Bijlage 1 Maatschappelijke opdracht Sportbedrijf Hoorn B.V.
Tekst van het document
Maatschappelijke opdracht Sportbedrijf Hoorn 8 december 2026 1 Maatschappelijke opdracht Sportbedrijf Hoorn 1. Inleiding De gemeente Hoorn verstrekt aan de Sportbedrijf Hoorn BV (verder in dit stuk aangeduid als Sportbedrijf Hoorn) de opdracht voor het beheer en de exploitatie van de gemeentelijke binnensportaccommodaties, de zwembaden en de kunstijsbaan, inclusief de maatschappelijke programmering en dienstverlening die direct met deze accommodaties samenhangt. Vanuit deze rol werkt Sportbedrijf Hoorn samen met onderwijs, sport- en beweegaanbieders en maatschappelijke partners en adviseert het de gemeente over de uitvoering van het lokale sport- en beweegbeleid. Aanvullende taken, waaronder bredere sport- en beweegstimulering en taken rond buitensport, maken alleen onderdeel uit van de opdracht nadat hierover afzonderlijk afspraken zijn gemaakt. De uitvoering van deze opdracht vindt plaats binnen de door de gemeente gestelde maatschappelijke en financiële kaders, waarbij het Sportbedrijf Hoorn ruimte heeft om de uitvoering en exploitatie zelfstandig vorm te geven.
Document Wat regelt het? Doel Relatie tot Maatschappelijke opdracht Beleidsdoelen van de gemeente op het gebied van sport & bewegen Beleid Bepaalt de richting voor wat het sportbedrijf moet bereiken via de dienstverlening Dienstverlenings- overeenkomst Dienstverlening, financiering en risicoverdeling van sportaccom-modaties Juridisch Geeft uitvoering aan de maatschappelijke opdracht via concrete, afdwingbare afspraken Huurovereenkomst Het ter beschikking stellen van de sportaccommodaties aan het sportbedrijf, inclusief huurvoor-waarden, gebruiksafspraken en vergoeding Vastgoed / gebruik Schept de vastgoedbasis voor de uitvoering van de maatschappelijke opdracht en de dienstverleningsovereenkomst Governance code Rollen, verantwoordelijkheden en samenwerking tussen betrokken partijen Samen- werking Borgt zorgvuldige besluitvorming, uitvoering en toezicht op opdracht en overeenkomst Deze maatschappelijke opdracht beschrijft het inhoudelijk en beleidsmatig kader waarbinnen de Sportbedrijf Hoorn haar werkzaamheden uitvoert. Nadere afspraken over uitvoering, prestaties, financiën en verantwoording zijn vastgelegd in de huur- en dienstverleningsovereenkomst. De maatschappelijke opdracht geeft daarbij richting aan de te realiseren maatschappelijke doelen en prioriteiten op hoofdlijnen, zodat de verdere concretisering plaatsvindt in de dienstverleningsovereenkomst.
Deze maatschappelijke opdracht geldt voor de periode 1 januari 2027 tot en met 31 december 2030 en loopt daarmee gelijk met de dienstverleningsovereenkomst. In 2029 vindt een evaluatie plaats van de maatschappelijke opdracht en de uitvoering daarvan. Op basis van deze evaluatie wordt beoordeeld of aanpassing van de maatschappelijke opdracht voor de volgende periode noodzakelijk is. Hoewel in de beginfase gekozen is voor een relatief korte looptijd, is het uitgangspunt om, zodra de organisatie stabiel functioneert, toe te werken naar een meerjarige opdrachtverstrekking die bijdraagt aan de uitvoering van gemeentelijk beleid, continuïteit van het Sportbedrijf Hoorn en een duurzame samenwerking. De samenwerking tussen de gemeente Hoorn en het Sportbedrijf Hoorn sluit aan bij het Hoorns sturingsmodel. Dit model gaat uit van een gezamenlijke maatschappelijke ambitie als vertrekpunt, duidelijke kaders voor uitvoering en een continue dialoog over resultaten en ontwikkeling. Binnen deze aanpak werken gemeente en Sportbedrijf Hoorn vanuit gedeelde waarden en doelen aan het versterken van sport, spel en bewegen (hierna: SSB-opgave) in Hoorn, met ruimte voor professionaliteit, innovatie en verbetering in de uitvoering. Hierbij geldt als uitgangspunt dat de gemeente stuurt op doelen en kaders, en het Sportbedrijf Hoorn verantwoordelijk is voor de wijze van uitvoering en realisatie.
Maatschappelijke opdracht Sportbedrijf Hoorn 8 december 2026 2 2. Beleidsuitgangspunten De SSB-opgave neemt in het gemeentelijk beleid van Hoorn een strategische positie in vanuit de programmatische thema's Gezond zijn en vitaal oud worden en de Gezonde leefomgeving. De SSB-opgave wordt gewaardeerd als krachtige middelen om brede maatschappelijke doelen te realiseren én als waarde op zichzelf. Hierbij wordt uitgegaan van een brede toegankelijkheid en betaalbaarheid van sportvoorzieningen voor alle inwoners, met specifieke aandacht voor doelgroepen voor wie deelname minder vanzelfsprekend is. Uitgangspunt is dat het bestaande niveau van toegankelijkheid, beschikbaarheid, kwaliteit en betaalbaarheid van de sportvoorzieningen wordt geborgd en waar mogelijk wordt verbeterd. De concrete uitgangssituatie, waaronder minimaal aanbod, openstelling, beschikbaarheid en tariefbescherming, wordt vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst en bijbehorende bijlagen. Binnen deze afspraken heeft Sportbedrijf Hoorn ruimte om operationele wijzigingen door te voeren, voor zover deze niet leiden tot een wezenlijke vermindering van het afgesproken dienstverleningsniveau of tot afwijking van de vastgestelde maatschappelijke en financiële kaders. De SSB-opgave kent een belangrijke basis in maatschappelijke voorzieningen waarbij ruimte is voor samenwerking en medegebruik door partners.
Daarmee zijn ze onderdeel van de sociale basisvoorzieningen in de wijk. Sportbedrijf Hoorn benut de sportaccommodaties waar passend als onderdeel van de lokale sociale en gezonde basis. Daarbij wordt verbinding gezocht met gemeentelijke en regionale opgaven op het gebied van preventie, gezondheid, inclusie, welzijn en participatie. Waar dit aansluit bij de lokale en regionale uitwerking van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), draagt het Sportbedrijf vanuit de eigen opdracht bij aan de verbinding tussen sport en bewegen, het sociaal domein en publieke gezondheid. De SSB-opgave levert een persoonlijke (talent) ontwikkeling zoals mentale vaardigheden, plezier en zingeving, ongeacht leeftijd of achtergrond. Of het nu gaat om het tegengaan van eenzaamheid, het stimuleren van jeugdontwikkeling, het ondersteunen van vrijwilligerswerk of het bevorderen van sociale samenhang en een veilige sportomgeving, sport, spel en bewegen spelen hierin een verbindende rol. Vanuit deze overtuiging heeft de gemeente Hoorn, de Sport- en Beweegnota 2016, beleidsnota Sport, spel- en bewegen in de openbare ruimte 2024, de Sportparkennota 2035 en de Meerjarenvisie Sociaal Beleid 2040 opgesteld.
Deze nota’s en visie vormen de inhoudelijke basis van de maatschappelijke opdracht aan Sportbedrijf Hoorn en sluit aan op het bredere streven naar gezond zijn en vitaal oud worden in een gezonde, beweegvriendelijke (leef) omgeving. Daarnaast sluit de opdracht aan bij de gemeentelijke ambitie om te werken aan een beweegvriendelijke leefomgeving. Dit betekent dat sportaccommodaties niet alleen functioneren als sportvoorziening, maar ook onderdeel zijn van een bredere infrastructuur van bewegen in de stad, in samenhang met openbare ruimte, routes en wijkvoorzieningen. Daarbij wordt gestreefd naar een goede samenhang tussen sportaccommodaties, openbare ruimte en andere voorzieningen, zodat efficiënt gebruik en maatschappelijke meerwaarde worden vergroot. De volgende zes pijlers vormen een integrale vertaling van de belangrijkste maatschappelijke en ruimtelijke opgaven van de gemeente Hoorn: 1. Aantrekkelijke stad 2. Gezond zijn en vitaal oud worden 3. Kansrijk opgroeien en ontwikkelen 4. Veerkrachtige wijken en sociale cohesie 5. Duurzaamheid en klimaat 6. Bestaanszekerheid Voor Sportbedrijf Hoorn ligt binnen deze brede gemeentelijke opgaven het zwaartepunt bij de pijler ‘Gezond zijn en vitaal oud worden’. De vier onderstaande sport- en beweegthema’s vormen de inhoudelijke prioriteiten voor de uitvoering van deze maatschappelijke opdracht.
De sportorganisatie richt zich op alle inwoners, met bijzondere aandacht voor de volgende vier thema’s: • Inclusief sporten en bewegen gericht op inclusiviteit en diversiteit • Vitale sport- & beweegaanbieders gericht op een sociaal veilige sportomgeving • Ruimte voor sport gericht op duurzame sport- beweeg- recreatieve infrastructuur • Van jongs af aan vaardig in bewegen gericht op bewegen voor jeugd en jongeren Maatschappelijke opdracht Sportbedrijf Hoorn 8 december 2026 3 Bij de uitwerking van deze thema’s wordt gestuurd op een evenwichtige balans tussen maatschappelijke impact, gebruik van voorzieningen en financiële haalbaarheid. De pijlers zijn geen losstaande ambities, maar zijn nauw verbonden met maatschappelijke thema’s zoals preventie, opvoeding, gezondheid, sociale veiligheid en participatie. Ze vormen samen de basis voor de opdracht aan Sportbedrijf Hoorn, dat als uitvoeringspartner een sleutelrol speelt in het realiseren van deze doelen. Door de SSB-opgave doelgericht in te zetten én toegankelijk te houden voor alle inwoners, draagt Sportbedrijf Hoorn bij aan een sterker, gezonder en socialer Hoorn. 3. Organisatie en positionering Het Sportbedrijf Hoorn functioneert als gemeentelijke uitvoeringsorganisatie van de sportaccommodaties, waarbij de gemeente Hoorn eindverantwoordelijk is voor de beleidsmatige & financiële kaders en bestuurlijke aansturing.
Binnen deze kaders geeft het Sportbedrijf Hoorn zelfstandig invulling aan haar taken en verantwoordelijkheden, met een professionele en toekomstgerichte aanpak. De gemeente is verantwoordelijk voor beleidsontwikkeling en kaderstelling. Het Sportbedrijf Hoorn is verantwoordelijk voor de uitvoering hiervan, signaleert tijdig en proactief kansen, knelpunten en afwijkingen. Het adviseert de gemeente gevraagd en ongevraagd tijdens periodieke overleggen over uitvoerbaarheid en doorontwikkeling. Daarbij betrekt het Sportbedrijf de gemeente tijdig wanneer deze effect kunnen hebben op de maatschappelijke doelen of financiële kaders. De gemeente draagt zorg voor een heldere opdrachtverstrekking d.m.v. huur- en dienstverleningsovereenkomst en een gezamenlijke periodieke evaluatie, waarbij ruimte bestaat voor innovatie en efficiëntieverbeteringen in de dienstverlening van de sportaccommodaties. 4. Relatie met toezicht en advies Het Sportbedrijf Hoorn werkt volgens de uitgangspunten van goed bestuur, transparantie en maatschappelijke verantwoordelijkheid. De verhoudingen tussen het Sportbedrijf Hoorn, de gemeente en eventuele toezichthoudende of adviserende organen zijn gebaseerd op de Governancecode. De rol van toezicht is belegd bij de Raad van Commissarissen (RvC).
Deze ziet toe op de koers, continuïteit en maatschappelijke opdracht van het Sportbedrijf Hoorn en bewaakt de balans tussen maatschappelijke impact en doelmatige bedrijfsvoering. Daarnaast is sprake van een wederkerige adviesrelatie. Het Sportbedrijf Hoorn adviseert de gemeente op basis van kennis, praktijkervaring en signalen uit de uitvoering. Omgekeerd voorzien de gemeente, gebruikers en eventuele adviserende organen het Sportbedrijf Hoorn van advies en aandachtspunten ten aanzien van beleid, uitvoering en maatschappelijke opgave. 5. Opdracht en verplichtingen Sportbedrijf Hoorn voert in opdracht van de gemeente Hoorn een breed takenpakket uit dat gericht is op het bevorderen en faciliteren van sport-, spel- en beweegaccommodaties en -activiteiten. De inzet is gericht op het optimaal en maatschappelijk benutten van de sportaccommodaties, waarbij prioriteit wordt gegeven aan onderwijs, maatschappelijke functies en sport- & beweegaanbieders. Deze maatschappelijke opdracht omvat onder meer het beheer en de dienstverlening van IJsbaan De Westfries, de zwembaden De Waterhoorn en De Wijzend en de gemeentelijke sporthallen en zalen en een professionele bedrijfsvoering gericht op maximale maatschappelijke benutting en impact van de sportaccommodaties.
Sportbedrijf Hoorn draagt actief bij aan het vergroten van sport-, spel- en beweegparticipatie door het stimuleren van maatschappelijk gebruik van de sportaccommodaties, samenwerking met onderwijs, maatschappelijke organisaties en sport- & beweegaanbieders en het faciliteren van nieuwe vormen van sport en bewegen. De opdracht aan Sportbedrijf Hoorn kan zich in de toekomst verder ontwikkelen en worden uitgebreid naar aanpalende taken, zoals beheer, onderhoud en exploitatie van buitensportvoorzieningen of activiteiten gericht op sport- en beweegstimulering, voor zover deze passen binnen de doelstellingen van de SSB-opgave. Maatschappelijke opdracht Sportbedrijf Hoorn 8 december 2026 4 Voorgenomen uitbreidingen van de opdracht worden vooraf beoordeeld op de gevolgen voor de bestaande dienstverlening, benodigde capaciteit en middelen, structurele kosten en risico’s en de positie van andere betrokken uitvoerders. Uitbreidingen die binnen de door de gemeenteraad vastgestelde maatschappelijke en financiële kaders kunnen worden uitgevoerd, kunnen vervolgens nader worden uitgewerkt in de dienstverleningsovereenkomst. Indien een uitbreiding leidt tot een wijziging van de door de gemeenteraad vastgestelde maatschappelijke of financiële kaders, wordt deze uitbreiding vooraf ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. In dit document wordt echter uitgegaan van de huidige scope.
Daarom worden voor de hierna beschreven aspecten alleen de zwembaden, kunstijsbaan en binnensportaccommodaties benoemd. Voor de uitvoering van deze opdracht ontvangt het Sportbedrijf Hoorn een jaarlijkse bijdrage van de gemeente. Het Sportbedrijf Hoorn stuurt op een doelmatige inzet van middelen binnen de afgesproken financiële kaders. Afwijkingen worden tijdig gesignaleerd en besproken met de gemeente. De precieze opbouw en indexatie van de bijdrage aan het Sportbedrijf Hoorn zijn nader uitgewerkt in de dienstverleningsovereenkomst. De middelen zijn onderverdeeld in deelbegrotingen per vakgebied, zodat de onderlinge balans tussen taken wordt geborgd en geen enkele taak de uitvoering van een andere belemmert. 6. Beheer en dienstverlening van binnensportaccommodaties Kernopdracht: Sportbedrijf Hoorn beheert en exploiteert alle binnensportaccommodaties (zoals sporthallen en gymzalen) om maximale sport- en beweegdeelname mogelijk te maken. Deze sportfaciliteiten worden efficiënt beschikbaar gesteld aan onderwijsinstellingen, sport & beweegaanbieders en maatschappelijke organisaties, met prioriteit voor het primair en voortgezet onderwijs en lokale sport & beweegaanbieders. Het Sportbedrijf Hoorn streeft naar een zo duurzaam en doelmatig mogelijke dienstverlening binnen de gestelde maatschappelijke en financiële kaders.
Randvoorwaarden: Bij het uitvoeren van deze taak zorgt het Sportbedrijf Hoorn voor veilige, schone en goed onderhouden binnensportaccommodaties. De binnensportaccommodaties zijn toegankelijk voor alle inwoners en voldoen aan alle geldende wetgeving en veiligheidsvoorschriften. Het beheer en onderhoud wordt uitgevoerd volgens het meerjarig onderhoudsplan (MJOP), met aandacht voor energiebesparing en klimaatbestendigheid. De samenwerking tussen gemeente, Sportbedrijf Hoorn, maatschappelijke organisaties, inwoners en sport & beweegaanbieders is ingericht op basis van de huur- en de dienstverleningsovereenkomst. 7. Beheer en dienstverlening van de zwembaden en de kunstijsbaan Kernopdracht: Het Sportbedrijf Hoorn beheert en exploiteert de twee gemeentelijke zwembaden en de kunstijsbaan, zodat inwoners kunnen zwemmen en schaatsen conform de SSB-opgave. De zwembaden en de kunstijsbaan worden beschikbaar gesteld aan scholen, sport & beweegaanbieders en het brede publiek waaronder specifieke doelgroepen (zoals medisch zwemmen etc.). 8. Overige taken Het Sportbedrijf Hoorn voert desgevraagd aanvullende opdrachten uit die bijdragen aan een toekomstbestendig sport-, spel- en beweegklimaat, zoals de realisatie van rijksregelingen, kennis- en ondersteuningsvraagstukken, overdracht van taken en netwerkontwikkeling.
Voor deze taken vindt verdere uitwerking en fasering plaats in overleg met de gemeente. Aanvullende opdrachten vinden plaats binnen de beschikbare capaciteit en middelen, tenzij hierover expliciet aanvullende afspraken worden gemaakt met de gemeente. Maatschappelijke opdracht Sportbedrijf Hoorn 8 december 2026 5 9. Monitoring en verantwoording Sportbedrijf informeert de gemeente; het college draagt zorg voor informatie aan de raad, waarbij het Sportbedrijf zo nodig toelichting geeft. De afspraken hierover zijn vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst en de governancecode. Deze informatie richt zich op hoofdlijnen en omvat in ieder geval voortgang op maatschappelijke doelen, gebruik van voorzieningen en financiële ontwikkeling. Naast deze formele verantwoording vindt periodiek overleg plaats tussen gemeente en het Sportbedrijf Hoorn over de voortgang van de maatschappelijke opdracht. In deze overleggen worden resultaten besproken, ervaringen gedeeld en waar nodig gezamenlijk verbeteringen of aanpassingen in de uitvoering bepaald. Dit staat verder uitgewerkt in de governancecode en in detail vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst. Deze werkwijze draagt bij aan een lerende samenwerking waarin maatschappelijke impact een financieel doelmatige uitvoering centraal staan. 10.
Duur en toekomstige ontwikkeling Deze opdracht geldt voor de periode 1 januari 2027 tot en met 31 december 2028. In oktober 2027 en oktober 2028 vindt een evaluatie plaats, waarna eventuele aanpassingen in de maatschappelijke opdracht worden opgenomen.