Bijlage 1 Kaders nota lokaal gezondheidsbeleid Hoorn 2024-2028 - Huisstijl

36 van 42

8. Bijlage: Landelijke en (boven)regionale kaders De nota lokaal gezondheidsbeleid zal worden ingebed in reeds vastliggend beleid en vastgelegde regels. Dit zijn de zogeheten vaste kaders. Hieronder volgt een beschrijving van deze vaste kaders.

Landelijke kaders Er zijn verschillende landelijke regels en ontwikkelingen die als kader van belang zijn voor het Lokaal Gezondheidsbeleid. Het gaat zowel om landelijke kaders die direct te linken zijn aan het gezondheidsbeleid alsmede kaders die vanuit de wenselijke domein-overstijgende aanpak ook van invloed zijn op het lokaal gezondheidsbeleid (grijs gearceerd). De Wet publieke gezondheid (Wpg) is het belangrijkste wettelijke kader voor de publieke gezondheidszorg. Hier vloeien ook inhoudelijke en financiële kaders uit voort. De definitie van publieke gezondheidszorg in de Wpg luidt ‘gezondheidsbeschermende en gezondheidsbevorderende maatregelen voor de bevolking of specifieke groepen daaruit, waaronder begrepen het voorkómen en het vroegtijdig opsporen van ziekte’. De publieke gezondheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten en het Rijk. Gemeenten hebben op grond van de Wpg als taak om de gezondheid van hun inwoners te beschermen, te bewaken en te bevorderen. De Wpg heeft als kenmerk dat alle activiteiten zijn gericht op publieke preventie, inclusief gezondheidsbevordering.

37 van 42

De lokale beleidsruimte bij de invulling van deze wettelijke taken is gering, met name rondom Jeugdgezondheidszorg en infectieziektebestrijding. Veel van deze taken moeten voldoen aan protocollen en de wijze van handelen is vaak specifiek voorgeschreven (bijvoorbeeld het uitvoeren van de vaccinaties). Naast de Wpg zijn er nog vier wetten waarin preventie een rol speelt, te weten: Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning, Zorgverzekeringswet en Wet Langdurig zieken. Deze wetten hebben elk hun eigen regels en bieden verschillende mogelijkheden om te werken aan preventie. Deze wetten maken samen een sluitende keten mogelijk van preventie(activiteiten) gericht op de diverse doelgroepen. Dit onderstreept het belang van domein-overstijgend werken. Op termijn komt hier de gedecentraliseerde omgevingswet bij, die ook een rol kan spelen bij preventie. Zie hieronder een schematische weergave van doelgroepen en preventieve maatregelen, wetten en verantwoordelijke opdrachtgevers.

38 van 42

De huidige landelijke nota gezondheidsbeleid loopt voor de periode 2020-2024. Nederland staat voor grote opgaven op het gebied van volksgezondheid en zorg. Het Rijk heeft ervoor gekozen om vier gezondheidsvraagstukken met voorrang aan te pakken. De vier vraagstukken uit de landelijke nota Gezondheidsbeleid 2020 - 2024 (fysieke en sociale leefomgeving, gezondheidsachterstanden, druk op leven jongeren en vitaal ouderen worden) zijn richtinggevend voor het lokale beleid.

(Boven)regionale kaders De (boven)regionale kaders hebben betrekking op afspraken en ontwikkelingen in de GGD regio Hollands Noorden. Deze regio is een samenwerkingsverband van in totaal 16 gemeenten, waaronder de gemeente Hoorn. Onderstaande kaders zijn direct gelieerd aan het gezondheidsbeleid.

39 van 42

Onder verantwoordelijkheid van gemeenten voeren GGD’en tal van taken uit in de openbare gezondheidszorg. Het Rijk heeft bepaald welke wettelijke taken de GGD in ieder geval moet uitvoeren. De GGD levert diensten die zijn vastgesteld in de gemeenschappelijke regeling (wettelijke taken) en aanvullende diensten op verzoek van één of meerdere gemeenten. GGD Hollands Noorden heeft voor de uitvoering van het regionale beleid vier focuslijnen geformuleerd. Onder deze focuslijnen vallen zowel de wettelijke taken, als ook eventuele aanvullende dienstverlening. Zo vallen bijvoorbeeld de algemene infectieziektebestrijding en reizigersadvisering (beide wettelijke taken) onder de focuslijn ‘Gezonde leefomgeving’. De focuslijnen zijn onderling ook met elkaar verbonden en in lijn met de landelijke richtlijnen. Aan de hand van deze focuslijnen is ook de begroting van de GGD Hollands Noorden opgesteld.

Lokale kaders Er zijn verschillende lokale beleidsvisies en ontwikkelingen die als kader van belang zijn voor het Lokaal Gezondheidsbeleid. Het gaat zowel om lokale kaders die direct te linken zijn aan het gezondheidsbeleid en kaders die vanuit de wenselijke domein-overstijgende aanpak ook van invloed zijn op het lokaal gezondheidsbeleid. Regeling

Toelichting

Gemeenschappelijke regeling GGD

1. 2. 3. 4.

Algemene gezondheidsbevordering Jeugdgezondheidszorg Ouderengezondheidszorg Infectieziektebestrijding

Aanvullende dienstverlening GGD

●

Gezond opgroeien, o.a. extra inzet rondom opvoedondersteuning, groepsvoorlichting, extra inzet schoolverzuim, externe vertrouwenscontactpersoon voor scholen Meedoen naar vermogen, o.a. Veilig Thuis en brede centrale toegang

● Brede SPUK-regeling

●

Alle gezondheid-gerelateerde losse structurele stimuleringsmaatregelen samenvoegen tot één overkoepelende regeling met één onderliggend plan.

Jongeren Alcohol en Drugs

● ● ●

Lokaal uitvoeringsplan 2021-2023 Aanvullend op regionale ‘In control of’ Speerpunten: − Handhaving alcohol leeftijdsgrens (mystery guest) − Bewustwording ouders en beïnvloeding minderjarigen − Drugsaanpak optimaliseren

Lokaal Preventie Akkoord

● ● ● ● ●

Landelijke stimuleringsregeling Lokaal uitvoeringsplan 2022-2023 in de maak Plan van en voor inwoners/werkveld Thema’s: roken, alcohol en overgewicht Integrale aanpak thema’s via programma’s: − gezond en veilig opgroeien − gezonde leefomgeving − vitaal ouder worden

40 van 42

Regeling

Toelichting

Welzijn op Recept

●

Samenwerkingsproject met als doel mensen die met psychosociale klachten bij de huisarts komen door te verwijzen naar welzijns- activiteiten in de buurt.

Omgevingsvisie

●

Leidraad voor uitwerken van plannen en ideeën m.b.t. de openbare ruimte in Hoorn. Doel op een verantwoorde manier groeien als stad, met o.a. aandacht voor een omgeving die uitnodigt tot beweging en ontmoeting.

●

Groenvisie

● ●

Leidraad voor uitwerken van plannen en ideeën m.b.t. het groen in de openbare ruimte in Hoorn. Doel: op een verantwoorde en duurzame manier omgaan met het groen in de stad.

Woonvisie

● ●

Leidraad voor uitwerken van plannen en ideeën m.b.t. het wonen in Hoorn. Doel: op een duurzame manier wonen in de stad.

Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein

●

Doel: een gezond, kind- en gezinsvriendelijk Hoorn, waarin alle inwoners van alle leeftijden naar eigen vermogen kunnen meekomen, kunnen rondkomen en vooruit kunnen komen.

Lokaal Sportakkoord

● ● ● ●

Landelijke stimuleringsregeling Lokaal uitvoeringsplan Bewegen is ontmoeten Plan van en voor inwoners/werkveld Doel: het realiseren van nieuwe ideeën die bijdragen aan een fittere en gezondere samenleving nu en in de toekomst.

Beleidsvisie Rondkomen

●

Beleidsvisie 2021 - 2025 over wat doen we om te zorgen dat inwoners kunnen rondkomen? Extra inzet op wijken waar meeste inwoners moeten rondkomen van laag inkomen en de meeste schulden zijn.

●

Mobiliteitsvisie

● ●

Hoorn groeit als stad en heeft de ambitie om verder te groeien. Dit heeft gevolgen voor mobiliteit binnen gemeenten. Inbreiding leidt tot meer functies en bewoners op korte afstand en een groeiend potentieel voor wandelaars, fietsers en OV-gebruikers.

GGD Hollands Noorden voert een belangrijk deel van de gemeentelijke gezondheidstaken in Hoorn uit. Deze dienstverlening is onder te verdelen in de wettelijke taken (verwoord in de gemeenschappelijke regeling) en aanvullende dienstverlening. Onder de gemeenschappelijke regeling vallen ook taken als de periodieke lokale gezondheidsmonitoren voor kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen. De aanvullende diensten worden elk jaar met de GGD vast-/bijgesteld. De GGD heeft ook een ondersteunende rol bij enkele landelijke regelingen, zoals de gezonde school. Diverse landelijke regelingen, zoals de Brede SPUK-regeling en het Preventie Akkoord geeft de gemeente financiële ruimte om lokale plannen tot uitvoering te brengen. Binnen de kaders van de desbetreffende regeling is er veelal veel ruimte voor lokaal maatwerk.

41 van 42

Welzijn op Recept en Jongeren Drugs en Alcohol zijn twee lokale tijdelijke projecten waarin gezondheidsbevordering een voorname rol speelt. De ervaringen met Welzijn op recept in de praktijk zijn goed. Het streven is om de werkwijze te borgen in de prestatieafspraken van twee lokale uitvoeringsorganisaties. Gezondheid is één van de beleidsterreinen binnen het sociaal domein. Via de integrale Meerjarenbeleidsplan Sociaal Domein wordt de integrale samenwerking tussen de verschillende beleidsterreinen geborgd en gefaciliteerd. Dit meerjarenbeleidsplan geldt als een paraplu voor alle beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en beleidsevaluatie die het sociaal domein betreft én aanpalend beleid. In de meerjarenbeleidsvisie is eveneens gekeken naar de opgaven van de toekomst. Deze zijn ook van invloed op de gezondheid van de inwoners. Gezondheid is belangrijk om mee te kunnen doen in de samenleving. Voor een effectieve inzet op gezondheid is een integrale brede aanpak vanuit meerdere beleidsvelden van belang. Gezondheid en andere levensterreinen beïnvloeden elkaar wederzijds en zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zo is armoede een belangrijke voorspeller voor de mate van gezondheid. Andersom is een fysieke en mentale gezondheid van belang om mee te kunnen doen. Voor een concrete samenwerking zijn binnen de diverse visies meerdere aanknopingspunten.

42 van 42