbouwkundige situatie vraagt de nodige aandacht. Tegelijk biedt het gebied ook veel kansen voor de toekomst. Gemeente en Intermaris hebben daarom samen een toekomstvisie op het centrumgebied van de Kersenboogerd opgesteld. De kern is dat bewoners een wijk krijgen waar het goed gaat en waar contact is met elkaar. Een wijk waar mensen met verschillende leeftijden, achtergronden en gezinssamenstellingen wonen. Waar men zich veilig voelt en de openbare ruimte goed gebruikt wordt. Intermaris en de gemeente willen samen aan de slag met zes kernopgaven om het gebied te verbeteren. Dit doen we samen met bewoners, ondernemers, instanties, Intermaris en de gemeente. Om uitvoering aan het programma te geven heeft de raad een vijf sporen aanpak vastgesteld.

Dit participatieverslag gaat alleen over het proces van de inrichting van de openbare ruimte waar vooral de gemeente aan zet is. Intermaris zal met haar activiteiten ook impact hebben op de openbare ruimte, maar deze activiteiten liggen buiten de sfeer van invloed van de gemeente.

-5-

Doel participatie Het doel van de participatie is om bewoners mee te laten denken wat zij nodig hebben en zo invloed uit te laten oefenen op hun eigen directe omgeving. Dit om de programma doelstelling ‘samen met bewoners een betere, veiligere en duurzamere leefomgeving te creëren’ te bereiken. Om eigenaarschap te nemen van je omgeving dient de omgeving zoveel mogelijk te voldoen aan je eigen wensen, of in ieder geval zou er voldoende draagvlak moeten zijn voor de nieuwe inrichting. Door middel van de participatie betrekt de gemeente actief bewoners om de wensen en zorgen in kaart te brengen en zoveel mogelijk te verwerken in het ontwerp. LET OP: het is nooit mogelijk om alle wensen in te willigen of zorgen op te lossen. Bewoners hebben ook onderling verschillende belangen en wensen, die mogelijk tegenstrijdig zijn.

-6-

Aanpak participatie In de Kersenboogerd zijn veel verschillende doelgroepen die, vanuit hun persoonlijke waarden en overtuigingen, weinig vertrouwen hebben in overheid en instellingen. Daarbij waren de voorbereidingen van het programma niet zichtbaar voor bewoners waardoor het beeld was ontstaan dat er geen aandacht was voor het programma. Dit leek hun onterechte beeldvorming te bevestigen. Dat betekent dat de traditionele participatie aanpak met informatiebijeenkomsten vanuit een kantoor niet de gewenste input gaat opleveren. We gaan daarom zo dichtbij mogelijk op bezoek bij de bewoners; zo staan we met onze partytent in hun directe omgeving. Onze wijze van communiceren is laagdrempelig en persoonlijk, we praten heldere taal en zijn transparant. We bespreken steeds per thema de voorstellen en ideeën:

binnenterreinen

bermen en plantsoenen

Participatieladder gemeente Hoorn

-7-

wegen en fietsverbindingen

parkeren

Het niveau van participatie (van participatie-ladder) is vooraf niet bepaald, uitgaande van de activiteiten/uitwerking afgezet tegen de Hoornse participatieladder komt het overeen met adviseren. De boodschap is “we knappen uw buurt op en doen dat samen met u”. Zo zorgen we voor een veiligere, duurzamere en mooiere buurt. Het is uw buurt en dit is uw kans om mee te denken. Alle wensen en zorgen worden verzameld en afgewogen op basis van haalbaarheid op technische, financiële, beleid en stedenbouwkundige aspecten en uiteraard wordt er getoetst of het past binnen de opgave van het programma. Planning De planning van het participatieproces loopt gelijk aan de planning van het ontwerpproces.

2022 • November

informatiebijeenkomst over proces

2023 • Maart • Maart • April • Mei • Juni • Juli • Augustus • September • September • Oktober

schetsontwerp gereed eerste sessies participatiebijeenkomsten terugkoppeling feedback bewoners voorlopig ontwerp gereed tweede serie participatiebijeenkomsten terugkoppeling feedback bewoners voorlopig ontwerp definitief vaststelling in college vrijgave budget door raad vervolg participatie over detailinvulling

In bijlage IV worden de processtappen van de participatie visueel weergegeven.

-8-

Communicatie

Intermaris en de gemeente Hoorn stemmen gezamenlijk de communicatie af over het programma. De communicatieadviseurs bepalen strategie en uitvoering om de huisstijl en een consequente boodschap te bewaken. Het programma Kansen voor de Kersenboogerd beschikt over een eigen website (www. hoornkersenboogerd.nl) waar alle belangstellenden informatie kunnen vinden over de plannen in het centrumgebied van de Kersenboogerd. Naast deze website informeert de gemeente de bewoners via de gemeentelijke website, via social media zoals Facebook, digitale nieuwsbrieven (via opgebouwd adressenbestand), huis-aan-huis flyers en/of brieven en de bewonersbijeenkomsten. Om beter maatwerk te leveren en persoonlijker te communiceren is er de Kersenboogerd app en wordt 1x per maand een blog van de omgevingsmanager geplaatst. Met alle uitingen zorgen we voor een open en transparante communicatie om te zeggen wat we doen en te laten zien dat we doen wat we zeggen. Daarnaast is alle raadsinformatie openbaar en beschikbaar op de website (met uitzondering van vertrouwelijke informatie). Tussen de overleggen/bijeenkomsten door worden er relaties opgebouwd met bewoners, netwerkorganisaties en de omgevingsmanager van de gemeente.

-9-

Ontwerpproces buitenruimte In 2021 is er voor het centrumgebied Kersenboogerd een beeldkwaliteitsplan vastgesteld door de raad. Dit beeldkwaliteitsplan dient als onderlegger voor het schetsontwerp Patio, Pergola, Prieel dat Copijn heeft gemaakt. Aan de hand van dit schetsontwerp kon zowel de interne organisatie (beheer en beleid) als de bewoners hun wensen en zorgen inbrengen. Het ontwerp is tevens extern (Arcadis) getoetst op duurzaamheid en klimaatadaptatie.

- 10 -

Participatiebijeenkomsten Voorafgaand aan de participatie is er in november 2022 een informatieavond gehouden waarbij het proces is uitgelegd en de thema’s zijn bekend gemaakt. Het beeldkwaliteitsplan is door de stedenbouwkundige aan de bewoners uitgelegd. Daarbij is ook aangegeven welke ontwerpvrijheid daar nog in zit en de mate van participatie.

November 2022

Plenaire bijeenkomst in wijklab en digitaal Aantal bezoekers: 26 Doel van de bijeenkomst is informeren over het programma Kansen voor de Kersenboogerd, welk proces er gelopen gaat worden en wat daarbij de planning is.

In november is er een informatiebijeenkomst georganiseerd. We vertelden de bewoners wat we de afgelopen jaren al hebben gerealiseerd voor het programma en hoe we met de bewoners hun buurt een kwaliteitsimpuls willen geven. De stedenbouwkundige heeft het beeldkwaliteitsplan toegelicht, de ontwerp keuzes aangegeven en de mate van bewonersparticipatie. Aan de bewoners is uitgelegd op welke wijze we met hun het ontwerp willen maken: aan de hand van moodboards gaan we meningen toetsen en willen we bewonersinitiatieven ophalen. In het vervolg daarop wordt een maand later het schetsontwerp gepresenteerd en feedback van de bewoners gevraagd. Hun feedback wordt vervolgens zo veel mogelijk verwerkt in het voorlopig ontwerp, welk ook weer wordt gepresenteerd.

- 11 -

Maart 2023

5 momenten op locatie, 1 op 1 gesprekken Aantal bezoekers: 130 (35, 45, 12, 6 en 20) Doel van de sessies is wensen en zorgen ophalen door middel van voorstellen, (sfeer) impressies en inspiratiebeelden.

De sfeer is steeds positief en gemoedelijk. We worden de eerste dag gastvrij onthaald, enkele bewoners staan dan al te wachten (ondanks de kou) terwijl we de tent aan het opbouwen zijn. Eén van de avonden is verplaatst naar het wijklab in verband met de sterke wind. Bewoners blijven uiteraard liever binnen met dit weer dus is de opkomst klein. De bijeenkomst in wooncomplex De Boogerd is amper bezocht. Waarschijnlijk hebben deze bewoners minder belang bij de openbare ruimte aangezien zij zelf een grote tuin hebben. Bewoners geven tijdens de avonden aan dat zij blij zijn met de aandacht voor de wijk, de wijze waarop we hen betrekken en de voorstellen/inspiratiebeelden. Inhoudelijk zijn de bewoners positief over veel inspiratiebeelden en de getoonde schetsvoorstellen. Voor alle locaties geldt dat bloemen en bloeiende bomen populair zijn. Per locatie verschilt de behoefte aan ontmoetingsplekken; zitbankjes en activiteiten. Het ontwerp biedt ruimte voor maatwerk, dus kan goed meegenomen worden. De wadi langs het doorgaande fietspad wordt erg goed ontvangen. Daarbij ontstond de vraag om meer levendigheid te realiseren voor een veiligere beleving. Verder maakt een deel van de bezoekers zich zorgen over hangjongeren/overlast. Het voorstel om de stegen op diverse plaatsen af te sluiten wordt dan ook grotendeels positief ontvangen.

Enkele bewoners maken zich zorgen over de bereikbaarheid van hun achterom. Het is daarom wel noodzakelijk om locaties en gevolgen goed af te stemmen met de directe buren van een steegje, zodat er maatwerk geleverd kan worden. - 12 -

Een groot deel van de bezoekers denkt dat het autoparkeren niet goed is uitgedacht en/of berekeningen niet kloppen. Het aantal plaatsen is volgens hen namelijk veel te weinig. Er worden ook zaken geopperd als een hondenspeelplek en bbq-plek die overwogen worden. Bewoners laten goed weten waar ze enthousiast over zijn en waar nog één en ander te verbeteren is. Zo vinden ze dat het dagelijks (groen) onderhoud en de afvalverwerking (zwerf- en grof vuil) beter kan. We nemen dit mee als aandachtspunt naar de afdeling beheer. Daarnaast vinden veel mensen de schuttingen van veel (huur)woningen er slecht uitzien. Dit wordt met Intermaris besproken.

En wat vooral een aandachtspunt is, is dat men sceptisch is. Sceptisch of de gemeente gaat doen wat zij nu toezegt, of hun wensen wel worden meegenomen, of het wel zo mooi wordt en vooral of het dan ook zo mooi blijft!

Belangrijkste wijzigingen die worden verwerkt in het ontwerp naar aanleidng van de bewonersreacties zijn:

Het verzoek om éénrichtingsverkeer op Patio (tussen 99 en 146) toe te passen wordt meegenomen. De vraag om op het doorgaande fietspad auto’s en parkeren te weren wordt toegepast. Op basis van de reacties vindt er een herberekening plaats en zou het aantal parkeerplaatsen inderdaad moeten worden uitgebreid. Dus komen er meer parkeerplaatsen terug op straat en zorgen we voor een centrale speelplek voor kinderen.

- 13 -

April 2023

Uitgebreide flyer met samenvatting van de input en feedback die we hebben ontvangen van bewoners tijdens de bijeenkomsten van maart Zo informeren we de buurt over elkaars wensen en zorgen. Het doel is om te horen of mensen zich erin herkennen of dat er weerstand is tegen deze wensen. Tevens is het een uitnodiging om nog aanvullende vragen te stellen of informatie met ons te delen. 2 inloopmomenten in het wijklab Aantal bezoekers: 5 Doel van de inloopmomenten is het beantwoorden van vragen, mochten mensen die hebben naar aanleiding van de uitgebreide flyer met opsomming van wensen en zorgen.

Bewoners hebben huis-aan-huis een flyer ontvangen. In de flyer konden bewoners lezen welke feedback is gegeven en wat dat mogelijk voor hen betekent. De inloopbijeenkomst in het Wijklab gaf gelegenheid om (aanvullende) vragen te stellen of om te reageren op de flyer. De belangstelling was laag, dat zien we als een goed teken. Blijkbaar zijn er geen vragen en/of opmerkingen. De enkele belangstellende die langskwam, kon niet op één van de bijeenkomsten komen of wilde specifiek iets weten over bijvoorbeeld parkeren. Eén bewoner was ontevreden over het aanpassen van het parkeren en vertrouwd de parkeerberekeningen niet.

Juni 2023

3 momenten op locatie, 1 op 1 gesprekken, ijsco kar en 1 dag met kinderactiviteit Aantal bezoekers: 155 (30, 55 en 70) en daarnaast nog ongeveer 25 kinderen Doel van de inloopmomenten is het tonen en draagvlak ophalen van/voor het voorlopige ontwerp dat gemaakt is met input en feedback van eerdere bijeenkomsten. Belangrijke zaken die zijn gewijzigd naar aanleiding van eerdere feedback is het éénrichtingsverkeer op de Patio, meer parkeerplaatsen en de centrale speelplaats voor kinderen.

- 14 -

De sfeer was overwegend gemoedelijk en positief, al werd de eerste avond overheerst door één agressieve bewoner. De laatste bijeenkomst was tegelijk met de opening van het Olga Commandeurplein bij Betsy Perk. Hierdoor verliep het opstarten van de participatiebijeekomst wat stroever terwijl er direct al veel belangstellenden waren.De kinderactiviteit, o.l.v. Stichting Netwerk, werd goed bezocht en vooral de ijsjes vonden gretig aftrek

Vooral tijdens de laatste bijeenkomst waren er veel nieuwe buurtbewoners. De “nieuwe” stakeholders (bewoners en raadsleden) wilden geïnformeerd worden en kwamen soms met “oude” discussiepunten. Daar waar eerder betrokken bewoners voorstander of zelfs initiatiefnemer waren, had het nog wat uitleg nodig, die goed geaccepteerd werd. Wat opvalt is dat enkele bewoners sommige onderwerpen zo belangrijk vinden, dat zij anderen proberen te overtuigen van hun standpunt. Ook na het toevoegen van parkeerplaatsen in het project gebied bleven er zorgen over voldoende parkeren. Vooral in een specifieke hoek zouden er onvoldoende plekken dichtbij hun woningen zijn. Daar waar bewoners eerst positief of neutraal stonden tegenover het dichtzetten van diverse stegen, is er nu ook wat weerstand en zien mensen vooral nadelen. De onvrede over de huidige staat van onderhoud op straat en het feit dat er geen fietspaaltjes zijn geplaatst, draagt niet bij aan het vertrouwen van de participanten.

- 15 -

Inhoudelijk koppelen bewoners terug dat • ze een honden uitlaat/speel veldje missen in het ontwerp • ze graag aanbod van hondenpoepzakjes willen op diverse plaatsen • ze een bbq plek missen • de paaltjes op het fietspad niet zijn ingetekend (en ook nu nog steeds niet zijn) • een enkeling een voorkeur heeft voor een andere haag • er nog steeds zorgen zijn over voldoende parkeerplaatsen nabij Patio 140 • de langsparkeervakken van de Patio aan de verkeerde zijde van de weg waren ontworpen. De parkeerplaatsen staan direct voor de woonkamers en beperken daardoor het zicht. Met de parkeerplaatsen aan de andere zijde van de weg wordt het gebruik van de binnenterreinen meer gestimuleerd. • ze graag afgesloten prullenbakken willen ivm vogels die rotzooi uit bak halen • ze het afzetten van enkele stegen geen goed idee vinden Voor het vervolg wordt aangegeven dat • de sport- en fitnessattributen ook bruikbaar zouden moeten zijn voor de 40/50+ bewoners • speeltoestellen hufterproof moeten worden gemaakt • ze graag camera’s zien bij speelplekken om overlastgevers geen kans te geven

Met de feedback van deze bijeenkomsten wordt het ontwerp opnieuw bekeken en onderzocht welke onderwerpen nog kunnen worden opgelost. Hierbij is vooral nog een gesprek nodig met de interne organisatie als afdeling verkeer en beheer omdat het beleid van de gemeente Hoorn hierin soms een beperkende factor is.

- 16 -

Juli 2023

Door middel van een flyer wordt de buurt geïnformeerd over de reacties die zijn opgehaald en wat daarmee gedaan kan worden.

Door middel van een flyer is de buurt geïnformeerd over de opgehaalde feedback van de juni-sessies. Per thema is weergegeven welke punten goed en welke items kritisch zijn ontvangen. Ook wat niet in het ontwerp ingepast kan worden is benoemd.

- 17 -

De belangrijkste aanpassingen op het ontwerp, naar aanleiding van de feedback is dat opnieuw het aantal parkeerplaatsen wordt uitgebreid in de Patio, nabij huisnummer 140. Verder wordt de inrichting van de 1-richtingsverkeer Patio aangepast. Het “spiegelen” van het profiel wat bewoners in eerste instantie graag willen is niet mogelijk in verband met de riolering die daar ligt en waar geen bomen op gepland kunnen worden. Wel worden de parkeerplaatsen aan de andere zijde van de straat ingetekend en daarom de rijrichting omgedraaid. Zo liggen parkeerplaatsen en groenstrook aan dezelfde kant. Door de haagjes komen doorsteekjes om te zorgen dat mensen gemakkelijk bij hun auto kunnen komen. Op deze manier wordt toch aan de wens gehoor gegeven dat bewoners vanaf de bank geen zicht op auto’s hebben. Het voorstel om de stegen af te sluiten leidde tot grote discussies in een specifiek gebied en het voorstel wordt dan ook heroverwogen. De pilot wordt uitgesteld tot na de aanleg van de nieuwe inrichting zodat beter zichtbaar wordt of het afsluiten nodig is. De snelheidsbeperkende maatregelen en fietspaaltjes kunnen worden toegezegd, de hondenpoepzakjes en dichte prullenbakken passen niet in het beleid. Verder ziet de gemeente geen kans om een veilige bbq-plek te creëren en een losloopgebied voor honden in te passen.

Er wordt in het volgende projectgebied (Messing, Stijl, Groef) gekeken of de wens voor een losloopgebied ingepast kan worden of dat het toch buiten het projectgebied opgelost moet worden. Dit wordt dan aan de wijkcoördinator doorgegeven.

- 18 -

Wensen, zorgen en overwegingen Doel van de participatie is o.a. draagvlak creëren voor de nieuwe inrichting. Dit doet de gemeente door zoveel mogelijk wensen van bewoners mee te nemen in het ontwerp en zorgen van bewoners op te lossen. Het is nooit mogelijk om alle wensen uit te voeren of alle zorgen op te lossen aangezien bewoners ook in dit geval tegenovergestelde wensen en belangen hebben. De gemeente zorgt dat naast bewonersbelang ook dat het algemeen belang, de veiligheid en de toekomstbestendigheid goed geborgd wordt in het ontwerp.

Alle zorgen en wensen zijn verzameld in een schema en getoetst op technische, financiële en stedenbouwkundige haalbaarheid. Uiteraard wordt ook getoetst of de wensen passen binnen het beleid van de gemeente en de opgave van het programma Kansen voor de Kersenboogerd. Het schema met overwegingen is te vinden in de bijlagen. Dit schema is ook op de website geplaatst zodat betrokkenen kunnen zien hoe hun wens is getoetst en verwerkt (of niet). Zoals zichtbaar wordt in het schema zijn er veel wensen verwerkt in het ontwerp en zijn de zorgen die door een nieuwe inrichting kunnen worden opgelost zoveel mogelijk verholpen.

- 19 -

Conclusie Participatie is vooral vertrouwen en emotie. Bewoners vinden veranderingen over het algemeen spannend omdat zij weten wat ze hebben, en onbekend is wat/hoe het wordt. Toch waren de bewoners van Patio, Pergola, Prieel enthousiast en positief over de mogelijkheid van veranderingen. Zij zijn zich bewust dat de buitenruimten een verbeterslag kan gebruiken die hen allen een fijnere kwaliteit van hun leefomgeving zal bieden. Er staan ook geen grote zaken op het spel als nieuwbouw voor de deur of het verdwijnen van belangrijke voorzieningen. Zij hebben dan ook steeds positief meegedacht over meer groen, spelen en de inrichting van straten en singels. Voor bewoners waren zaken als voldoende parkeerplaatsen en verkeersveiligheid belangrijke onderwerpen. Het aantal parkeerplaatsen is daarom in het definitieve voorlopige ontwerp ruim ingepast. Om de verkeersveiligheid te vergroten worden er op specifieke plekken drempels ingepast. Dit draagt bij aan het vertrouwen van de participanten alsook aan een positiever beeld van de leefkwaliteit. Het draagvlak voor het voorlopig ontwerp van augustus 2023 is groot. De vaststelling zal niet tot enig bezwaar leiden. Omdat er niet tegemoet kon worden komen aan alle wensen van alle bewoners zal er wellicht nog een kritische noot zijn over parkeren of mogelijk over een bankje omdat men bang is voor overlast.

De zorg over parkeerplaatsen is in het definitieve voorlopige ontwerp echt volop ondervangen. Geconcludeerd kan worden dat men in sommige gevallen eigen gemak boven andere zaken als duurzaamheid, groen of veiligheid stelt. De gemeente dient als bewaker van het algemeen belang hierin een keuze te maken. Het enthousiasme voor de nieuwe inrichting is groot en zien de meeste bewoners liever vandaag dan morgen. Het vertrouwen in de gemeente is door het participatietraject ook gegroeid en of dat blijvend is hangt af van het waarmaken van verwachtingen en het dagelijks beheer daarna. Daar kan de gemeente gelukkig nog op sturen. Om te komen tot een inhoudelijk gesprek met participanten dient idealiter aan alle randvoorwaarden te worden voldaan. In het geval van dit participatietraject kwam het onderwerp ‘dagelijks onderhoud’ veel terug. Dit bleek achteraf een randvoorwaarde waar bewoners veel waarde aan hechtten en tot op dat moment nog niet tot hun tevredenheid aan werd voldaan. Dit leidde regelmatig af van het inhoudelijke ontwerp. Vanuit het programma kon daar helaas geen invloed op worden uitgeoefend aangezien de wijze van dagelijks beheer een resultaat is van politieke keuzes waar de afdeling beheer mee werkt.

- 20 -

- 21 -