Bijlage 1.2.2 - Stedenbouwkundig plan

Geluid en trillingen

In het stationsgebied worden woningen verweven met bedrijvigheid in het gebied en bedrijvigheid om het gebied. Die bedrijvigheid kan ook het nodige aan geluid en trillingen met zich meebrengen. Dat vraagt om een zorgvuldige inpassing. Een inpassing waarbij de gewenste bedrijvigheid niet of zo weinig mogelijk wordt beïnvloed door de woningen. Een inpassing waar samen met de bedrijvigheid, ondanks dat geluid en trillingen mogelijk kunnen worden waargenomen, prettig kan worden gewoond. In deze fase is op hoofdlijnen door geluids- en trillingsdeskundigen van Alcedo en WeBoost meegekeken. In de verdere uitwerking van het plan wordt hier een verdieping in aangebracht.

4a

4b

3b 3a 1 2

Legenda Contour huidige spoorbundel Countour optimalisatie van de spoorbundel Doorgaand spoor

35

Openbaar raamwerk De landschappelijke structuur, openbare ruimte en verkeersstructuur bepalen samen het openbaar raamwerk. Dit raamwerk toont de beoogde ruimtelijke hoofdstructuur van routes en plekken die de basis vormen voor de samenhang in het plangebied. Het raamwerk definieert bouwvelden waarbij voor de invulling daarvan de principes in het volgende deel wordt uiteengezet. De openbare ruimte wordt in een vervolgfase in deelprojecten nader uitgewerkt.

36

37

8. Stedelijke maat en schaal Binnen het openbaar raamwerk worden bouwzones aangewezen waar ruimte is voor een gevarieerde en samengesteld blokopbouw. In een vervolgfase zal dit verder vorm krijgen. Hierdoor wordt een divers en stedelijk straatbeeld bereikt en op natuurlijke wijze aangesloten bij de bestaande bebouwing. Er ontstaat een levendig gebied met hoge woonkwaliteit, waarbij het beeld en ervaring vanaf ooghoogte leidend is. 1

Moderne interpretatie van Hoorns straatbeeld

Levendige straten en buurten dragen bij aan een duurzame en gezonde groei van de stad. De beleving en het functioneren van de openbare ruimte wordt voor het grootste deel bepaald door de gebouwen en hun functie. Al het programma en haar gevels samen dragen hieraan bij. In de Hoornse binnenstad is dit goed te zien. Er is een ritmiek in de gevelopbouw, de nadruk ligt op verticaliteit, er zijn aantrekkelijke plinten en er is een mix aan dakvormen. In de Poort van Hoorn worden deze kwaliteiten op moderne wijze geïnterpreteerd met een pandsgewijze en gevarieerde blokopbouw. De stedelijke wanden bestaan uit een diverse korrel met varierende hoogtes. Hiermee kan een hoge stedelijke dichtheid behaald worden met tegelijkertijd een ‘Hoornse’ uitstraling. De eerste 3 tot 5 lagen vormen de basis, de zogenaamde stedelijke laag. Deze sluit goed aan op de omgeving. Deze laag is onderdeel van een compositie van panden met verschillende hoogten. Dit is de hoogte die vanaf de straat het meest zal worden ervaren. Direct aan de openbare ruimte gelegen, met aantrekkelijke plinten, met zo veel mogelijk deuren. De architectonische detaillering is rijk.

38

Op het Stationsplein Noord is er ruimte voor 3 tot 5 lagen om aan te sluiten op de laagbouw van Museumstoomtram en tegelijkertijd een hoge dichtheid rond de stationsentree te bereiken. Voor de noordelijke strook langs de singelstructuur is een hoogte van 4-6 lagen stedenbouwkundig wenselijk. Dit voorziet de singelstructuur op termijn van een monumentaal profiel en gaat op passende wijze een directe relatie aan met de historische binnenstad, de bestaande bebouwingen en de hogere bebouwing aan de noordzijde. 2

Mix van dakvormen, plat, wolfseind, zadel, schild, piramidedak. Diverse klok en trapgevels

Grid ritmiek in gevel opbouw, nadruk op de verticaliteit

3-2-1 raampatroon/ritmiek in de verdiepingen

Hoogteaccenten als herkenningspunten

Op specifieke locaties zijn hoogteaccenten mogelijk. Deze reageren op de context, de betekenis voor de omgeving en de specifieke kwaliteiten van de plek. Er wordt een bijdrage geleverd aan de uitstraling, levendigheid, economische kracht en herkenbaarheid van stadsstructuren of strategische plekken, zoals rond het OV-knooppunt. Tegelijkertijd wordt een unieke woonbeleving met uitzicht op het Markermeer en de binnenstad toegevoegd. Zo is in Pelmolenpad-Prisma ruimte tot 8 lagen. In het Stationsgebied Noord is ruimte tot maximaal 12-14 lagen. Op de kruising van het Dampten met het Keern is daarnaast één hoger accent van 16-20 lagen denkbaar wanneer er vanuit ruimtelijke studies ‘aantoonbare kwaliteit’ wordt geleverd. Deze aanvullende, in deze fase theoretische, schuifruimte is afhankelijk van de relatie tot het ontwerp van de rest van stationsgebied, de kwaliteit van het toren-ontwerp (architectuur en getrapte vorm) en uitgangspunten die in een nader te ontwikkelen hoogbouwvisie worden ontwikkeld.

Gezonde leefomgeving

Een gezonde leefomgeving zo dichtbij het spoor is essentieel. Een goede bezonning, voorkomen van windhinder, trillingshinder en geluidsluwe ruimtes bepalen de bouwmassa’s. Daarom wordt in de massaopbouw hier vanaf het begin rekening mee gehouden. Woningen krijgen voldoende zonuren per dag en windhinder op straatniveau wordt afgevangen door setbacks. De openbare ruimte heeft voldoende schaduwroutes in de zomer voor voetgangers. Bouwblokken zijn zo gevormd dat er geluidsluwe binnenruimtes ontstaan.

Windhinder voorkomen door setbacks

Optimale bezonning

plint 4m

Aantrekkelijke plinten

1 Een moderne interpretatie van een Hoorns straatbeeld - Gevarieerde stedelijke straatwanden met een prettige menselijke schaal en beleving vanaf ooghoogte.

max. 14 lagen

max. 12 lagen

max. 12 lagen

16-20 lagen

2 Zichtlijn naar Noorderkerk vanaf traverse en Stationsgebied Noord

max. 8 lagen max. 8 lagen

max. 8 lagen

Legenda Laagbouw tot max 5 lagen Middenbouw tot max 8 lagen Zoeklocatie Hoogte accenten tot max 16 lagen

* Dit betreft een indicatieve verbeelding van de maximale mogelijke bouwvolumes. 39

Nader te onderzoeken tot een maximum van 20 lagen

9. Aantrekkelijke plinten

Bepalend voor het succes van de Poort van Hoorn is de mate van levendigheid. Alleen een aangenaam en aantrekkelijk stadsdeel trekt nieuwe bewoners en bezoekers. Een levendige stad is een stad waar veel te zien en te beleven is, waar veel mensen graag komen. De plint - de stad op ooghoogte - vervult daarbij een cruciale rol. Het op een passende wijze vormgeven en invullen van deze ruimtes is een complexe opgave, in het stedenbouwkundig plan is op flexibele wijze ruimte opgenomen voor diverse functies. Belang van een goede plint

De plint is het onderste deel van een gebouw. Het is de begane grond van een gebouw, maar kan ook meerdere verdiepingen beslaan. Plinten zijn belangrijk voor de uitstraling van een straat of gebied. Hoewel de plint misschien maar 10% van een gebouw vormt, bepaalt het voor 90% de beleving op ooghoogte in de stad. Een goede plint is programmatisch aantrekkelijk én heeft prettige fysieke kenmerken. Onderzoek toont aan dat goede plinten bijdragen aan levendige straten, en dat gebieden en straten daardoor beter functioneren - zowel ruimtelijk, economisch als sociaal. Woningen met entrees naar de straat vormen de basis. Daarnaast zijn plinten ook de plekken in de buurt die kunnen bijdragen aan lokale economie: ruimte voor kleinschalige winkels en bedrijven, ateliers voor kunstenaars en ontwerpers, buurtvoorzieningen en dienstverlening (kappers, opvang, zorg).

Clusteren van functies op brandpunten en hoofdassen van openbare ruimte 1

Bij voldoende massa in de Poort van Hoorn ontstaat een toenemende vraag naar winkels, horeca, culturele, maatschappelijke en commerciële voorzieningen. Deze worden vooral voorzien in 40

plinten rond brandpunten in de openbare ruimte. Brandpunten waar veel verschillende stromen samenkomen. Programma in de plinten versterkt de levendigheid in de openbare ruimte en is medeidentiteitsdrager van het gebied. Met name langs de hoofdstructuur en pleinen, zoals de stationspleinen, is dit essentieel om echt ruimtes voor de stad te creëren.

een flexibele indeling worden plintfuncties niet onmogelijk gemaakt, zoals ruimtes voor creatieve bedrijvigheid, winkels, horeca, cultureel-, commercieel- en maatschappelijk vastgoed. Op diverse plekken in het plan kan wonen, mits zorgvuldig ingepast, op de plint ook de levendigheid verbeteren.

2

Rond het Stationsplein Zuid kan het historische stationsgebouw hergeprogrammeerd worden met bijvoorbeeld een horeca, tentoonstellingsruimte of een stationswinkeltje. Bij vertrek van de busremise kan het pand ingezet worden voor bijvoorbeeld een markthal. Nieuwe bebouwing krijgt de entree naar de fietsenstalling en bijvoorbeeld een hotel. In het singelgebied is er ruimte voor stedelijke evenementen.

Woningen met entrees naar de straat

Stadsbuurtsuper

Toeristisch informatiepunt / stadswinkel

Markthal

3

Rond Stationsplein Noord is er naast het huidige Museumstoomtram ruimte voor de entrees voor de fietsenstalling, openbare parkeergarage en toegang naar het busstation en stationsvoorzieningen. Het is een hoofdambitie om een aantrekkelijk stedelijke dynamiek te laten ontstaan in de Poort van Hoorn. De noordzijde moet ook als volwaardig onderdeel van de stad gaan functioneren. Voor een zogenaamde 18 uurse (18/24) dynamiek is een diversiteit aan functies nodig. Een invulling met bijvoorbeeld culturele betekenis, of andere ontmoetingsfuncties zouden in de mix met goed ontworpen woning(entrees) mogelijk zijn.

Werkruimtes

4

In het Pelmolenpad-Prisma zouden buurtfuncties als een kapper, apotheek, kinderboerderij, speeltuin, sportvoorzieningen, en kinderopvang bijdragen aan het aantrekkelijke woonklimaat.

Flexibiliteit in plinten

Omdat programma kan wijzigen is een flexibele plint essentieel. Afhankelijk van de positie zijn er dubbelhoge en flexibel in te delen ruimtes. Door

Boutique hotel

Buurthuis

Voorzieningen in collectieve parkeerhubs

1 3 1 2

1

1 4

1

* Dit betreft een indicatieve verbeelding van zoeklocaties interactieve plinten 41

10. Meer stad maken met gebieden met eigen kwaliteiten

Nieuwbouw programma stedenbouwkundig plan

Binnen de Poort van Hoorn ontstaan gebieden met een eigen kleuring met specifieke kwaliteiten. Samen vormen deze gebieden een groot centrumgebied. De zuidzijde van het station sluit aan op de singelstructuur en kwaliteiten van de binnenstad. Aan de noordzijde ontstaat een nieuw stuk stad met haar eigen kwaliteiten; Het Stationskwartier. Een nieuw stuk stad complementair aan de binnenstad met een mix van wonen, werken, cultuur, voorzieningen, reizen en parkeren voor de binnenstad. Er is ruimte voor nieuw en hoogstedelijk wonen; wat nog niet aangeboden wordt in Hoorn. In de Pelmolen-Prisma locatie wordt juist gestreefd naar een stadswijk tussen binnenstad en strand. Het zand van het strand waait figuurlijk de wijk in; de Strandwijk. Deze verschillende gebieden bieden de kans om een diverse uitstraling met verschillende functionaliteiten te ontwikkelen. Op deze manier benutten we in elk deelgebied de eigen specifieke kracht en maken we van Hoorn een breder georiënteerde stad met een breed aanbod aan woonmilieus. Samen vormen de deelgebieden een groot centrumgebied met een helder netwerk van openbare ruimtes. Op de volgende pagina’s worden de sfeer en beeldregie principes van de gebieden nader uiteengezet. Deze principes worden verder uitgewerkt door architecten. Het gebied vormt zo het visitekaartje van de stad en presenteert dat waar de stad voor staat.

42

Stationsgebied-noord

Ca. 45-47.000 m2 Woningbouw Ca. 15.000 m2 Divers (ntb functies: maatschappelijk, cultureel en overig) Ca. 500 m2 Stationsfuncties STATIONSKWARTIER

Ca. 25.000 m2 Openbaar parkeren * Ca. 8.000m2 Privé parkeren Stationsgebied-Zuid

STRANDWIJK BINNENSTAD

Ca. 4-5.000 m2 Woningbouw Ca. 5-6.000 m2 Divers (ntb functies) Ca. 2.000 m2 Fietsparkeren openbaar * Ca. 1.700-2.000 m2 Privé parkeren Pelmolen-Prisma locatie

Ca. 53-60.000 m2 Woningbouw Ca. 15.000-20.000 m2 Parkeerhubs (parkeren icm eventuele buurtfuncties)

*indicatief bovengronds volume ten behoeve van fiets- en autoparkeren, volume is afhankelijk van nader te bepalen verdeling ondergronds en bovengrondse parkeervoorzieningen in deelprojectfase.

STATIONSKWARTIER Stationsgebied-Noord

BINNENSTAD Stationsgebied-Zuid

STRANDWIJK Pelmolen-Prisma locatie

Legenda Wonen Divers n.t.b. Parkeren openbaar Parkeren prive Stationsfuncties Museumstoomtram

* Dit betreft een indicatieve verbeelding van een mogelijke inpassing op basis van een voorbeeldverkaveling. 43

Verkenning doorkijk Ruimtereserveringen

In een parallel traject wordt de algehele bereikbaarheid van Hoorn onderzocht. De mobiliteitsvisie, die in 2021 wordt opgeleverd, zal mogelijkheden duiden voor de toekomstige bereikbaarheid van Hoorn. Om de binnenstad en Hoorn onder het spoor goed bereikbaar te houden zou een nieuwe toegang georganiseerd kunnen worden voor gemotoriseerd verkeer. Keuzes met betrekking tot deze bereikbaarheid worden in deze mobiliteitsvisie onderzocht en gespecificeerd. Met de mogelijke uitkomsten van dit vraagstuk is rekening gehouden met ruimtereserveringen als ‘puzzelstukken’ ter plaatse van het Keern en Pelmolenpad. Deze ruimtereserveringen bieden mogelijkheden voor verschillende uitwerkingen. Een vrijgehouden tracé in het Pelmolenpad-Prisma gebied maakt een toekomstige toegangsweg niet onmogelijk. Deze ruimtereservering is gedaan op basis van een tunnelontwerp dat voorafgaand aan dit stedenbouwkundig traject was ontwikkeld. Als de raad in 2021 in het kader van de Mobiliteitsvisie besluit om over te genaan tot het aanleggen van deze toegangsweg, kan die ruimtereservering daarvoor aangewend worden. Het Keern, een huidige hoofdslagader, zou in die nieuwe situatie afgewaardeerd kunnen worden als ontsluitingsweg. Vanuit een eventuele afwaardering ontstaan mogelijkheden voor een kwaliteitsslag op het Keern: de huidige barrièrewerking kan verminderd worden.

Een fietstunnel ter plaatse van het Keern, onder het spoor, zou een hoofdroute van groter Hoorn naar de binnenstad kunnen versterken en de veiligheid voor fietsers en spoor verbeteren. Hiervoor is een ruimtereservering gemaakt op basis van een ontwerp dat in het verleden is ontwikkeld. De ruimte rondom deze route zou op een prettige manier kunnen aansluiten bij de kwaliteitsslag die voor de singelstructuur is voorzien.

44

Kwalitatieve inpassing

Een kwalitatieve inpassing van een eventueel tunneltracee vormt een essentieel onderdeel van de toekomstbestendigheid van het stedenbouwkundig plan. Omdat de komst van deze tunnel in dit stadium nog onzeker is wordt er rekening gehouden met verschillende uitwerkingen. Belangrijk hierin is dat het nieuwe woonmilieu op de Pelmolen-Prisma locatie in elke uitwerking tot een kwalitatieve eindsituaties wordt gebracht. In het plan is een tracé opgenomen waar de bestaande groenwaterstructuur tijdelijk kan worden vergroot. Deze situatie geeft het woonmilieu een aanvullende groene ruimte voor sport en spel en biedt daarmee extra kwaliteit. Bij het inpassen van een tunnel ontstaat de mogelijkheid om de woonwijk ruimtelijk en programmatisch te verdichten met aanvullende woningen. Deze verdichting biedt de mogelijkheid de tunnel op een kwalitatieve manier in te passen. In een situatie waarbij de tunnel definitief niet zal worden gerealiseerd kan zowel een verdichting plaatsvinden als het vrijhouden van een bredere groen-waterstructuur.

Principe doorsnede: Overkapt deel tracé

Principe doorsnede: Open deel tracé

ern

Ke K+R

K+R

K+R

K+R

K+R

K+R K+R

TAXI

8.00

8.00

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

K+R

K+R

K+R

K+R

K+R

BUS BAAN

TAXI

8.50

3.00

14.50

14 lagen MAX 6+8 Parkeren +350 plaatsen

78.00

TAXI

8.13

89.00

14 lagen MAX 6+8 Parkeren +350 plaatsen

TAXI

4.00

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

BUS BAAN

3.00

1.00

BUS BAAN

11.00

BUS BAAN

BUS BAAN

3.00

BUS BAAN

TAXI

5.00

TAXI

6 lagen basis parkeren icnl. plint Ondergronds 475 plekken min parkeren.

Bewoners parkeren HUB Ten minste 270 plekken ca. 4 tot 5 lagen

Spoor 8a Spoor 7a

6 lagen basis parkeren icnl. plint Ondergronds 475 plekken min parkeren.

Bewoners parkeren HUB Ten minste 270 plekken ca. 4 tot 5 lagen

300min

Parkeren totaal 1050 max

300min

Parkeren totaal 1050 max

8.00

Spoor Spoor

Spoor 11 Spoor 10 Spoor 9a

6

4

51 52 53 54 56 57

Spoor 58

Spoor

8b

7b

60 55 61

Projectge

86

bied: eind

501

Spoor

90

9b

Projectge

bied: sane

Spoor ring spoo 9c r 8 en Enge ls wissel Spoor 7c Spoor 6 Spoor 4 Spoor 3

Spoor 2 Spoor 1

TAXI

fase werk

U Spoor T

Spoor

TAXI

Projectge

plaats

Spoor L5 Spoor L4 estemmi ng werk plaats Spoor L3 Spoor L2 Spoor L1

bied: herb

Spoor

56

Spoor

K

TAXI

TAXI

TAXI

TAXI

asius

Carb weg

Reservering tracé

Na realisatietracé met nieuwe bebouwing als mogelijkheid Afwaardering Keern en realisatie fietstunnel Eventueel water(elementen) terugbrengen in de singel

status: SO schets

schaal: 1: 1000 datum: 09-07-2020

45

formaat: A0

schaal: 1: 1000 blad: 1/1

d

Verdieping

46

47

Voorbeeldverkaveling

Op basis van voorgaande stedenbouwkundige principes is een voorbeeldverkaveling gemaakt. De plankaart hier afgebeeld geeft dan ook een indicatieve verkaveling. Op de volgende pagina’s wordt per deelgebied ingezoomd op de sfeer, kwaliteit en stedenbouwkundige principes en ingredienten.

Huidige situatie 48

Voorbeeldverkaveling 49

Virtuele maquette

De voorbeeldverkaveling is tevens in een 3D impressie gevat. Deze beelden hebben tijdens het proces gediend als een ‘virtuele maquette’ waarmee door het gebied gelopen kan worden. Dit is dan ook een voorbeeld van een mogelijke bebouwing met bijbehorende architectuur en geeft een samenhangende sfeer en karakter van het gebied. Op de volgende pagina’s wordt dit per deelgebied uitgediept. Er wordt een eerste handreiking gemaakt in de vorm van principes en aandachtspunten die later in een kaderstellend beeldkwaliteitsplan kunnen worden vervat.

50

CONCEPT Still uit virtuele maquette 51

STATIONSGEBIED ZUID

De zuidzijde van het station vormt het visitekaartje van de binnenstad. Het streefbeeld is om de zuidzijde van het station vorm te geven als logische begrenzing van de historische binnenstad. De eerste aanblik van een bezoeker is een aantrekkelijk beeld van historische panden en een groene singelstructuur. Nieuwbouw voegt zich naadloos in deze structuur. Herstel historische singelstructuur

Eerste onderdeel vormt het kwalitatief verbeteren van de historische singelstructuur. Om dit te bereiken wordt onder meer het huidige fietsparkeren verplaatst naar een compacte gebouwde voorziening nabij de traverse en perrons. Hiermee wordt ruimte vrijgespeeld om het singelgebied als doorlopende, groene openbare ruimte in te zetten. In het plan zit de ruimte om in de toekomst eventueel water of waterelementen terug te brengen. Bij een afwaardering van het Keern en een herverdeling van de parkeervraag ontstaat deze mogelijkheid.

Samenhang tussen bebouwing en openbaar gebied

De kracht van de binnenstad is dat er een prettige samenhang is tussen bebouwing en openbaar gebied. De ontwikkeling van Stationsgebied Zuid borduurt hierop voort. Deze singelkwaliteit wordt dan ook versterkt door een samenhangende strook bebouwing langs een doorgaande groene singel. De aansluiting met de binnenstad is van belang, zowel fysiek door de looproutes, als ruimtelijk door de schaal en maat van de gebouwen. De ‘korrel’ en oriëntatie van de bestaande waardevolle gebouwen (zoals het stationsgebouw en de busremise) zijn daarbij maatgevend voor de nieuwe ontwikkelingen. De nieuwe bebouwing moet het stationsgebouw niet overschaduwen maar juist accentueren als speciale verschijning. De toekomstige bebouwing ligt dan in een strakke rooilijn met de voorzijde aan het park en vormt een stevig front. Aan de binnenstadzijde wijzigen in principe de percelen niet. Aan de spoorzijde versterkt (op de langere termijn) een nieuwe hoofdstructuur van gebouwen de singelstructuur tot een helder afgebakende openbare ruimte. Op termijn vallen twee bouwvelden aan te wijzen: één achter het huidige busremisegebouw, de ander aan de westzijde van de nieuwe traverse.

Door te kiezen voor een eenduidige hoogte van 5-6 lagen en een eenduidig kleur- en materiaalgebruik worden het station en de busloods nog meer een verbijzondering binnen de strip van bebouwing waardoor deze nog meer in het oog springen.

Huidige situatie

Impressie van toekomstige situatie 52

Voorbeeldverkaveling 53

Sfeer en karakter

De sfeer en karakter van de zuidzijde wordt bepaald door het samenkomen van de groene monumentale singelstructuur en de historische binnenstad.

Referentie naar historische elementen

54

Gevels met sterke ritmiek

Kapkleuren

Kapkleur en kapvorm

Nieuwbouw in monumentale vorm

Aantrekkelijke plinten

Nieuwe toevoegingen aan cultuurhistorie

Stedelijke functies

Stationsgebouw centraal

Hoornse singel

+

Singelbomen

Variatie in kleuren

Groene singel met bebouwing

Monumentale boom

55

Materialen binnenstad tot aan de deur

Beeldregieprincipes

Op deze pagina’s wordt een eerste handreiking gemaakt in de vorm van principes en aandachtspunten die later in een kaderstellende beeldkwaliteitsplan kunnen worden vervat. Onderstaand beeld geeft een samenhangend beeld van de principes. Monumentale singelbebouwing

8. Hoge kwaliteit zijde aan spoor 3. De panden hebben hun voordeur aan een singel.

• 1. Singel structuur als kwalitatieve doorlopende groenstructuur De singelstructuur is een doorlopende groene en eventueel blauwe structuur. Bestaande bomen worden opgenomen en er is ruimte voor verblijfsplekken. De singelstructuur vormt een wezenlijk onderdeel in het ‘Welkom in Hoorn’ gevoel.

1. Eenduidige hoogte van 4-6 lagen

• 2. Singelprofiel met randbebouwing De singelstructuren worden versterkt vanuit hun krachtige stedenbouwkundige omzooming. Om de singel als ruimte te ervaren is een zekere hoogte en eenduidige afbakening gewenst. Kijkend naar bestaande structuren (binnenstadzijde en stationszijde) is een hoogteopbouw van 4-6 lagen wenselijk aan de stationszijde. Dit vormt een kleine, en passende, opmaat naar het stationgebied noord.

4. Parkeervoorzieningen hebben duidelijke entrees

2. Strak in rooilijn

zuid

5. Voortborduren op historische principes 6. Samenhang in gebouwen

P

7. Ruimte voor nieuwe toevoegingen

Impressie van samenhangend beeld van architectuur, stedenbouw en openbare ruimte. Let op: voorbeeldverkaveling

nOORD 56

Overgang openbaar-privé

Architectuur

Kleur en materiaal

• 2. Strak in rooilijn met hoge en uitnodigende plinten De binnenstad toont zich als een grote verzameling aaneengeschakelde panden en daken. Tezamen vormen ze duidelijk begrensde straten en pleinen. De meeste gebouwen zijn ongeveer even groot. De gebouwen langs de singel staan strak in de rooilijn met de voorzijde georienteerd naar de singel. Plinten zijn royaal en entrees zijn duidelijk herkenbaar.

• 5. Voortborduren op historische principes De architectuur sluit aan bij de monumentale waarde van de historische binnenstad, maar geeft tegelijkertijd een stadse architectuur. Gevels worden niet gekopieerd, maar er wordt juist voortgeborduurd op historische principes als gevelordening, geleding, schaal en maatverhoudingen.

• 9. De kleur en materiaalgebruik sluit aan bij de historische binnenstad. Het gebruikte kleurenpallet in de binnenstad is over het algemeen eenduidig. De bakstenen zijn doorgaans rood-achtig en variëren subtiel van elkaar. In de Stationsgebied Zuid zal op dit subtiele pallet van kleuren en variatie worden aangesloten, waarbij ruimte is voor nieuwe toevoegingen.

• 3. De panden hebben hun voordeur aan een singel. Voor de gebouwen is een brede leefstoep. Plinten zijn hoog en flexibel invulbaar.

• 6. Samenhang in gebouwen Tussen de bebouwing is een sterke samenhang. Er is een duidelijke onderscheid tussen plint, een middenstuk en een beeindiging. Spoorse voorzieningen dienen kwalitief ingepast en vormgegeven te worden zodat ze als logisch onderdeel van het geheel ervaren worden.

• 4. Parkeervoorzieningen hebben duidelijke entree Fiets- en autoparkeren zijn inpandig opgelost en zoveel mogelijk collectief.

• 7. Ruimte voor nieuwe toevoegingen Als contrast met de historische bebouwing kan er op een enkele plek gekozen worden voor afwijkend materiaalgebruik. • 8. Hoge kwaliteit zijde aan spoor De bebouwing aan het spoor heeft een hoge kwaliteit met levendige achterkanten. Er is voldoende afstand tot het spoor met geluidsarme gevels.

P

57

P

Impressie vanaf de Veemarkt met zicht op de groene singelstructuur en de nieuwe traverse als ‘Podium’.

CONCEPT 58

Impressie vanaf een vernieuwd Stationsplein. Kijkend richting de aanlanding van het Podium. Het historische stationsgebouw krijgt de allure die het verdient

CONCEPT CONCEPT 59

STATIONSKWARTIER

Voor het Stationsgebied is een hoge dichtheid van bouwprogramma voorzien. Tegelijkertijd moeten de diverse stationsfuncties op een logische en toekomstbestendige wijze worden ingepast. Grote ‘puzzelstukken’ zoals het autoparkeren, het fietsparkeren, spoorse installaties en het busstation zijn snel sfeerbepalend. In de stedenbouwkundige opzet zijn deze grote puzzelstukken op een toekomstbestendige wijze herschikt en op een prettige wijze ondergebracht in of rondom diverse bouwvelden. Stelsel van straten en pleinen Het stedenbouwkundig plan bestaat uit bouwvelden en kwalitatieve openbare ruimtes die op elkaar inspelen en de levendigheid van het gebied bevorderen. Het nieuwe busstation wordt op een zo compact mogelijke wijze langs de Van Dedemstraat ingepast. Het nieuwe busstation wordt omgeven door diverse bouwvelden die geschikt zijn voor diverse functies. Deze bouwvelden worden omgeven door openbare ruimtes die (hoofdzakelijk) alleen toegankelijk zullen zijn voor fietsers en wandelaars. De meeste bouwvelden worden grotendeels aan hun zuidzijde afgebakend door loodsen van het Museumstoomtram. De loodsen zullen op een speelse wijze in relatie staan tot de openbare ruimte, karaktervolle inkijkjes op het museum versterken daarmee de kwaliteit van het gebied. Het nieuwe stratenpatroon mondt uit in een aantal pleintjes, waaromheen de entrees van diverse functies worden geclusterd.

Eén pleintje bevindt zich als openbare ruimte anker aan het einde van de ‘Museumstoomtram promenade’. Het andere plein bevindt zich rondom het entreegebouw van het museum. Als knipoog naar de regionale historische tuinbouw wordt gedacht aan een fruitbomenplein. Dit fruitbomenplein verbindt de nieuwe traverse, de uitgangen van het fiets- en autoparkeren en diverse entrees van woningen en andere functies.

Huidige situatie

Impressie van toekomstige situatie 60

Voorbeeldverkaveling 61

Sfeer en karakter

De sfeer en karakter van de noordzijde refereert naar de spoorse wereld met stoere materialen als stelconplaten, glas, staal, hout, beton en glas. Deze stoere sfeer wordt afgewisseld met een zachte uitstraling van groen, klinkers, hout en baksteen. Er zijn compacte binnenmilieus met aantrekkelijk en volwaardig groen.

Loodsenarchitectuur

Glas en kasarchitectuur

Stoere materialen in Museum Stoomtrampromendade

Spoorse inspiratie

Grid architectuur

62

Bebouwing langs Stoomtrampromenade

Voorbeeld van buskap

+

Wonen gericht op de straat

Verblijfsplekken op traverse

Stationsplein Noord met Museumstoomtram

63

Groene gevel

Houten elementen

Fruitbomen

Groene en geluidsluwe binnenruimtes

Beeldregieprincipes

Op deze pagina’s wordt een eerste handreiking gemaakt in de vorm van principes en aandachtspunten die later in een kaderstellende beeldkwaliteitsplan kunnen worden vervat. Onderstaand beeld geeft een samenhangend beeld van de principes. Massa • 1. Varierende hoogte De basishoogte is 4-6 lagen. Binnen de bouwvelden is er op de aangegeven plekken ruimte voor hogere bouw tot 8-12 lagen. Hierdoor ontstaan samengestelde bouwblokken, waarbij panden afleesbaar zijn.

4. Aansluiten bij schaal Museumstoomtram 2. Setbacks

5. Strak in rooilijn 8. Parkeervoorzieningen zijn onderdeel van stedenbouwkundige ensembles

• 2. Setbacks Om goede bezonning te krijgen, een prettige menselijke schaal en windhinder te voorkomen wordt gewerkt met setbacks in bebouwing.

zuid

• 3. Hoogteaccent als Poort van Hoorn Op de kop van het Stationskwartier is ruimte voor één hoogteaccent van 16-20 lagen. Dit accent heeft betekenis op stedelijke schaal doordat het op een kruising ligt van lange routes in de stad. In de uitwerking moet worden gezocht naar een optimaal volume, zodat de toren zo slank mogelijk oogt. Dat kan op verschillende manieren zoals bv door setbacks, verjonging van het volume of van een opbouw van plint, middenbouw en bovenbouw. 4. Aansluiten bij schaal Museumstoomtram P • Rond het Museumstoomtram wordt met bebouwing van 3-5 bouwlagen aangesloten op de kleine schaal van het Museum. Een ‘David en Goliath’ gevoel moet hiermee voorkomen worden.

3. Hoogteaccent als Poort van Hoorn 10. Loodsen architectuur nOORD

1. Varierende hoogte

10. Referentie naar spoorse architectuur

6. De panden hebben zoveel mogelijk entrees en orienteren zich naar de openbare ruimte Impressie van samenhangend beeld van architectuur, stedenbouw en openbare ruimte. Let op: voorbeeldverkaveling

64

P

P

P Overgang openbaar-privé • 5. Strak in rooilijn met hoge en uitnodigende plinten Bebouwing staat strak in de rooilijn met hoge en uitnodigende plinten en herkenbare entrees. • 6. De panden hebben zoveel mogelijk entrees en orienteren zich naar de openbare ruimte Bouwvelden zijn alzijdig vormgegeven, met voordeuren gericht op de straat. Doel is om zoveel mogelijk ‘blinde gevels’ te voorkomen. Aandachtspunt bij hoogbouw: plinthoogtes dienen ontworpen te worden in een passende verhouding tot de totale bouwmassa.

Architectuur

Kleur en materiaal

• 7. Vernieuwende en variatie architectuur met zorgvuldige totaalcompositie De architectuur geeft een stadse architectuur, welke een toevoeging zijn aan het scala in Hoorn. De panden maken een totaalcompostie en staan met de ‘voeten op de grond’. Er kan samenhang en verschil gezocht worden in gevelcompositie, materiaal en verticale geleding. Er kan bijvoorbeeld gewerkt worden met veel plastiek in de gevel. In de vervolgfase zal in een beeldkwaliteitsplan hier nadere invulling aan gegeven worden.

• 9. Referenties naar ‘spoorse’ architectuur De samenhang zal gezocht moeten worden met de nieuwe loodsen voor Museumstoomtram. De spoorse architectuur van loodsen van het Museumstoomtram vormen de inspiratie voor de materialen en kleurkeuze van de architectuur. De openbare ruimte rond het Museumstoomtram heeft stoere elementen als stelcon gecombineerd met klinkerverharding.

• 8. Parkeervoorzieningen zijn onderdeel van stedenbouwkundige ensembles Het bovengrondse fiets- en autoparkeren wordt opgenomen in stedenbouwkundige ensembles. De gevels van het bovengronds parkeren worden aantrekkelijk vormgegeven zodat ze op een prettige wijze onderdeel vormen van het geheel. P

P

65

• 10. Loodsen architectuur Een belangrijk onderdeel van het stedenbouwkundig plan vormen de nieuwe loodsen van het Museumstoomtram. Deze loodsen worden stoer met eenduidige materialen vormgegeven, met grote gevelopeningen om de stoomtrams te bezichtigen vanuit de openbare ruimte.

Impressie vanaf de trappen vanaf de nieuwe traverse met zicht op alle ketenvoorzieningen als fietsenstalling, autoparkeren, bus, taxi en kiss en ride.

CONCEPT CONCEPT 66

Impressie van de nieuwe stoomtram promenade met zicht op de toekomstige Locomotieven-loods van Museumstoomtram en de nieuwe bebouwingen in het Noordelijk Stationsgebied. Een levendig voetgangersgebied waar Museumstoomtram als openluchtmuseum een integraal onderdeel van de stad is.

CONCEPT 67

Impressie van het ‘Fruitbomenplein’ rondom het bestaande entreegebouw van Museumstoomtram in het noordelijk stationsgebied. Vanaf het Podium zijn alle ketenvoorzieningen goed zichtbaar.

CONCEPT 68

Impressie van de woonkwaliteit in het Noordelijk Stationsgebied. Een afwisseling van prettige wandel- en fietsstraten met stoere materialen en intieme pleinen.

CONCEPT 69

STRANDWIJK HOORN

Er bestaat de unieke kans om op een steenworp van het centrum en het nieuwe stadsstrand een hoogwaardig stuk stad toe te voegen. Het Pelmolenpad is ontworpen vanuit een speelse opzet van verschillende bouwvormen, korrelgroottes en woningtypes. De bouwvolumes worden verbonden door een interne openbare hoofdstructuur waar fietser en wandelaar de prioriteit genieten. De randstructuur ontsluit zoveel mogelijk het gemotoriseerd verkeer, zodat een veilige prettige binnenstructuur overblijft. Water en groen vormen hoofdstructuur Dwars door het gebied vormt een hoofdstructuur van water en groen de centrale ader in het gebied. De bestaande water- en groenstructuur wordt hierin opgenomen. Deze kan op termijn doorgezet worden naar de Grote Waal om betere verbindingen met de omgeving te maken. Dwars op de structuur worden verbindingen met het nieuwe stadsstrand gelegd. Deze route wordt nader ontwikkeld wanneer de verkeerskundige hoofdstructuren vanuit de mobiliteitsvisie uitsluitsel biedt.

Huidige situatie

Impressie van toekomstige situatie 70

Voorbeeldverkaveling 71

Sfeer en karakter

De sfeer en karakter van Strandwijk Hoorn wordt bepaald door een combinatie van de ligging op loopafstand van het strand, het water, het autoluwe karakter en de binnenstad. Dit komt aan de ene kant terug in de helderheid van stedelijke straten met groen en water afgewisseld met aantrekkelijke open ruimtes. Langs de hoofdstructuren zijn stedelijke panden duidelijk leesbaar en herkenbaar. Auto’s zijn uit het zicht onttrokken. Aan de andere kant is er een verscholen wereld met beschutte en groene binnenruimtes, tuinen en buurtplekken. In de openbare ruimte wordt er gerefereerd naar de overgang naar het ‘zoete strand’ met magnolia’s, met accenten van bloeiende heesters en bomen. Bomen staan in de volle grond en er is veel aandacht voor natuurinclusiviteit, buurtfuncties en gezondheid.

Pandsgewijze bebouwing langs water

Stadsstrand Groen en landschappelijk wonen Tuin in de volle grond

Binnenstedelijk woonmilieu

‘ Ogen op de straat’

Paviljoen in Park

Toegevoegde waarde voor buurt én stad

Strand voor de deur

Collectief parkeren

72

Wonen langs water

Stedelijke straten

Paden naar stadsstrand. Strand al voelbaar

Groene buurtplekjes

Landschappelijke inrichting

+

Collectieve buurttuin

Variatie in haagsoorten

Spelen in het zand

Groene binnenterreinen

Groene overgangen publiek-prive

73

Water beleefbaar in gebied

P

Beeldregieprincipes

Op deze pagina’s wordt een eerste handreiking gemaakt in de vorm van principes en aandachtspunten die later in een kaderstellende beeldkwaliteitsplan kunnen worden vervat. Onderstaand beeld geeft een samenhangend beeld van de principes. Massa • 1. Basishoogte van 3-5 lagen De basishoogte is 3 tot 5 lagen. Hierdoor wordt in maat en schaal aangesloten bij de binnenstad en de omliggende buurten als de Grote Waal. • 2. Varierend dakenlandschap De stadswijk kenmerkt zich door een varierend kappenlandschap. Hierdoor wordt een divers beeld bereikt. Panden zijn individueel afleesbaar met een verschil in bouwhoogte en kap per pand • 3. Hoogteaccenten tot 8 lagen Binnen de samengestelde bouwblokken is er ruimte voor hoogteaccenten tot 8 lagen. Deze liggen terug in de bouwblokken om windhinder te voorkomen.

pELMOLEN

Impressie van samenhangend beeld van architectuur, stedenbouw en openbare ruimte. Let op: voorbeeldverkaveling

74

P

d

P

ORD

Overgang openbaar-privé

Architectuur

Kleur en materiaal

• 4. Varierend in rooilijn Bebouwing variërend in rooilijn. Hierdoor ontstaat een divers straatbeeld. Op de hoeken van blokken wordt de rooilijn gevolgd. P

• 5. Stedelijke architectuur met lichte binnenzijde De architectuur geeft langs de hoofdstructuur een stedelijke uitstraling. Aan de binnenzijde worden lichte elementen toegevoegd om een verzachting te geven binnen de bouwblokken.

• Diversiteit in kleurgebruik en materiaal In de strandwijk wordt gezocht naar een diversiteit in kleur- en materiaalgebruik. Hierdoor wordt een stedelijke uitstraling bewerkstelligd. Per pand wordt 1 dominante materiaalsoort gekozen om een te bonte uitstraling te voorkomen.

• 5. Zorgvuldige overgang tussen privé en openbaar Tussen woning en openbare ruimte zijn zorgvuldig vormgegeven overgangen, zoals Delftse stoepen, kleine voortuinen en hagen. Dit geeft een divers beeld. • 6. De panden hebben zoveel mogelijk entrees en oriënteren zich naar de openbare ruimte Bouwvelden zijn alzijdig vormgegeven, met voordeuren gericht op de straat. • 7. Parkeervoorzieningen collectief opgelost Fiets- en autoparkeren zijn zoveel mogelijk inpandig opgelost en zoveel mogelijk collectief.

MOLEN

75

• 6. Pandsgewijze opbouw met variatie aan woningtypes In de blokken is een duidelijke pandsgewijze architectuur. Er is een variatie aan woningtypes als beneden-bovenwoningen, grondgebonden eengezinswoningen en appartementen. • 7. Samenhang in gebouwen Nieuwe bruggen, scheidingsstructuren in samenhang met gelijksoortige elementen van de historische binnenstad. Transformatiehuizen en andersoortige voorzieningen worden zoveel mogelijk ruimtelijk inpandig of kwalitatief ingepast in het stedenbouwkundig ontwerp

Impressie van ‘De buurttuin’ aan het Pelmolenpad. Het water organiseert de buurt. Langs het water kunnen subtiele uitingen van de voormalige molens eigenheid aan de route geven.

CONCEPT 76

Impressie vanaf een balkon van een woning op het Pelmolenpad. Groene en knusse woonwijk op steenworp van strand en binnenstad.

CONCEPT 77

78