Begroting 2023 op hoofdlijnen

Hoofdlijnen programmabegroting 2023 17 oktober 2022

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

2/14

Het financieel beeld Actuele ontwikkelingen

Ambitieuze gemeente

Doordat de Rijksoverheid de komende jaren meer geld uitgeeft, krijgen gemeenten de komende jaren incidenteel meer geld uit het gemeentefonds. Vanaf 2026 krijgen alle gemeenten in Nederland echter veel minder geld van het Rijk voor het uitvoeren van hun taken. Hierdoor is het resultaat vanaf 2026 sterk negatief.

Begrotingssaldo

2023 1.037

2024 713

2025 629

2026 -8.395

De gemeente blijft onveranderd ambitieus. We maken daarom zoveel mogelijk ruimte om te kunnen blijven investeren in de gemeente. Met projecten als de Poort van Hoorn, het Stadsstrand, Kansen voor de Kersenboogerd en de aanleg van het park Bangert Oosterpolder helpen we onze gemeente vooruit.

Verloop inkomsten rijk (algemene uitkering)

Wat betekent dit voor gemeente Hoorn? In 2023 en 2024 reserveren we ongeveer 5 miljoen om de sterke inkomstendaling in 2026 deels te compenseren. We moeten met elkaar keuzes maken om ervoor te zorgen dat vanaf 2026 de inkomsten gelijk blijven aan de uitgaven. Daarnaast blijven we deze problematiek via de VNG en het G40 stedennetwerk aankaarten bij het Rijk. Het Rijk moet sneller duidelijkheid geven over de inkomsten vanaf 2026. Gemeenten kunnen taken vanuit de Rijksoverheid alleen uitvoeren met reële budgetten.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

3/14

Bestuur en Ondersteuning Onze inwoners en ondernemers kunnen bouwen op een besluitvaardige, betrouwbare, transparante en klantgerichte gemeente. Een gemeente die de verbinding zoekt en initiatieven de ruimte geeft. Een gemeente die meedenkt en inwoners en ondernemers helpt om hun plannen waar te maken.

Belangrijkste acties ▪

▪

▪

▪

Participatie krijgt een centrale rol bij plannen en nieuw beleid. We innoveren met nieuwe participatievormen en maken altijd duidelijk wat is opgehaald en wat we daarmee doen. Minimaal een 8 voor dienstverlening. We verbeteren onze dienstverlening doorlopend met controles en feedback van inwoners en ondernemers. We benutten kansen voor agendering, subsidies en cofinanciering voor de opgaven en ambities van Hoorn en de regio, door actief samen te werken in relevante netwerken en strategische samenwerkingsverbanden. Start renovatie stadhuis.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

Financieel beeld Relatie inwoners en bestuur Publieke dienstverlening Bestuurlijke samenwerking Financiering en algemene lasten en baten Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat

lasten -4.090

baten 0

saldo -4.090

-2.272 -465 -3.845

763 382 998

-1.509 -83 -2.847

-10.672

2.143

-8.529

0 0 -10.672

0 31 2.174

0 31 -8.498

4/14

Openbare orde en Veiligheid Veiligheid is belangrijk voor een aantrekkelijke gemeente. Daarom werken we doorlopend aan het voorkomen en oplossen van zichtbare en onzichtbare veiligheidsproblemen. Dat doen we niet alleen samen met de politie en het Openbaar Ministerie, maar ook met inwoners, ondernemers, instellingen en verenigingen. Veiligheid is van ons allemaal.

Belangrijkste acties ▪ ▪ ▪ ▪

Financieel beeld lasten

baten

saldo

-4.928

28

-4.900

Veiligheidsregio NHN en crisisbeheersing Veiligheidsambitie

-3.040

252

-2.788

Totaal saldo van baten en lasten

-7.968

280

-7.688

Toevoegingen reserves

0

0

0

Onttrekkingen reserves Resultaat

0 -7.968

1 281

1 -7.687

Opstellen van een nieuwe Veiligheidsambitie, met concrete plannen voor de aanpak van de belangrijkste kansen en bedreigingen. Meer ogen en oren op straat door extra BOA’s aan te trekken. Aanpak ondermijning met partners en bewustwording onder inwoners, ondernemers en eigen organisatie vergroten. Voortzetten van de persoonsgerichte aanpak van de top X, om 10 minderjarigen en 10 jongvolwassenen weer op het rechte pad te helpen in 2023.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

5/14

Verkeer, Vervoer en Waterstaat De bereikbaarheid van en in de gemeente is een randvoorwaarde voor het functioneren van onze gemeente in ontwikkeling. Juist bij intensiever gebruik van de ruimte is een aantrekkelijke en kwalitatief goede openbare ruimte van groot belang. Deze moet schoon, heel, veilig en goed toegankelijk zijn voor iedereen.

Belangrijkste acties ▪

▪ ▪ ▪ ▪

Voorbereiden raadsbesluit om de ontsluiting van de binnenstad, Grote Waal en het Stadsstrand te verbeteren, door de ontvlechting van langzaam en snel verkeer op Keern-Zuid. Uitwerken plan voor parkeren in en rond de binnenstad, inclusief Poort van Hoorn. Verbeteren kwaliteit en toegankelijkheid elementenverhardingen. Onderzoek naar stadsdistributie (waaronder Zero Emissie Zone). Verbeteren van faciliteiten in de haven, waaronder afvalverwerking en het maaien van fonteinkruid.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

Financieel beeld Wegen, straten en pleinen

lasten -9.455

baten 379

saldo -9.076

Verkeer en vervoer Parkeren Water- en havenbeheer Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat

-1.820 -2.070 -884 -14.229 -2.671 0 -16.900

7 4.580 700 5.666 0 907 6.573

-1.813 2.582 -184 -8.563 -2.671 907 10.327

6/14

Economische zaken Een gezonde economie is de motor van een stad. Hoorn is een ondernemende en levendige gemeente, met groeiambities. We willen nieuwe ondernemers aantrekken en groeiende bedrijven meer ruimte geven.

Belangrijkste acties ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Voorbereiden uitbreiding bedrijventerrein Zevenhuis. Nieuw toeristisch beleid, met plannen om meer bezoekers naar Hoorn te trekken. Intensiveren programma Wonen, Onderwijs en Werken (WOWaanpak), om jonge professionals te binden en aan te trekken. Uitwerken concrete plannen om de binnenstad en het winkelhart vitaal te houden. Horecabeleid vernieuwen en onderzoek naar meer ruimte voor terrassen

Financieel beeld lasten

baten

saldo

-2.534

338

-2.196

-2.534

338

-2.196

Toevoegingen reserves

0

0

0

Onttrekkingen reserves

0

0

0

-2.534

338

-2.196

Economische zaken en arbeidsmarktbeleid Totaal saldo van baten en lasten

Resultaat

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

7/14

Onderwijs Gemeente Hoorn streeft naar maximale talentontwikkeling. Wij proberen kinderen niet alleen te laten ontwikkelen in het onderwijs, maar ook in de gebieden van cultuur, recreatie en sport. Iedere leerling krijgt hierbij de ondersteuning die nodig is om zijn of haar talenten optimaal te ontwikkelen.

Belangrijkste acties ▪ ▪ ▪ ▪

▪

Start bouw IKEC Nieuwe Steen. Intensiveren cultuureducatie en beweegaanbod primair onderwijs. Opzetten monitor onderwijs- en taalachterstanden voor effectieve aanpak. Verbeteren aansluiting onderwijs op de arbeidsmarkt, onder meer door uitbreiding van de Talent Academy Westfriesland naar energietransitie en duurzaamheid. Tegengaan van verzuim en schooluitval door verzuimgesprekken en ‘1 gezin, 1 plan’.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

Financieel beeld lasten

baten

saldo

-358

0

-358

Voortgezet onderwijs Onderwijshuisvesting

-135 -6.721

5 772

-130 -5.949

Onderwijszaken Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat

-7.321 -14.535 -474 0 -15.009

5.958 6.735 0 617 7.352

-1.363 -7.800 -474 617 -7.657

Primair onderwijs

8/14

Cultuur, Recreatie en Sport Hoorn is een levendige stad met een veelzijdig aanbod aan kunst, cultuur, sport, recreatie en erfgoed. Dat zorgt ervoor dat Hoorn bruist!

Belangrijkste acties ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Opstellen van een nieuwe Cultuurnota. Onderzoek naar en besluit over een volwaardig poppodium. Start renovatie en uitbreiding Westfries Museum. Voorbereiden raadsbesluit over een nieuw skatepark. Nieuw jeugd beweeg- en ontwikkelprogramma voor scholen, om beweging, expressie en creativiteit te stimuleren. Wijkparken: afronden vernieuwing Dwaalpark Grote Waal, besluit wijkpark in Bangert en Oosterpolder en voorbereiden aanleg wijkpark Risdam-Noord na besluit over sportpark.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

Financieel beeld lasten

baten

saldo

Kunst en cultuur

-9.169

1.468

-7.701

Cultureel erfgoed Sport en recreatie Groen Totaal saldo van baten en lasten

-3.602 -9.278 -3.941 -25.990

2.214 2.676 33 6.391

-1.388 -6.602 -3.908 -19.599

Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat

-150 0 -26.140

0 386 6.777

-150 386 -19.363

9/14

Sociale voorzieningen en Maatschappelijke dienstverlening Binnen het sociaal domein staan we voor grote uitdagingen; de vergrijzing, aanstaande hervormingen in de Jeugdzorg en Jeugdbescherming, de mentale gezondheid, het rondkomen en voorkomen van schulden en het groeiend aantal kwetsbare bewoners in de wijken.

Belangrijkste acties ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Geen bezuinigingen op inkomensondersteuning en armoedebestrijding. Maatregelen om bestaanszekerheid van inwoners te versterken en kansengelijkheid te vergroten. Voorbereiding inkoop jeugdbescherming, jeugdreclassering en (specialistische) jeugdhulp. Onderzoek naar het slavernijverleden en vervolg stadsgesprekken. Verder handen en voeten geven aan Safe Streets gemeente.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

Financieel beeld Participatie Maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg Jeugd(hulp) Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat

lasten

baten

saldo

-34.416

25.274

-9.142

-63.151

3.738

-59.413

-25.483

87

-25.396

-123.050 -101 0 -123.151

29.099 0 91 29.190

-93.951 -101 91 -93.961

10/14

Duurzaamheid en Milieu Hoorn klimaatneutraal in 2040, dát is het doel waar we samen naartoe werken. Voor de toekomst van onze gemeente en inwoners is een duurzame leefomgeving cruciaal. De belangrijkste opgaven zijn de energietransitie, klimaatadaptatie en de circulaire economie.

Belangrijkste acties ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Opstellen meerjarige energiebesparingsaanpak. Onderzoek naar inzet van duurzame warmtebronnen, zoals geothermie en aquathermie. Verbeteren afvalverwerking, waaronder ondergrondse containers in de binnenstad. Uitvoeren van de Groenvisie om de kwaliteit en biodiversiteit te verbeteren. Meer aandacht en geld voor reiniging en onkruidbestrijding.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

Financieel beeld Duurzaamheid en milieu Riolering en afval Begraafplaatsen Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat

lasten -2.999

baten 0

saldo -2.999

-14.627 -298 -17.924

17.592 275 17.867

2.965 -23 -57

-14 0 -17.938

0 99 17.966

-14 99 28

11/14

Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting Hoorn is een aantrekkelijke woongemeente, die de komende jaren verder gaat groeien. Hoorn blijft zich ontwikkelen, met oog voor kwaliteit, duurzaamheid en leefbaarheid. We werken aan evenwichtig opgebouwde wijken, waarin mensen prettig en gezond samen kunnen leven.

Belangrijkste acties ▪ ▪ ▪

▪ ▪

Maximale woningbouwversnelling. Ambitie om jaarlijks 500 woningen te bouwen, met de Poort van Hoorn als topprioriteit. Extra inzet op woningen voor jongeren, studenten en young professionals. Onderzoek naar wenselijkheid en haalbaarheid van de verschuiving van woningcategorieën van 30% goedkoop, 30% middelduur en 40% duurdere woningen naar 30-40-30. Start grote kwaliteitsimpuls openbare ruimte centrumgebied Kersenboogerd. Uitbreiding woonwagenlocatie Bobeldijkerweg.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

Financieel beeld Ruimtelijke ordening Volkshuisvesting Wijkgericht werken Grondzaken Totaal saldo van baten en lasten Toevoegingen reserves Onttrekkingen reserves Resultaat

lasten -2.667

baten 674

saldo -1.993

-5.264 -1.491 -11.915 -21.337

3.011 0 12.051 15.736

-2.253 -1.491 136 -5.601

-5.524 0 -26.861

0 504 16.240

-5.524 504 -10.621

12/14

Lokale heffingen en Risico’s Lokale heffingen De gemeentelijke heffingen worden in 2023 met 2,5% trendmatig verhoogd. In 2023 zijn de totale inkomsten uit gemeentelijke belastingen en leges begroot op €41,4 miljoen. Hoorn heeft vrijwel alle belastingen die wettelijk zijn toegestaan. Als de gemeente de inkomsten van de gemeentelijke belastingen wil verhogen, dan kan dat alleen door de tarieven van de algemene belastingen te verhogen. De gemeenteraad bepaalt zelf waaraan de inkomsten van de algemene belastingen worden besteedt. Voorbeelden van algemene belastingen zijn de onroerendezaakbelasting (OZB), de parkeerbelasting en de hondenbelasting.

Hoofdlijnen programmabegroting | 17 oktober 2022

Risico’s De gemeente heeft een uitgebreid pakket aan taken. Aan het uitvoeren van deze taken zitten voor de gemeente onvermijdelijk risico’s verbonden. De top 5 risico’s: 1 Vanaf 2026 minder geld vanuit het rijk voor het uitvoeren van onze taken. 2 Een hoge stijging van de rente, die wij voor onze leningen betalen. 3 Er komen meer cliënten die een beroep doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning. 4 Door de hoge prijsstijgingen komen steeds meer mensen in de financiële problemen. Er komen daardoor steeds meer mensen die een beroep doen op de inkomensregelingen van de gemeente. 5 Cao voor ambtenaren valt hoog uit, waardoor we hogere kosten hebben op lonen.

13/14

Gemeente Hoorn Nieuwe Steen 1 Postbus 603 1620 AR Hoorn T 0229 25 22 00 www.hoorn.nl